Η Μουσική που Εκλέγετε

Βοηθητικά γεγονότα που νεαρά άτομα πρέπει να γνωρίζουν

Η ΜΟΥΣΙΚΗ αποτελεί ένα φυσικό μέρος της ανθρώπινης ζωής. Μεταξύ των πρώτων ήχων που πολλοί από μάς άκουσαν ήταν η μουσική σ’ ένα νανούρισμα της μητέρας.

Ο Δημιουργός του ανθρώπου, πραγματικά, ανέπτυξε τη μουσική στο ανθρώπινο περιβάλλον. Όχι μόνον οι καθαροί και απαλοί τόνοι, που πηγάζουν από τους λάρυγγες των πτηνών, αλλά το κελάρυσμα των ρυακιών, ο ψίθυρος ή το βουητό του άνεμου στα δένδρα, το τερέτισμα των γρύλλων, το κόασμα των βατράχων και οι κραυγές, οι φωνές και τα συρίγματα πολλών άλλων από τα επίγεια πλάσματα—όλ’ αυτά έχουν ένα μουσικό ήχο μέσα τους. Δεν είναι εκπληκτικό, λοιπόν, ότι η κατασκευή μουσικών οργάνων χρονολογείται από τη χαραυγή της ανθρώπινης ιστορίας.—Γέν. 4:21.

Μήπως αυτό σημαίνει ότι κάθε μουσική είναι κατ’ ανάγκην καλή; Ή μήπως είναι ανάγκη να είσθε εκλεκτικοί ως προς τη μουσική που ακούτε; Τι μπορεί να μας βοηθήση να το καθορίσωμε αυτό; Πόσο πραγματικά ενδιαφέρει αυτό;

Ένα πράγμα είναι βέβαιο—ότι υπάρχει ποικιλία. Εκτός από τη λεγόμενη «σοβαρή» ή κλασική μουσική και τις όπερες, υπάρχει μια ευρεία κλίμαξ ημικλασικής μουσικής, και κάθε χώρα έχει τη δική της λαϊκή μουσική, τα εθνικά τραγούδια και εμβατήρια. Η μουσική του χορού πηγαίνει από τα εύθυμα βαλς ώς τις ζωηρές πόλκες. Υπάρχουν Λατινοαμερικανικά κόγκας, ρούμπας και Βραζιλιανά σάμπας, επίσης μερέγκες, μπεγκίνς και μπόσα νόβας, πολλά δε απ’ αυτά έχουν Αφρικανικό παρελθόν. Ιδιαίτερα από τον καιρό του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η εξαιρετικά συγκεκομμένη ενόργανος και φωνητική μουσική—η τζαζ, τα μπλους, το σουίνγκ και το ροκ έχουν γίνει λαοφιλή. Σε μερικές μουσικές, η μελωδία και η αρμονία προεξέχουν άλλα είδη μουσικής τονίζουν τον χρόνο και τον ρυθμό.

Υπάρχουν λοιπόν πολλές μουσικές για να εκλέξετε. Τι προτιμάτε; Είναι ανάγκη να δώσετε προσοχή;

Η ΑΝΑΓΚΗ ΠΡΟΣΟΧΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΛΟΓΗ

Χρειάζεται προσοχή και σκέψις. Γιατί; Διότι η μουσική έχει δύναμι. Και όπως οποιαδήποτε άλλη δύναμις έτσι και η μουσική μπορεί να χρησιμεύση για καλό ή για βλάβη.

Από πού προέρχεται η δύναμις της μουσικής; Από την ικανότητά της να διεγείρη κάποιο αίσθημα, διάθεσι ή πνεύμα στους ανθρώπους. Η μουσική μπορεί να ξεκουράση και να κατευνάση, ή να ανακουφίση και να ζωογονήση. (Σημειώστε την επίδρασι που είχε η μουσική του Δαβίδ στον Βασιλέα Σαούλ. [1 Σαμ. 16:23]) Μπορείτε σχεδόν να αισθανθήτε τη διαφορά μεταξύ ενός σθεναρού εμβατηρίου και μιας απαλής σερενάτας. Η μουσική μπορεί ν’ ανακινήση κάθε ανθρώπινο συναίσθημα—αγάπη, τρυφερότητα, σεβασμό, λύπη, οργή, μίσος και πάθος. Σε όλη την ιστορία οι άνθρωποι ανεγνώρισαν τη δύναμι της μουσικής και την χρησιμοποίησαν για να συγκινήσουν ανθρώπους με ωρισμένους τρόπους.

