Σεξουαλική Κακοποίηση Παιδιών—Μπορείτε να Προστατέψετε το Παιδί Σας
ΜΙΑ ΝΕΑΡΗ, που κακοποιήθηκε σεξουαλικά όταν ήταν μικρό κορίτσι από τον αδελφό της και από τον γαμπρό της, λέει: «Φοβόμουν, γι’ αυτό δεν το είπα σε κανέναν. Για το λόγο αυτό, θα ήθελα να προειδοποιήσω όλους τους γονείς: ‘Σας παρακαλώ, διδάξτε τα παιδιά σας να μην αφήσουν κανένα μέσα στην οικογένεια, ή έξω από την οικογένεια, να βάζει το χέρι του πάνω τους με οποιονδήποτε εσφαλμένο τρόπο. Αν κάποιος προσπαθήσει να το κάνει αυτό, να μη φοβούνται να έρθουν να σας το πουν’». Και προσθέτει: «Αυτό μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε παιδί οποτεδήποτε!»
Στον εκφυλισμένο αυτό κόσμο πρέπει να κάνουμε σαφή βήματα για να προστατεύουμε τα παιδιά μας από τη σεξουαλική κακοποίηση. Δεν είναι συνετό να αφήνουμε τα πράγματα στην τύχη και απλώς να ελπίζουμε ότι δεν θα συμβεί κάτι τέτοιο.
Η Πρώτη Γραμμή Άμυνας
Η πρώτη γραμμή άμυνας είναι να αποφεύγουμε καταστάσεις που οδηγούν στο να καθιστούν το παιδί μας τρωτό. Για παράδειγμα, οι γονείς συμβουλεύονται να είναι προσεκτικοί σχετικά με τη χρήση νεαρών ενήλικων σαν μπέιμπυ σίτερ που φαίνεται να προτιμούν μάλλον να είναι μαζί με παιδιά παρά με άτομα της ηλικίας τους. Ένας κλινικός ψυχολόγος αναφέρει ότι τα δύο τρίτα από τους ασθενείς του είναι κακοποιοί που διέπραξαν το παράπτωμα αυτό ενώ υπηρετούσαν σαν μπέιμπυ σίτερ.
Η Δρ Σουζάν Μ. Σγκρόι αναφέρει δυο ακόμη καταστάσεις που έχουν οδηγήσει σε προβλήματα: Παιδιά που κοιμούνται στο ίδιο κρεβάτι ή στο ίδιο δωμάτιο με ενήλικους ή έφηβους, και μεγάλες οικογενειακές συγκεντρώσεις, όπου οι μεγάλοι ασχολούνται αποκλειστικά και μόνο με τη διασκέδαση του εαυτού τους και απλώς υποθέτουν ότι τα μεγαλύτερα παιδιά φροντίζουν τα μικρότερα.
Η αλήθεια είναι ότι, όσο περισσότερο μπορούμε να κρατάμε τα παιδιά μας κάτω από την επιστασία μας, τόσο λιγότερες ευκαιρίες έχουν αυτοί που κακοποιούν σεξουαλικά τα παιδιά, να βάλουν χέρι πάνω τους. Η Αν, που είναι μητέρα τριών παιδιών, φτάνει μέχρι του σημείου να μην επιτρέπει στο πιο μικρό της παιδί, ένα 14χρονο αγόρι, να πάει μόνος του για ψώνια—ή ακόμη και να μπει σε μια δημόσια τουαλέτα. Το παιδί πιθανόν θα το βρίσκει αυτό πολύ περιοριστικό, αλλά η μητέρα του έχει τους λόγους της. Όταν ήταν μικρή υπέστη σεξουαλική κακοποίηση.
