‘Σε Ευχαριστώ που με Πήρες στο Σπίτι, Μαμά’

ΠΑΝΤΟΤΕ ανησυχούσα όταν ο Γκλεν, ο σύζυγός μου, πήγαινε για πτήση, και ανυπομονούσα να γυρίσει στο σπίτι. Συνήθως πετούσε για ευχαρίστηση. Αυτή τη φορά τον είχαν προσλάβει για να βγάλει μερικές αεροφωτογραφίες. Ο μικρότερος γιος μας, ο Τοντ, πήγε μαζί του. Ο Γκλεν ήταν πάντοτε προσεκτικός πιλότος και ποτέ δεν διακινδύνευε αδικαιολόγητα.

Όταν χτύπησε το τηλέφωνο εκείνη την Κυριακή το απόγευμα, στις 25 Απριλίου 1982, απάντησα έχοντας ένα άσχημο προαίσθημα. Ήταν ο κουνιάδος μου. «Ο Γκλεν και ο Τοντ είχαν ένα δυστύχημα με το αεροπλάνο», μου είπε. «Θα σας συναντήσουμε στο νοσοκομείο».

Ο 13χρονος γιος μου, ο Σκοτ, και εγώ κάναμε μια προσευχή και τρέξαμε στο νοσοκομείο. Μόλις φτάσαμε, μάθαμε ότι το αεροπλάνο του Γκλεν είχε συντριβεί περίπου 100 χιλιόμετρα βόρεια της Πόλης της Νέας Υόρκης. (Τα ακριβή αίτια της πτώσης δεν προσδιορίστηκαν ποτέ). Ο Γκλεν και ο Τοντ ήταν ζωντανοί αλλά σε κρίσιμη κατάσταση.

Υπέγραψα τα νομικά έγγραφα δίνοντας έτσι στο νοσοκομείο την άδεια να χορηγήσει την απαραίτητη θεραπεία. Αλλά ως Μάρτυρας του Ιεχωβά, δεν συμφωνούσα να γίνει μετάγγιση αίματος. Αν το έκανα αυτό θα παραβίαζα την εντολή της Αγίας Γραφής που λέει να ‘εξακολουθούμε να απέχουμε από αίμα’. (Πράξεις 15:28, 29) Ο Γκλεν είχε μαζί του μια δήλωση για ιατρική περίθαλψη η οποία δήλωνε ξεκάθαρα τις πεποιθήσεις του σχετικά με αυτό το ζήτημα. Ωστόσο, δώσαμε στους γιατρούς την άδεια να χρησιμοποιήσουν μη αιματούχα εκτατικά του όγκου του αίματος.a

Ο Γκλεν είχε υποστεί βαριά τραύματα στο κεφάλι και στο θώρακα. Πέθανε μέσα σε λίγες ώρες. Το πιο δύσκολο πράγμα που χρειάστηκε να κάνω ποτέ στη ζωή μου ήταν να μπω στην αίθουσα αναμονής και να πω στο γιο μου, τον Σκοτ, ότι ο πατέρας του είχε πεθάνει. Απλώς σφίχτηκε επάνω μου και είπε: «Τι θα κάνω τώρα; Μόλις έχασα τον καλύτερό μου φίλο!» Ναι, ο Γκλεν ήταν ο καλύτερος φίλος και των δυο γιων του, και δαπανούσε χρόνο μαζί τους στην αναψυχή και στη λατρεία. Ήταν και για εμένα ο καλύτερός μου φίλος και ο σύζυγός μου. Ο θάνατός του ήταν τρομερή απώλεια.

Μένουμε Σταθεροί στις Πεποιθήσεις Μας

Ο Τοντ είχε σπάσει ένα πόδι και ένα δάχτυλο, είχαν συνθλιβεί τα ζυγωματικά του, και είχε υποστεί σοβαρό εγκεφαλικό τραύμα. Έπεσε σε κώμα. Πόσο σκληρό ήταν να κοιτάζω τον εννιάχρονο γιο μου, ο οποίος μόλις πριν από λίγες ώρες ήταν γεμάτος ζωή! Ο Τοντ ήταν πάντοτε ένα γοητευτικό δραστήριο αγοράκι. Ήταν ομιλητικός και του άρεσε να τραγουδάει και να παίζει. Τώρα ούτε καν αντιλαμβανόταν την παρουσία μας.