Στην Αγία Γραφή η καρδιά συνδέεται στενά με τα συναισθήματα και τα ελατήρια. Η Γραφή τονίζει ότι το κλειδί της διαγωγής μας βρίσκεται στην καρδιά. (Παροιμ. 4:23· Ματθ. 15:18, 19) Επειδή η συναισθηματική δύναμις της μουσικής αποτελεί γεγονός, για να φυλάξωμε την καρδιά μας απαιτείται να είμεθα εκλεκτικοί στη μουσική που διαλέγομε.

Είναι αλήθεια ότι η μουσική αποτελεί δώρον του Θεού για να το απολαμβάνωμε, αλλά ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιείται ένα δώρο είναι εκείνος που προσδιορίζει την αξία του σ’ αυτόν που το χρησιμοποιεί, καθώς και την εκτίμησί του στον δωρητή. Η λαλιά, επίσης, αποτελεί δώρον παρά Θεού, και οι άνθρωποι μπορεί να χρησιμοποιούν τη φωνή τους για να μιλούν μ’ ένα ευχάριστο, μελωδικό τρόπο που καθιστά τη ζωή πιο απολαυστική γι’ αυτούς που είναι ολόγυρά τους, λέγοντας πράγματα που είναι βοηθητικά και ωφέλιμα. Αλλά τι γίνεται όταν οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τη φωνή τους για δυνατές κραυγές, και ξεφωνητά, για βραχνές φωνασκίες και μουγκρίσματα; Ή, και αν ακόμη απαλύνουν και γλυκαίνουν τη φωνή τους, τι γίνεται αν την χρησιμοποιούν για να ψεύδωνται ή για να ενθαρρύνουν τους άλλους να κάνουν το κακό; Απολαμβάνετε σεις φωνές που χρησιμοποιούνται μ’ αυτόν τον τρόπο; Θα θέλατε σεις, όπως και οι γείτονές σας, ανθρώπους που χρησιμοποιούν έτσι τη φωνή τους; Έχετε ακούσει ποτέ μουσική που έχει παρόμοιες επιδράσεις;

Ένα πράγμα που πρέπει ν’ αντιμετωπίσωμε είναι ότι η μουσική είναι μια μορφή επικοινωνίας μεταξύ του συνθέτου ή παίκτου και του ακροατού. Δεν μεταβιβάζονται μόνον αισθήματα, αλλά και ιδέες. Εξ άλλου, τα τραγούδια είναι απλώς λόγια μουσικοποιημένα, και η μουσική συχνά βοηθεί τα λόγια (ή λυρικά ποιήματα) να εισχωρήσουν πιο άμεσα στη διάνοια και στην καρδιά. Μερικοί μπορεί να πουν ότι δεν προσέχουν τα λόγια ενός τραγουδιού, ότι απλώς απολαμβάνουν τη μουσική. Αλλά και χωρίς συνειδητή προσοχή ακόμη, τα λόγια εν τούτοις ακούονται και η επίδρασίς των μολονότι είναι βραδεία και ύπουλη, συντελείται. Εκείνοι που ρυθμίζουν το ραδιόφωνο και την τηλεόρασι σε εμπορικές διαφημίσεις με μουσική το γνωρίζουν αυτό, και είναι πιθανόν να έχετε διαπιστώσει ότι τα λόγια και η μουσική μερικών απ’ αυτές τις διαφημίσεις διατρέχουν τη διάνοιά σας πολλές ώρες μετά το άκουσμά των. Το ερώτημα λοιπόν είναι, Τι σας μεταδίδει η μουσική που εκλέγετε;

Η μουσική συχνά αποτελεί το μέσον για τη διάδοσι φιλοσοφιών, πολιτικών ιδεών, εθνικισμού, θρησκευτικών πεποιθήσεων και σωρείας άλλων πραγμάτων. Ένα μέρος του θριάμβου της Γαλλικής επαναστάσεως συχνά αποδίδεται σ’ αυτό που ένας συγγραφεύς ονομάζει «συνταρακτική πρόσκλησι στα όπλα» του άσματος της Μασσαλιώτιδος. Τα κολλέγια και τα σχολεία συνήθως έχουν τα «άσματα των αγώνων» που χρησιμοποιούν πριν από αθλητικά αγωνίσματα. Ο βαρύς και μυστικός τόνος της μουσικής ωρισμένων θρησκειών συμπίπτει με τις διδασκαλίες των.

