Οι Νεαροί Ρωτούν . . .
Τι Μπορώ να Κάνω Όταν οι Γονείς μου μού Βάζουν τις Φωνές;
«ΓΙΑΤΙ δεν μπορούν να μου μιλήσουν οι γονείς μου χωρίς να βάζουν τις φωνές;» ρωτάει ο Κιθ. Η Μάρθα παρόμοια παραπονιέται: «Ανεξάρτητα από το θέμα που συζητάμε, καταλήγουμε σε φωνές μεταξύ μας». Μήπως τα λόγια του Κιθ και της Μάρθας σού φαίνονται γνωστά; Αν ναι, τότε πιθανώς να αναρωτιέσαι—
Γιατί να Υπάρχουν Φωνές;
Ας είμαστε ρεαλιστές. Υπάρχουν περιπτώσεις που απαιτείται μια φωνή παραπάνω από το κανονικό. Ίσως χρειάζεται να ξυπνήσεις για να πας στο σχολείο ή να σε φωνάζουν για να πας για φαγητό. Δεν θα περιμένεις αυτό να γίνει με ψιθύρισμα βέβαια, έτσι δεν είναι; Και, κατά καιρούς, οι γονείς είναι θεμιτό να είναι αναστατωμένοι για κάποιο πράγμα.
Για παράδειγμα, η Βίβλος αναφέρει ότι όταν ο Ιησούς ήταν 12 ετών, ο Ιωσήφ και η Μαρία, οι γονείς του, τον είχαν πάρει για να πάνε για λατρεία στην Ιερουσαλήμ. Όταν η οικογένεια έφυγε για να επιστρέψει στο σπίτι, απαιτήθηκε μια μέρα για να συνειδητοποιήσουν ότι ο Ιησούς δεν ήταν μαζί τους. Αλλά μετά από έρευνα τριών ημερών, ο Ιησούς βρέθηκε στην Ιερουσαλήμ να ακούει και να ρωτάει τους δασκάλους στο ναό. Φανταστείτε την ανησυχία που θα είχε η φωνή της Μαρίας καθώς έλεγε: «Γιε, γιατί μας το έκανες το πράγμα αυτό; Ο πατέρας σου και εγώ έχουμε στενοχωρηθεί φοβερά προσπαθώντας να σε βρούμε».—Λουκάς 2:48, Σημερινή Αγγλική Μετάφραση.
Όπως και στην περίπτωση του Ιησού, παρανοήσεις συμβαίνουν. Όμως το πρόβλημα προκύπτει όταν αναμένεις εσύ μια φυσιολογική απάντηση και αντί γι’ αυτήν ακούς φωνές. Ωστόσο, με το να σταματήσεις και να κάνεις σκέψεις, πιθανόν να συνειδητοποιήσεις γιατί συμβαίνει αυτό κατά καιρούς. Για παράδειγμα, σημείωσε τι λένε μερικοί νεαροί:
Μισσέλ: «Η μητέρα μου είναι πολύ ανυπόμονη και μερικές φορές δεν δείχνει κατανόηση, και εγώ, πάλι τείνω να παραβλέπω το γεγονός ότι πρέπει να φροντίσει για τη δουλειά και για τα παιδιά της».
Χάρρυ: «Έρχομαι σε αμηχανία όταν η μητέρα μου ξεσπάει πάνω μου την επιθετικότητά της. Αυτό συμβαίνει όταν επιστρέφει στο σπίτι από τη δουλειά αναστατωμένη μετά από μια σκληρή μέρα. Μακάρι να μην πήγαινε στη δουλειά».
Ντενίζ: «Το μεγαλύτερό μου πρόβλημα στο σπίτι είναι με τον πατέρα μου. Καταλαβαίνω ότι έχει πολλές ευθύνες και ανησυχίες, αλλά πάντοτε ξεσπάει πάνω στην υπόλοιπη οικογένεια».
