Πώς Μπορούν να Βοηθήσουν οι Άλλοι
«ΑΝ ΥΠΑΡΧΕΙ κάτι που μπορώ να κάνω, πες μου», ίσως λέμε σε κάποιον φίλο ή συγγενή που έχασε πρόσφατα κάποιον στο θάνατο. Και ειλικρινά το εννοούμε αυτό. Θα κάναμε τα πάντα για να βοηθήσουμε.
Μήπως όμως μας καλεί ποτέ ο θλιμμένος και μας λέει, «Σκέφθηκα κάτι στο οποίο μπορείς να με βοηθήσεις»; Συνήθως όχι. Σαφώς λοιπόν, χρειάζεται να αναλάβουμε εμείς την πρωτοβουλία αν θέλουμε αληθινά να βοηθήσουμε και να παρηγορήσουμε κάποιον που βρίσκεται σε θλίψη από την απώλεια ενός αγαπημένου ατόμου.
Η Βιβλική παροιμία λέει: «Λόγος λαληθείς πρεπόντως [στον κατάλληλο χρόνο, ΜΝΚ] είναι μήλα χρυσά εις ποικίλματα αργυρά». (Παροιμίαι 25:11· 15:23) Υπάρχει σοφία στο να γνωρίζεις τι να πεις και τι να μην πεις, τι να κάνεις και τι να μην κάνεις. Παρακάτω υπάρχουν μερικές υποβοηθητικές υποδείξεις που βασίζονται πάνω στο τι είπαν μερικά θλιμμένα άτομα στο περιοδικό Ξύπνα!
Τι να Κάνετε . . .
Να ακούτε: Ένα από τα πράγματα που βοηθούν πιο πολύ και το οποίο μπορείτε να κάνετε είναι να συμμετέχετε στον πόνο του θλιμμένου ατόμου με το να το ακούτε. Γι’ αυτό να ρωτάτε, «Σε πειράζει να μιλήσεις γι’ αυτό;» Αφήστε το ίδιο το άτομο να αποφασίσει. Η Τάλματς θυμάται ότι όταν πέθανε ο πατέρας της: «Με βοηθούσε πραγματικά όταν οι άλλοι με ρωτούσαν τι συνέβη και κατόπιν άκουγαν με πραγματικό ενδιαφέρον». Γι’ αυτό να ακούτε με υπομονή και με αληθινή κατανόηση. «Κλαίετε μετά κλαιόντων», συστήνει η Βίβλος.—Ρωμαίους 12:15· Ιακώβου 1:19.
Να παρέχετε διαβεβαίωση: Να βεβαιώνετε τα άτομα αυτά ότι έκαναν καθετί που ήταν δυνατό (ή οτιδήποτε άλλο γνωρίζετε ότι είναι αληθινό και θετικό). Να τα βεβαιώνετε ότι αυτό που αισθάνονται δεν είναι κάτι το ασυνήθιστο. Να τους μιλάτε για άλλα άτομα που γνωρίζετε οι οποίοι ήρθαν και πάλι σε φυσιολογική κατάσταση μετά από μια παρόμοια απώλεια.—Παροιμίαι 16:24· 1 Θεσσαλονικείς 5:11, 14.
Να είστε προσιτοί: Να είστε προσιτοί, όχι απλά για τις πρώτες λίγες μέρες όταν πολλοί φίλοι και συγγενείς είναι παρόντες, αλλά και για μήνες μετά όταν οι άλλοι θα έχουν επιστρέψει στη συνηθισμένη τους πορεία. «Οι φίλοι μας βεβαιώνονταν ότι τα απογεύματα μας θα είχαμε κάποια δουλειά να κάνουμε, ότι δεν θα ήμαστε υποχρεωμένοι να δαπανήσουμε πολύ χρόνο στο σπίτι μόνοι», εξηγεί η Τερεσή, το παιδί της οποίας πέθανε σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα. «Αυτό μας βοήθησε να αντιμετωπίσουμε με επιτυχία το συναίσθημα του κενού που είχαμε».—Παράβαλε Πράξεις 28:15.
Να παίρνετε την πρωτοβουλία: «Μερικά άτομα απλώς έπαιρναν την πρωτοβουλία και έκαναν ορισμένα πράγματα για χάρη μου», θυμάται η Σίντυ. «Δεν ρωτούσαν απλά, ‘Τι μπορώ να κάνω;’» Γι’ αυτό να παίρνετε την πρωτοβουλία. Αντί για μια πρόσκληση «έλα όποτε θέλεις», καθορίστε ημερομηνία και χρόνο. Αν ο θλιμμένος στην αρχή αρνηθεί, μην παραιτηθείτε πολύ εύκολα. Να είστε σαν τη φιλόξενη εκείνη γυναίκα, τη Λυδία, η οποία αναφέρεται στη Βίβλο. Αφού προσκλήθηκε στο σπίτι της, ο Λουκάς λέει, «Μας εβίασεν».—Πράξεις 16:15.
Να περιμένετε αρνητικά συναισθήματα: Μην εκπλαγείτε με αυτά που αρχικά θα πουν οι θλιμμένοι. Να θυμάστε, ίσως να αισθάνονται θυμό και ενοχή. Αν οι συναισθηματικές εκρήξεις κατευθύνονται προς εσάς, θα απαιτηθεί βαθιά αντίληψη και συμπόνια από μέρους σας για να μην απαντήσετε με ερεθισμό.—Κολοσσαείς 3:12, 13.