Είναι αλήθεια ότι η συγκινητική επίδρασις της μουσικής είναι μόνον πρόσκαιρη. Αλλά συχνά είναι αρκετά μακρά ώστε να δώση μια αποφασιστική ώθησι προς μια ωρισμένη κατεύθυνσι, ή να ελαττώση την αντίστασι σε κάποια έλξι ή πειρασμό. Αν εμελετήσατε χημεία στο σχολείο, θα έχετε μάθει για τους «καταλύτας.» Θα έχετε μάθει ότι η ένωσις δύο ή περισσοτέρων χημικών στοιχείων μπορεί συχνά να επιτευχθή μόνον με τη χρησιμοποίησι κάποιου άλλου συστατικού, το οποίον, πραγματικά, ενώνει τα χημικά στοιχεία. Αυτό το συστατικό είναι ένας «καταλύτης.» Όλοι μας έχομε ωρισμένες αδυναμίες και κακές τάσεις, και αισθανόμεθα κατά καιρούς τον πειρασμό να κάμωμε ωρισμένα πράγματα που είναι κακά. Υποθέστε ότι έρχονται περιστάσεις που σας ενθαρρύνουν να κάμετε μια κακή πράξι. Η μουσική μπορεί να είναι ο «καταλύτης» που θα κάμη την επιθυμία και τις περιστάσεις να ενωθούν και καταλήγουν σε κάτι για το οποίον κατόπιν σοβαρά λυπάστε. Μια κοπέλλα που έκανε έρευνες για λογαριασμό κρατικής επιτροπής για την πορνογραφία, είπε βάσει των μελετών της:

«Ή μουσική, εκμεταλλευόμενη τα συναισθήματα των κοριτσιών για να εγείρη αγάπη και στοργή, συχνά χρησιμεύει ως ένας καταλύτης για την αγάπη και έτσι ως ένα μέσον σεξουαλικής διεγέρσεως στα θηλυκά εφηβικής ηλικίας. . . . Η μουσική φέρνει στην επιφάνεια αυτό το αίσθημα.»—Ποστ του Ντένβερ, 23 Ιουλίου 1971.

Η ώθησις που προσδίδει η μουσική, αν και είναι πρόσκαιρη, μπορεί να είναι ό,τι χρειάζεται για να σας εξωθήση σε μια πορεία ή τρόπον ζωής που είναι μακράς διαρκείας ή που παράγει αποτελέσματα που είναι διαρκή. Δεν αξίζει λοιπόν τον κόπο να κάνετε διάκρισι εκεί όπου πρόκειται για μουσική;

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ

Πραγματικά, κανένας δεν μπορεί να σας εφοδιάση μ’ έναν κατάλογο που καθορίζει άμεσα ποια μουσική είναι καλή και ποια είναι κακή. Ο λόγος είναι ότι μεταξύ όλων των ειδών της μουσικής που αναφέραμε κανένα δεν υπάρχει που να μπορή να κριθή ως «τελείως καλό» ή «τελείως κακό.» Πρέπει να χρησιμοποιήσετε τη διάνοια και την καρδιά σας για να διακρίνετε την αξία του καθενός, καθοδηγούμενοι από αρχές όπως αυτές που ήδη εξετάσθηκαν. Η εκλογή σας λέγει στους άλλους κάτι για το τι είδους άτομο είσθε.

