«Τα Κυριότερα Θύματα Θρησκευτικού Διωγμού»
Σ’ ΟΛΗ την ιστορία υπήρχε πάντοτε θρησκευτικός διωγμός. Το κίνητρο για το φόνο του Άβελ από τον Κάιν ήταν οι θρησκευτικές διαφορές. Στον Κάιν δεν άρεσε το γεγονός ότι ο Θεός επιδοκίμασε τη θυσία του Άβελ, ενώ τη δική του δεν την είδε με ευμένεια. Θύμωσε και τελικά δολοφόνησε τον αδελφό του.—Γένεσις 4:3-8.
Ο Ιησούς Χριστός προφήτεψε ότι οι ακόλουθοί του θα διώκονταν, ιδιαίτερα στον καιρό του τέλους. Προειδοποίησε: «Θέλουσι σας παραδώσει εις θλίψιν και θέλουσι σας θανατώσει, και θέλετε είσθαι μισούμενοι υπό πάντων των εθνών δια το όνομά μου».—Ματθαίος 24:9.
Στο πέρασμα των χιλιετηρίδων οι μεγάλες θρησκείες έχουν διώξει η μια την άλλη, εξαιτίας του ότι έβλεπαν να απειλείται το μονοπώλιο του ελέγχου, το οποίο ασκούσαν πάνω στους λαούς. Καθολικοί, Προτεστάντες, Ινδουιστές, Μουσουλμάνοι, Εβραίοι και άλλοι έχουν λάβει μέρος σε αλληλοσφαγές. Έχουν παρουσιάσει το διωγμό ως δικαιολογημένο χάρη της ορθής πίστης, του αλάνθαστου της αλήθειας και της σωτηρίας της ψυχής. Οι Εβραίοι έχουν διωχτεί και λόγω της θρησκείας τους και λόγω της φυλής τους. Σε ορισμένες χώρες σ’ αυτόν τον 20ό αιώνα, ο αθεϊστικός κομμουνισμός έχει στραφεί ενάντια στη θρησκεία, θεωρώντας την ‘το όπιο του λαού’.
Και μάλιστα, σ’ αυτόν τον εικοστό αιώνα, υπάρχει μια ομάδα ανθρώπων που έχει διωχτεί απ’ όλες τις παρατάξεις—θρησκευτικές και πολιτικές. Ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι και ποια είναι τα κίνητρα πίσω από το διωγμό τους;
«Τα Κυριότερα Θύματα»
Ο Άρτσιμπαλντ Κοξ, πρώην ειδικός εισαγγελέας για την υπόθεση Γουοτεργκέιτ, γράφει στο βιβλίο του The Court and the Constitution (Το Δικαστήριο και το Σύνταγμα) (1987), το οποίο εκδόθηκε πρόσφατα: «Τα κυριότερα θύματα θρησκευτικού διωγμού στις Ηνωμένες Πολιτείες, στον εικοστό αιώνα, ήταν οι Μάρτυρες του Ιεχωβά». Τι προκάλεσε αυτή την κατάσταση; Συνεχίζει: «Άρχισαν να τραβούν την προσοχή και να υφίστανται περιορισμούς στη δεκαετία του 1930, όταν η προσηλυτιστική τους δραστηριότητα, καθώς και ο αριθμός τους, σημείωναν γοργή αύξηση. Βασισμένοι στη Θεία αποκάλυψη από την Αγία Γραφή, στέκονταν στις γωνιές των δρόμων και γύριζαν από σπίτι σε σπίτι, προσφέροντας τα φυλλάδια της Βιβλικής και Φυλλαδικής Εταιρίας Σκοπιά και κηρύττοντας ότι η διεφθαρμένη τριαρχία των οργανωμένων εκκλησιών, των επιχειρήσεων και της Πολιτείας είναι όργανο του Σατανά».
