Οι Νεαροί Ρωτούν . . .

Γιατί Χώρισαν η Μαμά κι ο Μπαμπάς;

«Ο μπαμπάς είχε κι άλλοτε φύγει από το σπίτι», λέει ο Ντένυ. «Αλλά πάντοτε ξαναγυρνούσε πίσω». Όμως, αυτή τη φορά τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Ο Μώρις, ο μικρότερος αδελφός του Ντένυ, θυμάται: «Μια μέρα ήμουν στο σπίτι της μπέιμπυ-σίττερ μου, από όπου έβλεπα το πίσω μέρος της αυλής μας. Είδα τον μπαμπά να προσπαθεί να παραβιάσει το σπίτι μας. Τότε συνειδητοποίησα ότι δεν έμενε πια μαζί μας. Όπως αποδείχτηκε, η μαμά είχε αλλάξει τις κλειδαριές».

Για την Ανέτ, ο χωρισμός των γονέων της δεν είχε την ίδια γεύση του τελεσίδικου. «Οι δικοί μου χώριζαν κάθε λίγο και λιγάκι—από τότε που ήμουν οχτώ χρονών», θυμάται. «Ποτέ όμως δεν έμεναν χώρια για πολύ καιρό. Μετά από ένα, δυο μήνες, η μαμά έπαιρνε τηλέφωνο τον μπαμπά και του έλεγε, ‘Εντάξει, σε συγχωρώ’, και ξανάσμιγαν. Αλλά ο μπαμπάς είναι αλκοολικός. Στην κυριολεξία έκανε τη μαμά σμπαράλια και μετά ξαναγύριζε πίσω, κι εκείνη τον συγχωρούσε. Αγανακτούσα μαζί της γι’ αυτό που έκανε».

ΔΙΑΖΥΓΙΟ. Διάσταση. Χωρισμός. Κάθε χρόνο, μονάχα στις Ηνωμένες Πολιτείες, πάνω από ένα εκατομμύριο νεαροί ζουν την τραγική διάλυση του γάμου των γονέων τους.

Το διαζύγιο πληγώνει. Συχνά προκαλεί ξεσπάσματα ντροπής, οργής, άγχους, φόβου εγκατάλειψης, ενοχής, κατάθλιψης, αισθημάτων σοβαρής απώλειας—ακόμα και επιθυμίας για εκδίκηση. Οι νεαροί που αναφέρθηκαν παραπάνω εκφράστηκαν ως εξής:

«Είχα θυμώσει. Βέβαια, ήμουν χαρούμενος που τελικά είχαμε ηρεμία στο σπίτι, αλλά δεν ήμουν ποτέ χαρούμενος που έλειπε ο μπαμπάς. Πίστευα ότι ο μπαμπάς δεν είχε δίκιο που έφυγε!»—Μώρις.

«Ήμουν πληγωμένος και βρισκόμουν σε δύσκολη θέση. Είχαμε έρθει στη γειτονιά ως οικογένεια και τώρα είχαμε διαλυθεί. Όταν ο κόσμος με ρωτούσε, ‘Πού είναι ο μπαμπάς σου;’ εγώ έβρισκα κάποια δικαιολογία, αλλά ποτέ δεν έλεγα ότι οι δικοί μου ήταν σε διάσταση».—Ντένυ.

«Ένιωθα απορριμένη και ένοχη. Ανέκαθεν εγώ και η μαμά είχαμε μια πολύ στενή σχέση, που ο μπαμπάς δεν την έβλεπε με καλό μάτι. Αναρωτιόμουν μήπως θα τα πήγαιναν καλύτερα αν δεν ήμουν εγώ στη μέση».—Ανέτ.

Πώς σε Επηρεάζει το Διαζύγιο

Αν οι γονείς σου πήραν πρόσφατα διαζύγιο ή ήρθαν σε διάσταση, μπορεί κι εσύ να νιώθεις αναστατωμένος και οργισμένος. Στο κάτω-κάτω, ο σκοπός που είχε για σένα ο στοργικός μας Δημιουργός ήταν να μεγαλώσεις σ’ ένα σπίτι όπου θα υπήρχε μια μητέρα και ένας πατέρας που να σε αγαπάνε. (Εφεσίους 6:1-3) Κι όμως, τώρα έχεις στερηθεί την καθημερινή παρουσία ενός γονέα που αγαπάς. «Σεβόμουν πολύ τον πατέρα μου και ήθελα να μείνω μαζί του», θρηνεί ο Πωλ, που οι δικοί του χώρισαν όταν αυτός ήταν εφτά χρονών. «Αλλά την κηδεμονία μας την πήρε η μαμά».