Επειδή οι γιατροί φοβούνταν ότι ο Τοντ μπορεί να χρειαζόταν εγχείρηση, απαίτησαν να συμφωνήσω να γίνει μετάγγιση αίματος. Αρνήθηκα. Εκείνοι αντέδρασαν παίρνοντας μια δικαστική εντολή που τους επέτρεπε να χρησιμοποιήσουν αίμα. Ωστόσο, όπως αποδείχτηκε, η εγχείρηση δεν ήταν απαραίτητη, και ο Τοντ δεν είχε πάθει εσωτερική αιμορραγία. Εντούτοις, λίγες μέρες αργότερα οι γιατροί μού είπαν ότι επρόκειτο να του βάλουν αίμα οπωσδήποτε. Μείναμε άναυδοι! «Απλώς πρέπει να το κάνουμε!» ήταν η μόνη εξήγηση που μας έδωσε ο γιατρός του. Περιφρόνησαν τις θρησκευτικές μας πεποιθήσεις και έδωσαν στον Τοντ τρεις μονάδες αίμα. Ένιωσα εντελώς αβοήθητη.

Επί αρκετές μέρες ύστερα από το δυστύχημα, είχαμε γίνει πρωτοσέλιδο στις εφημερίδες. Η τοπική εφημερίδα έκανε τους αναγνώστες να πιστεύουν ότι ο Γκλεν είχε πεθάνει επειδή δεν είχε δεχτεί αίμα και μάλιστα παρέθεσε τα λόγια ενός τοπικού γιατρού που είχε παρόμοια άποψη! Αυτό δεν ήταν αλήθεια. Ο ιατροδικαστής αργότερα επιβεβαίωσε ότι ο Γκλεν δεν θα μπορούσε να είχε επιζήσει από τα βαριά τραύματα που είχε υποστεί στο κεφάλι και στο θώρακα. Ευτυχώς, αρκετοί διάκονοι των Μαρτύρων προσκλήθηκαν από τον τοπικό ραδιοφωνικό σταθμό για να εξηγήσουν τη στάση μας που βασίζεται στην Αγία Γραφή. Αυτό συντέλεσε στο να δοθεί θαυμάσια δημοσιότητα, και η στάση των Μαρτύρων του Ιεχωβά σχετικά με το αίμα έγινε συνηθισμένο θέμα συζήτησης στη διακονία μας από πόρτα σε πόρτα.

Προσπάθειες για να Συνεφέρουμε τον Τοντ

Ο Τοντ παρέμενε σε κώμα. Κατόπιν, στις 13 Μαΐου μια νοσοκόμα τον γύρισε στο πλάι στο κρεβάτι του, και αυτός επιτέλους άνοιξε τα μάτια του! Τον αγκάλιασα και προσπάθησα να κουβεντιάσω μαζί του, αλλά χωρίς ανταπόκριση. Δεν μπορούσε ούτε να ανοιγοκλείσει τα μάτια του ή να μου σφίξει το χέρι. Αλλά από τότε και έπειτα άρχισε να σημειώνει σταθερή πρόοδο. Όταν μπαίναμε στο δωμάτιο, γύριζε το κεφάλι του προς την πόρτα. Όταν του μιλούσαμε, μας κοίταζε. Καταλάβαινε πράγματι ο Τοντ ότι ήμασταν εκεί; Δεν ξέραμε. Γι’ αυτό αρχίσαμε να προσπαθούμε να τον κρατάμε σε εγρήγορση διανοητικά και σωματικά. Από την πρώτη μέρα, του μιλούσαμε, του διαβάζαμε, και βάζαμε να ακούει μουσική και κασέτες Γραφικού περιεχομένου. Του έπαιζα ακόμα και κιθάρα· αυτό ήταν θεραπεία και για τους δυο μας.

