Οι Νεαροί Ρωτούν . . .

Γιατί Είμαι Τόσο Παχύς;

«Νιώθω πραγματικά παχιά, αν και όταν κοιτάζω τους πίνακες σωματικού βάρους, δεν είμαι υπέρβαρη σύμφωνα με αυτούς».—Πάτι.

«Το να είσαι παχύς . . . μειώνει την αυτοεκτίμησή σου υπερβολικά. Είμαι υπέρβαρος από την τετάρτη δημοτικού . . . Τότε άρχισαν να μου κολλάνε διάφορα παρατσούκλια».—Τζαντ.

ΒΑΡΟΣ. Έχει γίνει ουσιαστικά έμμονη ιδέα σε μερικά νεαρά άτομα, ιδιαίτερα κορίτσια. Όταν ρώτησαν μερικά κορίτσια σχολικής ηλικίας, το 58 τοις εκατό θεωρούσαν τον εαυτό τους παχύ.

Σύμφωνα με μια δημοσκόπηση που έγινε στις Η.Π.Α., το 34 τοις εκατό των υπέρβαρων έφηβων κοριτσιών έχουν πάρει χάπια αδυνατίσματος για να χάσουν βάρος. Σχεδόν το 1 στα 4 έχει καταφύγει στον εμετό! Αναφέροντας μια άλλη δημοσκόπηση, Το Νέο Βιβλίο για το Εφηβικό Σώμα (The New Teenage Body Book) αναφέρει: «Είναι συγκλονιστικό το γεγονός ότι σχεδόν τα μισά από τα εννιάχρονα κορίτσια και περίπου το 80 τοις εκατό από τα δεκάχρονα και εντεκάχρονα κορίτσια έκαναν δίαιτα. Περίπου το 70 τοις εκατό των κοριτσιών ηλικίας δώδεκα ως δεκαέξι χρονών προσπαθούσαν να χάσουν βάρος—και το 90 τοις εκατό των δεκαεφτάχρονων έκαναν δίαιτα».

Η Τρέλα του Αδυνατίσματος

Επί αιώνες, μια κάπως παχουλή σιλουέτα θεωρούνταν ελκυστική τόσο στους άντρες όσο και στις γυναίκες. Αλλά στη διάρκεια της δεκαετίας του 1920, εκδηλώθηκε επανάσταση στη βιομηχανία μόδας των Η.Π.Α. Η λεπτή σιλουέτα ξαφνικά έγινε το ιδανικό. Δεκαετίες αργότερα, οι αδύνατοι εξακολουθούν να είναι στη μόδα. Η τηλεόραση και τα περιοδικά έχουν συντελέσει στην προώθηση αυτής της άποψης με το συνεχή καταιγισμό ελκυστικών διαφημίσεων που προβάλλουν αδύνατα μοντέλα, άντρες και γυναίκες. Δεν πειράζει που πολλά από αυτά τα λυγερόκορμα άτομα σχεδόν λιμοκτονούν με τη θέλησή τους! Εκατομμύρια νέοι (και ενήλικοι) έχουν έντεχνα διδαχτεί να πιστεύουν ότι ελκυστικός ίσον αδύνατος. Δεν προκαλεί έκπληξη, λοιπόν, το γεγονός ότι οι όχι και τόσο αδύνατοι νέοι συνήθως θεωρούν τον εαυτό τους παχύ και μη ελκυστικό.

Ούτε η πίεση από τους συνομηλίκους βοηθάει. Οι υπέρβαροι έφηβοι συχνά υφίστανται ατέλειωτα πειράγματα, κοροϊδίες και προκατάληψη, προκαλώντας αυτό που ένας συγγραφέας περιέγραψε ως «σημαντικό ψυχολογικό πόνο»—πόνος που μπορεί να συνεχιστεί και μετά την ενηλικίωση.

