Η Νεαρή Πρωτεύουσα της Αυστραλίας Ωριμάζει
ΣΕ ΣΥΓΚΡΙΣΗ με πολλές χώρες, η Αυστραλία δεν είναι παρά ένα νεαρό κράτος. Ασφαλώς, αυτό ισχύει αναφορικά με την εγκατάσταση των Ευρωπαίων σ’ αυτή την ήπειρο. Οι δυο πρώτοι αιώνες της, σ’ ό,τι αφορά την ευρωπαϊκή παρουσία, συμπληρώθηκαν μόλις πρόσφατα, και οι διάφοροι πανεθνικοί εορτασμοί της δισεκατονταετηρίδας, όλο το 1988, επισφράγησαν αυτό το ορόσημο.
Αν όμως τα διακόσια χρόνια δεν είναι στην πραγματικότητα και μεγάλο χρονικό διάστημα, τότε συγκριτικά, η πρωτεύουσα της Αυστραλίας, η Καμπέρα, μόλις έχει «βγει από το αβγό», επειδή η τοποθεσία αυτή πήρε επίσημα το όνομά της μόλις το Μάρτιο του 1913. Όμως, πολλοί πιστεύουν ότι, παρά την τρυφερή της ηλικία των 76 ετών, η γραφική πρωτεύουσα του κράτους έχει τελικά ωριμάσει. Το 1901, ψηφίστηκε ένα νομοσχέδιο που όριζε ότι η έδρα των μελλοντικών κυβερνήσεων «θα είναι στην Πολιτεία της Νέας Νότιας Ουαλίας, και θα βρίσκεται σε απόσταση όχι μικρότερη των εκατόν εξήντα χιλιομέτρων από το Σίντνεϊ». Ύστερα από έξι χρόνια, πήραν από την περιοχή Μονάρο της Νέας Νότιας Ουαλίας, τώρα γνωστή ως Περιοχή της Αυστραλιανής Πρωτεύουσας, ένα κομμάτι βοσκότοπου, ύψους 600 σχεδόν μέτρων πάνω από το επίπεδο της θάλασσας και έκτασης 2.360 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Τελικά το όνομα που ορίστηκε να λάβει η πρωτεύουσα του κράτους ήταν Καμπέρα. Πολλοί θεωρούσαν κατάλληλο που το όνομα αυτό έμοιαζε με την αβοριγίνικη λέξη που σημαίνει «τόπος συνάντησης», επειδή επρόκειτο να γίνει ο τόπος όπου θα συνέρχονταν τα μελλοντικά εθνικά κοινοβούλια και θα συναντιούνταν αξιωματούχοι απ’ όλο τον κόσμο.
Πόλη με Μοναδικό Σχέδιο
Το όραμα ήταν να γίνει η νέα πρωτεύουσα του κράτους μια πόλη διαφορετική. Από 137 δηλώσεις συμμετοχής που υποβλήθηκαν απ’ όλο τον κόσμο, το σχέδιο που επιλέχτηκε προέβλεπε ένα σύστημα λεωφόρων οι οποίες θα κατευθύνονταν ακτινωτά ξεκινώντας από ένα κεντρικό σημείο, που επρόκειτο να γίνει γνωστό ως ο Λόφος της Πρωτεύουσας. Επίσης, προέβλεπε την κατασκευή μιας μεγάλης τεχνητής λίμνης για να τονίζεται η ομορφιά της πόλης. Η λίμνη αυτή θα περνούσε μέσα από το κέντρο της πόλης και των μελλοντικών προαστίων, και θα πρόσφερε εκτάσεις για πάρκα, καλλωπισμό των όχθεών της, δυνατότητες για θαλάσσια σπορ και άλλες εγκαταστάσεις σχετικές με το νερό.
