«Τα Παιδιά Είναι Τρυφερά»
“Τα παιδιά είναι τρυφερά· θα ταξιδέψω με αργό ρυθμό, σύμφωνα με το βάδισμα των παιδιών”. —Ιακώβ, πατέρας πολλών παιδιών, 18ος αιώνας Π.Κ.Χ.
Η ΚΑΚΟΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ παιδιών δεν είναι κάτι το καινούριο. Αρχαίοι πολιτισμοί—όπως των Αζτέκων, των Ίνκα, των Φοινίκων και των Χαναναίων—είναι διαβόητοι για τη συνήθεια που είχαν να θυσιάζουν παιδιά. Ανασκαφές στη φοινικική πόλη Καρχηδόνα (τώρα είναι προάστιο της Τύνιδας, στη Βόρεια Αφρική) αποκάλυψαν ότι ανάμεσα στον πέμπτο και στον τρίτο αιώνα Π.Κ.Χ., γύρω στα 20.000 παιδιά θυσιάστηκαν στον θεό Βάαλ και στη θεά Τανίτ! Αυτό το νούμερο είναι ακόμα πιο συνταρακτικό αν σκεφτεί κανείς ότι, όταν η Καρχηδόνα βρισκόταν στην ακμή της, λέγεται ότι είχε πληθυσμό μόνο γύρω στις 250.000.
Ωστόσο, υπήρχε μια αρχαία κοινωνία που ήταν διαφορετική. Παρότι οι λαοί που ζούσαν γύρω τους φέρονταν με βάρβαρο τρόπο στα παιδιά, το έθνος του Ισραήλ ξεχώριζε όσον αφορά τον τρόπο συμπεριφοράς προς τα μικρά παιδιά. Ο προπάτορας αυτού του έθνους, ο πατριάρχης Ιακώβ, έθεσε το παράδειγμα. Σύμφωνα με το Γραφικό βιβλίο της Γένεσης, ενώ επέστρεφε στην πατρίδα του, ο Ιακώβ προσάρμοσε το ρυθμό με τον οποίο βάδιζε ολόκληρη η ομάδα που τον συνόδευε προκειμένου να μην είναι το ταξίδι πολύ δύσκολο για τα παιδιά. «Τα παιδιά είναι τρυφερά», είπε. Τότε τα παιδιά του ήταν ηλικίας περίπου 5 ως 14 ετών. (Γένεση 33:13, 14) Οι απόγονοί του, οι Ισραηλίτες, εκδήλωναν τον ίδιο σεβασμό για τις ανάγκες και την αξιοπρέπεια των παιδιών.
Ασφαλώς, τα παιδιά στους Βιβλικούς χρόνους είχαν πολλά να κάνουν. Καθώς μεγάλωναν, τα αγόρια λάβαιναν πρακτική εκπαίδευση από τους πατέρες τους στη γεωργία ή σε κάποια τέχνη, για παράδειγμα στην ξυλουργική. (Γένεση 37:2· 1 Σαμουήλ 16:11) Ενόσω βρίσκονταν στο σπίτι, τα κορίτσια διδάσκονταν από τις μητέρες τους τις οικιακές εργασίες που θα ήταν χρήσιμες στην ενήλικη ζωή τους. Η Ραχήλ, η γυναίκα του Ιακώβ, ήταν βοσκοπούλα όταν ήταν νεαρή. (Γένεση 29:6-9) Οι νεαρές γυναίκες εργάζονταν στους αγρούς τον καιρό του θερισμού, καθώς και στα αμπέλια. (Ρουθ 2:5-9· Άσμα Ασμάτων 1:6)a Αυτού του είδους η εργασία γινόταν γενικά υπό τη στοργική επίβλεψη των γονέων και συνδυαζόταν με την εκπαίδευση.
