Τα Κοινωνικά Γεγονότα Χρειάζονται Χριστιανικήν Μετριοπάθειαν
ΟΙ ΙΟΥΔΑΪΚΕΣ γαμήλιες εορτές στους αρχαίους χρόνους ήσαν ευκαιρίες χαράς, με μουσική, χορό, φαγητό και ποτόν. Από το κατά Ιωάννην ευαγγέλιο, δεύτερο κεφάλαιο, μαθαίνομε ότι ο Ιησούς Χριστός και οι μαθηταί του παρευρέθησαν σε μια τέτοια εορτή στην Κανά της Γαλιλαίας. Μολονότι η Γραφή δεν λέγει με συγκεκριμένο τρόπο ότι ο Ιησούς συμμετέσχε σ’ όλα τα πράγματα που μόλις ανεφέρθησαν, έδωσε βαρύτητα στην εορταστική ατμόσφαιρα με το να παραγάγη θαυματουργικά οίνο, ένα ποτό που δίνει ευθυμία στον άνθρωπο.—Ψαλμ. 104:15· Ιωάν. 2:1-11.
Μήπως αυτό σημαίνει ότι εσκέφθη ο Ιησούς ότι «όλα επιτρέπονται» στα κοινωνικά γεγονότα; Όχι. Πρώτον το εδάφιον 3:2 της Πρώτης προς Τιμόθεον Επιστολής λέγει ότι οι Χριστιανοί επίσκοποι, οι οποίοι οφείλουν να δώσουν ένα καλό παράδειγμα για την υπόλοιπη εκκλησία, πρέπει να είναι ‘νηφάλιοι [Κείμενον], [με μετριοπαθείς συνήθειες, ΜΝΚ].’ Και ο Ιησούς κατεδίκαζε τους Φαρισαίους δια την ‘ακρασίαν’ [‘ακράτειαν’] των.—Ματθ. 23:25.
Οι Χριστιανοί είναι ένας μακάριος λαός που υπηρετεί τον ‘μακάριον Θεόν.’ (1 Τιμ. 1:11) Απολαμβάνουν τις εποικοδομητικές συναναστροφές που έχουν μεταξύ των. Όταν, στη διάρκεια της πολυάσχολης ζωής των, έχουν συντροφιά σε κοινωνικές συνάξεις, αισθάνονται ευχαρίστησι. Φυσικά, γνωρίζουν ότι, λόγω της ανθρωπίνης ατελείας μπορούν να συμβούν ακατάλληλα πράγματα σ’ αυτές τις συγκεντρώσεις· αγωνίζονται να τ’ αποφύγουν αυτά με το να είναι μετριοπαθείς.
Με ποιους τρόπους είναι ανάγκη ν’ αντανακλούν Χριστιανική μετριοπάθεια τα κοινωνικά γεγονότα; Μπορούμε να περιγράψωμε την κατάλληλη στάσι με το να εξετάσωμε κοινωνικά γεγονότα τα οποία σχετίζονται με τον γάμο.
ΥΠΟΔΟΧΗ Ή ΓΑΜΗΛΙΟΣ ΕΟΡΤΑΣΜΟΣa
Το γεγονός ότι ο Ιησούς παρευρέθη σε γαμήλιο εορτή δείχνει ότι δεν είναι ακατάλληλο η Χριστιανική νύμφη και ο σύζυγός της να καλέσουν τους στενούς φίλους και συγγενείς των να συμμετάσχουν στη χαρά του γάμου των με το να παρακαθήσουν σε μια υποδοχή. Ο Χριστός έπλεξε μάλιστα τρεις παραβολές γύρω από τη διευθέτησι γαμήλιων εορτών.—Ματθ. 22:1-13· 25:1-13· Λουκ. 14:7-11.
