Η Άποψη της Αγίας Γραφής

Είναι η Μαρία «Θεοτόκος»;

«ΚΑΤΑΦΕΥΓΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΟΥΣ ΣΟΥ, ΘΕΟΤΟΚΕ· ΜΗΝ ΑΠΟΡΡΙΨΕΙΣ ΤΙΣ ΔΕΗΣΕΙΣ ΜΑΣ ΣΤΙΣ ΔΥΣΚΟΛΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ· ΑΛΛΑ ΣΩΣΕ ΜΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΑΙΩΝΙΟ ΠΥΡ, ΕΣΥ Η ΜΟΝΗ ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ».

ΑΥΤΗ η προσευχή συνοψίζει τα αισθήματα εκατομμυρίων αντρών και γυναικών που είναι αφοσιωμένοι στη Μαρία, τη μητέρα του Ιησού Χριστού. Στα μάτια τους, αυτή είναι η μορφή της καλοσυνάτης μητέρας που μπορεί να μεσιτεύει για αυτούς στον Θεό και, με κάποιον τρόπο, να αμβλύνει τις κρίσεις του για εκείνους.

Ωστόσο, είναι η Μαρία πραγματικά «Θεοτόκος»;

Μαρία—«Εξαιρετικά Ευνοημένη» από τον Θεό

Η Μαρία ήταν χωρίς αμφιβολία «εξαιρετικά ευνοημένη»—πιο ευνοημένη, μάλιστα, από οποιαδήποτε άλλη γυναίκα που έζησε ποτέ. (Λουκάς 1:28) Ο άγγελος Γαβριήλ εμφανίστηκε σε αυτήν και της εξήγησε πόσο προνομιούχα θα ήταν. «Θα συλλάβεις στην κοιλιά σου και θα γεννήσεις γιο, και θα καλέσεις το όνομά του Ιησού. Αυτός θα είναι μεγάλος και θα αποκληθεί Γιος του Υψίστου». Πώς ήταν δυνατόν να συμβεί αυτό το θαυματουργικό γεγονός; Ο Γαβριήλ συνέχισε: «Άγιο πνεύμα θα έρθει πάνω σου, και δύναμη του Υψίστου θα σε επισκιάσει. Γι’ αυτόν το λόγο, επίσης, αυτό που γεννιέται θα αποκληθεί άγιο, Γιος του Θεού».—Λουκάς 1:31, 32, 35.

«Είπε δε η Μαριάμ· Ιδού, η δούλη του Κυρίου· γένοιτο εις εμέ κατά τον λόγον σου». (Λουκάς 1:38, ΝΜ) Έτσι, η Μαρία αποδέχτηκε ταπεινά αυτή τη θεϊκή καθοδηγία και αργότερα γέννησε τον Ιησού.

Στους αιώνες που ακολούθησαν, ωστόσο, οι πιστοί της την εξύψωσαν από ταπεινή «δούλη του Κυρίου» στη θέση της «βασιλομήτορος», η οποία ασκεί τεράστια επιρροή στους ουρανούς. Οι εκκλησιαστικοί ηγέτες την ανακήρυξαν επίσημα «Θεοτόκο» το 431 Κ.Χ. στη Σύνοδο της Εφέσου. Τι υποκίνησε αυτή την αλλαγή; Ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ εκθέτει έναν παράγοντα: «Η αληθινή αφοσίωση στη Θεοτόκο . . . είναι ακλόνητα ριζωμένη στο Μυστήριο της Ευλογημένης Τριάδας».—Περνώντας το Κατώφλι της Ελπίδας (Crossing the Threshold of Hope).

Συνεπώς, η αποδοχή της Μαρίας ως «Θεοτόκου» βασίζεται στην πίστη στην Τριάδα. Ωστόσο, είναι Γραφική διδασκαλία η Τριάδα;a Εξετάστε, παρακαλούμε, τι έγραψε ο απόστολος Πέτρος στην Αγία Γραφή. Αυτός προειδοποίησε ότι «ψευδοδιδάσκαλοι . . . θα εισαγάγουν αθόρυβα καταστροφικές αιρέσεις και . . . θα σας εκμεταλλευτούν με πλαστά λόγια». (2 Πέτρου 2:1, 3) Μια τέτοια αίρεση αποτελούσε η διδασκαλία της Τριάδας. Από τη στιγμή που αυτή έγινε αποδεκτή, η άποψη ότι η Μαρία ήταν «Θεοτόκος» ήταν αρκετά λογική. Στο βιβλίο του Η Παρθένος (The Virgin), ο Τζέφρι Ας δηλώνει ότι «αν ο Χριστός ήταν ο Θεός, το Δεύτερο Πρόσωπο της Τριάδας», όπως ισχυρίζονταν οι Τριαδιστές, «τότε η μητέρα του κατά την ανθρώπινη φανέρωσή του ήταν Θεοτόκος».