Ωστόσο, οι γονείς δεν μπορούν να έχουν πάντοτε κάτω από τόσο στενή παρακολούθηση τα παιδιά τους. Οι εργαζόμενοι γονείς μπορεί να μην έχουν άλλη εκλογή από το να χρησιμοποιήσουν τους παιδικούς σταθμούς ή να αφήνουν τα παιδιά τους σε συγγενείς ή σε μπέιμπυ σίτερ. Τα παιδιά πρέπει να πηγαίνουν στο σχολείο και οι γονείς δεν μπορούν να είναι πάντοτε μαζί τους. Συγγενείς και φίλοι έρχονται για να επισκεφθούν το σπίτι. Και μετά υπάρχουν και οι γείτονες! Πώς μπορούμε να προστατέψουμε τα παιδιά μας εφόσον είναι τόσο τρωτά; Αληθινά, υπάρχει μόνο ένας τρόπος—
Συζητήστε τον Κίνδυνο με τα Παιδιά Σας
Η ψυχολόγος Ντέμπρα Σούλμαν είπε: «Είναι ανόητο να υποκρινόμαστε στο παιδί ότι δεν υπάρχουν κίνδυνοι. Τα παιδιά γνωρίζουν ότι είναι ευπρόσβλητα και φυσικά ενδιαφέρονται σχετικά με την ασφάλεια τους. Μέρος της δουλειάς των γονέων είναι να τους δώσουν τα μέσα για να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο ρεαλιστικά. Αν παρουσιαστεί η πληροφορία αυτή έντιμα και θετικά, τότε δεν θα εκφοβίσει τα παιδιά, απεναντίας θα τα καθησυχάσει». Ναι, πρέπει να τους μιλήσουμε γι’ αυτό.
Αυτό είναι εύκολο για να το λέει κανείς αλλά όχι και τόσο εύκολο για να το κάνει, ιδιαίτερα εφόσον ο πιο μεγάλος κίνδυνος προέρχεται από φίλους και συγγενείς. Ίσως να έχουμε ήδη προειδοποιήσει τα παιδιά μας σχετικά με τους ξένους που θέλουν να τα δελεάσουν για να τα πάρουν μαζί τους μέσα σε δάση ή για να τα πάρουν μαζί τους μέσα σ’ ένα αυτοκίνητο. Αλλά πώς μπορούμε να τους δώσουμε «τα μέσα» για να τα προστατέψουμε από εκείνους τους οποίους γνωρίζουν, σέβονται, ακόμη και αγαπούν;
Να Ακολουθούν το Ένστικτο Τους
Η Αν, η μητέρα που αναφέραμε προηγουμένως, αφηγείται ότι ήταν μόνο πέντε ετών όταν ένας άρρενας συγγενής την κακοποίησε σεξουαλικά. Παρ’ όλ’ αυτά, αυτή ήξερε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά, αν και δεν ήξερε πώς να τον σταματήσει. Και, δυστυχώς, δεν μπορούσε να μιλήσει στους γονείς της σχετικά με αυτό. Οι γραμμές της επικοινωνίας δεν ήταν πολύ καλές τότε.
Η πείρα της Αν δείχνει ότι τα παιδιά συνήθως έχουν μια φυσική αίσθηση τού τι είναι σωστό και κατάλληλο. Πρέπει να ενδυναμώσουμε το ένστικτο αυτό, λέγοντας τους ότι θα πρέπει να υπακούνε σ’ αυτό, ακόμη κι αν κάποιος ενήλικος τους πει κάτι το διαφορετικό. Ένα απλό και αποφασιστικό «Όχι, δεν θέλω να το κάνεις αυτό!» συχνά είναι αρκετό για να αποθαρρύνει κάποιον που θέλει να κακοποιήσει σεξουαλικά το παιδί. Η πείρα της Αν δείχνει επίσης την ανάγκη να υπάρχουν ανοιχτές γραμμές επικοινωνίας με τα παιδιά μας.
Πρόσφατα ένας σύζυγος και η σύζυγος του συζητούσαν το πρόβλημα αυτό μεταξύ τους. Επειδή ανησύχησαν, ρώτησαν το παιδί τους αν ποτέ το είχε κακοποιήσει κανείς σεξουαλικά. Προς τρόμο τους, το παιδί είπε ναι. Ένας ηλικιωμένος και έμπιστος οικογενειακός φίλος το είχε κακοποιήσει επανειλημμένα. Η οικογένεια είχε άριστη επικοινωνία με τα παιδιά της, οπότε δημιουργείται το ερώτημα, γιατί το παιδί δεν το είχε πει αυτό πριν σε κανέναν; Απλά γιατί δεν ήξερε πώς να το κάνει αυτό. Από τη στιγμή που αναφέρθηκε το θέμα, το παιδί ήταν περισσότερο από πρόθυμο να το συζητήσει.