Αναμφίβολα η έμπνευση γι’ αυτή την ελκυστική ιδέα δόθηκε από τον ποταμό Μολόνγκλο, ο οποίος προσφερόταν καθώς έρεε σχηματίζοντας μαίανδρο, ανάμεσα στις ανυψωμένες πεδιάδες εκείνου του βοσκότοπου και μπορούσε εύκολα να περιοριστεί μέσω φράγματος. Ύστερα από μισό αιώνα, κατασκευάστηκε μια υπέροχη λίμνη μήκους εννιά χιλιομέτρων, η οποία ονομάστηκε Λίμνη Μπέρλεϊ Γκρίφιν, από το όνομα του νεαρού αρχιτέκτονα τοπίου από το Σικάγο, του οποίου το σχέδιο για την Καμπέρα κέρδισε σ’ εκείνο τον παγκόσμιο διαγωνισμό του 1911.
Τώρα που είχε εγκριθεί κάποιο σχέδιο, το έργο ξεκίνησε γρήγορα για να εξελιχτεί η Καμπέρα σε μια πρωτεύουσα που θα συνδύαζε την ομορφιά της εξοχής και της πόλης σε μια ελκυστική μητρόπολη. Τα αποτελέσματα ήταν τόσο επιτυχή που η αναπτυσσόμενη πόλη χαρακτηρίστηκε τρυφερά Η Δασόφυτη Πρωτεύουσα της Αυστραλίας.
Το αρχικό σχέδιο για μια πρωτεύουσα-κήπο είχε σαν αποτέλεσμα να αναπτυχθούν πλήθη ντόπιων και εξωτικών δέντρων και θάμνων, ένα δασώδες πανόραμα το οποίο στολίζει τα ομοιόμορφα καταμερισμένα προάστια, και τις πόλεις-δορυφόρους. Ο πληθυσμός της τώρα ανέρχεται σε 270.000 περίπου άτομα και η πόλη αξιεί ότι έχει μια ατμόσφαιρα απαλλαγμένη σχεδόν από τη μόλυνση, καθώς βρίσκεται χωμένη ανάμεσα σε περισσότερα από έξι εκατομμύρια δέντρα μιας φαινομενικά ατέλειωτης ποικιλίας. Τα πάρκα και οι περιοχές αναψυχής αφθονούν στο τοπίο της που θυμίζει κήπο, και απαλύνουν τις φιγούρες των κτιρίων και των λεωφόρων με δεντροστοιχίες, οι οποίες παρέχουν ένα αδιάκοπο καλειδοσκόπιο εναλλασσόμενων χρωμάτων από την άνοιξη ως το φθινόπωρο.
Το περιβάλλον που θυμίζει δάσος έχει προσελκύσει αμέτρητα ιθαγενή και εξωτικά πουλιά και ζώα. Υπάρχουν 250 είδη πουλιών στην περιοχή, και τα 90 και πλέον απ’ αυτά ζουν σε απόσταση μικρότερη του ενός χιλιομέτρου από το κέντρο της πόλης. Κακατούα και παπαγάλοι με ζωηρά χρώματα χτίζουν τη φωλιά τους και βρίσκουν την τροφή τους σε δέντρα που βρίσκονται στην καρδιά του εμπορικού κέντρου. Ιθαγενή ζώα, όπως τα καγκουρό και τα ουάλαμπι, ζουν κοντά στην πόλη. Μάλιστα, μια οικογένεια καγκουρό ζει σε έδαφος που ανήκει στο χώρο της κατοικίας του γενικού κυβερνήτη.
Επιπρόσθετα, η Λίμνη Μπέρλεϊ Γκρίφιν αποτελεί φυσικό περιβάλλον, όχι μόνο για μια ποικιλία υδρόβιων πουλιών, αλλά και για τον ασυνήθιστο αυστραλιανό ορνιθόρυγχο, το μικρό τριχωτό ζώο, με δάχτυλα που ενώνονται με νυκτική μεμβράνη και μεγάλο ράμφος όμοιο με της πάπιας.
