Επίσκεψη στην Αγορά Καμήλων του Ομντουρμάν

«ΠΟΥ είναι η Μοάλι;» ρωτάμε. Το αυτοκίνητό μας που έχει κίνηση στους τέσσερις τροχούς μάς έχει φέρει από την πρωτεύουσα, το Χαρτούμ, στη δυτική άκρη του παλιού Ομντουρμάν, της μεγαλύτερης πόλης στο Σουδάν.

Δεν υπάρχουν πινακίδες, παρά μόνο ένας λαβύρινθος από μονοπάτια στην άμμο. Έτσι κάνουμε την παραπάνω ερώτηση σε μερικούς άντρες οι οποίοι βρίσκονται πάνω στα γαϊδούρια τους. Τα υποζύγιά τους είναι φορτωμένα με βαρέλια γεμάτα πόσιμο νερό. Οι αναβάτες είναι πρόθυμοι να βοηθήσουν και μας δείχνουν τη σωστή κατεύθυνση. Έπειτα από οχτώ ακόμα χιλιόμετρα, περνάμε με το αυτοκίνητο κάποιο ψηλό περίφραγμα από άμμο και βλέπουμε ένα ασυνήθιστο θέαμα, την αγορά καμήλων του Ομντουρμάν, τη Μοάλι.

Γιατί Εδώ;

Αυτή είναι εντελώς διαφορετική από τα κλιματιζόμενα εμπορικά κέντρα της Δύσης. Η αγορά είναι υπαίθρια και λειτουργεί κάτω από τον καυτό ουρανό της ερήμου Σαχάρα. Έχει έκταση περίπου τρία τετραγωνικά χιλιόμετρα, χωρίς σαφή όρια, και δεν έχει καθόλου δέντρα ή φυτά. Στην πραγματικότητα, υπάρχει άμμος μέχρι εκεί που φτάνει το μάτι. Αλλά μπορείτε επίσης να δείτε εκατοντάδες καμήλες και βοσκούς ντυμένους με την παραδοσιακή εθνική ενδυμασία που λέγεται γκελεμπία.

Καθώς βλέπουμε τον αέρα να παρασέρνει λεπτή, κιτρινωπή σκόνη στην ατέλειωτη έρημο, αναρωτιόμαστε: ‘Γιατί έφτιαξαν την αγορά εδώ;’ Η απάντηση σύντομα γίνεται εμφανής. Κάποιος μπορεί να δει μια τεράστια κρεμαστή δεξαμενή νερού, η οποία γεμίζει από ένα αρτεσιανό πηγάδι και διακόπτει τη μονοτονία του επίπεδου ορίζοντα. Αυτή η πηγή πολύτιμου νερού κάνει τη συγκεκριμένη τοποθεσία ιδανική για μια τέτοια αγορά. Από εδώ, τα περισσότερα ζώα θα εξαχθούν στην Αίγυπτο και στη Λιβύη.

Καθώς πλησιάζουμε μας καλωσορίζουν χαμογελαστοί Άραβες βοσκοί. Όσοι έχουν στην κατοχή τους καμήλες συγκεντρώνουν τις δικές τους σε ομάδες. Παρατηρούμε ότι πολλά από τα ζώα έχουν το αριστερό μπροστινό τους πόδι δεμένο έτσι ώστε να παραμένει λυγισμένο. Γιατί επιβάλλουν στα ζώα τους αυτή την προσωρινή αναπηρία; Υπάρχει μια δεισιδαιμονία σύμφωνα με την οποία το αριστερό πόδι ανήκει στον Σατανά! Άσχετα με τη δεισιδαιμονία, το δέσιμο του ενός ποδιού δεν επιτρέπει στο ζώο να περιφέρεται και διευκολύνει την εξέτασή του από τους πελάτες.

Πολύ Περιζήτητη

Γιατί αποτελεί η καμήλα ένα τόσο περιζήτητο εμπόρευμα; Επειδή είναι θαυμάσια εξοπλισμένη για τις δυσχερείς συνθήκες της ερήμου· χρησιμεύει τέλεια ως μεταφορικό μέσο σε αυτή την άνυδρη περιοχή. Τα μακριά, σχιστά ρουθούνια της κλείνουν γρήγορα στη διάρκεια κάποιας αμμοθύελλας. Τα αφτιά της βρίσκονται προς το πίσω μέρος του κεφαλιού της και είναι γεμάτα με τούφες από τρίχες οι οποίες δεν αφήνουν την άμμο να εισχωρήσει σε αυτά. Η μεγάλη καμπούρα της, η οποία αποτελείται κυρίως από λίπος, χρησιμεύει ως αποθήκη τροφής στη διάρκεια μεγάλων ταξιδιών. Τα σκληρά εξογκώματα που έχει στο στήθος και στα γόνατά της την προστατεύουν από την καυτή άμμο και τα βλαβερά έντομα. Επιπλέον, οι καμήλες καταφέρνουν να φάνε τα πιο σκληρά και αγκαθωτά φυτά της ερήμου που μπορεί να βρει κανείς, και μπορούν να ταξιδεύουν αρκετές μέρες χωρίς να πιουν νερό.a