Αν ο Ιησούς ήταν «Θεός ολόκληρος και πλήρης», όπως δηλώνει η νέα Κατήχηση της Καθολικής Εκκλησίας (Catechism of the Catholic Church), τότε η Μαρία δικαιωματικά θα μπορούσε να ονομαστεί «Θεοτόκος». Πρέπει να λεχθεί, ωστόσο, ότι πολλοί από τους αρχικούς Τριαδιστές δυσκολεύτηκαν να αποδεχτούν αυτή τη διδασκαλία όταν προτάθηκε για πρώτη φορά—όπως συμβαίνει και με τους Τριαδιστές Προτεστάντες σήμερα. Αυτό έχει ονομαστεί «παράδοξο της πίστης, το ότι δηλαδή ‘εκείνος που δεν μπορούσε να χωρέσει στους ουρανούς, χώρεσε στη μήτρα της’». (Η Παρθένος)—Παράβαλε 1 Βασιλέων 8:27.

Αλλά είναι πράγματι ο Ιησούς Χριστός «Θεός ολόκληρος και πλήρης»; Όχι, αυτός ποτέ δεν ισχυρίστηκε κάτι τέτοιο. Αντίθετα, αναγνώριζε πάντοτε την κατώτερη θέση του σε σχέση με τον Πατέρα του.—Βλέπε Ματθαίος 26:39· Μάρκος 13:32· Ιωάννης 14:28· 1 Κορινθίους 15:27, 28.

‘Λατρεία με Τρόπο Αντάξιο Σκεπτόμενων Πλασμάτων’

Η Αγία Γραφή πράγματι ενθαρρύνει τους Χριστιανούς να χρησιμοποιούν τη δύναμη της λογικής τους στη λατρεία. Δεν απαιτείται από εμάς να θέτουμε τυφλή πίστη σε πράγματα που τα περιβάλλει μυστήριο. Αντίθετα, λέει ο απόστολος Παύλος, θα πρέπει ‘να λατρεύουμε με τρόπο αντάξιο σκεπτόμενων πλασμάτων’.—Ρωμαίους 12:1, Η Βίβλος της Ιερουσαλήμ (The Jerusalem Bible).

«Δεν μας ενθάρρυνε ποτέ κανείς να σκεφτούμε αυτό το ζήτημα», λέει η Αν, η οποία ανατράφηκε ως Καθολική. «Δεν το αμφισβητήσαμε ποτέ. Απλώς πιστεύαμε ότι ο Ιησούς ήταν ο Θεός, συνεπώς η Μαρία ήταν ‘Θεοτόκος’—ήταν πολύ παράξενο που δεν το σκεφτήκαμε ποτέ!» Θυμηθείτε ότι Η Κατήχηση της Καθολικής Εκκλησίας λέει πως κάθε μέλος της «θεϊκής Μονάδας» είναι «Θεός ολόκληρος και πλήρης». Δηλώνει ότι δεν υπάρχουν τρεις ξεχωριστοί θεοί. Θα πρέπει, λοιπόν, να πιστέψουμε ότι καθώς τα ζωντανά κύτταρα στη μήτρα της Μαρίας διαιρούνταν ξανά και ξανά, ο «Θεός ολόκληρος και πλήρης» βρισκόταν μέσα σε ένα έμβρυο, το οποίο στη διάρκεια του πρώτου μήνα της εγκυμοσύνης της έφτασε το μισό εκατοστό σε μήκος και είχε ασχημάτιστα μάτια και αφτιά;

Να έχετε υπόψη ότι ο άγγελος Γαβριήλ είπε στη Μαρία πως το παιδί της επρόκειτο να αποκληθεί «Γιος του Υψίστου» και «Γιος του Θεού» όχι «Θεός ο Γιος». Αν, στην πραγματικότητα, ο Ιησούς ήταν ο Παντοδύναμος Θεός, γιατί δεν χρησιμοποίησε ο άγγελος Γαβριήλ τον ίδιο όρο που χρησιμοποιούν οι Τριαδιστές σήμερα—«Θεός ο Γιος»; Ο Γαβριήλ δεν χρησιμοποίησε αυτόν τον όρο επειδή αυτή η διδασκαλία δεν υπάρχει στην Αγία Γραφή.

Ασφαλώς, έχουμε περιορισμένη κατανόηση των έργων του Θεού. Αλλά η κατάλληλη κατανόηση των Γραφών μάς βοηθάει να πιστεύουμε ότι ο Παντοδύναμος Θεός, ο Δημιουργός κάθε είδους ζωής, είχε τη δύναμη να μεταφέρει θαυματουργικά τη ζωή του αγαπητού του Γιου, του Ιησού Χριστού, στη μήτρα της Μαρίας, και κατόπιν να περιφρουρήσει την ανάπτυξή του μέσω της ενεργούς δύναμής Του, δηλαδή του αγίου πνεύματος, μέχρις ότου η Μαρία έγινε μητέρα του Ιησού—του Γιου του Θεού.

Ναι, η Μαρία ήταν πολύ ευλογημένη ως η μητέρα εκείνου που έγινε ο Χριστός. Δεν δείχνουμε ασέβεια προς το πρόσωπό της με το να δεχόμαστε ότι αυτή η ξεκάθαρη διδασκαλία της Αγίας Γραφής—σε συνδυασμό με το υπόμνημα ταπεινοφροσύνης της ίδιας της Μαρίας—αποκλείει το να της αποδίδουμε τον τίτλο «Θεοτόκος».

[Υποσημείωση]

[Ευχαριστία για την προσφορά της εικόνας στη σελίδα 26]

Museo del Prado, Madrid