Ταυτόχρονα, τα μικρά παιδιά στον Ισραήλ γνώριζαν τη χαρά της αναψυχής και της διασκέδασης. Ο προφήτης Ζαχαρίας μίλησε για “τις πλατείες της πόλης οι οποίες ήταν γεμάτες με αγόρια και κορίτσια που έπαιζαν”. (Ζαχαρίας 8:5) Και ο Ιησούς Χριστός αναφέρθηκε σε μικρά παιδιά τα οποία κάθονταν στην αγορά, έπαιζαν αυλό και χόρευαν. (Ματθαίος 11:16, 17) Τι βρισκόταν πίσω από αυτή την αξιοπρεπή συμπεριφορά προς τα παιδιά;
Υψηλές Αρχές
Όσο καιρό οι Ισραηλίτες τηρούσαν τους νόμους του Θεού, ποτέ δεν κακοποιούσαν ούτε εκμεταλλεύονταν τα παιδιά τους. (Παράβαλε Δευτερονόμιο 18:10 με Ιερεμίας 7:31.) Θεωρούσαν τους γιους και τις κόρες τους ως «κληρονομιά από τον Ιεχωβά», ως «ανταμοιβή». (Ψαλμός 127:3-5) Ο γονέας έβλεπε τα παιδιά του σαν “βλαστάρια από ελαιόδεντρα γύρω από το τραπέζι του”—και τα ελαιόδεντρα ήταν εξαιρετικά πολύτιμα σε εκείνη την αγροτική κοινωνία! (Ψαλμός 128:3-6) Ο ιστορικός Άλφρεντ Έντερσχάιμ παρατηρεί ότι, εκτός από τις λέξεις που αποδίδονται γιος και κόρη, η αρχαία εβραϊκή γλώσσα είχε εννέα λέξεις που αναφέρονταν στα παιδιά, μία για κάθε διαφορετικό στάδιο της ζωής, και συμπεραίνει: «Ασφαλώς, εκείνοι που παρακολουθούσαν με τόσο ενδιαφέρον τη ζωή του παιδιού, ώστε να δώσουν έναν περιγραφικό χαρακτηρισμό για κάθε διαδοχικό στάδιό της, πρέπει να ήταν πολύ δεμένοι με τα παιδιά τους».
Στη Χριστιανική εποχή, οι γονείς παροτρύνονταν να συμπεριφέρονται στα παιδιά τους με αξιοπρέπεια και σεβασμό. Ο Ιησούς έθεσε ένα έξοχο παράδειγμα όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο φερόταν στα παιδιά των άλλων. Σε κάποια περίπτωση, προς το τέλος της επίγειας διακονίας του, οι άνθρωποι άρχισαν να του φέρνουν τα μικρά τους. Οι μαθητές, προφανώς πιστεύοντας ότι ο Ιησούς ήταν τόσο απασχολημένος ώστε δεν έπρεπε να ενοχλείται, προσπάθησαν να σταματήσουν τους ανθρώπους. Αλλά ο Ιησούς επιτίμησε τους μαθητές του: «Αφήστε τα παιδάκια να έρχονται σε εμένα· μην προσπαθείτε να τα σταματήσετε». Ο Ιησούς μάλιστα «πήρε τα παιδιά στην αγκαλιά του». Αναμφίβολα ο Ιησούς θεωρούσε ότι τα παιδιά είναι πολύτιμα και αξίζουν να τους συμπεριφέρονται οι άλλοι με καλοσύνη.—Μάρκος 10:14, 16· Λουκάς 18:15-17.