Πώς Μπορούμε να τους το Πούμε;
Πρώτα πρέπει να φέρουμε το ζήτημα στη συζήτηση. Μια υπόδειξη είναι ότι αν κάποτε αναφερθεί στις εφημερίδες κάποιο σκάνδαλο, οι γονείς θα μπορούσαν να το χρησιμοποιήσουν σαν μια ευκαιρία για να ρωτήσουν τα παιδιά τους: «Μήπως κανείς έκανε ποτέ κάτι τέτοιο σε σας;» και κατόπιν θα μπορούσαν να προχωρήσουν για να τους πουν πώς να ενεργήσουν αν κάποιος δοκιμάσει να το κάνει αυτό.
Οι γονείς που διδάσκουν τα παιδιά τους από τη Βίβλο, μπορούν να χρησιμοποιήσουν μέρη της Βίβλου για να ξεκινήσουν τη συζήτηση. Μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ιστορία τής Δείνα, της κόρης τού Ιακώβ, για να εξηγήσουν τα όρια που υπάρχουν σ’ αυτό που μπορεί να κάνει ένα άτομο σε κάποιο άλλο άτομο. (Γένεσις 34:1-4) Η ιστορία της Θάμαρ και του Αμνών μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να δείξει ότι υπάρχουν πράγματα που δεν επιτρέπεται να κάνουν ούτε οι στενοί συγγενείς μεταξύ τους. (2 Σαμουήλ 13:10-16) Και θα πρέπει να βεβαιωθούμε ότι καταλαβαίνουν ότι αν τους συμβεί κάτι σαν κι αυτό, εμείς θα θέλαμε να το ξέρουμε. Δεν θα θυμώσουμε μαζί τους αν μας το πουν.
Η Μαίρη κακοποιήθηκε σεξουαλικά όταν ήταν μικρή, γι’ αυτό κατέβαλε προσπάθειες για να βεβαιωθεί ότι οι τρεις κόρες της ήταν ενημερωμένες για προφύλαξη από τους κακοποιούς. Πώς το έκανε αυτό; Καθώς μεγάλωσαν αρκετά ώστε να καταλαβαίνουν, τους είπε: «Αν κάποιος σας αγγίξει εκεί που δεν πρέπει, να μου το πείτε κι εγώ δεν θα θυμώσω». Πώς θα ήξεραν τα ακατάλληλα σημεία; Η Μαίρη λέει ότι όταν αυτές ήταν περίπου τριών ετών, τους τα έδειξε. Όταν τους έκανε μπάνιο ή όταν τις ετοίμαζε για το κρεβάτι τους έδειχνε τα μέρη του σώματος τους που δεν θα έπρεπε να τους αγγίξει άλλος. Καθώς μεγάλωσαν λίγο πιο πολύ, τους παρουσίαζε καταστάσεις: «Κανείς δεν πρέπει να σε αγγίξει εκεί, ακόμη και αν είναι δάσκαλος του σχολείου ή αστυνομικός. Ούτε ακόμη η Μαμά ή ο Μπαμπάς δεν πρέπει να σε αγγίζουν εκεί. Και ο γιατρός δεν πρέπει να σε αγγίζει εκεί, εάν δεν είναι μαζί η Μαμά ή ο Μπαμπάς!»
Είχε αποτελέσματα αυτό; Η Μαίρη θυμάται μια περίπτωση που κάποιος συγγενής έπαιζε με την εξάχρονη κόρη της. Τα πράγματα που άρχιζε να κάνει ο συγγενής έκαναν το μικρό κορίτσι να μην αισθάνεται άνετα. Τι έκανε τότε το κοριτσάκι; Απλά σηκώθηκε κι έφυγε μακριά του. Η Μαίρη δεν είναι βέβαιη αν ο συγγενής είχε κακές προθέσεις ή όχι. Αλλά ήταν ευχαριστημένη που η κόρη της μπόρεσε να αποφύγει την κατάσταση αυτή όταν άρχισε να αισθάνεται «άσχημα», ή «παράξενα».
