Οικιακοί Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές—Είναι για Σας;

«ΣΤΙΣ 6 η ώρα κάθε πρωί, η αγαπημένη μουσική του Τακεάκι Γιοσίντα αρχίζει να γεμίζει τον αέρα στο διαμέρισμά του στο Τόκιο. Έπειτα οι κουρτίνες της κρεβατοκάμαρας ανοίγουν αυτόματα, τα φώτα ανάβουν και μια ηλεκτρική κουζίνα μπαίνει σε λειτουργία. Τη στιγμή που ο Γιοσίντα βγαίνει από την ηλεκτρονικά ελεγχόμενη σάουνά του, το πρόγευμά του είναι έτοιμο και η τηλεόραση ανοιχτή. Κάθε ηλεκτρική συσκευή στο διαμέρισμα του Γιοσίντα . . . ελέγχεται από έναν μικρό ηλεκτρονικό υπολογιστή».

Δεν πρόκειται για ένα απόσπασμα ενός μυθιστορήματος για πράγματα του μέλλοντος. Αντίθετα, είναι ένα απόσπασμα από μια είδηση που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Νιούσγουηκ σχετικά με την πρόσφατη τεχνολογική εξέλιξη στην Ιαπωνία. Αυτό αποδεικνύει πόσο έχει επηρεάσει ο ηλεκτρονικός υπολογιστής τον τρόπο ζωής των ανθρώπων.

Σήμερα, στην Ιαπωνία και αλλού, όχι μόνο έχει επηρεάσει πολύ ο ηλεκτρονικός υπολογιστής τον κόσμο της επιστήμης, της βιομηχανίας και των επιχειρήσεων, και έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο εργάζονται οι άνθρωποι, αλλά έχει επηρεάσει επίσης και το σπίτι, επιδρώντας στον τρόπο με τον οποίο ζουν, παίζουν και σκέφτονται οι άνθρωποι. Ναι, μπορεί να λεχθεί ότι ζούμε στον αιώνα του οικιακού ηλεκτρονικού υπολογιστή.

‘Ένας Ηλεκτρονικός Υπολογιστής σε Κάθε Σπίτι’

Μερικοί όταν ακούνε για ηλεκτρονικούς υπολογιστές, έρχονται στο μυαλό τους αίθουσες με κλιματισμό, γεμάτες από σειρές με διακόπτες και φώτα που τρεμοσβήνουν. Αυτοί οι εντυπωσιακοί κεντρικοί ηλεκτρονικοί υπολογιστές, όπως λέγονται, χρησιμοποιούνται πάρα πολύ στη βιομηχανία, στις επιχειρήσεις, στις στρατιωτικές εγκαταστάσεις και αλλού.

Αλλά η εξέλιξη στα ηλεκτρονικά έχει μειώσει και το μέγεθος και την τιμή των ηλεκτρονικών υπολογιστών σε τέτοιο βαθμό που ακόμη και τα παιδιά του σχολείου αγοράζουν δικούς τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές με τα χρήματα που παίρνουν πουλώντας εφημερίδες. Στην πραγματικότητα, ένας ειδικός υπολόγισε ότι αν οι ίδιες εξελίξεις είχαν γίνει στη βιομηχανία αυτοκινήτων, όπως έχουν γίνει στην ανάπτυξη των ηλεκτρονικών υπολογιστών, μια Ρολς Ρόυς θα στοίχιζε μόνο 280 δρχ. (2,75 δολλάρια Η.Π.) και θα έκανε τρία εκατομμύρια μίλια μ’ ένα γαλλόνι βενζίνη!