Εν τούτοις, δεν πρέπει να συμπεράνωμε ότι η γαμήλιος εορτή είναι αναγκαία. Δεν είναι. Αν ένα ζεύγος επιθυμή να κάμη μια δεξίωσι, και οι περιστάσεις το επιτρέπουν, μπορούν να το πράξουν. Αλλά πολλοί Χριστιανοί ετέλεσαν ένα ευτυχή γάμο χωρίς να έχουν γαμήλιο εορτή μετά την τελετή. Και γι’ αυτούς οι οποίοι σκοπεύουν να έχουν μια δεξίωσι, το ζήτημα χρειάζεται προσεκτική σκέψι ώστε αυτό που θα γίνη να εκδηλώνη Χριστιανική μετριοπάθεια.
Οι κοσμικές δεξιώσεις χαρακτηρίζονται συχνά από ένα εξέχον πράγμα—την υπερβολή! Πρώτον είναι η υπερβολή της δαπάνης· μια εφημερίδα της Νέας Υόρκης ανέφερε: «Από τον Ιούνιο του 1968 έως τον Ιούνιο του 1969, [οι Αμερικανοί] θα έχουν δαπανήσει 7,2 περίπου δισεκατομμύρια δολλάρια σε 1.800.000 περίπου γάμους και οι περισσότεροι από αυτούς δεν έχουν πράγματι τις δυνάμεις. . . . Το μέγιστο μέρος του χρήματος δαπανάται για τα φαγητά της δεξιώσεως.» Κατόπιν υπάρχει η υπερβολή στο φαγητό, το ποτό και τη διασκέδασι. Είναι ζωτικό ν’ αποφεύγουν οι Χριστιανοί τέτοιες υπερβολές.
Πόσο εκτεταμένος πρέπει να είναι ο εορτασμός του γάμου; Αυτό είναι κάτι που το ζεύγος μπορεί ν’ αποφασίση. Δύο γονείς στη Βόρειο Αμερική εδαπάνησαν τόσο πολλά για τον γάμο της θυγατρός των ώστε παρέστη ανάγκη να μετοικήσουν σε άλλο μέρος για να εξεύρουν έκτακτη εργασία να τα πληρώσουν. Δείχνει αυτό Χριστιανική μετριοπάθεια, ή είναι μάλλον «η αλαζονεία του βίου,» η οποία «δεν είναι εκ του Πατρός, αλλ’ είναι εκ του κόσμου»;—1 Ιωάν. 2:16.
Ένας επίσκοπος στη δυτική Αφρική ανέφερε ένα παράγοντα, ο οποίος μεγαλώνει αυτό το πρόβλημα: «Όταν γίνη γνωστό ότι πρόκειται να γίνη ο γάμος, ολόκληρη η εκκλησία και μερικοί από τις γειτονικές εκκλησίες νομίζουν ότι πρέπει να παρευρεθούν στη δεξίωσι, είτε είναι καλεσμένοι είτε όχι. Μερικοί νομίζουν ότι εκείνοι που νυμφεύονται είναι υποχρεωμένοι να δώσουν δεξίωσι και να προσφέρουν σ’ όλους τους παρόντας άφθονη τροφή και ποτά.» Εν τούτοις, μια τέτοια άποψις δεν είναι σε αρμονία με τις διδασκαλίες του Ιησού. Σε δύο από τις παραβολές του που περιελάμβαναν γαμήλιους εορτασμούς, ανέφερε «προσκεκλημένους.» (Ματθ. 22:3· Λουκ. 14:8) Ωμίλησε, επίσης, για μερικούς, οι οποίοι δεν έγιναν δεκτοί γιατί δεν υπήρχε πρόβλεψις γι’ αυτούς να παρευρεθούν στον εορτασμό.—Ματθ. 25:11, 12.
