Οι Νεαροί Ρωτούν . . .

Είναι η Αυτοκτονία η Λύση;

«Έχω κουραστεί να ξυπνάω κάθε πρωί. Νιώθω χαμένος. Νιώθω θυμωμένος. Η καρδιά μου είναι πληγωμένη. . . . Γι’ αυτό σκέφτομαι να φύγω. . . . Δεν θέλω να φύγω, αλλά νομίζω πως είμαι αναγκασμένος να το κάνω. . . . Κοιτάζω το μέλλον και το μόνο που βλέπω είναι σκοτάδι και πόνος». —Σημείωμα που άφησε ο 21χρονος Πίτερ προτού αυτοκτονήσει.a

ΟΙ ΕΙΔΙΚΟΙ ισχυρίζονται ότι περίπου δύο εκατομμύρια νεαροί στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποπειραθεί να αυτοκτονήσουν. Είναι τραγικό το γεγονός ότι περίπου 5.000 το χρόνο τα καταφέρνουν. Αλλά οι αυτοκτονίες ανάμεσα στους νέους σίγουρα δεν περιορίζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην Ινδία, περίπου 30.000 νέοι αυτοκτόνησαν το 1990. Σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ελβετία, η Ισπανία, το Ισραήλ, ο Καναδάς, η Νέα Ζηλανδία, η Ολλανδία, η Ταϋλάνδη και η Φινλανδία, τα ποσοστά αυτοκτονιών ανάμεσα στους νεαρούς έχουν αυξηθεί δραματικά.

Τι μπορεί να γίνει αν κάποιο άτομο νιώθει να το κυριεύει η θλίψη—ή αισθάνεται παγιδευμένο στο λαβύρινθο του πόνου και δεν βλέπει κάποια διέξοδο; Η αυτοκτονία μπορεί να φαίνεται ελκυστική, αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτα περισσότερο από τραγική απώλεια. Οι συνέπειές της δεν είναι παρά δυστυχία και πόνος για τους φίλους και την οικογένεια. Όσο σκοτεινό και αν φαίνεται το μέλλον και όσο μεγάλα και αν δείχνουν τα προβλήματα, η αυτοκτονία δεν είναι η λύση.

Γιατί Μερικά Άτομα Αισθάνονται Έτσι

Ο δίκαιος άνθρωπος Ιώβ γνώριζε τι σημαίνει απελπισία. Έχοντας χάσει την οικογένειά του, τα αποκτήματά του και την καλή του υγεία, είπε: ‘Η ψυχή μου εκλέγει αγχόνη και θάνατο, παρά τα οστά μου’. (Ιώβ 7:15) Μερικοί νεαροί σήμερα έχουν νιώσει τα ίδια αισθήματα. Ένας συγγραφέας το έθεσε ως εξής: «Η ένταση . . . οδηγεί στον πόνο (αισθήματα οδύνης και φόβου) [ο οποίος] οδηγεί στην άμυνα (προσπάθειες διαφυγής από τον πόνο)». Συνεπώς η αυτοκτονία είναι μια εσφαλμένη προσπάθεια διαφυγής από κάποιο φαινομενικά αφόρητο πόνο.

Τι προκαλεί αυτόν τον πόνο; Τον πόνο αυτόν μπορεί να τον πυροδοτήσει κάποιο γεγονός, όπως μια εντονότατη λογομαχία με τους γονείς, το φίλο ή τη φίλη κάποιου ατόμου. Αφού τα χάλασε με τη φίλη του, ο 16χρονος Μπραντ έπεσε σε απόγνωση. Ωστόσο, ποτέ δεν μιλούσε για τα αισθήματά του. Το μόνο που έκανε ήταν να δώσει ένα τέλος στη ζωή του με το να κρεμαστεί.

Η 19χρονη Σουνίτα έπεσε σε κατάθλιψη όταν οι γονείς της ανακάλυψαν ότι είχε ανήθικες σχέσεις με το φίλο της. «Ήξερα ότι δεν ήθελα να συνεχίσω να ζω όπως ήμουν», θυμάται η ίδια. «Και έτσι γύρισα στο σπίτι ένα βράδυ και άρχισα να καταπίνω τη μια ασπιρίνη μετά την άλλη. Το επόμενο πρωί έκανα εμετό και έβγαλα αίμα. Δεν ήθελα να βάλω τέλος στη ζωή μου αλλά στον τρόπο της ζωής μου».