Ωστόσο, οι ελκυστικές τιμές είναι ένας μόνο από τους παράγοντες που έχει ενθαρρύνει τους ανθρώπους να ‘παίρνουν τη μεγάλη απόφαση’. Ανάμεσα στους πολλούς αγοραστές οικιακών ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι ένας 37χρονος καλλιτέχνης ο οποίος είχε διαβάσει για τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και για το τι τα παιδιά μπορούν να κάνουν μ’ αυτούς. «Έχω χάσει πολλές ευκαιρίες στο σημείο αυτό όταν βλέπω πόσα πράγματα μπορούν να κάνουν τα παιδιά ηλικίας 10 χρόνων», είπε. Αλλά όταν αγόρασε το μηχάνημα ομολόγησε: «Δεν ξέρω σε τι θα μπορούσε να μου χρησιμεύσει, αλλά μ’ έχει συναρπάσει».

Αυτή την ελκυστικότητα εκμεταλλεύεται προσεχτικά η βιομηχανία των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Οι έξυπνες διαφημίσεις, μαζί με τις ιστορίες που λένε για νεαρούς ‘άσους στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές’, πολλοί από τους οποίους μόλις έχουν μπει στη δεκαετία τους των 20, κι έχουν πολύ μεγάλες αποδοχές το χρόνο, έχουν παίξει μεγάλο ρόλο στην πώληση οικιακών ηλεκτρονικών υπολογιστών. Εκφράσεις όπως «εταιρία υψηλής τεχνολογίας» και «παιδεία με ηλεκτρονικό υπολογιστή» κάνουν συχνά τους καταναλωτές να μην αισθάνονται άνετα αν αυτοί, ή τα παιδιά τους, δεν έχουν έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή ή δεν ξέρουν πώς να τον χρησιμοποιήσουν. «Εσείς κι εγώ και οι υπόλοιποι από το έθνος καταλαβαίνουμε ότι κάθε σπίτι τελικά θα αγοράσει ένα κομπιούτερ», είπε ένας διευθυντής αγορών ενός μεγάλου κατασκευαστή Αμερικάνικων ηλεκτρονικών υπολογιστών.

«Μ’ έναν Ηλεκτρονικό Υπολογιστή Μπορείτε . . .»

Η χαρακτηριστική ερώτηση που κάνει κάποιος ο οποίος ενδιαφέρεται για έναν οικιακό ηλεκτρονικό υπολογιστή είναι: ‘Τι μπορεί να κάνει για μένα;’ Η απάντηση σχεδόν πάντα σε καταπλήσσει: Ό,τι θέλεις. Όσο αστείο κι αν φαίνεται, σ’ αυτό προφανώς πιστεύουν με βεβαιότητα οι άνθρωποι των επιχειρήσεων.

Για παράδειγμα, μια διαφήμιση ενός από τους κύριους κατασκευαστές ηλεκτρονικών υπολογιστών δείχνει εκατό τρόπους χρήσης του προϊόντος τους, μαζί με την υπόσχεση ότι «όποιος κι αν είσαι κι ό,τι κι αν κάνεις» θα μπορούσες να χρησιμοποιήσεις ένα από τα μηχανήματά τους και να κάνεις καλύτερη δουλειά μ’ αυτό. Εκτός από τα πραγματικά τεχνολογικά κατορθώματα, όπως είναι ο έλεγχος των πειραμάτων που γίνονται στο διαστημικό λεωφορείο όταν βρίσκεται σε πτήση, πράγμα που πιθανόν ποτέ δεν θα το κάνετε, ο κατάλογος περιλαμβάνει πιο συνηθισμένες χρήσεις, όπως το να σε βοηθήσει να χάσεις βάρος, «να ακολουθείς την τελευταία λέξη της μόδας», να διατηρείς ταχυδρομικούς καταλόγους, να ελέγχεις την ασφάλεια στο σπίτι και, πάνω απ’ όλα, να παίζεις κάθε είδους παιχνίδι.

Έτσι, φαίνεται ότι το ονειρώδες σπίτι του κυρίου Γιοσίντα, που αναφέρθηκε προηγουμένως, σύντομα μπορεί να γίνει πολύ δημοφιλές. Οι άνθρωποι οραματίζονται τη μέρα που, με το άγγιγμα ενός κουμπιού, πολλές από τις δουλειές του σπιτιού δε θα είναι πια βαρετές—χάρη στον ηλεκτρονικό υπολογιστή.