Ύστερ’ από ένα γάμο στο Τορόντο του Καναδά, το ζεύγος παρεκάθησε σε γεύμα με μόνο λίγους πολύ στενούς φίλους και συγγενείς, και αργότερα είχε ένα «μπουφφέ» μ’ ελαφρά φαγητά για όλη την εκκλησία. Ύστερ’ από ένα γάμο στο Ντύσσελντορφ, Γερμανίας, δεκαέξι μόνο παρεκάθησαν στον εορτασμό σ’ ένα εστιατόριο. Αυτό επέτρεψε να διεξαχθή μια άνετη συζήτησις. Τα χρήματα, που εξοικονομήθησαν με το να έχουν μια μικρή μόνο συγκέντρωσι, εχρησιμοποιήθησαν σοφά από το ζεύγος στον νέο διορισμό των ως ειδικών σκαπανέων διακόνων. Πράγματι, και άλλοι πιθανόν να ήθελαν να παρευρεθούν στον εορτασμό, αλλ’ αντελήφθησαν ότι το ζεύγος δεν μπορούσε, όπως το εξέφρασε ο μελλόνυμφος, «να καλέση όλους.» Ήσαν, όμως, χαρούμενοι που συμμετέσχον στην ευτυχία του ζεύγους με το να παρευρεθούν στην Αίθουσα Βασιλείας για την ομιλία του γάμου.
Έτσι, είτε ένας γαμήλιος εορτασμός θα περιλαμβάνη πολλούς, ή απλώς ολίγους, είτε θα γίνη με προσκλήσεις μόνο, ή ελεύθερα για όλους, ή αν θα γίνη καθόλου δεξίωσις, θ’ αποφασισθή από το ζεύγος που πρόκειται να νυμφευθή. Όσοι έχουν καλλιεργήσει Χριστιανική μετριοπάθεια θα ‘ζουν σωφρόνως και δικαίως και ευσεβώς εν τω παρόντι αιώνι.’—Τίτον 2:12.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΗ ΜΕΤΡΙΟΠΑΘΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ
Πρέπει να υπάρχουν συγκεκριμένες διευθετήσεις για τη δεξίωσι; Ναι. Στον γάμο στην Κανά υπήρχε ένας ‘αρχιτρίκλινος.’ (Ιωάν. 2:8) Φυσικά, σε τελευταία ανάλυσι ο μελλόνυμφος είναι υπεύθυνος για τη δεξίωσι, αδιάφορο ποιος θα πληρώση τη δαπάνη. Αλλά μπορεί να έχη κάποιον που θα τον βοηθήση ώστε τα ‘πάντα να γίνωνται ευσχημόνως και κατά τάξιν.’ (1 Κορ. 14:40) Ένας πνευματικώς ώριμος Χριστιανός στη Ροδεσία έκαμε την εξής παρατήρησι: «Όσο μεγαλύτερος είναι ο όμιλος, τόσο περισσότερο υπάρχει ανάγκη διοργανώσεως αν το κάθε τι πρόκειται να διεξαχθή ομαλώς. Ένα καθωρισμένο πρόγραμμα προσφέρει μεγάλη βοήθεια.»
Δύο Χριστιανοί, οι οποίοι ενυμφεύθησαν στο Έλσενερ, Δανίας, είχαν συγγενείς οι οποίοι δεν ήσαν αληθινοί λάτρεις. Εσκέφθησαν ότι αν αυτοί οι κοσμικοί συγγενείς εκαλούντο στην εορτή, θα ήταν δύσκολο να φροντίση κανείς να επικρατήση μετριοπάθεια. Επομένως, ακολούθησαν την γνώμη του μελλονύμφου: «Σ’ αυτή την περίπτωσι θέλαμε να είμεθα μαζί με τους αδελφούς.» Στη διάρκεια του γεύματος, ο πατέρας του, ο οποίος ήταν μάρτυς του Ιεχωβά, εζήτησε από διαφόρους οι οποίοι είχαν ειδοποιηθή εκ των προτέρων να κάνουν μερικές σύντομες παρατηρήσεις. Αυτές—κάποτε ελαφρές, κάποτε σοβαρές—άρεσαν σ’ όλους στον μικρό όμιλο. Αργότερα ο σύζυγος είπε περιχαρής: «Αν επρόκειτο να το επαναλάβω, θα το έκανα ακριβώς με τον ίδιο τρόπο.»