Η τοπική εκκλησία των Μαρτύρων του Ιεχωβά μάς βοήθησε πολύ. Ο μεγαλύτερος γιος μου, ο Σκοτ, πρόσφατα ξαναθυμήθηκε: «Δύο οικογένειες με φρόντισαν σαν να ήμουν δικός τους γιος, και με έπαιρναν στις διακοπές που έκαναν με την οικογένειά τους». Επιπλέον, μερικοί κούρευαν το γρασίδι μας, έπλεναν τα ρούχα μας και μας μαγείρευαν. Οι φίλοι και τα μέλη της οικογένειας κάθονταν επίσης εκ περιτροπής όλο το βράδυ με τον Τοντ στο νοσοκομείο.

Επί εβδομάδες, όμως, ο Τοντ δεν μπορούσε να ανταποκριθεί σε αυτή τη φροντίδα—ούτε καν με ένα χαμόγελο. Στη συνέχεια έπαθε πνευμονία. Ο γιατρός ζήτησε την άδειά μου προκειμένου να βάλει ξανά τον Τοντ στην αναπνευστική συσκευή. Υπήρχε κίνδυνος να αναπτύξει μόνιμη εξάρτηση από αυτήν. Για σκεφτείτε: Αυτή η απόφαση ζωής και θανάτου ανατέθηκε σε εμένα! Εντούτοις, όταν εγέρθηκε το ζήτημα της μετάγγισης αίματος, οι επιθυμίες μου είχαν αγνοηθεί εντελώς! Όπως και αν είχαν τα πράγματα, επιλέξαμε την αναπνευστική συσκευή και ελπίζαμε για το καλύτερο.

Εκείνο το απόγευμα πήγα στο σπίτι για να φρεσκαριστώ. Στην μπροστινή μου αυλή στεκόταν ένας κυβερνητικός υπάλληλος. Μας ενημέρωσε ότι έπρεπε να πουλήσουμε το σπίτι μας προκειμένου να επεκταθεί ο δρόμος. Τώρα είχαμε άλλη μια μεγάλη δυσκολία να αντιμετωπίσουμε. Πάντοτε έλεγα στους άλλους ότι ο Ιεχωβά ποτέ δεν θα μας αφήσει να υποστούμε περισσότερα από όσα μπορούμε να αντέξουμε. Παρέθετα τα λόγια των εδαφίων 1 Πέτρου 5:6, 7: «Ταπεινωθείτε, λοιπόν, κάτω από το κραταιό χέρι του Θεού, για να σας εξυψώσει αυτός στον ορισμένο καιρό· καθώς ρίχνετε κάθε ανησυχία σας πάνω του, επειδή αυτός ενδιαφέρεται για εσάς». Τώρα δοκιμαζόταν όσο ποτέ προηγουμένως η πίστη μου και η εμπιστοσύνη μου στον Θεό.

Οι εβδομάδες έρχονταν και έφευγαν, και ο Τοντ προσβαλλόταν από τη μια λοίμωξη μετά την άλλη. Οι μέρες ήταν γεμάτες με εξετάσεις αίματος, οσφυονωτιαίες παρακεντήσεις, σπινθηρογραφήματα οστών, αξονικές τομογραφίες στον εγκέφαλο, στερνικές παρακεντήσεις και ατέλειωτες ακτινογραφίες. Τον Αύγουστο, η θερμοκρασία του Τοντ επανήλθε επιτέλους σε φυσιολογικά επίπεδα. Τον Αύγουστο του έβγαλαν επίσης τα σωληνάκια που του είχαν βάλει για να τρέφεται και να αναπνέει! Τότε αντιμετωπίσαμε τη μεγαλύτερη από όλες τις δυσκολίες.

Επιστροφή στο Σπίτι

Οι γιατροί μάς είχαν πει ότι θα ήταν καλύτερα για τον Τοντ να μπει σε κάποιο ίδρυμα. Ένας γιατρός μάς θύμισε ότι ο Σκοτ και εγώ είχαμε τη δική μας ζωή να ζήσουμε. Ακόμα και καλοπροαίρετοι φίλοι έκαναν παρόμοιους συλλογισμούς. Αυτό που δεν μπορούσαν να καταλάβουν, όμως, ήταν ότι ο Τοντ αποτελούσε σε μεγάλο βαθμό μέρος της ζωής μας! Επίσης, αν καταφέρναμε να τον φροντίζουμε στο σπίτι, θα περιστοιχιζόταν από εκείνους που τον αγαπούσαν και είχαν την ίδια με αυτόν πίστη.