Άλλοι αποβλέπουν στον καιρό που δε θα χρειάζεται πια να παλεύουν με την κυκλοφορία κάθε μέρα για να πάνε στην εργασία τους σε συνωστισμένες πόλεις. Μ’ έναν οικιακό ηλεκτρονικό υπολογιστή θα μπορούν να εργάζονται με ειρήνη και ηρεμία στα προαστιακά τους σπίτια, απολαμβάνοντας πιθανόν περισσότερη ικανοποίηση, αν όχι και περισσότερα χρήματα, απ’ αυτό. Μπορούν να χρησιμοποιούν τον οικιακό ηλεκτρονικό υπολογιστή σαν κατασκευαστή λέξεων. Με μια τηλεφωνική σύνδεση, μπορούν να παίρνουν τις υπηρεσίες πληροφοριών για ειδήσεις και οικονομικές αναφορές, να στέλνουν μηνύματα, να δίνουν παραγγελίες για εμπορεύματα, και να διεξάγουν τις επιχειρηματικές τους συναλλαγές χωρίς να φεύγουν από το σπίτι τους.

Έπειτα υπάρχουν και τα παιδιά. Μ’ έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή στο σπίτι μπορούν να μάθουν μαθηματικά, να βελτιώσουν την ικανότητά τους ανάγνωσης, να μάθουν μια ξένη γλώσσα και, φυσικά, να διασκεδάσουν με καθόλου βίαια, αλλά αντίθετα με ηθικά καθαρά ηλεκτρονικά παιχνίδια. Ίσως να μπορούν μάλιστα να παρακολουθούν λιγότερη τηλεόραση και ν’ ασχολούνται περισσότερο με την εκμάθηση πιο χρήσιμων πραγμάτων.

Ιδέες σαν κι αυτές έχουν επηρεάσει πολλούς ανθρώπους για ν’ αγοράσουν έναν οικιακό ηλεκτρονικό υπολογιστή. Στην πραγματικότητα, οι πωλήσεις των οικιακών ηλεκτρονικών υπολογιστών αυξάνονται τόσο ραγδαία ώστε ένας ειδικός λέει ότι στο τέλος της δεκαετίας αυτής, τα εφτά στα δέκα σπίτια στις Ηνωμένες Πολιτείες θα έχουν τον δικό τους οικιακό ηλεκτρονικό υπολογιστή.

Αλλά Αξίζει;

Η ιδέα ότι ένας οικιακός ηλεκτρονικός υπολογιστής μπορεί να σας βοηθήσει να ισοζυγίζετε το καρνέ των επιταγών σας, να επεξεργάζεστε μεθόδους, να υπολογίζετε τα έξοδα της βενζίνης, και τα λοιπά, μπορεί καταρχή να φαίνεται συναρπαστική. Αλλά το ερώτημα που πρέπει να εξεταστεί αντικειμενικά είναι: Αξίζει; Μια είδηση στην εφημερίδα Δε Νιου Γιορκ Τάιμς απαντά: «Ωστόσο, οι χρήσεις αυτές δεν είναι επαρκείς συνήθως για να δικαιολογήσουν την αγορά ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή, επειδή για χρόνια τώρα γίνονται με μολύβι, χαρτί και αριθμομηχανή».

Πρέπει να θυμάστε ότι, εκτός από το αρχικό κεφάλαιο για την επένδυση, απαιτείται χρόνος και χρήματα για να χρησιμοποιηθεί ο οικιακός ηλεκτρονικός υπολογιστής και να κάνει αυτά τα πράγματα. Κι αυτό επειδή ο ηλεκτρονικός υπολογιστής, μολονότι είναι γρήγορος και ακριβής, δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα εργαλείο. Δεν μπορεί να κάνει τίποτε αν δεν του δοθεί εντολή, ή δεν προγραμματιστεί για να το κάνει. Ο προγραμματισμός γίνεται με δυο τρόπους. Μπορείτε να το προγραμματίσετε αφιερώνοντας χρόνο και προσπάθεια αλλά μπορείτε, όπως κάνουν οι περισσότεροι, να αγοράσετε προπαρασκευασμένα προγράμματα και τα απαραίτητα εξαρτήματα για να τροφοδοτείτε τον ηλεκτρονικό υπολογιστή με προγράμματα.