Η ανατροφή από ένα μόνο γονέα—συνήθως τη μητέρα—συχνά σημαίνει για σένα και οικονομικές στερήσεις. Αυτό συνέβαινε και με τα παιδιά ‘χωρίς πατέρα’ στους Βιβλικούς χρόνους. (Δευτερονόμιον 10:17-19, ΜΝΚ) Για παράδειγμα, ο Κηθ θυμάται τις δυσκολίες που ακολούθησαν τη διάλυση των δυο γάμων της μητέρας του:

«Ο μπαμπάς έφυγε όταν ήμουν πέντε χρονών. Ζούσα έναν εφιάλτη. Δεν λέγαμε να σταθούμε πουθενά· μετακομίζαμε κάθε έξι μήνες. Η μαμά ούτε μόρφωση είχε, ούτε δουλειά, τίποτα δεν είχε. Μετακομίζαμε από διαμέρισμα σε διαμέρισμα, και συχνά αυτό γινόταν επειδή μας πετούσαν έξω μια και δεν είχε να πληρώσει το νοίκι.

»Τότε η μαμά παντρεύτηκε ένα φανταστικό τύπο. Ειλικρινά τον συμπαθούσα πολύ. Για πρώτη φορά στη ζωή μου, είχαμε κάποια σταθερότητα και δεν γυρνούσαμε από δω κι από κει όλη την ώρα. Μέναμε, όχι σε διαμέρισμα, αλλά σ’ ένα σπίτι με αυλή και σκύλο! Ωστόσο, σύντομα άρχισαν να καβγαδίζουν και η μαμά τελικά είπε ότι ήθελε να φύγει. Μπήκα ανάμεσά τους, καθώς καβγάδιζαν, φωνάζοντας ότι εγώ ήθελα να μείνω! Του κάκου, όμως. Πήγαμε και μείναμε στο σπίτι μιας θείας».

Όταν συλλογίζεσαι αυτές τις δυσκολίες—χωρίς να αναφέρουμε και το ότι εξαναγκάζεσαι να διαλέξεις μεταξύ δυο ανθρώπων που αγαπάς ή το ότι σε ξεκόβουν από τους φίλους σου—ίσως νιώθεις πίκρα και αγανάκτηση μαζί για το διαζύγιο των γονέων σου. Το γεγονός ότι το ίδιο πράγμα συμβαίνει και σε άλλες οικογένειες δεν σε παρηγορεί και πολύ. ‘Γιατί να συμβεί αυτό στους δικούς μου;’ αναρωτιέσαι.

Γιατί Χωρίζουν οι Γονείς

Μπορεί, στ’ αλήθεια, κατά καιρούς οι γονείς σου να ξεσπούσαν σε κανένα μικροκαβγαδάκι μπροστά σου. Μπορεί και να γίνονταν βίαιοι. Ακόμα και τότε, ίσως να μην περνούσε καθόλου από το μυαλό σου ότι θα μπορούσαν να χωρίσουν! Μερικοί γονείς καταφέρνουν να κρύβουν καλά τα προβλήματά τους. «Δεν θυμάμαι τους γονείς μου να τσακώνονται», λέει η Λυν, που οι γονείς της πήραν διαζύγιο όταν ήταν ακόμα παιδί. «Νόμιζα ότι τα πήγαιναν καλά». Πράγματι, οι ερευνήτριες στα θέματα διαζυγίου Τζούντιθ Σ. Γουολερστάιν και Τζόαν Κέλυ διαπίστωσαν «ότι το ένα τρίτο των παιδιών [διαζευγμένων γονέων] είχαν απλώς κάποια αμυδρή ιδέα για τη δυστυχία των γονέων τους».

Παρ’ ότι παρακαλείς τους γονείς σου να σου δώσουν κάποια εξήγηση, ίσως σου απαντούν με γενικές δηλώσεις γεμάτες ασάφεια ή διφορούμενα. Οι Γουολερστάιν και Κέλυ ανακάλυψαν ότι «από τα μικρότερα παιδιά [διαζευγμένων γονέων] που αποτέλεσαν αντικείμενο μελέτης, τα τέσσερα πέμπτα δεν είχαν πάρει ούτε επαρκείς εξηγήσεις ούτε διαβεβαιώσεις ότι κάποιος θα συνέχιζε να τα φροντίζει. Απλώς ξύπνησαν κάποιο πρωινό και ανακάλυψαν ότι ο ένας από τους γονείς τους είχε φύγει».