«Το ωτίον δεν διακρίνει τους λόγους; και ο ουρανίσκος λαμβάνει γεύσιν του φαγητού αυτού;» ερώτησε ο Ιώβ στην παλιά εποχή. (Ιώβ 12:11) Έτσι, επίσης, και το αυτί σας μπορεί να δοκιμάση τη μουσική. Και χωρίς τα λόγια ακόμη, μπορείτε συχνά να πήτε τι διάθεσι ή πνεύμα προορίζεται να παραγάγη ένα κομμάτι μουσικής, τι είδους διαγωγή ενθαρρύνει. Αυτό συνέβη με τη μουσική που άκουσε ο Μωυσής όταν κατέβαινε από το Όρος Σινά και επλησίαζε στο Ισραηλιτικό στρατόπεδο, όπως είπε στον Ιησούν του Ναυή: «Δεν είναι φωνή αλαλαζόντων διά νίκην, ουδέ φωνή βοώντων διά ήτταν· φωνήν αδόντων εγώ ακούω.» Το άσμα πραγματικά αντανακλούσε μια άγρια και ειδωλολατρική ανήθικη δράσι.—Έξοδ. 32:15-19, 25.

Εξετάστε πιο πρόσφατα παραδείγματα. Η κλασική μουσική, λόγου χάριν, γενικά έχει ένα αξιοπρεπή, κάποτε μεγαλειώδη ήχο. Αλλά μολονότι μεγάλο μέρος μπορεί να έχη μάλλον μια ευγενική επίδρασι στις σκέψεις ενός ανθρώπου, ένα μέρος αυτής πραγματεύεται ή και εξυψώνει την ακάθαρτη ή ιδιοτελή πλευρά της ζωής. Αξίζει να ενθυμούμεθα ότι πολλοί φημισμένοι κλασικοί συνθέται ζούσαν ανήθικη και μάλιστα ακόλαστη ζωή. Και μολονότι αυτοί γενικά έγραψαν για ένα ακροατήριο που υποτίθεται ότι εκτιμούσε τα ‘ανώτερα πράγματα της ζωής,’ είναι σχεδόν αναπόφευκτο ότι μέρος της στρεβλής των απόψεως και των στρεβλών συναισθημάτων των ενεσταλάζετο στη μουσική των, με λόγια ή και χωρίς λόγια. Αν, λοιπόν, θέλωμε να προφυλάξωμε την υγεία της διανοίας μας και της καρδιάς μας, ακόμη και η λεγόμενη «σοβαρή» μουσική δεν μπορεί να παίρνεται πολύ σοβαρά ή να γίνεται δεκτή χωρίς αμφισβήτησι.

Στο άλλο άκρον του μουσικού φάσματος από κλασικές συνθέσεις βρίσκομε τη συγκεκομμένη τζαζ και τη μουσική ροκ. Και εδώ ακόμη βρίσκεται κάποια μουσική που είναι μελωδική και μετριοπαθής. Αλλά μεγάλο μέρος αυτής είναι άγριο και στριγγόφωνο. Γι’ αυτό και οι ίδιοι οι μουσικοί διακρίνουν μεταξύ τζαζ και μουσικής ροκ που είναι «απαλή» και εκείνης που είναι «θερμή,» «σκληρή» ή «οξεία.» Πρέπει να μπορήτε να πήτε τι είδους διαγωγή προάγει η μουσική—το αυτί σας, η διάνοια και η καρδιά σας θα σας το πουν. Τα λόγια ή ο τόνος μιας ωρισμένης μουσικής είναι κάποτε τόσο φανερά ώστε οι άνθρωποι εύκολα τα συνδέουν με ορισμένους τύπους διαγωγής ή είδη ανθρώπων. Η Αγία Γραφή, λόγου χάριν, ομιλεί για το «άσμα των μεθυόντων» και το «άσμα της πόρνης.» (Ψαλμ. 69:12. Ησ. 23:15, 16) Τι θα λεχθή για σήμερα;

Αν, λόγου χάριν, διαβάσετε στην εφημερίδα για μια μουσική συναυλία ή εορτή και η είδησις λέγει ότι ο κόσμος εκραύγαζε, τα κορίτσια λιποθυμούσαν, εχρησιμοποιούντο ναρκωτικά και ότι χρειάσθηκε να κληθή η αστυνομία για να φυλάξη το θέατρο να μη καταστραφή, τι είδους μουσική φαντάζεσθε ότι θα έπαιζαν; Αν ακούσετε ότι ένας δημοφιλής νεαρός τραγουδιστής ή μουσικός πεθαίνει από υπέρμετρη δόσι ναρκωτικών—σε τι είδους μουσική φαντάζεσθε ότι ειδικεύετο;