Καθώς τα έθνη αναμείχτηκαν στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Μάρτυρες έγιναν θύματα και υπέφεραν δεινά, εξαιτίας του εθνικιστικού πνεύματος που κυριαρχούσε τότε και το οποίο ενθάρρυναν οι κυβερνήσεις που συμμετείχαν στον πόλεμο. Σε μερικά κράτη επιβλήθηκε στα σχολεία ο υποχρεωτικός χαιρετισμός της σημαίας. Έγινε κανόνας η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία. Οι Μάρτυρες του Ιεχωβά πιστεύουν ότι πρέπει να αποδίδουν στον Καίσαρα αυτά που του ανήκουν—και ίσως ελάχιστες ομάδες ανθρώπων πληρώνουν τους φόρους τους και υπακούν στους νόμους με περισσότερη ευσυνειδησία· ωστόσο αποδίδουν και στον Θεό αυτά που πιστεύουν ότι τους ζητάει, δηλαδή, λατρεία και ύψιστη οσιότητα. Σέβονται τις καλές αρχές, τις οποίες συχνά αντιπροσωπεύει η σημαία ενός κράτους, αλλά γι’ αυτούς ο χαιρετισμός της σημαίας είναι λατρεία που αποδίδεται σε κάποιο σύμβολο και προκαλεί διαιρέσεις. Αυτή η στάση τούς δημιούργησε προβλήματα στις Ηνωμένες Πολιτείες, στις δεκαετίες του 1930 και του 1940.
Εκατοντάδες παιδιά αποβλήθηκαν από το σχολείο τους, εξαιτίας του ότι αρνούνταν να χαιρετήσουν τη σημαία. Όπως δήλωσε ο καθηγητής Μέισον στο βιβλίο του Harlan Fiske Stone: Pillar of the Law (Χάρλαν Φισκ Στόουν: Ο Στυλοβάτης του Νόμου): «Η άρνησή τους δεν σήμαινε πως δεν ήταν πατριώτες ή πως δεν αγαπούσαν τη χώρα τους. Απλώς σήμαινε ότι, σύμφωνα με τα όσα διάβαζαν στην Αγία Γραφή, ο χαιρετισμός της σημαίας παραβίαζε τη Γραφική εντολή που απαγόρευε την προσκύνηση ειδώλων».
Το θέμα αυτό έφτασε στο Ανώτατο Δικαστήριο των Η.Π.Α. και το 1940, με πλειοψηφία 8 προς 1 η έφεση των Μαρτύρων απορρίφτηκε. Το μοναδικό και θαρραλέο άτομο που καταψήφισε την απόρριψη της έφεσης ήταν ο Δικαστής Χάρλαν Φισκ Στόουν. Ο καθηγητής Μέισον ανέφερε πώς αντέδρασαν ορισμένοι: «Ο Τζον Χέινς Χολμς, πρόεδρος της Αμερικανικής Ένωσης για τις Ατομικές Ελευθερίες, είπε ότι η αρνητική ψήφος του Στόουν θα ‘συγκαταλεγόταν ανάμεσα στις σημαντικότερες καταψηφίσεις στην Αμερικανική ιστορία’. Τα σχόλια του τύπου ήταν εξαιρετικά ευνοϊκά. Εκατόν εβδομήντα μία μεγάλες εφημερίδες καταδίκασαν αμέσως την απόφαση· αυτοί που την επιδοκίμασαν δεν ήταν παρά μια χούφτα άνθρωποι». Αλλά τι συνέβη τότε;
Ο καθηγητής Κοξ συνεχίζει την αφήγησή του: «Ο διωγμός των Μαρτύρων πήρε μεγαλύτερες διαστάσεις. Σε ορισμένες περιοχές και ειδικά στο Τέξας, οι όχλοι επιτίθονταν στους Μάρτυρες, εξαιτίας της άρνησής τους να χαιρετήσουν τη σημαία, και μερικές φορές τους αποκαλούσαν ‘πράκτορες των Ναζιστών’». Στο Μέιν, έκαψαν μια Αίθουσα Βασιλείας. Σε μια πόλη του Ιλλινόις, ολόκληρος ο πληθυσμός «επιτέθηκε σε εξήντα περίπου Μάρτυρες». Και τι έκαναν οι αρχές; «Ως επί το πλείστον, η αστυνομία είτε στεκόταν κάπου εκεί κοντά και παρακολουθούσε άπραγη είτε συμμετείχε κι αυτή ενεργά». Όπως σχολιάζει ο καθηγητής Μέισον: «Το Υπουργείο Δικαιοσύνης απέδωσε άμεσα αυτό το κύμα βίας στην απόφαση που πήρε το Δικαστήριο, στην πρώτη υπόθεση του Χαιρετισμού της Σημαίας. Έτσι το ίδιο το Δικαστήριο έγινε όπλο στον αγώνα για τον έλεγχο της ανθρώπινης σκέψης».