«Στη Χιλή, μια γαμήλιος δεξίωσις δίχως χορό δεν θεωρείται πολύ ως φιέστα, είπε ένας Χριστιανός στη Νότιο Αμερική. Θα ήταν εσφαλμένο να υπάρχη και χορός σε μια Χριστιανική γαμήλιο δεξίωσι; Ο χορός δεν είναι κάτι εσφαλμένο. Αλλά υπάρχουν κίνδυνοι, οι οποίοι, έχουν σχέσι μ’ αυτόν και οι οποίοι πρέπει ν’ αναγνωρισθούν. Ένας επίσκοπος στη Νιγηρία παρετήρησε ότι εκείνο που είναι καθαρό και κατάλληλο μπορεί ν’ ανοίξη «δρόμο για δημοφιλή κοσμική μουσική, η οποία συνήθως απευθύνεται στο φύλον και δημιουργεί επιθυμία για σεξουαλικούς χορούς. Αυτό θα ήταν επιζήμιο για τους παρόντας.»b
Αντιλαμβανόμενος ότι αυτό μπορεί να συμβή, ειδικά αν έχη εκμισθωθή μια κοσμική ορχήστρα, ένας διάκονος στη Νέα Σκωτία κατέγραψε σε ταινία μαγνητοφώνου τη μουσική που θα επαίζετο στη δεξίωσι που θα έδινε. Έτσι ο χορός ήταν σε αρμονία με τη Χριστιανική ηθική και μετριοπάθεια. Πολλοί σ’ εκείνη τη δεξίωσι ευχαριστήθηκαν να συμμετέχουν σε ομαδικούς δημοτικούς χορούς.
Ένα άλλο άξιο παρατηρήσεως σημείο σχετικά μ’ αυτή τη δεξίωσι ήταν το γεγονός ότι δεν προσεφέρθη κανένα οινοπνευματώδες ποτό. Όχι ότι αυτά απαγορεύονται για τους Χριστιανούς, διότι ο Ιησούς έκαμε ακόμη και προμήθεια οίνου στο γάμο στην Κανά. Αλλά σ’ αυτή την περίπτωσι ο μελλόνυμφος σκέφθηκε ότι μερικοί σ’ εκείνη την περιοχή θα μπορούσαν να προσκόψουν, αν προσεφέροντο οινοπνευματώδη ποτά. Ενθυμήθηκε τα εξής λόγια: «Καλόν είναι το να μη φάγης κρέας, μηδέ να πίης οίνον, μηδέ να πράξης τι εις το οποίον ο αδελφός σου προσκόπτει.» (Ρωμ. 14:21) Αν σε μια δεξίωσι προσφέρονται τέτοια ποτά, θα πρέπει να υπάρχουν και άφθονα μη οινοπνευματώδη γι’ αυτούς που τα προτιμούν. Είναι προφανές ότι δεν ήταν ασυνήθιστο στις ημέρες του Ιησού να μεθύουν οι Ιουδαίοι στους εορτασμούς γάμων. (Ιωάν. 2:10) Μεγάλη προσοχή, λοιπόν, χρειάζεται εκ μέρους των Χριστιανών σήμερα, ώστε αυτές οι χαρωπές ευκαιρίες να μη καταστραφούν με υπερβολική εντρύφησι.—Παροιμ. 23:20, 21.