Επειδή κάθε εργασία χρειάζεται το δικό της πρόγραμμα, η δαπάνη για να αγοράσει κανείς τα προγράμματα για όλες τις μικροδουλειές του σπιτιού μπορεί να αυξηθεί πολύ γρήγορα. Αν αποφασίσετε να το κάνετε σεις ο ίδιος, κάθε πρόγραμμα απαιτεί πολλές ώρες γράψιμο και πολύ περισσότερες ώρες για να λύσετε τις πανταχού παρούσες δυσκολίες. Όταν προγραμματίσετε τον ηλεκτρονικό υπολογιστή, ας πούμε ότι για να ισοζυγίσετε το καρνέ των επιταγών σας, χρειάζεται να κάνετε βασικά τα ίδια βήματα που θα κάνατε με το μολύβι και το χαρτί και μια απλή αριθμομηχανή. Δεν είναι δύσκολο να δείτε γιατί η παραπάνω αναφερόμενη είδηση στην εφημερίδα Νιου Γιορκ Τάιμς λέει ότι «μέχρι τώρα η πιο δημοφιλής χρήση [του οικιακού ηλεκτρονικού υπολογιστή] είναι να παίζεις παιχνίδια».

Υπάρχει Κάποια Πρακτική Χρήση για Σας;

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές είναι απαραίτητοι σε πολλές επιχειρήσεις ή επιστημονικές χρήσεις», γράφει ένας εκδότης περιοδικού και σχεδιαστής ηλεκτρονικού υπολογιστή. «Αν παίρνετε δουλειά στο σπίτι, ίσως βρείτε πολύτιμο τον οικιακό ηλεκτρονικό υπολογιστή. Έχω έναν στο σπίτι μου και τον χρησιμοποιώ για έρευνα και επεξεργασία λέξεων. . . . Αν πρέπει να κάνετε αυτά τα πράγματα στο σπίτι σας, σας συνιστώ να πάρετε έναν».

Αυτή είναι μάλλον η ρεαλιστική άποψη του ζητήματος. Εκείνοι που σαν τον εκδότη του περιοδικού, που αναφέρθηκε παραπάνω, χρειάζονται έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή, θα διαπιστώσουν ότι ο οικιακός ηλεκτρονικός υπολογιστής είναι μια ευκαιρία με την τιμή που έχει σήμερα. Γι’ αυτούς ο ηλεκτρονικός υπολογιστής στο σπίτι είναι μια επέκταση εκείνου που βρίσκεται στον τόπο της εργασίας τους. Άλλοι οι οποίοι έχουν μικρές επιχειρήσεις μπορεί να διαπιστώσουν επίσης ότι ο οικιακός ηλεκτρονικός υπολογιστής είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο βοηθώντας τους να κρατάνε αρχεία και προγράμματα.

Όσοι ενδιαφέρονται να σταδιοδρομήσουν στον τομέα των ηλεκτρονικών υπολογιστών, θα διαπιστώσουν ότι ο οικιακός ηλεκτρονικός υπολογιστής είναι μια καλή έναρξη για το ζήτημα αυτό, μολονότι σύντομα θα ξεπεράσουν όλες εκτός από τις πιο προηγμένες οικιακές μηχανές. Και οι σπουδαστές που χρησιμοποιούν ηλεκτρονικούς υπολογιστές στο σχολείο μπορεί να βρουν βοηθητικό έναν οικιακό ηλεκτρονικό υπολογιστή για να κάνουν τη δουλειά που πρέπει στο σπίτι, μολονότι τα περισσότερα σχολεία στα οποία προσφέρονται τέτοια μαθήματα, παρέχουν μηχανήματα στους μαθητές για να τα χρησιμοποιούν στο σπίτι.