Το σχολείο μπορεί να είναι επίσης πηγή έντονης πίεσης. Επειδή οι γονείς του νεαρού Ασίς (που ήταν γιατροί) τον πίεζαν να γίνει και εκείνος γιατρός, αυτός έπαθε χρόνια αϋπνία και άρχισε να απομονώνεται από τους άλλους. Μη μπορώντας να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των γονέων του για ακαδημαϊκή εκπαίδευση, ο Ασίς πήρε υπερβολική δόση υπνωτικών χαπιών. Αυτό μας θυμίζει μια παροιμία που αναφέρεται στην Αγία Γραφή στο εδάφιο Παροιμίαι 15:13, ΜΝΚ: ‘Εξαιτίας του πόνου της καρδιάς υπάρχει συντετριμμένο πνεύμα’.

Οικογενειακές Στενοχώριες

Κάποια αναταραχή στην οικογένεια—όπως είναι το διαζύγιο ή ο χωρισμός των γονέων, ο θάνατος κάποιου μέλους της οικογένειας ή η μετακόμιση σε έναν καινούριο τόπο—είναι ένας άλλος παράγοντας που οδηγεί μερικούς νέους στην αυτοκτονία. Για παράδειγμα, ο Μπραντ, που αναφέρθηκε παραπάνω, έχασε δυο στενούς φίλους του και ένα συγγενή του σε κάποιο αυτοκινητικό δυστύχημα. Στη συνέχεια η οικογένειά του άρχισε να αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες. Ο Μπραντ καταρρακώθηκε εντελώς. Μπορεί να ένιωθε σαν τον ψαλμωδό που φώναξε: ‘Η ψυχή μου έχει χορτάσει συμφορές . . . Με περικύκλωσαν όλες μονομιάς’.—Ψαλμός 88:3, 17, ΜΝΚ.

Ανησυχητικοί αριθμοί νέων υπόκεινται σε πίεση ενός διαφορετικού είδους: σωματική, συναισθηματική και σεξουαλική κακοποίηση. Η πολιτεία Κέραλα της Ινδίας έχει ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά αυτοκτονιών μεταξύ νέων σε εκείνη τη χώρα. Αρκετές έφηβες που ζουν εκεί έχουν επιχειρήσει να αυτοκτονήσουν εξαιτίας της κακοποίησης που υφίστανται από τον πατέρα τους. Η διαφόρων ειδών κακοποίηση των παιδιών έχει πάρει επιδημικές διαστάσεις παγκόσμια, και η στενοχώρια που προκαλεί στα αθώα θύματά της μπορεί να είναι πολύ μεγάλη.

Άλλες Αιτίες Στενοχώριας

Αλλά δεν προξενούνται όλες οι τάσεις αυτοκτονίας από εξωτερικούς παράγοντες. Μια δημοσιευμένη έρευνα που αφορά ανύπαντρα άτομα εφηβικής ηλικίας λέει τα εξής: «Αγόρια και κορίτσια τα οποία είχαν σεξουαλικές σχέσεις και τα οποία κατανάλωναν αλκοόλ κινδύνευαν περισσότερο [να αυτοκτονήσουν] από ό,τι εκείνα που απείχαν από αυτά τα πράγματα». Η αχαλίνωτη σεξουαλική ζωή της Σουνίτα κατέληξε σε εγκυμοσύνη—την οποία εκείνη τερμάτισε κάνοντας έκτρωση. (Παράβαλε 1 Κορινθίους 6:18). Επειδή άρχισε να υποφέρει από αισθήματα ενοχής, ήθελε να πεθάνει. Παρόμοια, ο Μπραντ πειραματιζόταν με το αλκοόλ από τότε που ήταν 14 χρονών, πηγαίνοντας αρκετά συχνά σε ξέφρενα γλέντια. Ναι, όταν γίνεται κατάχρηση σε σχέση με το αλκοόλ, αυτό μπορεί να ‘δαγκώσει σαν φίδι’.—Παροιμίαι 23:32.