Είναι ανάγκη να συνεχισθή ο εορτασμός έως πολύ αργά για να θεωρηθή επιτυχής; Όχι. Ένας επίσκοπος σε μια χώρα της Λατινικής Αμερικής είπε ότι μερικές φορές «οι εορτές συνεχίζονται ως τις πρώτες πρωινές ώρες. Στις 11.30΄ μ.μ. προσφέρεται πλήρες γεύμα. Είναι καλώς γνωστό ότι όμιλοι οι οποίοι συναντώνται το επόμενο πρωί για συμμετοχή στη διακονία του αγρού έχουν πολύ πτωχή απόδοσι.» Ακόμη και αν είναι συνήθεια σ’ ένα τόπο να έχουν τόση παράτασι οι εορτές, είναι ανάγκη ν’ ακολουθούν οι Χριστιανοί συνήθειες οι οποίες τους αφήνουν τόσο κουρασμένους την επομένη ημέρα ώστε να μη μπορούν να υπηρετήσουν κατάλληλα τον Δημιουργό των; Θα εσήμαινε αυτό εκδήλωσι μετριοπάθειας; Αντιθέτως, οι διευθετήσεις που κάνουν οι πνευματικώς ώριμοι Χριστιανοί βρίσκονται σε αρμονία με τη συμβουλή: «Είτε λοιπόν τρώγετε, είτε πίνετε, είτε πράττετέ τι, πάντα πράττετε εις δόξαν Θεού.»—1 Κορ. 10:31.
Έτσι, αν Χριστιανοί εκλέγουν να έχουν μια κοινωνική συγκέντρωσι όπως ένας εορτασμός γάμου, αυτό δεν πρέπει να γίνεται σύμφωνα με το πρότυπο των θορυβωδών, στερουμένων μετριοπαθείας εορτών του κόσμου, οι οποίες χαρακτηρίζονται από υπερβολική εντρύφησι. Αντιθέτως, αυτή πρέπει να είναι μια καλά διευθετημένη, χαρωπή συγκέντρωσις η οποία εκδηλώνει Χριστιανική μετριοπάθεια. Ο Χριστιανός από τη Νέα Σκωτία, που ανεφέραμε ανωτέρω, είπε: «Ύστερ’ από τρία χρόνια επισκεφθήκαμε την εκκλησία, και εξακολουθούσαν να ενθυμούνται την δεξίωσι ως ένα καλό παράδειγμα.» Πόσο ευχάριστοι είναι οι καρποί της Χριστιανικής μετριοπάθειας!
«ΒΡΟΧΗ ΔΩΡΩΝ» ΣΕ ΓΑΜΟΥΣ
Σε μερικές χώρες είναι κοινή συνήθεια να διοργανώνουν οι φίλοι και οι συγγενείς των μελλονύμφων μια συγκέντρωσι κάποια μέρα πριν από το γάμο. Αυτό συχνά το ονομάζουν «βροχή δώρων,» διότι εκείνοι που παρευρίσκονται μπορούν, έτσι να πούμε, να «καταβρέξουν» το ζεύγος με δώρα.
Και πάλι, αυτό δεν είναι καθόλου αναγκαίο, ούτε χρειάζεται άτομα που ζουν σε χώρες όπου δεν υπάρχει αυτή η συνήθεια να νομίζουν ότι πρέπει να την θεσπίσουν. Αλλ’ αν έχη προγραμματισθή ένα τέτοιο κοινωνικό γεγονός, πρέπει επίσης ν’ αντανακλά Χριστιανικές αρχές, που περιλαμβάνουν την μετριοπάθεια. Εφαρμόζεται αυτό που ελέχθη ανωτέρω για την τροφή, το ποτό και την αναψυχή.c
Ειδικά σχόλια, όμως, μπορούν να γίνουν σχετικά με τα δώρα. Πόσο θλιβερό θα ήταν, αν οποιοσδήποτε Χριστιανός ή Χριστιανή, που προσεκλήθη σε μια εορτή «βροχής δώρων,» είχε το συναίσθημα ότι δεν μπορούσε να δεχθή την πρόσκλησι επειδή δεν ήταν σε θέσι να προσφέρη ένα ακριβό δώρο, ή να μη προσφέρη καθόλου δώρο. Θα ήθελαν οι αληθινοί Χριστιανοί να φέρουν κάποιον σε μια τέτοια θέσι; Ένα δώρο υποτίθεται ότι είναι μια αυθόρμητη έκφρασις στοργής. Μια τέτοια έκφρασις μπορεί να λάβη διάφορες μορφές, κι ένα απτό δώρο σ’ ένα συγκεκριμένο γεγονός δεν πρέπει ν’ αποτελή υποχρέωσι.