Γράψτε μια επιστολή: Κάτι που συχνά παραβλέπει κανείς είναι η αξία μιας συλλυπητήριας επιστολής. Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της; Η Σίντυ απαντάει: «Μια φίλη μου έγραψε ένα ωραίο γράμμα. Αυτό πραγματικά με βοήθησε επειδή μπορούσα να το διαβάζω πολλές φορές». Ένα τέτοιο γράμμα δεν θα είναι πολύ μεγάλο, αλλά θα πρέπει να εκφράζει τα αισθήματα της καρδιάς σας.
Να προσεύχεστε γι’ αυτούς: Μην υποτιμάτε την αξία της προσευχής σας μαζί και υπέρ των θλιμμένων. Η Βίβλος λέει: «Πολύ ισχύει η δέησις του δικαίου ενθέρμως γενομένη». (Ιακώβου 5:16) Για παράδειγμα, ακούγοντας σας να προσεύχεστε για χάρη τους, μπορείτε να τους βοηθήσετε να διώξουν αρνητικά συναισθήματα όπως η ενοχή.—Παράβαλε Ιακώβου 5:13-15.
Τι να Μην Κάνετε . . .
Μην τους πιέζετε να σταματήσουν να λυπούνται: «Έλα πάψε τώρα, μην κλαις», ίσως να θέλουμε να πούμε. Μπορεί όμως να είναι καλύτερο γι’ αυτούς να κλάψουν. «Νομίζω ότι είναι σημαντικό να αφήνουμε τους θλιμμένους να δείχνουν τα συναισθήματα τους και πραγματικά να τα εκδηλώνουν», λέει η Κάθρην, κάνοντας σκέψεις πάνω στο θάνατο του συζύγου της.—Ρωμαίους 12:15.
Μη λέτε, ‘Θα αποκτήσεις και άλλο παιδί’: «Αποστρεφόμουν τους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι θα μπορούσα να γεννήσω και άλλο παιδί», θυμάται η Τερεσή. Μπορεί να το λένε από καλοσύνη, αλλά στους θλιμμένους γονείς λόγια που αποσκοπούν στο να τους πουν ότι το χαμένο παιδί μπορεί να αντικατασταθεί, μπορεί να ‘τους πληγώσουν σαν μαχαίρι’. (Παροιμίαι 12:18) Ένα παιδί ποτέ δεν μπορεί να αντικαταστήσει ολοκληρωτικά ένα άλλο παιδί.
Μην αποφεύγετε κατ’ ανάγκη να αναφέρετε τον εκλιπόντα: «Πολλοί άνθρωποι ούτε καν ανέφεραν το όνομα του γιου μου Τζίμμυ ούτε μιλούσαν για αυτόν», θυμάται η Τζινίλ. «Πρέπει να παραδεχτώ ότι αισθανόμουν λιγάκι πληγωμένη όταν οι άλλοι το έκαναν αυτό». Γι’ αυτό μην αλλάζετε κατ’ ανάγκη το θέμα. Ζητήστε από το άτομο αν αισθάνεται την ανάγκη να μιλήσει για το αγαπημένο του πρόσωπο. Μερικά θλιμμένα άτομα εκτιμούν να ακούν τους φίλους να μιλάνε για τις καλές ιδιότητες που είχαν εκείνοι που έφυγαν.
Μη λέτε με μεγάλη ευκολία, ‘Ήταν καλύτερα έτσι που έγινε’: Το να προσπαθείτε να βρίσκετε κάτι θετικό σχετικά με το θάνατο δεν είναι πάντοτε παρηγορητικό. Όπως θυμάται η Σίντυ: «Άλλοι έλεγαν, ‘Δεν υποφέρει τώρα’ ή ‘Τουλάχιστον βρίσκεται σε ειρήνη’. Αλλά εγώ δεν ήθελα να το ακούω αυτό».
Μπορεί να είναι καλύτερα να μη λέτε, ‘Ξέρω πώς αισθάνεσαι’: Αισθάνεστε αληθινά έτσι; Για παράδειγμα, μπορεί πιθανόν να γνωρίζετε τι αισθάνεται ένας γονέας όταν πεθαίνει ένα παιδί αν δεν το έχετε δοκιμάσει εσείς ο ίδιος; Και ακόμη και αν έχετε υποστεί κάποια παρόμοια απώλεια, θα πρέπει να έχετε κατά νου το γεγονός ότι οι άλλοι ίσως δεν αισθάνονται ακριβώς όπως αισθάνεστε εσείς.—Παράβαλε Θρήνοι 1:12.
Για να βοηθήσετε ένα θλιμμένο άτομο θα απαιτηθεί να μπείτε στη θέση του, να έχετε διάκριση, και πολύ αγάπη. Μην περιμένετε να έρθει σε σας ο θλιμμένος. Μην πείτε απλά, «Αν υπάρχει κάτι που μπορώ να κάνω . . .» Να χρησιμοποιείτε την πρωτοβουλία σας για να κάνετε κάτι που θα βοηθήσει.
Ένα ερώτημα παραμένει ακόμη: Τι μπορούν να κάνουν οι θλιμμένοι για να αντιμετωπίσουν πετυχημένα τα συναισθήματα τους, για να αντιμετωπίσουν καλύτερα την απώλεια τους;