Είναι, λοιπόν, ευνόητο ότι το διαζύγιο, κάτω από οποιεσδήποτε περιστάσεις, είναι ένα τρομερό χτύπημα. Παρά το ότι η Αγία Γραφή συμβουλεύει «η γυναίκα να μη χωρίζεται από τον άνδρα» και «ο άνδρας να μη αφήνη την γυναίκα του», οι χωρισμοί των συζύγων αποτελούν οδυνηρό γεγονός της σύγχρονης ζωής μας. (1 Κορινθίους 7:10, 11, ΚΔΤΚ) Οι αιτίες;

Είναι λυπηρό το γεγονός ότι μερικές φορές ένας γονέας είναι ένοχος σεξουαλικού παραπτώματος. Και όταν συμβαίνει αυτό, ο Θεός επιτρέπει στον αθώο γονέα να πάρει διαζύγιο. (Ματθαίος 19:9) Σε άλλες περιπτώσεις, η «οργή και κραυγή και κακολογία» ξεσπούν σε βία, προκαλώντας στο γονέα φόβο για τη σωματική του/της ακεραιότητα.—Εφεσίους 4:31, ΚΔΤΚ.

Πρέπει να παραδεχτούμε, όμως, ότι μερικοί παίρνουν διαζύγιο για ασήμαντες αιτίες, ειδικά όταν τα ζευγάρια δεν είναι πρόθυμα να ακολουθήσουν τις Βιβλικές αρχές. Για παράδειγμα, αντί να προσπαθήσουν να βρουν κάποια λύση για τα προβλήματά τους, μερικοί παίρνουν εγωιστικά διαζύγιο επειδή, όπως ισχυρίζονται, νιώθουν ‘δυστυχισμένοι’, ‘ο σύντροφός τους δεν τους γεμίζει’ ή ‘δεν είναι πια ερωτευμένοι’. Είναι περιττό να πούμε πως αυτό δυσαρεστεί τον Θεό, ο οποίος ‘μισεί την διάζευξιν’. (Μαλαχίας 2:16, ΛΧ) Επιπλέον ο Ιησούς έδειξε ότι μερικοί θα διέλυαν το γάμο τους, επειδή οι σύντροφοί τους είχαν γίνει χριστιανοί.—Ματθαίος 10:34-36.

Γιατί Είναι Δύσκολο να Σου το Πουν

Ωστόσο, το γιατί χώρισαν οι γονείς σου μπορεί να παραμένει μυστήριο για σένα. Παρ’ όλα αυτά, η σιωπή τους ή οι αόριστες απαντήσεις τους δεν σημαίνουν πως δεν σε αγαπάνε. Το διαζύγιο συντρίβει τους γονείς. Η ερευνήτρια Γουολερστάιν λέει ότι μια μέση γυναίκα χρειάζεται από «3 μέχρι 3 1/2 χρόνια» για να επανακτήσει την ισορροπία της μετά από ένα διαζύγιο. Και ενώ, απ’ ότι φαίνεται, οι άντρες το ξεπερνάνε γρηγορότερα, ο συγγραφέας Φρανκ Φεράρα (που και ο ίδιος είναι διαζευγμένος) ομολογεί: ‘Είναι σπάνιο για έναν άντρα να μη νιώθει ενοχή, μοναξιά, οργή, κατάθλιψη, αίσθημα αποτυχίας, εγκατάλειψη’. Οι γονείς σου, καθώς είναι απορροφημένοι στο δικό τους πόνο, μπορεί να δυσκολεύονται να μιλήσουν για το διαζύγιο. Όπως λέει η Αγία Γραφή: «Εάν μικροψυχήσης εν τη ημέρα της συμφοράς, μικρά είναι η δύναμίς σου».—Παροιμίαι 24:10.