Εντυπωσιακή Αναίρεση
Παρά τον άγριο αυτό διωγμό, τα παιδιά των Μαρτύρων, ακριβώς όπως και τα τρία πιστά Εβραιόπουλα, αρνούνταν να χαιρετήσουν ένα εθνικό έμβλημα, στην προκειμένη περίπτωση τη σημαία. (Δανιήλ, κεφάλαιο 3) Το Νομικό Τμήμα της Εταιρίας Σκοπιά εξακολούθησε να εφεσιβάλλει τις υποθέσεις για χαιρετισμό της σημαίας. Μάλιστα, «οι Μάρτυρες του Ιεχωβά εξακολούθησαν να επιμένουν στις απόψεις τους με τέτοιο σθένος ώστε ο [Δικαστής] Στόουν υποστήριξε πως ‘θα έπρεπε να τους δοθεί αμοιβή, λόγω της συμβολής τους στη λύση των νομικών προβλημάτων των ατομικών ελευθεριών’».—Harlan Fiske Stone: Pillar of the Law, σελ. 598.
Και τότε, στις 14 Ιουνίου 1943 (Ημέρα της Σημαίας), το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών έκανε ένα ασυνήθιστο βήμα. Αναίρεσε την ίδια του την απόφαση και, σε μια καινούρια υπόθεση χαιρετισμού της σημαίας (Εκπαιδευτικό Συμβούλιο της Πολιτείας της Δυτικής Βιρτζίνια κατά Μπαρνέτ), απάλλαξε τους Μάρτυρες. Την ίδια εκείνη μέρα, σε μια άλλη υπόθεση που αφορούσε Μάρτυρες του Ιεχωβά, οι δικαστές δήλωσαν: «Όσον αφορά τους εφεσιβάλλοντες [Μάρτυρες], τιμωρούνται [σύμφωνα με το νομικό κανόνα], μολονότι δεν βγαίνει το συμπέρασμα, ούτε υπάρχει κάτι που να δείχνει ότι, με τα όσα πληροφορούσαν τους ανθρώπους, είχαν κακούς ή επικίνδυνους σκοπούς είτε ότι υποστήριζαν ή υποκινούσαν ανατρεπτικές ενέργειες κατά του κράτους ή της πολιτείας. . . . Σύμφωνα με τις αποφάσεις μας, δεν μπορούν να επιβληθούν ποινικές κυρώσεις για τέτοιου είδους πληροφόρηση».
Ο Δικαστής Τζάκσον, ως εκπρόσωπος του Δικαστηρίου, συμπεριέλαβε επίσης και μια γνώμη που ήταν παρόμοια σε σύνεση μ’ εκείνη του Γαμαλιήλ: «Αν υπάρχει κάποιος απλανής αστέρας στο συνταγματικό μας αστερισμό, αυτός είναι το γεγονός ότι καμιά αρχή, είτε υψηλή είτε ασήμαντη, δεν μπορεί να υποδείξει τι είναι ορθόδοξο στην πολιτική, στον εθνικισμό, στη θρησκεία ή σε άλλα ζητήματα προσωπικών απόψεων ούτε να υποχρεώσει τους πολίτες να ομολογήσουν ανάλογη πίστη, με λόγια ή με έργα». Αυτή η απόφαση έχει χαρακτηριστεί «μια από τις πιο εντυπωσιακές αναιρέσεις στην ιστορία του Δικαστηρίου».—Παράβαλε Πράξεις 5:34, 38, 39.
Γιατί ήταν τόσο λογικό ότι δεν θα έπρεπε ο νόμος να υποχρεώσει τους Μάρτυρες να αποδώσουν ευλαβική τιμή στη σημαία; Ο καθηγητής Κοξ εξηγεί: «Το αδίκημα που έγινε σε βάρος των παιδιών Γκομπάιτις και Μπαρνέτ [Μάρτυρες] ήταν η πίεση από μέρους της πολιτείας να τα κάνει να υποστηρίξουν ένα γενικά παραδεκτό πολιτικό πρότυπο, στο οποίο δεν πίστευαν». Το μόνο που είχαν κάνει οι Μάρτυρες ήταν ότι ακολούθησαν την αρχή της Αγίας Γραφής: «Πρέπει να πειθαρχώμεν εις τον Θεόν μάλλον παρά εις τους ανθρώπους».—Πράξεις 5:29.