Αλλά τι θα πούμε για το μέσο άτομο που απλώς γοητεύεται με την ιδέα ότι θα έχει δικό του έναν οικιακό ηλεκτρονικό υπολογιστή; Για τα άτομα αυτής της κατηγορίας, η είδηση της Νιου Γιορκ Τάιμς που αναφέρθηκε παραπάνω λέει: «Όσοι έχουν αγοράσει οικιακούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές αναφέρουν ανάμεικτα αποτελέσματα. Μερικοί συναρπάζονται απ^’ αυτά, ακόμη κι όταν δεν βρίσκουν καμιά πρακτική χρήση».

Η εξεύρεση πρακτικών χρήσεων, κατά τη γνώμη πολλών ειδικών, φαίνεται να είναι το πραγματικό ζήτημα για τους οικιακούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές σήμερα. Ο εκδότης του περιοδικού που αναφέραμε λέει τα εξής: «Πίστευα πως θα έβρισκα και άλλες χρήσεις για το μηχάνημά μου. Αλλά δεν βρήκα τίποτα». Θέλει να πει ότι πέρα από το ότι χρησιμοποιεί τον οικιακό του ηλεκτρονικό υπολογιστή για την εργασία του, δεν έχει σκεφτεί τίποτε άλλο που να είναι πραγματικά πρακτικό γι αυτόν.

Από την άλλη μεριά, μερικοί θα σας πουν για όλα τα θαυμάσια πράγματα που κάνουν με τους οικιακούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές τους. Συνήθως, όμως, αυτούς τους συναντάτε σε καταστήματα, σε κέντρα, σε σταθμούς ή εργαστήρια ηλεκτρονικών υπολογιστών. Ή κατά κάποιον τρόπο αυτοί έχουν σχέση με ηλεκτρονικούς υπολογιστές στην εργασία τους. Μ’ άλλα λόγια, ή έχουν σαν χόμπυ τον ηλεκτρονικό υπολογιστή ή είναι άτομα που έχουν συμφέροντα από τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές.

Τι θα πούμε για τους υπόλοιπους από μας; Μπορεί να γοητεύεστε απ’ όλα τα πράγματα που ο οικιακός ηλεκτρονικός υπολογιστής λέγεται ότι μπορεί να κάνει. Αλλά το ερώτημα είναι αν θα έχετε το χρόνο και την υπομονή για να τον χρησιμοποιήσετε και αν θα βρείτε κάποια πρακτική χρήση. Είναι αλήθεια πως μπορεί να σκέπτεστε το μέλλον των παιδιών σας. Εδώ το ζήτημα μοιάζει μάλλον με την απόφαση που πρέπει να πάρετε αν θα αγοράσετε μια εγκυκλοπαίδεια για το σπίτι ή όχι. Οι δυνατότητες μπορεί να φαίνονται απεριόριστες, αλλά υπάρχει πραγματική ανάγκη; Πόσο συχνά θα χρησιμοποιείται; Και πόσο θα κρατήσει το ενδιαφέρον;

Από μερικές απόψεις, ο οικιακός ηλεκτρονικός υπολογιστής φαίνεται σαν ένας τεχνολογικός θρίαμβος που ακόμη ψάχνει να βρει πρακτικές εφαρμογές. Γι αυτό, προτού αποφασίσετε για το αν ένας οικιακός ηλεκτρονικός υπολογιστής είναι για σας, θα ήταν σοφό να ζυγίσετε την πρακτική του αξία και τα οφέλη ενάντια στη δαπάνη του και στην κατανάλωση του χρόνου.

[Εικόνα στη σελίδα 13]

Θα μπορούσε ένας οικιακός ηλεκτρονικός υπολογιστής να βοηθήσει στην εκπαίδευση του παιδιού σας;