Γάμοι Ανήλικων—Απόλαυση ή Πόνος;
ΗΤΑΝ ένας όμορφος γάμος. Ο όμορφος γαμπρός φαινόταν τόσο ώριμος για τα 19 του και η 18χρονη νύφη ακτινοβολούσε μέσα στο φανταχτερό άσπρο φόρεμα της με τη ροζ δαντέλα. Ο Ντον και η Μωρίν ήταν ένα «ταιριαστό ζευγάρι»—αυτός αρχηγός ποδοσφαιρικής ομάδας, και αυτή επικεφαλής των κοριτσιών της ομάδας που ζητωκραυγάζουν. Σ’ ένα μικρό παρεκκλήσι αντάλλαξαν όρκους, περιβαλλόμενοι από τους γονείς της και πολλούς από τους στενούς φίλους.
Η Μωρίν συγκαταλέχτηκε έτσι ανάμεσα στις πεντακόσιες χιλιάδες έφηβες νύφες που παντρεύονται κάθε χρόνο μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως και οι άλλοι έτσι κι αυτή έλπισε στη γαμήλια ευδαιμονία. «Αλλά βαθιά μέσα μου ήμουν τρομοκρατημένη,» αποκάλυψε η Μωρίν. «Αν και αυτή υποτίθεται ότι ήταν η πιο όμορφη μέρα της ζωής μου, πραγματικά αισθανόμουν ανήσυχη, αναρωτιόμουν αν θα γινόμουν αληθινά ευτυχισμένη.» Γιατί είχε την ανησυχία αυτή;
Γιατί Παντρεύονται Τόσο Μικροί;
Η Μωρίν ήταν έγκυος. Αυτή και ο Ντον έβγαιναν ραντεβού από τότε που εκείνη ήταν 16 και προοδευτικά οι σχέσεις τους έγιναν πιο στενές. «Είχαμε μιλήσει για γάμο, αλλά σαν κάτι που θα γινόταν κάποτε στο μέλλον. Ήθελα να συνεχίσω τις σπουδές μου και εκείνος μόλις είχε αρχίσει τη σταδιοδρομία του στα σπορ του κολλεγίου,» είπε η Μωρίν. Αλλά ζούμε σε μια μικρή πόλη και οι γονείς μου είχαν πολλούς φίλους, έτσι για χάρη τους σκεφτήκαμε ότι θα ήταν καλύτερα να παντρευόμαστε. Και οι δυο αγαπιόμαστε πάρα πολύ.»
Ναι, μια παράνομη εγκυμοσύνη συχνά σπρώχνει τους εφήβους στο γάμο. Ο φόβος της νεαρής γυναίκας που περιμένει παιδί ότι θα αναθρέψει το παιδί χωρίς σύζυγο είναι τρομακτικός. Ωστόσο, ο Δρ Φ. Φ. Φίρστενμπεργκ, μετά από τη μελέτη που έκανε το 1976 σε παραπάνω από 400 έφηβες μητέρες, συμπέρανε: «Δεν έχει και μεγάλη σημασία το αν θα παντρευτεί η μητέρα. Με τον καιρό μπορεί να καταντήσει σχεδόν σαν την ανύπαντρη μητέρα για να φέρει μόνη της τη μεγάλη, αν και όχι μοναδική ευθύνη να αναθρέψει το παιδί της.» Έτσι το να παντρευτεί κανείς απλά και μόνο για να νομιμοποιήσει την προγαμιαία εγκυμοσύνη είναι ένα επικίνδυνο θεμέλιο για το γάμο.
Αν και κατά κανόνα το ένα τρίτο μέχρι το μισό από τους γάμους των εφήβων γίνεται εξαιτίας προγαμιαίας εγκυμοσύνης, αυτός ασφαλώς δεν είναι ο μόνος λόγος που παντρεύονται οι άνθρωποι μικροί. Η επιθυμία να παντρευτεί κανείς είναι φυσιολογική. Ο γάμος είναι ένα δώρο από τον Δημιουργό μας ο οποίος μας εμφύτεψε την επιθυμία αυτή μέσα μας. Ούτε ο γάμος σε μικρή ηλικία είναι κατανάγκη εσφαλμένος. Ακόμη και σήμερα, σε μερικούς τόπους, οι γάμοι έφηβων είναι κάτι το κοινό. Στις περιοχές αυτές, ωστόσο, η στενή υποστήριξη της οικογένειας και ένα πιο ξεκούραστο ή σταθερό κοινοτικό περιβάλλον συχνά βοηθούν το ζευγάρι να προσαρμοστεί.