Ποιος Λέει ότι Είσαι Παχύς;

Ευτυχώς, το αν είσαι πραγματικά υπέρβαρος ή όχι περιλαμβάνει περισσότερα πράγματα από το πώς δείχνεις με μαγιό—τουλάχιστον από ιατρική άποψη. Οι γιατροί γενικά ορίζουν ένα άτομο παχύσαρκο αν ζυγίζει 20 τοις εκατό περισσότερο από το ιδανικό του βάρος. Οι στερεότυποι πίνακες ύψους-βάρους, όμως, βασίζονται σε μέσους όρους και μπορούν να δώσουν μόνο μια γενική ιδέα του πόσο θα πρέπει να ζυγίζει ένα υγιές άτομο. Γι’ αυτό, μερικοί γιατροί προτιμούν να μετρούν την παχυσαρκία όχι μόνο σύμφωνα με το βάρος αλλά και σύμφωνα με το περίσσιο σωματικό λίπος. Σύμφωνα με το βιβλίο Οδηγός για Γονείς Σχετικά με τις Διαταραχές της Διατροφής και την Παχυσαρκία (A Parent’s Guide to Eating Disorders and Obesity), «το λίπος θα πρέπει να αντιστοιχεί με το 20 ως 27 τοις εκατό του σωματικού ιστού στις γυναίκες και με το 15 ως 22 τοις εκατό του σωματικού ιστού στους άντρες».

Μερικοί ερευνητές πιστεύουν ότι σχετικά λίγοι νέοι είναι πραγματικά υπέρβαροι. Από την άποψη της υγείας, μπορεί να μην υπάρχει κανένας λόγος για να χάσεις βάρος. Στη δημοσκόπηση που αναφέραμε στην αρχή, περισσότερα από τα μισά κορίτσια που ρωτήθηκαν θεωρούσαν τον εαυτό τους υπέρβαρο, αλλά μόνο το 15 τοις εκατό ήταν πράγματι.

Γιατί Έχω Τέτοια Εμφάνιση;

Λίγο μπορεί να σε παρηγορεί αυτό όταν κοιτάζεις τον εαυτό σου στον καθρέφτη· μπορεί απλώς να μην έχεις αυτό που θεωρείς ελκυστικό σώμα. Μια έφηβη είπε με θλίψη: «Θα ήθελα να χάσω βάρος, να ψηλώσω και να έχω πιο καλοσχηματισμένο σώμα».

Να θυμάσαι, όμως, ότι επειδή είσαι στην εφηβεία, το σώμα σου αλλάζει πολύ γρήγορα. «Τόσο τα αγόρια όσο και τα κορίτσια φυσιολογικά παίρνουν βάρος στην εφηβεία», εξηγεί η Δρ Άιρις Λιτ. «Αλλά ενώ στα αγόρια αυξάνεται κυρίως ο μυϊκός ιστός, στα κορίτσια αναπτύσσεται λιπώδης ιστός. Στην εφηβεία, το κορίτσι φτάνει από οχτώ τοις εκατό ποσοστό σωματικού λίπους—που κατά μέσο όρο είναι κοινό και στα δυο φύλα στην παιδική ηλικία—σε περίπου 22 τοις εκατό σωματικό λίπος. Ταυτόχρονα, αλλαγές που γίνονται στο σκελετό τονίζουν την αύξηση βάρους στα κορίτσια. Τα αγόρια αποκτούν φαρδύτερους ώμους, ενώ τα κορίτσια φαρδύτερους γοφούς». Αυτές οι αλλαγές χρειάζονται χρόνο. Αλλά ένα παχουλό 11χρονο ή 12χρονο κορίτσι μπορεί να βγει από την εφηβεία ως καλοσχηματισμένη έφηβη. Φυσικά, μπορεί και όχι.