Αργότερα, ο απόστολος Παύλος είπε σε όσους ήταν πατέρες: «Μην εξοργίζετε τα παιδιά σας, για να μην αποκαρδιώνονται». (Κολοσσαείς 3:21) Σε αρμονία με αυτή την εντολή, οι Χριστιανοί γονείς, τότε και σήμερα, δεν θα επέτρεπαν σε καμιά περίπτωση να πέσουν τα παιδιά τους θύματα βάναυσων συνθηκών εργασίας. Αντιλαμβάνονται ότι για να ευημερούν τα παιδιά σωματικά, συναισθηματικά και πνευματικά είναι απαραίτητο να υπάρχει ένα περιβάλλον όπου να επικρατεί στοργή, ενδιαφέρον και ασφάλεια. Η πραγματική αγάπη από μέρους των γονέων πρέπει να εκδηλώνεται με χειροπιαστό τρόπο. Αυτό θα περιλάμβανε το να προστατεύουν τα παιδιά τους από εξουθενωτικές συνθήκες εργασίας.
Η Σύγχρονη Πραγματικότητα
Ασφαλώς, ζούμε σε “κρίσιμους καιρούς, δύσκολους στην αντιμετώπισή τους”. (2 Τιμόθεο 3:1-5) Εξαιτίας της σκληρής οικονομικής πραγματικότητας, σε πολλές χώρες ακόμα και Χριστιανικές οικογένειες ίσως διαπιστώσουν ότι είναι αναγκαίο να αφήσουν τα παιδιά τους να εργαστούν. Όπως τονίστηκε ήδη, δεν υπάρχει τίποτα το εσφαλμένο όταν η εργασία ωφελεί και εκπαιδεύει το παιδί. Αυτού του είδους η εργασία μπορεί να προωθήσει ή να ενισχύσει τη σωματική, διανοητική, πνευματική, ηθική ή κοινωνική ανάπτυξη του παιδιού χωρίς να παρεμποδίζει την απαραίτητη σχολική εκπαίδευση, την ισορροπημένη αναψυχή και την απαιτούμενη ανάπαυση.
Αναμφίβολα, οι Χριστιανοί γονείς θέλουν να εργάζονται τα παιδιά τους κάτω από τη δική τους στοργική επίβλεψη, όχι να είναι στην ουσία σκλάβοι σκληρών, απάνθρωπων ή αδίστακτων εργοδοτών. Αυτοί οι γονείς θέλουν να είναι σίγουροι ότι οποιοδήποτε είδος εργασίας και αν κάνουν τα παιδιά τους δεν θα τα εκθέτει σε σωματική, σεξουαλική ή συναισθηματική κακοποίηση. Επίσης, θέλουν να έχουν τα παιδιά τους κάπου κοντά τους. Με αυτόν τον τρόπο, μπορούν να εκπληρώνουν το ρόλο τους ως πνευματικοί εκπαιδευτές, όπως ορίζει η Αγία Γραφή: “Πρέπει να ενσταλάζεις [τα λόγια του Θεού] στους γιους σου και να μιλάς για αυτά όταν κάθεσαι στο σπίτι σου και όταν περπατάς στο δρόμο και όταν ξαπλώνεις και όταν σηκώνεσαι”.—Δευτερονόμιο 6:6, 7.
Επιπλέον, ο Χριστιανός λαβαίνει τη συμβουλή να δείχνει κατανόηση για τους άλλους, να νιώθει στοργή και να είναι τρυφερά συμπονετικός. (1 Πέτρου 3:8) Παροτρύνεται να “εργάζεται το καλό προς όλους”. (Γαλάτες 6:10) Αν κάποιος πρέπει να εκδηλώνει αυτές τις θεοσεβείς ιδιότητες στους ανθρώπους γενικά, πόσο μάλλον στα ίδια τα παιδιά του! Σε αρμονία με το Χρυσό Κανόνα—«όλα όσα θέλετε . . . να κάνουν σε εσάς οι άνθρωποι πρέπει και εσείς, παρόμοια, να κάνετε σε αυτούς»—οι Χριστιανοί δεν θα επέτρεπαν ποτέ στον εαυτό τους να εκμεταλλευτεί τα παιδιά άλλων ανθρώπων, συγχριστιανών τους ή όχι. (Ματθαίος 7:12) Επιπρόσθετα, εφόσον οι Χριστιανοί είναι νομοταγείς πολίτες, επιθυμούν να είναι προσεκτικοί ώστε να μην παραβιάζουν κυβερνητικούς νόμους που σχετίζονται με το όριο ηλικίας εκείνων που ανήκουν στο προσωπικό τους.—Ρωμαίους 13:1.