Είναι ενδιαφέρον ότι πολλές καμήλες δεν τις χρησιμοποιούν ως μεταφορικό μέσο. Μερικές τις αγοράζουν απλώς ως επένδυση. Μάλιστα, μέχρι πρόσφατα, χρησιμοποιούσαν καμήλες για την πληρωμή του νυφικού τιμήματος στους γάμους! Πολλά από αυτά τα ζώα θα καταλήξουν ακόμα και σε κάποιο πιάτο. Εδώ ακριβώς στο Ομντουρμάν, αρκετά εστιατόρια έχουν για σπεσιαλιτέ τους το ψητό κρέας καμήλας. Ένα άλλο δημοφιλές έδεσμα είναι ο παστουρμάς, ο οποίος συνήθως γίνεται από παστό κρέας καμήλας και θεωρείται λιχουδιά στην Αίγυπτο και σε άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής.

Δεν είναι να απορεί κανείς, λοιπόν, που η αγορά καμήλων του Ομντουρμάν σφύζει από δραστηριότητα όταν πηγαίνουν εκεί δύο φορές την εβδομάδα αυτές τις αραβικές καμήλες με τη μία καμπούρα, κυρίως από το δυτικό Σουδάν. Οι αγοραστές στην κυριολεξία πολιορκούνται από Άραβες βοσκούς οι οποίοι είναι αποφασισμένοι να επιδείξουν ο καθένας το κοπάδι του.

Μεγάλο Παζάρεμα

Ο πιθανός αγοραστής θα εξετάσει πρώτα τα ζώα με εκπαιδευμένο και κριτικό μάτι. Θα πιάσει την καμπούρα για να δει αν υπάρχει απόθεμα λίπους που φανερώνει υγεία. Ωστόσο, η τιμή των καμήλων καθορίζεται ανάλογα με το μέγεθος και την ηλικία τους. Οι καμήλες ηλικίας ενός έτους ονομάζονται χουβάρ, εκείνες που είναι δύο ετών ονομάζονται μαφρούντ, και γουέντ λαμπούν είναι η ονομασία των τρίχρονων καμήλων. Ωστόσο, τα πιο πολύτιμα ζώα είναι εκείνα που έχουν ωριμάσει σεξουαλικά. Οι θηλυκές ωριμάζουν σεξουαλικά σε ηλικία περίπου τεσσάρων ετών και οι αρσενικές περίπου στα οχτώ. Αυτές ονομάζονται χεκ και σουντές αντίστοιχα. Όταν του δείξουν ένα τέτοιο πλήρως αναπτυγμένο ζώο, ο πιθανός αγοραστής θα το εξετάσει για να καθορίσει αν το ζώο έχει πράγματι ωριμάσει σεξουαλικά.

Μόλις κάποια καμήλα κερδίσει τη συμπάθεια του αγοραστή, αρχίζουν τα παζάρια. Η ικανότητα να κάνει κάποιος παζάρια αποτελεί απαραίτητη επιδεξιότητα στη Μέση Ανατολή! «Μπίσιμ Άλα» (Στο όνομα του Θεού) είναι οι πρώτες λέξεις που ακούγονται. Τώρα αρχίζει ο πόλεμος των τιμών. Οι συζητήσεις συνεχίζονται ήρεμα, χωρίς φωνές και χωρίς βιασύνη. Αν ο αγοραστής και ο πωλητής δεν καταλήξουν σε συμφωνία, κλείνουν τη συζήτηση απλώς λέγοντας: «Ίφταχ Άλα» (Ο Θεός θα ανοίξει άλλη ευκαιρία).

Όμως, εμείς ήρθαμε για να δούμε, όχι για να αγοράσουμε. Έχοντας μείνει λίγη μόνο ώρα στην τρομερή ζέστη του μεσημεριού, είμαστε έτοιμοι να γυρίσουμε στο σπίτι. Τις καμήλες, όμως, φαίνεται να μην τις ενοχλεί η ζέστη. Αυτό μας θυμίζει, λοιπόν, το πόσο καλά προσαρμοσμένα είναι αυτά τα ‘πλοία της ερήμου’ στο περιβάλλον τους. Χωρίς αμφιβολία αυτό θα σημάνει τη συνέχιση των εμπορικών δραστηριοτήτων εδώ στη συναρπαστική αγορά καμήλων του Ομντουρμάν!

[Υποσημειώσεις]