Σε μερικά μέρη, όταν γίνωνται τέτοιες «βροχές δώρων,» συγκεντρώνονται τα δώρα μαζί χωρίς ν’ αναγράφωνται ονόματα δωρητών. Γιατί; Αυτοί οι Χριστιανοί ενδιαφέρονται για τη συμβουλή του Ιησού ότι τα δώρα δεν πρέπει να γίνωνται για να δοξάζεται ο δωρητής. (Ματθ. 6:1-4) Αντιλαμβάνονται ότι αν ένας δεν έφερε δώρο, ένας άλλος έφερε ένα μικρό σύμβολο στοργής, κι ένας άλλος πάλι ένα ακριβό δώρο, θα μπορούσαν να γίνουν άστοργες συγκρίσεις σχετικά με το ποιος προσέφερε το κάθε τι.—Ματθ. 7:12.
Μήπως αυτό σημαίνει ότι είναι εσφαλμένο να γίνεται γνωστή η ταυτότης εκείνου που προσέφερε ένα ωρισμένο δώρο; Όχι, δεν είναι αυτό το σημείο. Σε άλλα μέρη οι Χριστιανοί σε γάμους ή σ’ εορτές «βροχής δώρων» παραδίδουν τα δώρα προσωπικώς ή υπογράφουν δελτάρια που επισυνάπτονται στα δώρα. Αν, όμως, τα δώρα ανοίγωνται ή εκτίθενται, τότε τα ονόματα των δωρητών δεν ανακοινώνονται δημοσία. Έτσι δεν έρχεται κανείς σε αμηχανία.
Σήμερα οι άνθρωποι, οι οποίοι δεν λατρεύουν τον Ιεχωβά, διοργανώνουν συχνά στερούμενα μετριοπάθειας κοινωνικά γεγονότα με τα οποία χαρακτηρίζονται ως «φιλήδονοι μάλλον παρά φιλόθεοι.» (2 Τιμ. 3:4) Αλλά οι δούλοι του Ιεχωβά, που κατευθύνονται από τον εμπνευσμένο Λόγο του, εκδηλώνουν την ώριμη εκτίμησί των για το σχόλιο, που αξίζει να επαναλάβωμε: «Είτε λοιπόν τρώγετε, είτε πίνετε, είτε πράττετέ τι, πάντα πράττετε εις δόξαν Θεού.» (1 Κορ. 10:31) Έτσι αποχωρούν από κοινωνικά γεγονότα, όχι με ταραγμένη συνείδησι, αλλά με την ικανοποίησι ότι είχαν μια απολαυστική αναψυχή και ταυτοχρόνως οικοδομήθηκαν πνευματικά.
[Υποσημειώσεις]
a Σ’ αυτή συζήτησι οι όροι «υποδοχή» και «γαμήλιος εορτή» χρησιμοποιούνται, εναλλακτικώς, μολονότι αναγνωρίζομε ότι σε μερικά μέρη, όπως η Δανία, εφαρμόζονται σε δύο διαφορετικά γεγονότα.
b Βλέπε Η Σκοπιά 1ης Δεκέμβριου 1965, σελίς 734.
c Πρόσθετες υποδείξεις σχετικά με την αναψυχή έχουν δημοσιευθή στις σελίδες 16-19 του περιοδικού Ξύπνα! της 8ης Αυγούστου 1966.