Αν αυτό έχει συμβεί στην περίπτωσή σου, μπορεί να οφείλεται εν μέρει στο γενετικό αποτύπωμα που κληρονόμησες από τους γονείς σου. Μερικοί γιατροί πιστεύουν ότι, μαζί με το χρώμα του δέρματος, την υφή των μαλλιών και το ύψος σου, το βασικό σχήμα του σώματός σου είναι ήδη ‘γραμμένο’, όπως ανέφερε ο ψαλμωδός, στο γενετικό κώδικα από τη στιγμή της σύλληψης. (Ψαλμός 139:16) Ο Δρ Λόρενς Λαμπ, τονίζοντας το ίδιο σημείο το οποίο έγραψε ο ψαλμωδός κάτω από θεϊκή έμπνευση, λέει στο βιβλίο του Το Παιχνίδι του Βάρους (The Weighting Game): «Γεννηθήκατε με ένα σενάριο ζωής που καθορίζει πόσο πρέπει να ζυγίζετε και πόσο λίπος πρέπει να έχετε, σε διάφορα στάδια της ζωής σας».

Οι μελέτες έχουν εξακριβώσει την επιρροή των γονιδίων στο σχήμα του σώματος. Τα υιοθετημένα παιδιά τείνουν να έχουν σωματικό τύπο σαν των βιολογικών τους γονέων, ανεξάρτητα από το σχήμα του σώματος των θετών γονέων τους. Μάλιστα επειδή τα δίδυμα έχουν πανομοιότυπο γενετικό αποτύπωμα, δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι τείνουν να έχουν το ίδιο βάρος.

Τι σημαίνει αυτό για εσένα; Ας υποθέσουμε, για παράδειγμα, ότι και οι δυο γονείς σου είναι παχύσαρκοι. Τότε έχεις 80 τοις εκατό πιθανότητες να είσαι και εσύ παχύσαρκο άτομο. Οι πιθανότητες μειώνονται στις μισές αν μόνο ένας γονέας είναι παχύσαρκος. Η άσκηση και η δίαιτα μπορούν να βοηθήσουν ως ένα σημείο. Αλλά ως επί το πλείστον, μας δεσμεύει λίγο πολύ το βασικό σχήμα του σώματός μας. Αν είσαι εξώμορφο άτομο, είσαι αδύνατος και οστεώδης από τη φύση σου. Αλλά αν τα γονίδιά σου έχουν καθορίσει να είσαι ενδόμορφο άτομο—άτομο με πιο στρογγυλό σώμα και περισσότερο σωματικό λίπος—απλώς δεν προοριζόσουν να γίνεις αδύνατος. Ακόμη και αν έχεις το ιδανικό βάρος από ιατρική άποψη, θα φαίνεσαι παχύτερος από όσο ίσως προτιμάς.

Δέξου το Σώμα Σου

Αποθαρρυντικό; Ίσως. Αλλά τα καλά νέα είναι ότι ο Ιεχωβά Θεός δημιούργησε το πρώτο ανθρώπινο ζευγάρι, τον Αδάμ και την Εύα, με τέλειο σωματικό σχήμα. Μολονότι έγιναν ατελείς και μετέδωσαν την ατέλεια στους απογόνους τους, ο Θεός θα φροντίσει ώστε κάθε κληρονομημένο σωματικό ψεγάδι να διορθωθεί στο δίκαιο νέο κόσμο του.—Ιώβ 14:4· Ρωμαίους 5:12· 2 Πέτρου 3:13.

Να θυμάσαι ότι τα πρότυπα ομορφιάς μπορεί να είναι προϊόν κοινωνικής συνήθειας και προσωπικών προτιμήσεων. Έτσι, αυτό που θεωρείται όμορφο ποικίλλει από χώρα σε χώρα και μπορεί να αλλάζει με το πέρασμα του χρόνου. Γιατί, λοιπόν, να «αφήσεις τον κόσμο γύρω σου να σε συμπιέζει στο δικό του καλούπι»; (Ρωμαίους 12:2, Φίλιπς [Phillips]) Γιατί να ενδώσεις στα πρότυπα και στις απόψεις του που συχνά είναι διαστρεβλωμένα;

Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει ανάγκη να υποτιμάς τον εαυτό σου ή να σε πιάνει κατάθλιψη απλώς επειδή δεν είσαι αδύνατος. Ο Θεός δεν μας κρίνει με βάση το ύψος ή τη διάπλαση του σώματός μας. ‘Ο άνθρωπος βλέπει το φαινόμενο’, λέει η Αγία Γραφή, ‘αλλά ο Ιεχωβά βλέπει την καρδιά’. (1 Σαμουήλ 16:7) Ναι, αυτό που μετράει για τον Θεό είναι «το κρυφό άτομο της καρδιάς»—όχι το μέγεθος των γοφών σου ή της μέσης σου. (1 Πέτρου 3:4) Μάλιστα αν είσαι πρόσχαρο άτομο, πράο, γενναιόδωρο και ενδιαφέρεσαι για τους άλλους, οι άνθρωποι γενικά θα σε συμπαθούν.

Με αυτό δεν θέλουμε να πούμε ότι δεν υπάρχει τίποτα που μπορείς να κάνεις για να βελτιώσεις την εμφάνισή σου. Αλλά αν δεν είσαι εντελώς ευτυχισμένος με τη σωματική σου διάπλαση δεν είναι ανάγκη να τιμωρείς το σώμα σου με κάποια δίαιτα που είναι της μόδας. Ίσως να χρειάζεται απλώς να δείξεις περισσότερη προσοχή σχετικά με το είδος και το χρώμα των ρούχων που φοράς· να διαλέγεις ρούχα και χρώματα που δεν τραβούν την προσοχή σε αυτά που εσύ θεωρείς ατέλειες και τονίζουν τα θετικά σου σημεία.

Ωστόσο, μπορεί να νομίζεις ότι θα σε ωφελούσε το να χάσεις λίγο βάρος. Ή μπορεί να έχεις πραγματικό πρόβλημα με την παχυσαρκία και να πρέπει να χάσεις βάρος, όχι απλώς για να βελτιώσεις την εμφάνισή σου, αλλά για λόγους υγείας. Το επόμενο άρθρο μας θα ασχοληθεί με το πώς μπορείς να το επιτύχεις αυτό με ασφάλεια.

[Πλαίσιο στη σελίδα 19]

«Είμαι Υπερβολικά Αδύνατος»

Δεν συμφωνούν όλοι οι νέοι ότι το να είσαι αδύνατος είναι γοητευτικό. «Είμαι 15 χρονών, είμαι κοκαλιάρης και συνεχώς με πειράζουν», παραπονιέται ο νεαρός Μαρκ. Το να είσαι αδύνατος συχνά είναι απλώς μια επίπτωση της εφηβείας. Το σώμα που αναπτύσσεται καταναλώνει τρομακτικό αριθμό θερμίδων. Ο νέος μπορεί να μην αρχίσει να παίρνει βάρος παρά μόνο αφού σταματήσει η απότομη ανάπτυξη. Η γενετική παίζει και αυτή κάποιο ρόλο. Φυσικά, μια αρρώστια ή μια ορμονική ανισορροπία μπορεί επίσης να κάνει κάποιο άτομο να είναι υπερβολικά αδύνατο, και σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται οπωσδήποτε ιατρική φροντίδα. Η βοήθεια από ειδικό μπορεί παρόμοια να είναι κατάλληλη για νέους που σταματούν το φαγητό επειδή νιώθουν κατάθλιψη ή υποφέρουν από κάποια σοβαρή διαταραχή της διατροφής, όπως είναι η νευρική ανορεξία.

Όπως και αν έχει το πράγμα, αν νομίζεις ότι είσαι υπερβολικά αδύνατος, ζήτησε τη γνώμη κάποιου γιατρού. Μπορεί απλώς να πρέπει να μάθεις να δέχεσαι—και πιθανώς να μάθεις ακόμη και να σου αρέσει—η εμφάνισή σου.

[Εικόνα στη σελίδα 18]

Πολλοί φαντάζονται ότι είναι υπέρβαροι επειδή δεν έχουν τη σιλουέτα των μοντέλων που εμφανίζονται στα περιοδικά μόδας