Γι’ αυτό, ακριβώς όπως οι γονείς προειδοποιούν τα παιδιά τους ενάντια στο να πηγαίνουν μαζί με ξένους, στο να παίζουν σ’ ένα δρόμο που έχει μεγάλη κυκλοφορία, και στο να βάζουν τα χέρια τους στις ηλεκτρικές μπρίζες και σύρματα, θα πρέπει επίσης να τους λένε πώς να αποφεύγουν τη σεξουαλική κακομεταχείριση. Θα πρέπει να τους εξηγούν τα όρια που δεν πρέπει να παραβιάζουν οι άλλοι πάνω στο σώμα τους—ακόμη κι αν είναι οι ίδιοι οι γονείς τους. Θα πρέπει να τους δηλώνουν καθαρά ότι αν κάτι τύχει να συμβεί, αυτοί θα θέλουν να το γνωρίζουν αυτό. Και ότι δεν θα τα κατακρίνουν.
Το Παιχνίδι «Τι θα Έκανες αν . . .;»
Μερικές φορές οι ενήλικοι χρησιμοποιούν τη μεγαλύτερη πείρα και ευφυΐα τους για να εξαπατήσουν τα παιδιά ώστε να τα παρασύρουν σε ακατάλληλη δραστηριότητα, και τα παιδιά μπορεί να μην μπορούν να εντοπίσουν την απάτη χωρίς βοήθεια. Γι’ αυτό η Λίντα Τσίρχαρτ Σάνφορντ, συγγραφέας του βιβλίου Τα Σιωπηλά Παιδιά, προτείνει κάποιο μέσο για να χρησιμοποιηθεί προκειμένου να εξουδετερώσει τη δραστηριότητα αυτή προκαταβολικά: το παιχνίδι «Τι θα έκανες αν . . . ;» Από καιρό σε καιρό, ρωτήστε το παιδί σας τι θα έκανε σε ορισμένες περιπτώσεις: «Τι θα έκανες αν η μπέιμπυ σίτερ σου έλεγε ότι μπορείς να μείνεις να παρακολουθήσεις αργά τηλεόραση, αν πάτε μαζί στην τουαλέτα για να παίξετε ορισμένα παιχνίδια; Τι θα της έλεγες;» «Τι θα έκανες αν κάποιος που γνώριζες σε έπαιρνε βόλτα με το αυτοκίνητο του και ήθελε να βάλει τα χέρια του στα σημεία που δεν πρέπει; Τι θα έκανες εσύ;» «Τι θα έκανες αν κάποιος πιο μεγάλος φίλος σε άγγιζε με τρόπο που δεν θα σου άρεσε, ή θα ήθελε να βγάλεις τα ρούχα σου και να παίξετε ένα κρυφό παιχνίδι μαζί;»
Διδάσκοντας το παιδί πώς να απαντήσει, οι γονείς μπορούν να του δείξουν ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου μπορεί να λέει όχι σε κάποιον ενήλικο. Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις που θα πρέπει τα παιδιά να αποκαλύπτουν τα μυστικά. Αν είναι εκπαιδευμένα να λένε λόγια όπως «Θα πρέπει να πάω και να ρωτήσω τη Μαμά πρώτα», θα είναι σε θέση να αποθαρρύνουν τους περισσότερους από αυτούς που θέλουν να τους κακοποιήσουν σεξουαλικά. Αν το παιδί μάθει τη σωστή απάντηση στο παιχνίδι «Τι θα έκανες αν ... ;», τότε αποκτά μερικά καλά εφόδια για να προστατέψει τον εαυτό του. Αν δώσει λάθος απάντηση, τότε επανεξετάστε το ερώτημα και προτείνετε κάποια διαφορετική απάντηση.
Πέστε τους και τις Λέξεις
Η ακόλουθη πείρα δείχνει ένα άλλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά στο ζήτημα της σεξουαλικής κακοποίησης: Μια γυναίκα αφηγείται ότι όταν ήταν παιδί την είχαν κακοποιήσει σεξουαλικά και προσπάθησε να το πει στη μητέρα της. Αλλά δεν διέθετε τα κατάλληλα λόγια και δεν μπορούσε να εξηγήσει τι είχε συμβεί. Η μητέρα της νόμισε ότι κάποιος απλά προσπαθούσε να είναι στοργικός μαζί της και ότι το κοριτσάκι είχε παρανοήσει την κατάσταση και την μεγαλοποιούσε.