Η Πραγματική Λύση
Τι θα πούμε για το μέλλον; Καλύτεροι καιροί βρίσκονται μπροστά μας, τόσο για τα παιδιά όσο και για τους μεγάλους. Οι αληθινοί Χριστιανοί είναι πεπεισμένοι πως η μόνιμη λύση στο πρόβλημα της παιδικής εργασίας θα δοθεί από μια επικείμενη παγκόσμια κυβέρνηση την οποία η Αγία Γραφή αποκαλεί «βασιλεία των ουρανών». (Ματθαίος 3:2) Οι θεοφοβούμενοι άνθρωποι προσεύχονται για αυτήν εδώ και αιώνες όταν λένε: «Πατέρα μας που είσαι στους ουρανούς, ας αγιαστεί το όνομά σου. Ας έρθει η βασιλεία σου. Ας γίνει το θέλημά σου, όπως στον ουρανό, έτσι και πάνω στη γη».—Ματθαίος 6:9, 10.
Μεταξύ άλλων, αυτή η Βασιλεία θα εξαλείψει τις συνθήκες που οδηγούν στην παιδική εργασία. Θα ξεριζώσει τη φτώχεια. «Η γη θα δίνει ασφαλώς τα προϊόντα της· ο Θεός, ο Θεός μας, θα μας ευλογήσει». (Ψαλμός 67:6) Η Βασιλεία του Θεού θα φροντίσει ώστε όλοι να λαβαίνουν κατάλληλη εκπαίδευση, η οποία θα βασίζεται σε θεοσεβείς ιδιότητες. «Όταν θα υπάρχουν από [τον Θεό] κρίσεις για τη γη, οι κάτοικοι των παραγωγικών εδαφών θα μάθουν δικαιοσύνη».—Ησαΐας 26:9.
Η κυβέρνηση του Θεού θα καταργήσει τα οικονομικά συστήματα που υποθάλπουν την ανισότητα. Οι διακρίσεις που βασίζονται στη φυλή, στην κοινωνική τάξη, στην ηλικία ή στο φύλο δεν θα έχουν θέση τότε, εφόσον ο σημαντικότερος νόμος εκείνης της κυβέρνησης θα είναι ο νόμος της αγάπης, συμπεριλαμβανομένης της εντολής: «Πρέπει να αγαπάς τον πλησίον σου όπως τον εαυτό σου». (Ματθαίος 22:39) Υπό μια τέτοια δίκαιη παγκόσμια κυβέρνηση, το πρόβλημα της παιδικής εργασίας θα εξαλειφθεί ολοκληρωτικά!
[Υποσημειώσεις]
a Αυτό δεν υποβίβαζε τις γυναίκες σε δεύτερης κατηγορίας μέλη της οικογένειας τα οποία ήταν κατάλληλα μόνο για εργασία στο σπίτι ή στους αγρούς. Η περιγραφή της “άξιας συζύγου” στις Παροιμίες αποκαλύπτει ότι μια παντρεμένη γυναίκα, όχι μόνο ασχολούνταν με το νοικοκυριό, αλλά μπορούσε επίσης να χειρίζεται αγοραπωλησίες ακινήτων, να καλλιεργεί κάποιο παραγωγικό κτήμα και να διευθύνει μια μικρή επιχείρηση.—Παροιμίες 31:10, 16, 18, 24.