Όπως τονίζει το βιβλίο Η Ψυχολογία της Μουσικής, ‘κάθε μονότονος και μακρόσυρτος ρυθμικός ήχος παράγει διαφόρους βαθμούς υπνώσεως.’ Μεγάλο μέρος της μουσικής ροκ διακρίνεται από τον ανιαρό, συνεχή, βαρύ, χτυπητό ή κρουστό ήχο του. Έχει ένα χρόνο που νεκρώνει τη διάνοια. Το αμείλικτο, συνεχές κοπάνισμά του υπενθυμίζει έναν ο οποίος επαναλαμβάνει πολλές φορές κάτι με επιμονή ώσπου να πείση τους άλλους να κάμνουν εκείνο που αυτός θέλει, βγάζοντας τις άλλες σκέψεις έξω από τη διάνοιά τους. Κάποιο είδος «υπερσύγχρονης» κλασικής μουσικής ειδικεύεται σε παράξενους, συχνά παράφωνους ήχους, που έχουν μια παρόμοια επίδρασι. Το Περιοδικό Χάι Φαιντέλιτυ παραθέτει τα εξής λόγια ενός τμηματάρχου των Κολούμπια Ρέκορντς που είπε: «Το είδος της δεκτικότητος που χρειάζεται για το νέο ροκ και τη νέα κλασική μουσική είναι ακριβώς το ίδιο. .. .Πρέπει να παραδίδεσθε σ’ αυτά, και να τ’ αφήνετε να σας παίρνουν το νου σας.»

Αλλά μπορείτε ακίνδυνα ν’ αφήσετε τη διάνοια σας να ‘παραδοθή’ μ’ αυτόν τον τρόπο; Η Παγκόσμια Μπουκ Εγκυκλοπαιδεία λέγει ότι, για πολλούς, «η μουσική ροκ συμβολίζει ένα διαφορετικό τρόπο ζωής.» Πιθανώς το γνωρίζετε αυτό χωρίς να σας το πη μια εγκυκλοπαιδεία. Γνωρίζετε, επίσης, ότι πολλοί νέοι ελκύονται στη μουσική του ροκ διότι πιστεύουν ότι τα λόγια της «περιγράφουν τις πραγματικότητες και τα προβλήματα του κόσμου που είναι γύρω τους.» Ίσως περισσότερο από κάθε άλλη μορφή λαϊκής μουσικής, η μουσική ροκ προσπαθεί να μεταφέρη ένα μήνυμα: πάνω στα προβλήματα της ανατροφής, του χάσματος των γενεών, των ναρκωτικών, του σεξουαλισμού, των πολιτικών δικαιωμάτων, των διαφωνιών, της φτώχιας, του πολέμου και παρομοίων θεμάτων. Προσπαθεί να εκφράση τις «ιδέες πολλών νεαρών για ένα καλύτερο κόσμο και τη δυσαρέσκεια της νεολαίας για τις κοινωνικές αδικίες.» Αλλά ποια είναι η επίδρασίς της;

Σταθήτε και ρωτήστε τον εαυτό σας: Στα είκοσι χρόνια σχεδόν αφ’ ότου η μουσική ροκ ήλθε με εξέχοντα τρόπο στη σκηνή (το έτος 1950 περίπου), τι έχει κάμει για τους νέους; Τι πραγματικές λύσεις τούς έχουν φέρει οι φιλοσοφίες της; Μήπως τα μηνύματά της πραγματικά παρουσιάζουν κάποια σαφή ενοποιημένη λύσι, ή είναι τόσο συγκεχυμένα και ανακατωμένα όπως είναι τα θρησκευτικά δόγματα του κόσμου, αφού μερικά τραγούδια τους υποστηρίζουν τη βία και άλλα το αντίθετο; Μήπως η προσωπική ζωή των συνθετών και των παικτών της δείχνουν ότι—εκτός από την απόκτησι χρημάτων έχουν βρη οι ίδιοι τη λύσι των προβλημάτων της ζωής; Παρουσιάζει αυτή η μουσική κάτι νέο, ή παρουσιάζει πράγματα όπως είναι η σεξουαλική χαλαρότης, η έλλειψις σεβασμού στην εξουσία, η αποφυγή ευθυνών, η χρήσις ναρκωτικών, πράγματα που έχουν μια πολύ παλαιά ιστορία—μια ιστορία που ποτέ δεν παρουσίασε επιτυχίες, αλλά, αργά ή γρήγορα αποτυχίες;