Εξαιτίας παρόμοιων εμπειριών, οι κοινωνικοί λειτουργοί ενθαρρύνουν τους γονείς να λένε στα παιδιά τους το σωστό όνομα για τα μέρη του σώματος τους. Δώστε τους το λεξιλόγιο για να εκφραστούν σε περίπτωση που συμβεί το κακό.
Άγρυπνοι Αλλά Ισορροπημένοι
Ένας από τους χειρότερους εφιάλτες των γονέων είναι ότι θα μπορούσε το παιδί τους να κακοποιηθεί σεξουαλικά. Ωστόσο, χρειάζεται να θυμούμαστε ότι η πλειονότητα των ενήλικων δεν πρόκειται να κακοποιήσουν σεξουαλικά τα παιδιά μας. Οι περισσότεροι από τους συγγενείς μας τα αγαπούν και ενδιαφέρονται το ίδιο όσο κι εμείς να μην τα κακοποιήσει κάποιος σεξουαλικά.
Από την άλλη, αυτό το πράγμα μπορεί να συμβεί. Και απλά το να ελπίζουμε ότι δεν θα συμβεί, δεν είναι αρκετό. Η Βιβλική παροιμία λέει: «Ο φρόνιμος προβλέπει το κακόν και κρύπτεται». (Παροιμίαι 22:3) Γι’ αυτό, είναι συνετό να είμαστε προσεκτικοί, ιδιαίτερα εν όψει των καιρών στους οποίους ζούμε. Αν αποφεύγουμε, όσο το δυνατόν, να θέτουμε τα παιδιά μας σε καταστάσεις που τα αφήνουν ευάλωτα, αν τους εξηγούμε τα όρια που ακόμη και οι ενήλικοι δεν πρέπει να περνούν, και αν τα διδάξουμε πώς να αντιδρούν στην περίπτωση που οποιοσδήποτε ενήλικος θα προσπαθήσει να παραβιάσει τα όρια αυτά, τότε κάνουμε πολλά για να προστατέψουμε τα παιδιά μας από κάποιον που θέλει να τα κακοποιήσει.
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 9]
«Αν κάποιος σε αγγίξει εκεί που δεν πρέπει, να μου το πεις»
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 10]
Πέστε στα παιδιά τα σωστά ονόματα για τα μέρη του σώματος τους
[Πλαίσιο στη σελίδα 8]
Αν θα Συνέβαινε το Χειρότερο
Κανένας γονέας δεν μπορεί να δώσει στο παιδί του πλήρη προστασία ενάντια στη σεξουαλική κακοποίηση, αν και το να πάρει λογικές προφυλάξεις θα μειώσει πάρα πολύ τη δυνατότητα ότι θα μπορούσε να συμβεί κάτι τέτοιο. Ωστόσο, αν οι γονείς έχουν καθιερωμένη καλή οικογενειακή επικοινωνία, μπορεί να συμβεί ώστε το παιδί να μιλήσει σχετικά με αυτό στην περίπτωση που θα συνέβαινε το χειρότερο. Μερικές φορές, όμως, τα παιδιά είναι τόσο συγκλονισμένα ή ντρέπονται τόσο πολύ για την πείρα αυτή, ώστε δεν την συζητούν. Γι’ αυτό, οι γονείς πρέπει να είναι άγρυπνοι. Εδώ είναι μερικά σημεία που οι ερευνητές λένε ότι πιθανόν δείχνουν ότι κάτι έχει συμβεί.
Να υποψιάζεστε οποιεσδήποτε αλλαγές στον κανονικό τρόπο ενέργειας. Σε μια περίπτωση, ένας δάσκαλος ζήτησε από ορισμένα παιδιά να πάνε στο σχολείο πολύ πριν από άλλα. Να είστε προσεκτικοί για οποιαδήποτε εντυπωσιακά σημεία πάνω στα παιδιά, όπως είναι η πτώση των βαθμών ή η εξαιρετική ανησυχία για κάποιον ιδιαίτερο ενήλικο. Μια γυναίκα που την είχαν κακοποιήσει σεξουαλικά ο αδελφός και ο πατέρας της, όταν ήταν μικρή, είπε: «Είχα φτάσει να είμαι τελευταία μαθήτρια σε μια τάξη με 42 άτομα, και κανείς δεν προσπάθησε να μάθει το λόγο».