Παρόλ’ αυτά, πολλοί που παντρεύονται μικροί το κάνουν αυτό για να γλυτώσουν από μια κακή κατάσταση στο σπίτι τους. Αλλά είναι ο γάμος μια θεραπεία για όλα τα πράγματα; Η Βίκυ, που παντρεύτηκε όταν ήταν έφηβη, περνούσε πάρα πολύ άσχημα σπίτι της. Παραδέχτηκε: «Η επικοινωνία ήταν πρόβλημα στο σπίτι. Ήταν επίσης το πρόβλημα του συζύγου μου με την οικογένεια του. Τώρα που παντρευτήκαμε, ποιο νομίζεις ότι είναι το πρόβλημα μας; Η επικοινωνία!» Ωστόσο, το έφηβο αυτό ζευγάρι εργάστηκε για να ξεπεράσει αυτό το πρόβλημα. Η βελτίωση ήταν οδυνηρά αργή;. Όμως προσπάθησαν να ακολουθήσουν τους Βιβλικούς κανόνες και διατήρησαν το γάμο τους.
Μερικοί άλλοι παντρεύονται μικροί για να γλυτώσουν από μια κακή γι’ αυτούς κατάσταση στο σχολείο ή στην κοινότητα. Πολλοί νεαροί βαδίζουν προς το γάμο, επειδή θέλουν να φανεί πώς έχουν μεγαλώσει, ενώ άλλοι θέλουν να μιμηθούν τους νιόπαντρους φίλους τους. Οι λαμπρές εικόνες του γάμου, καθώς και η ύλη που διεγείρει τα σεξουαλικά αισθήματα, ξεχύνονται από τις τηλεοπτικές και κινηματογραφικές οθόνες και τα έντυπα σήμερα. Για πολλούς, ο γάμος φαίνεται να είναι ένας τρόπος για να ικανοποιήσουν τις ρομαντικές αυτές φαντασιώσεις.
Πάνω και πέρα από τους λόγους αυτούς, ο Δρ Λη Μπέρτσιναλ, μια αυθεντία στον τομέα των γάμων των νεαρών, υπέδειξε αυτό που θεωρείται μια κύρια αιτία. Αναφέρθηκε σε μια μελέτη που αποκάλυψε ότι τα κορίτσια που παντρεύονταν τον καιρό της εφηβείας τους «είχαν αρχίσει να βγαίνουν ραντεβού όταν ήταν νεότερα, . . . είχαν έναν μόνιμο φίλο, ‘ερωτεύονταν’ πιο συχνά, έβγαιναν ραντεβού πιο συχνά όταν ήταν νεαρότερες.»
Αυτό αποδείχτηκε πώς ήταν αλήθεια στην περίπτωση της Μωρίν. «Άρχισα να βγαίνω με αγόρια όταν ήμουν 14 ετών και είχα έναν μόνιμο φίλο στα 15,» παραδέχτηκε. «Επίσης είχα πολλά προβλήματα σπίτι. Η μητέρα μου κι εγώ δεν τα πηγαίναμε καθόλου καλά. Δεν μπορούσα να ανεχθώ να μού λέει συνέχεια τι να κάνω, έτσι στα 18 μου έφυγα από το σπίτι και πήγα να ζήσω με δύο άλλα κορίτσια. Τελικά, έφερα στη μητέρα μου το νέο ότι ο Ντον κι εγώ επρόκειτο να παντρευτούμε. Αλλά ποτέ δεν θα ξεχάσω τι συνέβη μετά από μήνα μέλιτος μιας μέρας.»
«Ήμουν Δυστυχισμένη»
«Φαίνεται πώς όλο εκείνο το βράδι είχα αλλάξει,» αποκάλυψε η Μωρίν. «Ήμουν θυμωμένη με τον Ντον που με είχε καταστήσει έγκυο. Δεν ήθελα να γεννήσω παιδί και αισθανόμουν παγιδευμένη. Συνεχώς σκεφτόμουν, ‘Έκανες αυτό το πράγμα σ’ εμένα! Με έκανες να πάω ενάντια στη συνείδηση μου. Το ήξερα πώς ήταν εσφαλμένο!’ Άρχισα να χάνω το σεβασμό και την αγάπη γι’ αυτόν από την αρχή ακόμη.» Αν και ο Ντον προσπάθησε να είναι καλός και λογικός, παρόλ’ αυτά φορτώθηκε με την ευθύνη να προσπαθεί να ευχαριστεί μια μοχθηρή σύζυγο που ξεσπούσε με το παραμικρό, να πηγαίνει στη δουλειά του και να πνίγει τη φλεγόμενη επιθυμία του να συμμετάσχει στα σπορ. Η πίεση που επιβλήθηκε πάνω του, όπως αποκάλυψε ο ίδιος, τον οδήγησε στο ποτό και άφηνε το σπίτι του επί ώρες—τελικά επί μέρες—κατά καιρούς.