Σημείωσε τα προβλήματα που αποκαλύπτονται. Καθημερινά, ένας ή και οι δυο γονείς σου μπορεί να αντιμετωπίζουν ένα απαιτητικό αφεντικό ή δύσκολους συνεργάτες με τους οποίους να τα βγάλουν πέρα. Οικονομικά προβλήματα, ασθένεια, ή ακόμη και η ανασφάλεια των ίδιων των γονιών σου μπορεί να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο σου μιλούν. Τα προβλήματα αυτά δεν είναι δικαιολογία για τις φωνές τους, όμως σε βοηθούν να καταλάβεις γιατί μερικές φορές φωνάζουν.—Παράβαλε Εφεσίους 4:31, 32.
Δεν αληθεύει επίσης ότι και εσύ πιθανόν να είσαι ένοχος υψώματος της φωνής σου, ίσως απέναντι στους φίλους σου; «Γιατί όλοι σκοντάφτουμε πολλές φορές», δηλώνει η Βίβλος. (Ιακώβου 3:2, ΜΝΚ ) Σκέψου τον Παύλο, τον Βαρνάβα, και τον Μάρκο, ανθρώπους που αναφέρονται προεξεχόντως στην Αγία Γραφή. Όταν ο Βαρνάβας ήθελε να πάρει τον Μάρκο μαζί του στο δεύτερο ιεραποστολικό ταξίδι του Παύλου και ο Παύλος δεν ήθελε, «συνέβη ένα οξύ ξέσπασμα θυμού». (Πράξεις 15:39, ΜΝΚ ) Έτσι, κατά καιρούς, οι αναστατωμένοι γονείς μπορεί παρόμοια να υψώσουν τη φωνή τους. Αν συμβεί αυτό, εδώ βρίσκονται μερικές υποδείξεις:
Προσπάθησε να μην
. . . ΒΑΛΕΙΣ ΚΑΙ ΕΣΥ ΤΙΣ ΦΩΝΕΣ! Ίσως η πιο κοινή παγίδα που μπορεί να πέσει κανείς είναι η ανταλλαγή δυνατών φωνών. «Αρχίζω να της φωνάζω και εγώ», δηλώνει η Μάριον για τη μητέρα της. Είναι συνετό αυτό; «Το να θυμώσεις και να εκραγείς, δημιουργεί μια κατάσταση τελείως ασύμφορη», λέει ο Μπιλ Νόλαν, κοινωνικός λειτουργός στο Σάλεμ της Μασσαχουσέττης. Πόσο καλύτερο είναι να ακολουθήσει κανείς τη συμβουλή των Παροιμιών 15:1: «Η γλυκεία απόκρισις καταπραΰνει θυμόν· αλλ’ ο λυπηρός λόγος διεγείρει οργήν».
. . . ΠΕΡΙΠΑΙΖΕΙΣ! Μπαίνεις στον πειρασμό να επιτιμήσεις τους γονείς σου; Θα ήταν αυτό συνετό; «Τίμα τον πατέρα σου και την μητέρα σου», εντέλεται το Εφεσίους 6:2. Το να περιπαίξεις τους γονείς σου ή να σπάσεις πλάκα μαζί τους, ασφαλώς δεν θα τους απέδιδε τιμή. Η Βίβλος προειδοποιεί: «Οποιοσδήποτε περιπαίζει τον πατέρα του ή καταφρονεί την μητέρα του στα γηρατειά της θα πρέπει να καταφαγωθεί από γύπες ή τα μάτια του να του τα βγάλουν τα άγρια κοράκια». (Παροιμίαι 30:17, Σημερινή Αγγλική Μετάφραση ) Θα ήθελες οι γονείς σου να σπάνε πλάκα μαζί σου; Ασφαλώς όχι! Έτσι γιατί να το κάνεις εσύ αυτό στους γονείς σου;
. . . ΚΑΝΕΙΣ ΣΚΗΝΗ Ή ΜΟΡΦΑΣΜΟ ΔΥΣΑΡΕΣΚΕΙΑΣ! Ο μορφασμός δυσαρέσκειας, το κατσούφιασμα, ή το κλάψιμο απλά και μόνο δείχνουν την ανωριμότητά σου. Οι πράξεις αυτές δεν θα βοηθήσουν τους γονείς σου να κατανοήσουν την κατάστασή σου και μπορεί να οδηγήσουν σε καταστρεπτικά αποτελέσματα. Ο βασιλιάς Αχαάβ του αρχαίου Ισραήλ ήθελε μια φορά έναν αμπελώνα που συνόρευε με το παλάτι του. Και όταν δεν μπορούσε να αγοράσει τον αμπελώνα, το 1 Βασιλέων 21:4 λέει: «Ήλθεν ο Αχαάβ εις τον οίκον αυτού σκυθρωπός και δυσαρεστημένος . . . και επλαγίασεν επί της κλίνης αυτού και απέστρεψε το πρόσωπον αυτού και δεν έφαγεν άρτον». Η επίδειξη αυτολύπησης του Αχαάβ είχε τραγικές συνέπειες. Έτσι το Παροιμίες 18:1 (ΜΝΚ ) παροτρύνει: «Εκείνος που απομονώνει τον εαυτό του επιδιώκει την ατομική του ιδιοτελή επιθυμία· ενάντια σε κάθε πρακτική σοφία αυτός θα προχωρήσει μπροστά».