Οι τάσεις αυτοκτονίας μπορούν να προέλθουν ακόμα και από τις ίδιες τις ‘σκέψεις του ατόμου που προκαλούν ταραχή’. (Ψαλμός 94:19, ΜΝΚ) Οι γιατροί λένε ότι ο τρόπος σκέψης που προκαλεί κατάθλιψη μπορεί μερικές φορές να οφείλεται σε διάφορους βιολογικούς παράγοντες. Για παράδειγμα, ο Πίτερ, που αναφέρθηκε στην αρχή, είχε κάποια χημική ανισορροπία στον εγκέφαλό του, όπως είχε διαπιστωθεί από μια ιατρική εξέταση που έκανε προτού αυτοκτονήσει. Τα αισθήματα που προκαλούν κατάθλιψη, αν αφεθούν ανεξέλεγκτα, μπορεί να γίνουν εντονότερα· η αυτοκτονία μπορεί να αρχίσει να φαίνεται εναλλακτική λύση.

Δεχτείτε Βοήθεια

Ωστόσο, η αυτοκτονία δεν πρέπει να θεωρείται εναλλακτική λύση. Είτε το συνειδητοποιούμε είτε όχι, όλοι μας έχουμε αυτά που οι ειδικοί σε θέματα ψυχικής υγείας Άλαν Λ. Μπέρμαν και Ντέιβιντ Α. Τζομπς αποκαλούν ‘εσωτερικά και εξωτερικά μέσα για την επιτυχή αντιμετώπιση της έντασης και της σύγκρουσης’. Ένα τέτοιο μέσο μπορεί να είναι η οικογένεια και οι φίλοι. Το εδάφιο Παροιμίαι 12:25, ΜΝΚ, λέει: ‘Η αγχώδης μέριμνα στην καρδιά του ανθρώπου την κάνει να λυγίζει, ο καλός όμως λόγος την ευφραίνει’. Ναι, ένας καλός λόγος από κάποιο συμπονετικό άτομο μπορεί να αλλάξει εντελώς την κατάσταση!

Έτσι, αν κάποιος αισθάνεται καταθλιμμένος ή αγχωμένος, το σωστό είναι να μην υποφέρει μόνος. (Παροιμίαι 18:1, ΜΝΚ) Εκείνος που υποφέρει μπορεί να ανοίξει την καρδιά του σε κάποιο άτομο που εμπιστεύεται. Το να μιλήσει σε κάποιον άλλον συντελεί στη μείωση της έντασης των συναισθημάτων του και μπορεί να τον κάνει να δει τα προβλήματα από διαφορετική οπτική γωνία. Αν κάποιος είναι συντετριμμένος εξαιτίας της απώλειας κάποιου φίλου ή ενός αγαπημένου προσώπου λόγω θανάτου, θα πρέπει να το συζητήσει αυτό με κάποιον που μπορεί να εμπιστευτεί. Όταν το άτομο φτάσει στο σημείο να αποδεχτεί τον πόνο για αυτές τις απώλειες και να νιώσει τη λύπη, τότε βρίσκει παρηγοριά. (Εκκλησιαστής 7:1-3) Μπορεί να είναι υποβοηθητικό το να υποσχεθεί το άτομο να επικοινωνήσει με κάποιον που εμπιστεύεται αν επιστρέψουν οι τάσεις για αυτοκτονία.

Βέβαια ίσως να του είναι δύσκολο να εμπιστευτεί κάποιον. Αλλά εφόσον διακυβεύεται η ίδια η ζωή του, δεν αξίζει να το διακινδυνέψει; Πιθανότατα η τάση που έχει κάποιος να κάνει κακό στον εαυτό του θα περάσει αν συζητήσει αυτά τα πράγματα. ‘Με ποιον;’ μπορεί να ρωτήσουν μερικοί. Αν οι γονείς του ατόμου είναι θεοφοβούμενοι, γιατί να μην προσπαθήσει ‘να δώσει την καρδιά του’ σε αυτούς; (Παροιμίαι 23:26) Αυτοί μπορεί να καταλάβουν καλύτερα από ό,τι πιστεύουν πολλοί και μπορεί να είναι σε θέση να βοηθήσουν. Αν φανεί ότι χρειάζεται επιπρόσθετη βοήθεια—όπως εξέταση από κάποιο γιατρό—οι γονείς μπορούν να το διευθετήσουν αυτό.

Τα μέλη της Χριστιανικής εκκλησίας είναι άλλη μια πηγή βοήθειας. Οι πρεσβύτεροι στην εκκλησία είναι σε θέση να υποστηρίξουν και να βοηθήσουν τα καταθλιμμένα άτομα. (Ησαΐας 32:1, 2· Ιακώβου 5:14, 15) Μετά την απόπειρα αυτοκτονίας που έκανε η Σουνίτα, δέχτηκε βοήθεια από μια ολοχρόνια διάκονο (σκαπάνισσα). Η Σουνίτα λέει: «Εκείνη παρέμεινε στο πλευρό μου σε όλα όσα πέρασα. Αν δεν ήταν αυτή, θα είχα στην κυριολεξία τρελαθεί».