Να δίνετε προσοχή στα σωματικά συμπτώματα, όπως είναι οι πονοκέφαλοι, ο εμετός ή η απώλεια της όρεξης, και η δυσκολία στον ύπνο. Τα παράπονα σχετικά με την γενετική περιοχή, όπως είναι ο πόνος, είναι ιδιαίτερα σημαντικά. Να προσέχετε μήπως υπάρχει πρόωρη σεξουαλικότητα στη γλώσσα, στο ντύσιμο, ή στη συμπεριφορά. Να προσέχετε μήπως γίνονται αιφνίδιες αλλαγές στη συμπεριφορά, που ίσως να δείχνουν κάποιο πρόβλημα. Αν κάποιο παιδί αποσύρεται ασυνήθιστα ή δείχνει κάποια τάση να αποφεύγει ένα μέλος της οικογένειας, τότε θα πρέπει να ηχήσει ο κώδωνας κινδύνου. Θα πρέπει επίσης να προσέχετε για τα έμμεσα μηνύματα που μας στέλνουν τα παιδιά μας. Η φράση, «Δεν θέλω τον δάσκαλο αυτό των μαθηματικών πια» μπορεί να είναι ο τρόπος του παιδιού για να προσπαθήσει να εισαγάγει το δύσκολο αυτό θέμα.
Αν οι γονείς διακρίνουν κάτι σαν κι αυτό στο παιδί τους, θα πρέπει να προσπαθήσουν να δουν τι δεν πάει καλά. Το παιδί έχει κάποιο πρόβλημα, και ίσως το πρόβλημα αυτό να είναι πρόβλημα σεξουαλικής κακοποίησης. Αν συμβαίνει αυτό, τότε το παιδί χρειάζεται βοήθεια. Δυστυχώς, πολλά παιδιά δεν παίρνουν τη βοήθεια αυτή. Τα κακοποιημένα παιδιά έχουν κατηγορηθεί ότι επινοούν το περιστατικό, παρ’ ότι οι ερευνητές μάς βεβαιώνουν ότι τα παιδιά σπάνια, αν όχι ποτέ, επινοούν τέτοιου είδους πράγματα. Η αιμομιξία καλύπτεται έτσι ώστε να μη διαλυθεί η οικογένεια.
Ωστόσο, αν ανακαλυφθεί ότι έχει συμβεί σεξουαλική κακοποίηση—και ιδιαίτερα αιμομιξία—δύο πράγματα πρέπει να γίνουν αμέσως:
Πρώτο, το παιδί—και τα άλλα παιδιά επίσης—θα πρέπει να προστατευθούν από οποιαδήποτε περαιτέρω κακομεταχείριση. Αυτό πρέπει να γίνει, παρά τη στενοχώρια. Σε πολλές περιπτώσεις θα πρέπει να αντιμετωπιστεί θαρραλέα εκείνος που κατηγορήθηκε για σεξουαλική κακοποίηση. Αλλά οτιδήποτε και αν γίνει, εκείνο που είναι σημαντικό είναι ότι το παιδί θα πρέπει να αισθάνεται την πεποίθηση ότι αυτός που το κακοποίησε σεξουαλικά ποτέ πια δεν θα μπορεί να το ξαναπλησιάσει.
Δεύτερο, θα πρέπει να δειχτεί στο παιδί άφθονη αγάπη και συναισθηματική υποστήριξη. Οι γονείς θα πρέπει να του καταστήσουν πολύ σαφές ότι το μικρό θύμα δεν κατηγορείται καθόλου. Το έγκλημα και οτιδήποτε συμβεί σαν αποτέλεσμα αυτού—ακόμη κι αν κάποιος στενός συγγενής πάει στη φυλακή—δεν είναι δικό του (ή δικό της) λάθος. Αλλά αυτή η επιβεβαίωση θα πρέπει να αναφερθεί πολλές φορές, έτσι ώστε το θύμα να φτάσει να την πιστέψει—και να πιστέψει ότι και οι γονείς την έχουν πιστέψει επίσης!