Επιπρόσθετα, επειδή συνήθως χρειάζονται δυο για να ‘κατασκάψουν’ ένα σπιτικό, οι γονείς σου μπορεί να αισθάνονται άσχημα και αμήχανα όταν χρειάζεται να παραδεχτούν ο καθένας τις δικές του αποτυχίες. (Παράβαλε Παροιμίαι 14:1.) Μερικές φορές συμβαίνει, επίσης, ένας γονέας του οποίου ο σύντροφος έχει διαπράξει μοιχεία να μην είναι πρόθυμος να αποκαλύψει την απρέπειά του ή της συντρόφου του.

Τι Μπορείς να Κάνεις Εσύ

Παρ’ όλο ότι το να είσαι στο σκοτάδι είναι ενοχλητικό, το να αντιδράς με οργή και βίαια ξεσπάσματα δεν σου προσφέρει και τίποτα. Αντίθετα, χρησιμοποίησε την ικανότητα σκέψης σου και διάκριση για να προστατεύσεις τον εαυτό σου από διαρκή συναισθηματική βλάβη. (Παροιμίαι 2:11, ΜΝΚ) Προσπάθησε να διακρίνεις ποια είναι η κατάλληλη στιγμή για να συζητήσεις ήρεμα τις ανησυχίες σου με τους γονείς σου. (Παροιμίαι 25:11) Δωσ’ τους να καταλάβουν πόσο πολύ σε έχει λυπήσει και σε έχει αναστατώσει το διαζύγιο.

Ίσως οι γονείς σου σού δώσουν μια ικανοποιητική απάντηση. Αν όχι, μη σε πιάνει απελπισία. Αναρωτήσου, Είναι πραγματικά κακό να μου αποκρύπτουν μερικές πληροφορίες οι γονείς μου; Μήπως και ο Ιησούς δεν απόκρυψε από τους μαθητές του πληροφορίες για τις οποίες πίστευε ότι δεν ήταν έτοιμοι; (Ιωάννης 16:12) Και μήπως οι γονείς σου δεν έχουν δικαίωμα να κρατούν κάτι αποκλειστικά δικό τους; Άλλωστε, αν ένας γονέας παίρνει διαζύγιο εξαιτίας σεξουαλικής ανηθικότητας, δεν κάνει χρήση Γραφικού δικαιώματος;

Επίσης, φρόντισε να διακρίνεις τη συναισθηματική κατάσταση των γονέων σου. Αφού για σένα το διαζύγιο φαίνεται οδυνηρό—ακόμα και ολέθριο—δεν είναι ευνόητο ότι είναι το ίδιο οδυνηρό και για τους γονείς σου; Θα ήταν ρεαλιστικό να περιμένεις να σου δώσουν εκτεταμένες εξηγήσεις αυτήν ακριβώς τη στιγμή;

Τελικά, φρόντισε να συνειδητοποιήσεις ότι το διαζύγιο, οποιαδήποτε αιτία κι αν έχει, είναι μια διαφορά που έχουν μεταξύ τους—όχι μαζί σου! Οι Γουολερστάιν και Κέλυ, στην έρευνα που έκαναν σε 60 διαζευγμένες οικογένειες, διαπίστωσαν ότι τα ζευγάρια κατηγορούσαν για το διαζύγιο ο ένας τον άλλον, τους εργοδότες τους, τα μέλη των οικογενειών τους, καθώς και φίλους. Όμως, οι ερευνητές λένε: «Είναι αρκετά ενδιαφέρον ότι κανένας δεν κατηγόρησε τα παιδιά». Έτσι λοιπόν, αν θα πρέπει να ζεις αυτήν την κατάσταση χωρίς, για λίγο καιρό, να ξέρεις το γιατί, παρηγορήσου με τη σκέψη ότι το διαζύγιο δεν είναι δικό σου φταίξιμο. Και ότι τα αισθήματα των γονέων σου για σένα δεν έχουν αλλάξει, παρά τα προβλήματα που έχουν μεταξύ τους.

Όχι, αυτό δεν θα σβήσει τον πόνο που νιώθεις για το διαζύγιο των γονέων σου. Αλλά η επίπονη προσπάθεια που θα κάνεις να κατανοήσεις τι έχει μεσολαβήσει ανάμεσά τους μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα για να ξαναβάλεις τη δική σου ζωή στον κανονικό της ρυθμό.

[Εικόνα στη σελίδα 23]

Το να παρακολουθείς τη διάλυση του γάμου των γονέων σου είναι μια από τις πιο οδυνηρές εμπειρίες που μπορεί κανείς να φανταστεί