Αγοράσαμε αναπηρικό καρότσι και ένα νοσοκομειακό κρεβάτι. Με τη βοήθεια μερικών φίλων, γκρεμίσαμε τον τοίχο στην κρεβατοκάμαρά μου, τοποθετήσαμε συρόμενες γυάλινες πόρτες και φτιάξαμε μια βεράντα και μια εξωτερική ράμπα, οι οποίες θα επέτρεπαν να μπαίνει ο Τοντ με το καρότσι απευθείας στην κρεβατοκάμαρά του.

Το πρωί της 19ης Αυγούστου, είχε έρθει η ώρα να πάρω στο σπίτι το γιο μου που βρισκόταν ακόμα σε ημικωματώδη κατάσταση. Ο Τοντ μπορούσε να ανοίγει τα μάτια του και να κουνάει λίγο το δεξί του πόδι και χέρι, αλλά ο γιατρός του πρόβλεψε ότι δεν επρόκειτο να βελτιωθεί περισσότερο. Λίγες εβδομάδες αργότερα, πήγαμε τον Τοντ σε έναν πολύ φημισμένο νευρολόγο, μόνο και μόνο για να ακούσουμε αυτά τα λόγια να επαναλαμβάνονται. Ωστόσο, τι θαυμάσιο αίσθημα ήταν να τον φέρουμε στο σπίτι! Η μαμά μου και λίγοι στενοί φίλοι ήταν εκεί και μας περίμεναν. Εκείνο το βράδυ, πήγαμε ακόμα και στην Αίθουσα Βασιλείας μαζί. Αυτό μας έδωσε μια πρόγευση της τεράστιας προσπάθειας που θα περιλάμβανε η φροντίδα του Τοντ.

Φροντίδα για τον Τοντ στο Σπίτι

Η φροντίδα ενός ανάπηρου ατόμου αποδείχτηκε αφάνταστα χρονοβόρα. Ο Τοντ χρειαζόταν πάνω από μια ώρα για να φάει ένα γεύμα. Εξακολουθώ να χρειάζομαι σχεδόν μια ώρα για να του κάνω μπάνιο, να τον ντύσω και να λούσω τα μαλλιά του. Μπορεί να χρειαστεί δύο ολόκληρες ώρες για να κάνει υδρομασάζ. Η μετακίνησή του είναι μεγάλη διαδικασία, η οποία απαιτεί αρκετή σωματική προσπάθεια. Αν και τελευταία έχει βελτιωθεί σημαντικά, ο Τοντ δυσκολευόταν πολύ να κάθεται στητός, ακόμα και με τη βοήθεια ενός ρυθμιζόμενου αναπηρικού καροτσιού· συνήθως έπρεπε να ξαπλώνει στο πάτωμα. Επί χρόνια καθόμουν μαζί του στο πάτωμα στο πίσω μέρος της Αίθουσας Βασιλείας. Εντούτοις, δεν επιτρέψαμε σε αυτό να μας σταματήσει από το να παρακολουθούμε τις Χριστιανικές συναθροίσεις, και στις περισσότερες περιπτώσεις φτάναμε στην ώρα μας.

Οι υπομονετικές μας προσπάθειες έχουν αποδώσει. Για λίγο καιρό οι γιατροί νόμιζαν ότι το ατύχημα είχε αφήσει τον Τοντ κουφό και τυφλό. Ωστόσο, πριν από το ατύχημα είχα αρχίσει να διδάσκω στους γιους μου δακτυλολογία. Στη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας στο σπίτι, ο Τοντ άρχισε να λέει ναι ή όχι με κινήσεις των χεριών σε ερωτήσεις που του κάναμε. Αργότερα ανέπτυξε την ικανότητα να δείχνει. Του παρουσιάζαμε φωτογραφίες φίλων και του ζητούσαμε να αναγνωρίσει ορισμένους και να μας τους δείξει, και εκείνος το έκανε αυτό με ακρίβεια. Μπορούσε επίσης να αναγνωρίσει με επιτυχία αριθμούς και γράμματα. Αργότερα προχωρήσαμε σε λέξεις. Οι ικανότητες γνώσης του ήταν ανέπαφες! Το Νοέμβριο, μόλις εφτά μήνες μετά το ατύχημα, συνέβη ένα πολυπόθητο γεγονός.