Αν αυτή η μουσική προορίζεται να εμφανίση τις πραγματικότητες, γιατί μεγάλο μέρος αυτής στρέφεται στα ναρκωτικά—και μερικοί στίχοι της είναι κατανοητοί μόνον από τους τοξικομανείς; Αντί να βοηθούν τους νέους ανθρώπους να κατανοήσουν τη ζωή, δεν είναι ίσως μια έκκλησις στις παιδαριώδεις τάσεις να επιζητούν να διαφύγουν την ευθύνη;

Η εκλογή, λοιπόν, της μουσικής σας δεν είναι ελαφρό ζήτημα. Μπορείτε ν’ αφήσετε τους άλλους ν’ αποφασίσουν για σας πηγαίνοντας απλώς μαζί με το πλήθος, εκλέγοντας ό,τι είναι δημοφιλές, ό,τι είναι ελκυστικό στη λαϊκή μάζα. Ή μπορείτε να σκεφθήτε μόνοι σας και να προσέξετε την εκλογή, καθοδηγούμενοι από τη διαρκή και ανώτερη σοφία που βρίσκεται στον Λόγο του Θεού. (Παροιμ. 14:15) Το εδάφιο Εκκλησιαστής 7:5 λέγει: «Κάλλιον εις τον άνθρωπον να ακούη επίπληξιν σοφού, παρά να ακούη άσμα αφρόνων.» Η ‘αφροσύνη’ για την οποία ομιλεί η Αγία Γραφή δεν είναι απλώς διανοητική σιωπή, αλλά σημαίνει ηθική αφροσύνη, σημαίνει το ν’ ακολουθή κανείς μια πορεία που μπορεί μόνον να προκαλέση μελλοντική στενοχώρια. Η εκλογή της μουσικής σας, λοιπόν, είναι ζήτημα του αν ενδιαφέρεσθε απλώς για να περάσετε μια ‘καλή ώρα’ ή για μια καλή ζωή μια ζωή αιώνια με την εύνοια του Θεού.

Λάβετε επίσης υπ’ όψιν ότι η εκλογή σας έχει επίδρασι στους άλλους. Μπορεί να σκέπτεστε σεις ότι μπορείτε ν’ ακούτε μουσική που περιέχει μερικά λόγια τα οποία αντιβαίνουν σε ό,τι είναι αληθινό και σωστό ή έχει ένα αισθησιακό, άγριο ήχο, και ωστόσο να μην επηρεάζεσθε σεις. Αλλά πώς επηρεάζετε τους άλλους; Έχετε το αίσθημα που είχε ο απόστολος Παύλος, ο οποίος είπε ότι ήταν πρόθυμος ν’ απέχη ακόμη και από κατάλληλα πράγματα, όπως είναι η βρώσις κρέατος, αν θα μπορούσε έτσι ν’ αποφύγη να γίνη πρόσκομμα στους άλλους; (1 Κορ. 8:9-13· Ρωμ. 14:13, 21· 15:2) Με τι είδους άτομα σας ταυτίζει η μουσική την οποία εκλέγετε;

Υπάρχουν άσματα που αποτελούν μέρος της αληθινής λατρείας της Πηγής του δώρου της μουσικής, του Ιεχωβά Θεού. Είναι αλήθεια ότι δεν απαιτείται να ψάλλωμε ή ν’ ακούμε μόνον τέτοια μουσική. Είναι όμως ανάγκη να ενθυμούμεθα πάντοτε ότι θα έλθη ημέρα οπότε οι μόνοι που θα ζουν στη γη θα είναι εκείνοι που ψάλλουν τον αίνο του Ιεχωβά Θεού. (Ψαλμ. 148:12, 13· 150:1-6) Με σοφία λοιπόν, να εκλέγετε τη μουσική η οποία δεν θα απομακρύνη τη διάνοια ή την καρδιά σας απ’ αυτόν τον σκοπό.