Γιατί να Προστατεύεται η Μειονότητα;
Ο Κοξ, στην ανάλυση που κάνει σχετικά μ’ αυτές τις δυο υποθέσεις, εγείρει ένα σημαντικό ερώτημα: «Γιατί θα πρέπει να μας απασχολεί η θρησκευτική ελευθερία αυτής της μικρής μειονότητας που αρνείται να χαιρετήσει τη σημαία, ή η προστασία των δυνατοτήτων που παρέχονται σε ταραξίες, σαν τους ευαγγελιστές Μάρτυρες του Ιεχωβά;» Ο ίδιος απαντάει: «Η απάντηση βρίσκεται εν μέρει στην αρχή της αξιοπρέπειας του ατόμου, στην οποία βασίζεται η κοινωνία μας, αξιοπρέπεια που ανήκει τόσο σ’ αυτούς που βαδίζουν σύμφωνα με το κατεστημένο όσο και σ’ εκείνους που διαφωνούν μ’ αυτό. Εν μέρει βρίσκεται επίσης και στην επίγνωση του ότι, αν η Πολιτεία τώρα αφαιρέσει το λόγο από τους Μάρτυρες του Ιεχωβά . . ., αύριο μπορεί να αφαιρέσει το δικό μας».
Ναι, η καταπάτηση της ελευθερίας λατρείας, που υφίσταται μια αντιδημοφιλής μειονότητα, μπορεί να είναι το πρώτο βήμα για την καταπάτηση άλλων ελευθεριών σε βάρος όλων των πολιτών. Αλλά υπάρχει κι άλλος ένας ενδιαφέρων παράγοντας, τον οποίο συμπεριέλαβε ο καθηγητής Κοξ:
«Και τέλος, βρίσκεται εν μέρει στην επίγνωση του ότι κάποια μειονότητα των άκρων μπορεί να ανακαλύψει την αλήθεια—αλήθεια που θα αργήσει να βρεθεί ή δεν θα βρεθεί ποτέ, επειδή την αποκρύπτουν». Και ανάμεσα στις αλήθειες, που είχαν γίνει αντικείμενο απόκρυψης, είναι εκείνη που κήρυτταν οι Μάρτυρες του Ιεχωβά ότι, δηλαδή, η μόνη ελπίδα του ανθρώπινου γένους για ειρήνη και σωτηρία είναι η Βασιλική κυβέρνηση του Θεού μέσω του Ιησού Χριστού.—Δανιήλ 2:44· Ματθαίος 6:9, 10.
Χριστιανοί «Ταραξίες»
Εφόσον ο Κοξ αναφέρεται στους Μάρτυρες ως «ταραξίες», ας θυμηθούμε πώς μιλούσαν για τους πρώτους Χριστιανούς, εκείνοι που τους εναντιώνονταν: «Οι αναστατώσαντες την οικουμένην, ούτοι ήλθον και εδώ, . . . πάντες ούτοι πράττουσιν εναντίον των προσταγμάτων του Καίσαρος, λέγοντες ότι είναι βασιλεύς άλλος, ο Ιησούς». (Πράξεις 17:6, 7) Πόσο μοιάζει αυτή η περίπτωση με την κατάσταση στην οποία έχουν βρεθεί οι Μάρτυρες του Ιεχωβά σε πολλές χώρες! Και γιατί συμβαίνει αυτό; Για τους ίδιους λόγους για τους οποίους συνέβαινε και στους Χριστιανούς· για την υποταγή τους στον Ιησού Χριστό, τον Βασιλιά τους, και τη Βασιλεία του.
Το επιτυχημένο κήρυγμα των Μαρτύρων έχει ξεσηκώσει τον καθιερωμένο κλήρο, ο οποίος αναζητά βοήθεια από τις κοσμικές εξουσίες. Αυτό είναι παρόμοιο μ’ εκείνο που συνέβη μετά την επιτυχημένη διακονία του Παύλου. Η αφήγηση μας λέει: «Φθονήσαντες δε οι . . . Ιουδαίοι και λαβόντες μεθ’ εαυτών κακούς τινας ανθρώπους εκ των χυδαίων και οχλαγωγήσαντες, εθορύβουν την πόλιν. . . . έσυραν τον Ιάσονα και τινάς αδελφούς επί τους πολιτάρχας».—Πράξεις 17:5, 6.