Ο Τοντ χαμογέλασε. Τον Ιανουάριο το χαμόγελό του συνοδεύτηκε από γέλιο.

Όπως θα θυμάστε, αναγκαστήκαμε να πουλήσουμε το σπίτι μας. Αλλά αυτό όπως αποδείχτηκε τελικά ήταν ευλογία, εφόσον το διώροφο σπίτι μας ήταν μικρό και περιόριζε πολύ τις κινήσεις του Τοντ. Επειδή είχαμε μόνο λίγα μετρητά, θα δυσκολευόμασταν να βρούμε κάποιο σπίτι που να ικανοποιεί τις ανάγκες μας. Όμως, ένας ευγενικός κτηματομεσίτης μάς βρήκε κάποιο σπίτι. Αυτό το είχε ένας χήρος του οποίου η σύζυγος ήταν περιορισμένη σε αναπηρικό καρότσι· το σπίτι είχε σχεδιαστεί με τις ανάγκες της υπόψη. Ακριβώς ό,τι έπρεπε για τον Τοντ!

Ασφαλώς, το σπίτι χρειαζόταν καθάρισμα και βάψιμο. Αλλά όταν ήμασταν έτοιμοι να το βάψουμε, κατέφτασαν πάνω από 25 αδελφοί από την εκκλησία μας, κρατώντας ρολά και πινέλα.

Αντιμετώπιση της Καθημερινής Ζωής

Ο Γκλεν φρόντιζε πάντοτε την οικογενειακή επιχείρηση, τους λογαριασμούς, κτλ. Μπόρεσα να αναλάβω αυτή την πλευρά της ζωής χωρίς μεγάλη δυσκολία. Ωστόσο, ο Γκλεν δεν πίστευε ότι ήταν σημαντικό να κάνει διαθήκη ή μία κατάλληλη ασφάλιση. Θα είχαμε γλιτώσει πολλές οικονομικές δυσκολίες—προβλήματα που υπάρχουν μέχρι σήμερα—αν είχε διαθέσει χρόνο για να ασχοληθεί με αυτά τα ζητήματα. Μετά την εμπειρία μας, πολλοί φίλοι μας άρχισαν να τακτοποιούν τις υποθέσεις τους.

Άλλη μια δυσκολία ήταν η ικανοποίηση των συναισθηματικών και πνευματικών μας αναγκών. Αφότου ο Τοντ επέστρεψε στο σπίτι από το νοσοκομείο, μερικοί φέρονταν λες και η κρίση είχε περάσει. Ο Σκοτ, ωστόσο, εξακολουθούσε να χρειάζεται βοήθεια και ενθάρρυνση. Οι κάρτες, τα γράμματα και τα τηλεφωνήματα που λάβαμε θα αποτελούν πάντοτε πολύτιμες αναμνήσεις. Θυμάμαι ένα γράμμα από κάποιο άτομο που μας πρόσφερε οικονομική βοήθεια. Το γράμμα έλεγε: «Δεν θα υπογράψω αυτό το γράμμα, επειδή δεν θέλω να ευχαριστήσετε εμένα αλλά να ευχαριστήσετε τον Ιεχωβά, εφόσον εκείνος είναι που μας υποκινεί να εκδηλώνουμε αγάπη ο ένας προς τον άλλον».

Ωστόσο, έχουμε μάθει να μην εξαρτιόμαστε εντελώς από τους άλλους για ενθάρρυνση αλλά να κάνουμε θετικά βήματα για να βοηθούμε τον εαυτό μας. Όταν νιώθω καταθλιμμένη, συνήθως προσπαθώ να σκέφτομαι τους άλλους. Μου αρέσει να ασχολούμαι με τη ζαχαροπλαστική και να μαγειρεύω, και κατά καιρούς, καλώ φίλους στο σπίτι ή απλώς φτιάχνω γλυκίσματα και τα μοιράζω. Όταν νιώθω εντελώς αποκαμωμένη ή χρειάζομαι ένα διάλειμμα, πάντοτε φαίνεται να παρουσιάζεται κάποια πρόσκληση σε δείπνο, σε γεύμα, ή για να πάω κάπου το σαββατοκύριακο με φίλους. Ορισμένες φορές, κάποιος προσφέρεται ακόμα και να μείνει με τον Τοντ για λίγο ώστε να κάνω μερικές μικροδουλειές ή ψώνια.