Τρόποι Αντιμετώπισης

Υπάρχουν επίσης εσωτερικά μέσα τα οποία μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει. Για παράδειγμα, μήπως το γεγονός ότι υποφέρει από αισθήματα ενοχής οφείλεται σε κάποια αδικοπραγία; (Παράβαλε Ψαλμός 31:10, ΜΝΚ). Αντί να αφήνει να αναπτύσσονται τέτοια αισθήματα, το άτομο θα πρέπει να ενεργήσει για να τακτοποιήσει τα ζητήματα. (Ησαΐας 1:18, ΜΝΚ· παράβαλε 2 Κορινθίους 7:11). Ένα θετικό βήμα θα ήταν να ομολογήσει την αδικοπραγία στους γονείς του. Είναι αλήθεια ότι αυτοί μπορεί στην αρχή να αναστατωθούν. Αλλά πιθανότατα θα συγκεντρώσουν την προσοχή τους στην παροχή βοήθειας. Επίσης, μας δίνεται η διαβεβαίωση ότι ο Ιεχωβά ‘συγχωρεί άφθονα’ εκείνους που μετανοούν ειλικρινά. (Ησαΐας 55:7) Η λυτρωτική θυσία του Ιησού καλύπτει τις αμαρτίες εκείνων που μετανοούν.—Ρωμαίους 3:23, 24.

Οι Χριστιανοί μπορούν επίσης να πάρουν βοήθεια από την πίστη, τη γνώση των Γραφών και τη σχέση τους με τον Ιεχωβά Θεό. Σε διάφορες περιπτώσεις, ο ψαλμωδός Δαβίδ ήταν τόσο καταθλιμμένος ώστε είπε: ‘Ο εχθρός . . . έχει συντρίψει τη ζωή μου καταγής’. Αυτός δεν ενέδωσε στην απελπισία. Ο ίδιος έγραψε: ‘Με τη φωνή μου, τον Ιεχωβά επικαλέστηκα για βοήθεια· με τη φωνή μου, στον Ιεχωβά άρχισα να φωνάζω για εύνοια’. ‘Έχω κάνει στοχασμούς γύρω από όλες τις δραστηριότητές σου· πρόθυμα παρέμεινα απασχολημένος με το έργο των δικών σου χεριών’.—Ψαλμός 142:1, ΜΝΚ· 143:3-5, ΜΝΚ.

Αν η επιθυμία κάποιου να κάνει κακό στον εαυτό του γίνει ισχυρή, θα πρέπει να επικαλεστεί τον Ιεχωβά με προσευχή. Αυτός καταλαβαίνει τον πόνο και θέλει να ζήσει το άτομο που υποφέρει! (Ψαλμός 56:8, ΜΝΚ) Αυτός μπορεί να προμηθεύσει τη «δύναμη που ξεπερνάει το φυσιολογικό» για να βοηθήσει το άτομο να αντιμετωπίσει τον πόνο. (2 Κορινθίους 4:7) Το άτομο θα πρέπει, επίσης, να σκεφτεί τον πόνο που θα προκαλέσει ο θάνατος από αυτοκτονία στην οικογένεια, στους φίλους και στον ίδιο τον Ιεχωβά. Το να συλλογίζεται κανείς αυτά τα πράγματα μπορεί κάλλιστα να τον βοηθήσει να συνεχίσει να ζει.

Αν και σε μερικούς μπορεί να φαίνεται ότι η οδύνη δεν θα περάσει ποτέ, να είναι βέβαιοι ότι υπάρχουν και άλλοι που έχουν νιώσει το ίδιο είδος πόνου. Εκείνοι είναι σε θέση να πουν από πείρα ότι τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν, και όντως αλλάζουν. Οι άλλοι μπορούν να προσφέρουν βοήθεια για να ξεπεραστεί αυτός ο οδυνηρός καιρός. Τα καταθλιμμένα άτομα θα πρέπει να αναζητήσουν την απαιτούμενη βοήθεια που αξίζουν—και να συνεχίσουν να ζουν!

[Υποσημειώσεις]

[Εικόνα στη σελίδα 24]

Είναι καλύτερο να συζητήσει το άτομο τα οδυνηρά αισθήματά του με κάποιον άλλον