[Πλαίσιο στη σελίδα 12]
Ιδιοκτήτρια Οίκων Ανοχής Αφήνει τα Κορίτσια της να Φύγουν
ΕΠΙ 15 χρόνια, η Σεσίλιαb ήταν ιδιοκτήτρια και διευθύντρια οίκων ανοχής σε κάποιο νησί της Καραϊβικής. Κάθε φορά αγόραζε 12 με 15 κορίτσια, τα περισσότερα από τα οποία ήταν κάτω των 18 ετών. Κρατούσε τα κορίτσια παρά τη θέλησή τους εξαιτίας χρεών που είχαν οι οικογένειές τους. Η Σεσίλια ξεπλήρωνε τα χρέη, αλλά έβαζε τα κορίτσια να δουλεύουν για λογαριασμό της. Από όσα κέρδιζαν, κάλυπτε τα έξοδα του φαγητού και της συντήρησής τους, καθώς επίσης κρατούσε μέρος των χρημάτων για να πάρει πίσω το αρχικό ποσό αγοράς τους. Περνούσαν χρόνια για να αποκτήσουν ξανά την ελευθερία τους. Τα κορίτσια δεν έβγαιναν ποτέ από το σπίτι αν δεν είχαν μαζί τους κάποιο φύλακα.
Η Σεσίλια θυμάται πολύ καλά μια συγκεκριμένη περίπτωση. Η μητέρα ενός κοριτσιού το οποίο δούλευε ως πόρνη ερχόταν κάθε εβδομάδα για να παίρνει κούτες με τρόφιμα—τρόφιμα που τα είχε κερδίσει η κόρη της με τη «δουλειά» της. Εκείνο το κορίτσι μεγάλωνε ένα γιο. Δεν κατάφερνε να ξεπληρώσει το χρέος της και δεν είχε καμιά ελπίδα να ζήσει ελεύθερη. Κάποια μέρα αυτοκτόνησε αφήνοντας ένα σημείωμα με το οποίο εμπιστευόταν το γιο της στη φροντίδα της ιδιοκτήτριας του οίκου ανοχής. Η Σεσίλια ανέθρεψε το αγόρι μαζί με τα τέσσερα δικά της παιδιά.
Μία από τις κόρες της Σεσίλια άρχισε να μελετάει την Αγία Γραφή με ιεραποστόλους των Μαρτύρων του Ιεχωβά. Πρότειναν στη Σεσίλια να συμμετάσχει στη μελέτη, αλλά εκείνη αρχικά αρνήθηκε επειδή δεν ήξερε να διαβάζει και να γράφει. Σταδιακά, όμως, ακούγοντας τις συζητήσεις από την Αγία Γραφή, διέκρινε την αγάπη και την υπομονή που εκδηλώνει ο Θεός και εκτίμησε τη συγχωρητικότητά του. (Ησαΐας 43:25) Επειδή επιθυμούσε να μελετήσει και η ίδια την Αγία Γραφή, σύντομα άρχισε να μαθαίνει να διαβάζει και να γράφει. Καθώς προόδευε σε Βιβλική γνώση, διέκρινε ότι ήταν ανάγκη να συμμορφωθεί με τους υψηλούς ηθικούς κανόνες του Θεού.
Κάποια μέρα, προς έκπληξη των κοριτσιών, τους είπε ότι ήταν ελεύθερα να φύγουν! Εξήγησε ότι αυτό που έκαναν δυσαρεστούσε πολύ τον Ιεχωβά. Κανένα από τα κορίτσια δεν ξεπλήρωσε όσα της χρωστούσε. Ωστόσο, δύο από αυτά μετακόμισαν και πήγαν να ζήσουν μαζί της. Αργότερα, μια άλλη κοπέλα έγινε βαφτισμένη Μάρτυρας του Ιεχωβά. Η Σεσίλια διδάσκει την Αγία Γραφή σε ολοχρόνια βάση εδώ και 11 χρόνια, βοηθώντας άλλους ανθρώπους να απελευθερωθούν από συνήθειες που ατιμάζουν τον Θεό.
[Υποσημείωση]
b Δεν είναι το πραγματικό της όνομα.