Οι Μάρτυρες του Ιεχωβά έχουν υποστεί άδικο διωγμό σε πολλές χώρες, τόσο σε περίοδο πολέμου όσο και σε περίοδο ειρήνης. Σε πολλές περιπτώσεις, οι υποκινητές αυτού του διωγμού ήταν οι θρησκευτικοί ηγέτες, οι οποίοι χρησιμοποιούν την επιρροή που ασκούν στα μέλη της άρχουσας τάξης, με τα οποία έχουν διασυνδέσεις, για να περιορίσουν τις δραστηριότητες των Μαρτύρων. Ένα σημαντικό παράδειγμα ήταν ο διωγμός των Μαρτύρων του Ιεχωβά στην Καθολική Ισπανία, μεταξύ των ετών 1950 και 1970. Άντρες, γυναίκες και παιδιά καταδιώκονταν, εξαναγκάζονταν να πληρώνουν πρόστιμα και φυλακίζονταν, απλώς και μόνο επειδή μελετούσαν την Αγία Γραφή στο ίδιο τους το σπίτι. Εκατοντάδες νεαροί άντρες πέρασαν περισσότερα από δέκα χρόνια ο καθένας στις στρατιωτικές φυλακές, επειδή διακρατούσαν τη Χριστιανική τους ουδετερότητα.a
Η περίπτωση των Μαρτύρων του Ιεχωβά στην Ισπανία είναι τόσο σημαντική ώστε ένας εξέχων δικηγόρος, ο Σενιόρ Μαρτίν Ρετορτίγιο, έγραψε: «Καθώς κάποιος μελετάει Δικονομία δέκα χρόνων και παρατηρεί τις κυβερνητικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν για λόγους δημόσιας τάξης, και οι οποίες θίγουν τη θρησκευτική διαγωγή, υπάρχει ένα γεγονός που αναμφίβολα τραβάει την προσοχή: Σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις που αναφέρονται, εκείνοι που [περιλαμβάνονται] είναι μέλη μιας μονάχα θρησκευτικής ομάδας . . . ‘των Μαρτύρων του Ιεχωβά’».
Ο Διωγμός δεν Πετυχαίνει να Σταματήσει τους Μάρτυρες
Από το 1970, οι Μάρτυρες του Ιεχωβά έχουν πετύχει νομική αναγνώριση στην Ισπανία, και αντί για 10.000 που ήταν ενεργοί τότε, τώρα υπάρχουν περίπου 70.000 άτομα που είναι συνταυτισμένα με χίλιες περίπου εκκλησίες! Ένα ανάλογο ποσοστό προόδου παρατηρείται και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην περίοδο στην οποία αναφέρεται ο καθηγητής Κοξ (δεκαετίες 1930 και 1940), υπήρχαν μόνο 40.000 έως περίπου 60.000 Μάρτυρες στις Ηνωμένες Πολιτείες, και συνολικά σ’ ολόκληρο τον κόσμο υπήρχαν περίπου 115.000. Σήμερα, υπάρχουν περισσότεροι από 770.000 Μάρτυρες στις Ηνωμένες Πολιτείες και 3.400.000 Μάρτυρες παγκόσμια, σε 55.000 εκκλησίες. Ο διωγμός δεν πέτυχε να αναχαιτίσει την πρόοδο του παγκόσμιου εκπαιδευτικού τους έργου.
Όταν οι Μάρτυρες αντιμετωπίζουν διωγμό, υπάρχει μόνο μια απάντηση που μπορούν να δώσουν: «Αν ήναι δίκαιον ενώπιον του Θεού να ακούωμεν εσάς μάλλον παρά τον Θεόν, κρίνατε. Διότι ημείς δεν δυνάμεθα να μη λαλώμεν όσα είδομεν και ηκούσαμεν».—Πράξεις 4:19, 20.
[Υποσημειώσεις]
a Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με το διωγμό αυτό στην Ισπανία, βλέπε το 1978 Βιβλίο Έτους των Μαρτύρων του Ιεχωβά, σελ. 164-247, στην αγγλική.
[Εικόνα στη σελίδα 23]
Τα δικαστήρια έβγαλαν την απόφαση ότι η άρνηση χαιρετισμού της σημαίας δεν αποτελεί πράξη ασέβειας
[Εικόνα στη σελίδα 24]
Μόνο ο Δικαστής Στόουν υποστήριξε τη θέση των Μαρτύρων του Ιεχωβά στην απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, το 1940
[Ευχαριστίες]
Office of the Curator, The Supreme Court of the United States
[Εικόνα στη σελίδα 25]
Με ψήφο πλειοψηφίας, αυτοί οι δικαστές έβγαλαν απόφαση υπέρ των Μαρτύρων στο θέμα του χαιρετισμού της σημαίας
[Ευχαριστίες]
Office of the Curator, The Supreme Court of the United States