. . . ΕΙΣΑΙ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΑ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΣ! Σταμάτησε και αναλογίσου: Πόσο ακριβώς δυνατή ήταν η φωνή των γονιών σου; Είναι ιδιαίτερα εύκολο να αισθάνεσαι ευαίσθητος απέναντι στην αντίδραση του γονιού σου όταν του παρουσιάζεις ένα πρόβλημα ή κάνεις κάποια αίτηση για κάτι που αληθινά θέλεις. Αν βρεις τον εαυτό σου να αισθάνεται πληγωμένος, θυμήσου: «Η φρόνησις του ανθρώπου συστέλλει τον θυμόν αυτού· και είναι δόξα αυτού να παραβλέπη την παράβασιν».—Παροιμίαι 19:11.
. . . ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙΣ ΝΑ ΜΙΛΑΣ! Αν σταματήσεις να μιλάς, τότε πώς θα μεταδώσεις τις σκέψεις σου στους γονείς σου; Πώς θα κατανοήσουν αυτά που αισθάνεσαι; Ή αν μπεις στον πειρασμό να κάνεις οποιοδήποτε από αυτά που ‘πρέπει να προσπαθήσεις να μην κάνεις’, αναγνώρισε ότι το μόνο που κάνεις είναι να ανταποδίδεις τα ίσα στους γονείς σου και ότι δεν καταπιάνεσαι αληθινά με το πρόβλημα. Η ενθάρρυνση της Βίβλου είναι, «Μη σπεύδε εν τω πνεύματί σου να θυμόνης».—Εκκλησιαστής 7:9.
Απεναντίας, Προσπάθησε να
. . . ΑΚΟΥΣ! Ακόμη κι αν οι γονείς σου βάλουν τις φωνές, «άκουγε τον πατέρα σου . . . μην καταφρονήσεις τη μητέρα σου». (Παροιμίαι 23:22, ΜΝΚ ) Αυτό θα σε βοηθήσει να καταλάβεις τα συναισθήματα των γονέων σου και ίσως να αποκαλύψεις γιατί ύψωσαν τη φωνή τους.
. . . ΥΠΑΚΟΥΣ! Είτε μίλησαν μαλακά είτε μίλησαν φωναχτά, οι κατευθύνσεις τους θα πρέπει να ακολουθηθούν. Με το να υπακούσεις, θα δείξεις πρακτική σοφία και «την άνωθεν σοφία» εφόσον αυτή είναι «πρόθυμη να υπακούει». (Ιακώβου 3:17, ΜΝΚ ) Κάνοντας πρόθυμα τα πράγματα που σου ζητούν οι γονείς σου, μπορείς να είσαι βέβαιος ότι θα ευχαριστηθούν—και οποιεσδήποτε φωνές θα κατευναστούν.
. . . ΠΑΡΑΔΕΧΕΣΑΙ ΤΟ ΣΦΑΛΜΑ ΣΟΥ! Πολλές φορές οι φωνές προέρχονται από την παραβίαση ενός οικιακού κανόνα ή από το να μην κάνεις κάτι που σου ζήτησαν. Μήπως μπαίνεις στον πειρασμό να δικαιολογείς τον εαυτό σου; Να μην το κάνεις αυτό. Να παραδέχεσαι το σφάλμα σου. Τα κακά αισθήματα αποσαφηνίζονται πιο εύκολα όταν κανείς παραδέχεται το σφάλμα του.