«Του γκρίνιαζα συνέχεια και τον κυνηγούσα συνεχώς ουρλιάζοντας και φωνάζοντας,» παραδέχτηκε η Μωρίν. Αλλά ήμουν δυστυχισμένη. Αισθανόμουν τόσο ένοχη γι’ αυτό που είχαμε κάνει πριν από το γάμο. Κατόπιν, όταν έφτασε το μωρό, τα πράγματα χειροτέρευσαν. Καθετί που έκανε ο Ντον με ερέθιζε—ακόμη και ο τρόπος με τον οποίο πλατάγιζε τα χείλη του όταν τρώγαμε. Τελικά, και οι δυο δεν μπορούσαμε να τραβήξουμε παραπέρα.» Η Μωρίν και ο Ντον έγιναν μέρος μιας οδυνηρής στατιστικής—πήραν διαζύγιο μετά από ένα χρόνο και εννέα μήνες. Αν και η περίπτωση αυτή είναι ακραία, ωστόσο δεν είναι σπάνια.
«Μια Πληροφορία που Δεν Μπορεί να Αμφισβητηθεί»
Η Μαρτσία Λάρσγουελ έχει κάνει μια αξιοσημείωτη έρευνα στον τομέα του γάμου. Το 1974, σαν καθηγήτρια της Επιστήμης της Συμπεριφοράς στο Πανεπιστήμιο της Πολιτείας της Καλιφόρνιας έγραψε,: «Αν υπάρχει μια πληροφορία που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί σχετικά με το αν ένας γάμος θα διαρκέσει ή όχι, είναι ότι εκείνοι που είναι πολύ νεαροί όταν παντρεύονται έχουν τρεις εχθρούς να αντιμετωπίσουν.» Οι πίνακες στα αριστερά της σελίδας δείχνουν τα αποτελέσματα σε 19.000.000 και πάνω πρώτους γάμους, που έγιναν ανάμεσα στο 1950 και στο 1970. Το 1975 πολλοί από αυτούς είχαν ήδη διαλυθεί. Ποιοι ήταν οι πιο ασταθείς; Κοιτάξτε την αναλογία των διαζυγίων και των χωρισμών που βασίζονται πάνω στην ηλικία όταν έγινε ο πρώτος γάμος. Ο άντρας που παντρεύτηκε σαν έφηβος είχε δύο φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να πάρει διαζύγιο ή να χωρίσει από εκείνον που περίμενε μέχρι τα 25 του για να παντρευτεί. Η έφηβη γυναίκα είχε τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες!
[Πίνακες]
(Για το πλήρως μορφοποιημένο κείμενο, βλέπε έντυπο)
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΓΑΜΩΝ ΣΤΙΣ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ 1950-70
Στοιχεία Ιουνίου 1975
ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Ποσοστό Ηλικία στον
Διαζευγμένων πρώτο γάμο
ή Χωρισμένων
100
90
80
70 14-19
60
50
40
20-24
30
25-29
20 30+
10
0
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΓΑΜΩΝ ΣΤΙΣ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ 1950-70
Στοιχεία Ιουνίου 1975
ΑΝΤΡΕΣ
Ποσοστό Ηλικία στον
Διαζευγμένων πρώτο γάμο
ή Χωρισμένων
100
90
80
70
60
50
14-19
40
30
20-24
20
25-29
30+
10
0
[Ευχαριστίες]
Πηγή: Τρέχουσα Έρευνα Πληθυσμού, Ιούνιος 1975.
Το διαζύγιο και ο χωρισμός δεν είναι οι μόνοι δείκτες ενός άτυχου γάμου. Οι πίνακες στη δεξιά στήλη της επόμενης σελίδας παρουσιάζουν τα αποτελέσματα συνεντεύξεων που έθιξαν τα θέματα σε βάθος και που έγιναν σε παραπάνω από 80 ζευγάρια. Οι μισοί από αυτούς παντρεύτηκαν όταν ο ένας από τους συζύγους ήταν κάτω από τα 19 και πήγαινε ακόμη στο λύκειο, ενώ οι άλλοι παντρεύτηκαν σε ηλικία από 21 έως 26 ετών. Ρωτήθηκαν: ‘Αν μπορούσες να ξαναζήσεις από την αρχή, θα ανέβαλλες το γάμο σου;’ και ‘Νομίζεις ότι δεν ήσουν προετοιμασμένος γι’ αυτά που έφερε ο γάμος;’ Ποια ομάδα είχε τα περισσότερα άτομα που εύχονταν να είχαν αναβάλει το γάμο; Άλλες έρευνες έχουν βρει ότι από το ένα τρίτο μέχρι το ένα δεύτερο των νεαρών συζύγων αρρένων και θηλέων ανέφεραν ότι μετάνιωσαν που παντρεύτηκαν τότε!