«Ωρίμανση»
Στο νου πολλών ατόμων, η ωριμότητα αυτής της νεαρής πρωτεύουσας έχει άμεση σχέση με το Μέγαρο του Κοινοβουλίου, το οποίο κατά αντιπροσωπευτικό τρόπο είναι στην πραγματικότητα ο κύριος λόγος για την ύπαρξη της πόλης. Το 1914, προκηρύχθηκε διεθνής διαγωνισμός για το σχέδιο ενός εθνικού μεγάρου κοινοβουλίου, αλλά ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος προκάλεσε την ακύρωση όλου αυτού του εγχειρήματος. Κατόπιν, στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, αποφασίστηκε να χτιστεί ένα προσωρινό μέγαρο για το κοινοβούλιο, το οποίο να εξυπηρετεί την κατάσταση ώσπου να μπορέσει να χτιστεί ένα μονιμότερο οικοδόμημα. Αυτό το προσωρινό μέγαρο του κοινοβουλίου εγκαινιάστηκε επίσημα το Μάιο του 1927, από το Βρετανό Δούκα του Γιορκ (ο οποίος αργότερα έγινε ο Βασιλιάς Γεώργιος ΣΤ΄).
Εντούτοις, το 1965, σχηματίστηκε μια επίλεκτη επιτροπή με σκοπό να εκπονήσει τη μελέτη για ένα καινούριο μόνιμο μέγαρο κοινοβουλίου. Πέρασαν περίπου δέκα χρόνια, και τελικά εκδόθηκε η απόφαση ότι ο χώρος θα ήταν ο Λόφος της Πρωτεύουσας. Ύστερα από λίγα χρόνια, το 1980, ο πρωθυπουργός έβαλε το θεμέλιο λίθο, και το χτίσιμο άρχισε. Από τότε, έχουν περάσει άλλα οχτώ χρόνια. Επιτέλους τώρα και μετά από πολλές φανφάρες, στις 9 Μαΐου 1988, εγκαινιάστηκε επίσημα από την κόρη του εκλιπόντα Βασιλιά Γεώργιου ΣΤ΄, τη Βασίλισσα Ελισάβετ Β΄, ένα εντυπωσιακό καινούριο Μέγαρο του Κοινοβουλίου πάνω στο Λόφο της Πρωτεύουσας.
Το νέο Μέγαρο του Κοινοβουλίου χαιρετίστηκε ως εξέχον αρχιτεκτονικό επίτευγμα. Ο διαγωνισμός που προκηρύχθηκε για το σχέδιο, το 1979, προσέλκυσε δηλώσεις συμμετοχής από 28 χώρες. Το κτίριο σχεδιάστηκε με τρόπο μοναδικό ώστε να συμπληρώνει το σχέδιο που είχε κάνει για την Καμπέρα ο Γουόλτερ Μπέρλεϊ Γκρίφιν. Φυσικά, τέτοια εντυπωσιακά κτίσματα δεν γίνονται χωρίς να ξοδευτούν κάποια εξίσου εντυπωσιακά χρηματικά ποσά. Μόνο το κοντάρι της σημαίας υπολογίζεται ότι κόστισε 4,4 εκατομμύρια αυστραλιανά δολάρια [περ. 566,7 εκατ. δρχ.].
Αν κρίνει κανείς από τα φαινόμενα γενικά, μπορεί τώρα να πει ότι η νεαρή δασόφυτη πρωτεύουσα της Αυστραλίας—η γραφική Καμπέρα—έχει τελικά ωριμάσει.
[Εικόνες στις σελίδες 16, 17]
Το νέο Μέγαρο του Κοινοβουλίου—το προσωρινό σε πρώτο πλάνο δεξιά
Παρατηρητήριο
[Εικόνα στη σελίδα 17]
Η Λίμνη Μπέρλεϊ Γκρίφιν, και το ανώτατο δικαστήριο στο βάθος