. . . ΣΧΕΔΙΑΣΕΙΣ ΤΙ ΘΑ ΠΕΙΣ! Το Παροιμίαι 15:28 δηλώνει: «Η καρδία του δικαίου προμελετά διά να αποκριθή· το δε στόμα των ασεβών εξερεύγεται κακά». Σκέψου το πώς, τι, και γιατί του αιτήματός σου ή του προβλήματός σου. «Αν είναι κάτι που ξέρεις ότι θα δημιουργήσει προστριβή, πρώτα αναρωτήσου ποιους στόχους έχεις για να μεταδώσεις αυτή την πληροφορία», μας βοηθάει να λογικευτούμε η Δρ Σέλμα Μίλλερ. Αναμφίβολα, μια μικρή εκ των προτέρων σκέψη πάνω σ’ αυτά που θα πεις μπορεί συχνά να εμποδίσει ένα ξέσπασμα θυμού. Ταυτόχρονα θα είναι καλό να αποφασίσεις ποια είναι τα αληθινά σημαντικά ζητήματα και να παρουσιάσεις μόνο αυτά.
. . . ΕΙΣΑΙ ΣΥΝΟΜΙΛΗΤΙΚΟΣ! Μην περιμένεις μέχρις ότου έχεις κάποιο πρόβλημα για να μιλήσεις στους γονείς σου. Να τους μιλάς τακτικά για τα καθημερινά ζητήματα. Να τους λες τα συναισθήματά σου. Να μαθαίνεις, επίσης, σχετικά με τις στάσεις, τις πεποιθήσεις, και τις αξίες των γονέων σου. Αυτό θα οικοδομήσει το δεσμό της οικογενειακής αγάπης και φιλίας που θα καταστήσει ευκολότερη τη συζήτηση πιο λεπτών ζητημάτων με ήρεμο τρόπο.
. . . ΚΑΝΕΙΣ ΣΩΣΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΧΡΟΝΟΥ! Είναι απαραίτητο να παρουσιάζεις ένα αίτημα ή να εξετάζεις ένα πρόβλημα μαζί με τους γονείς σου στον κατάλληλο χρόνο. Ο βασιλιάς Σολομώντας το έθεσε ωραία: «Λόγος λαληθείς πρεπόντως [στον κατάλληλο χρόνο] είναι μήλα χρυσά εις ποικίλματα αργυρά». (Παροιμίαι 25:11· παράβαλε Εσθήρ κεφάλαια 4 και 5.) Να είσαι παρατηρητικός σχετικά με το πότε οι γονείς σου θα είναι πιο χαλαρωμένοι και θα είναι ευκολότερο να συζητήσεις μαζί τους.
. . . ΕΙΣΑΙ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΟΣ! «Στην πραγματική ζωή, είναι αδύνατον να ζήσουμε μαζί με τους ανθρώπους που αγαπάμε και να αποφύγουμε τελείως τις διαμάχες», λέει η Τζένη Ένγκλεμαν μια ψυχοθεραπεύτρια. Προσθέτει: «Μια από τις αληθινές δοκιμές των σχέσεων είναι ότι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις διαμάχες αυτές και τελικά να τις επιλύσουμε».
Να μην ξεχνάς ποτέ, οι γονείς σου σε αγαπούν βαθιά και ενδιαφέρονται πάρα πολύ να κάνουν αυτό που είναι καλύτερο για σένα. Γι’ αυτό να προσπαθήσεις να εφαρμόσεις τις προτροπές που κάνουμε παραπάνω και θα διαπιστώσεις ότι οι σχέσεις σου μαζί τους θα βελτιωθούν πάρα πολύ.
[Εικόνες στη σελίδα 23]
«Το να θυμώσεις και να εκραγείς δημιουργεί μια κατάσταση τελείως ασύμφορη»
«Γλυκεία απόκρισις καταπραΰνει θυμόν»