[Charts]
(Για το πλήρως μορφοποιημένο κείμενο, βλέπε έντυπο)
ΘΑ ΗΘΕΛΕΣ ΝΑ ΕΙΧΕΣ ΑΝΑΒΑΛΕΙ ΤΟ ΓΑΜΟ ΣΟΥ;
Ποσοστό Ζευγάρια που ο Ζευγάρια που
που απάντησε ένας σύζυγος ήταν παντρεύτηκαν ανάμεσα
«Ναι» κάτω από 19 ετών στα 21 και 26
100
90
80
70
60
50
40
Γυναίκα
Άντρας
30
20
10
Άντρας
Γυναίκα
0
ΝΟΜΙΖΕΙΣ ΟΤΙ ΔΕΝ ΗΣΟΥΝ ΕΤΟΙΜΟΣ ΓΙ’ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΕΦΕΡΕ Ο ΓΑΜΟΣ;
Ποσοστό Ζευγάρια που ο Ζευγάρια που
που απάντησε ένας σύζυγος ήταν παντρεύτηκαν ανάμεσα
«Ναι» κάτω από 19 ετών στα 21 και 26
100
90
80
70
60
50
40
Γυναίκα
30
Άντρας
20
10
Άντρας
Γυναίκα
0
[Ευχαριστίες]
Πηγή: Κοινωνικοί και Ψυχολογικοί Παράγοντες Που Σχετίζονται με τους Γάμους στο Λύκειο. Από τη Ρέιτσελ Μ. Ίσελμπεργκ
Αλλά τι θα πούμε αν ήδη έχεις παντρευτεί όταν ήσουν έφηβος; Μήπως αυτό σημαίνει ότι είσαι καταδικασμένος; Όχι καθόλου! Μάλλον η γνώση των κινδύνων του πρώιμου γάμου μπορεί να έχει ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα. Πολλοί έφηβοι πασχίζουν ακόμη περισσότερο για να κάνουν το γάμο τους ευτυχισμένο, θεωρώντας το μειονέκτημα αυτό σαν μια πρόκληση. Και όταν προσεύχονται ειλικρινά στον Πρωτουργό του γάμου για βοήθεια μπορούν να είναι βέβαιοι ‘για δύναμη πέρα από τη φυσιολογική’ που θα τους βοηθήσει. Αυτό ακριβώς συνέβη, με τη Βίκυ και το Μαρκ.—2 Κορινθίους 4:7.
Ναι, στους γάμους των εφήβων οι οποίοι φέρνουν μόνο πόνο υπάρχουν και εξαιρέσεις. Ο Τζέημς και η Ανν, για παράδειγμα, παντρεύτηκαν όταν ήταν έφηβοι. Αλλά μετά από 11 χρόνια επιτυχημένου γάμου, όταν τους ρωτάς αν θα ξανάκαναν το ίδιο πράγμα, ο Τζέημς απευθείας απαντάει, «Ασφαλώς και θα το ξανάκανα! Δεν έχω καθόλου επιφυλάξεις σχετικά με το γάμο μας.» Η Ανν, η σύζυγος του, που όταν παντρεύτηκε ήταν 18, πρόσθεσε: «Αν και είχαμε προβλήματα, όπως και κάθε άλλο ζευγάρι, πάντοτε καθόμαστε και τα συζητούσαμε.»
Τι ήταν εκείνο που έκανε τη διαφορά ανάμεσα στο γάμο του Τζέημς και της Ανν και στο γάμο της Μωρίν και του Ντον; Γιατί ένας γάμος στα νεανικά χρόνια μπορεί να φέρνει σε άλλους πόνο και σε άλλους χαρά; Το ακόλουθο άρθρο θα δώσει τις απαντήσεις.
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 13]
«Εκείνοι που είναι πολύ νεαροί όταν παντρεύονται έχουν τρεις εχθρούς να αντιμετωπίσουν.» Μήπως ο οικογενειακός αυτός σύμβουλος ξέρει κάτι που θα πρέπει να ξέρετε κι εσείς;