Ο μεγαλύτερος γιος μου, ο Σκοτ, ήταν επίσης θαυμάσια ευλογία. Όποτε αυτό ήταν δυνατόν, ο Σκοτ έπαιρνε τον Τοντ μαζί του σε κοινωνικές συγκεντρώσεις. Ήταν πάντοτε πρόθυμος να βοηθήσει με τον έναν ή τον άλλον τρόπο στη φροντίδα του Τοντ, και ποτέ δεν παραπονέθηκε για το ότι είχε τόσο πολλές ευθύνες. Ο Σκοτ είπε κάποτε: «Όταν μερικές φορές έπιανα τον εαυτό μου να εύχεται να είχα πιο ‘φυσιολογική’ ζωή, γρήγορα θυμόμουν ότι οι εμπειρίες μου με είχαν φέρει πιο κοντά στον Θεό». Ευχαριστώ καθημερινά τον Ιεχωβά που μου επιτρέπει να έχω έναν τόσο στοργικό και πνευματικό γιο. Υπηρετεί στην εκκλησία του ως διακονικός υπηρέτης και απολαμβάνει την ολοχρόνια διακονία με τη σύζυγό του.

Και ο Τοντ; Συνεχίζει να σημειώνει σταθερή πρόοδο. Ύστερα από λίγα χρόνια, άρχισε να μιλάει ξανά. Στην αρχή έλεγε λίγες λέξεις, κατόπιν προτάσεις. Τώρα μπορεί ακόμα και να απαντάει στις Χριστιανικές συναθροίσεις. Προσπαθεί σκληρά να μάθει να μιλάει με μεγαλύτερη ευχέρεια, και η λογοθεραπεία έχει βοηθήσει. Του αρέσει ακόμα να τραγουδάει—ιδιαίτερα στην Αίθουσα Βασιλείας. Επίσης εξακολουθεί να είναι πάντα αισιόδοξος. Τώρα μπορεί να στέκεται με κάποιο βαδιστικό υποστήριγμα. Πριν από λίγο καιρό είχαμε την ευκαιρία να πούμε μέρος της εμπειρίας μας σε μια συνέλευση των Μαρτύρων του Ιεχωβά. Όταν ρωτήθηκε τι θα ήθελε να πει σε όλους τους αδελφούς στο ακροατήριο, ο Τοντ είπε: «Μην ανησυχείτε. Θα γίνω καλά».

Αποδίδουμε στον Ιεχωβά την τιμή εφόσον Εκείνος μας διατήρησε μέσα από όλα αυτά. Πράγματι, έχουμε μάθει να στηριζόμαστε πάνω του όσο ποτέ προηγουμένως. Όλες αυτές οι άυπνες νύχτες, όλη η σκληρή δουλειά που συνεπαγόταν η φροντίδα για τις προσωπικές ανάγκες και τις ανέσεις του Τοντ, όλες οι θυσίες που κάναμε άξιζαν τον κόπο. Πριν από λίγο καιρό, ενώ παίρναμε πρωινό, σήκωσα το κεφάλι μου και είδα τον Τοντ να με κοιτάει έχοντας ένα μεγάλο χαμόγελο ζωγραφισμένο στο πρόσωπό του. Μου είπε: «Σε αγαπώ μαμά. Σε ευχαριστώ που με πήρες στο σπίτι από το νοσοκομείο».—Όπως το αφηγήθηκε η Ρόουζ Μαρί Μπόντι.

[Υποσημειώσεις]

[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 13]

Το πιο δύσκολο πράγμα ήταν να πω στο γιο μου, τον Σκοτ, ότι ο πατέρας του είχε πεθάνει

[Εικόνα στη σελίδα 15]

Με τους γιους μου