Μήπως Χρειάζεστε έναν Σύμβουλο Γάμου;

«ΌΤΑΝ η Μαμά και ο Μπαμπάς είχαν προβλήματα στρέφονταν για βοήθεια στις οικογένειές τους και στους φίλους τους. Αλλά η δουλειά μου μας χωρίζει από το σπίτι μας χίλια μίλια. Ο γάμος μας καταρέει. Η Τζέην κι εγώ δεν έχουμε να στραφούμε σε κανέναν άλλο παρά μόνο σ’ έναν σύμβουλο γάμου.»

Ο Τζων και η Τζέην είναι νεαροί. Είναι Χριστιανοί. Και είναι νιόπαντροι. Ο Τζων θρηνεί για μια περασμένη εποχή που χάθηκε, όταν οι προπαππούδες του ήταν νιόπαντροι, στη στροφή περίπου αυτού του αιώνα. Τον καιρό εκείνο το διαζύγιο δεν ήταν τόσο συνηθισμένο όσο σήμερα—ήταν αρκετό τότε για να καταστρέψει τη φήμη ενός ατόμου! Αμέσως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι παππούδες του εξακολουθούσαν να ζουν στο «ίδιο οικογενειακό περιβάλλον,» ανάμεσα στους συγγενείς, στους φίλους, στον Κυριακάτικο κήρυκα και στον οικογενειακό γιατρό. Διατήρησαν με επιτυχία το γάμο τους σ’ έναν καιρό που η αναλογία των διαζυγίων είχε αυξηθεί κατά 300 τα εκατό περίπου.

Τον καιρό που παντρεύτηκαν οι γονείς του Τζων, η αναλογία αυξήθηκε ακόμη 20 τα εκατό. Σήμερα ο Τζων και η Τζέην αρχίζουν την έγγαμη ζωή τους σ’ έναν κόσμο που το 60 τα εκατό των γάμων στη Σουηδία καταλήγουν στο διαζύγιο, το 44 τα εκατό στις Ηνωμένες Πολιτείες, το 43 τα εκατό στη Δομινικανή Δημοκρατία, το 30 τα εκατό στη Γερμανία και στην Αγγλία, και το 28 τα εκατό στη Σοβιετική Ένωση.

Οι ευμετάβλητες κοινωνίες, η βιομηχανική αναστάτωση, τα πολιτικά πραξικοπήματα, η σημερινή εκπαίδευση και η θρησκευτική αναστάτωση ρίχνουν τις οικογένειες μέσα σε μια δίνη σύγχυσης. Πολλά οικογενειακά μέλη δεν αναγνωρίζουν πια τους παραδοσιακούς ρόλους των συζύγων, των γυναικών και των παιδιών. Στην Αμερική, στη Σουηδία, στην Αγγλία και στη Νότια Αμερική οι αξίες του γάμου αλλάζουν. Πολλοί βλέπουν το γάμο σαν μια άχρηστη υπόθεση, δεν τον βλέπουν πια σαν μια ισόβια δέσμευση.

Η χαλαρή ηθική, ο αλκοολισμός, τα ναρκωτικά, η οικονομική ανεξαρτησία των γυναικών, η επιδίωξη γοήτρου, το ενδιαφέρον του ατόμου για τον ίδιο του τον εαυτό που ξεπερνάει το ενδιαφέρον του για τους άλλους, η κατάθλιψη, οι πυρηνικοί φόβοι, οι εσφαλμένες ιδέες ότι ο έρωτας είναι αγάπη—όλα αυτά φταίνε για τη σημερινή αστάθεια του γάμου. Ωστόσο, άσχετα με το πόσες δικαιολογίες βρίσκουν, η Δρ Έμιλυ Μουντ, καθηγήτρια οικογενειακών μελετών στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβανίας, υποστηρίζει ότι οι διενέξεις ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας συνήθως συνοψίζονται σε μια βασική αιτία: «Ένα άτομο δεν καταλαβαίνει τα αισθήματα, τις ανάγκες, τις αξίες και τους στόχους του συντρόφου του, ή ενεργεί αγνοώντας τα εσκεμμένα.»—Η Εγκυκλοπαίδεια της Διανοητικής Υγείας.

Όταν συμβαίνει να υπάρχουν γαμήλια προβλήματα σε Χριστιανικά ζευγάρια, όπως είναι ο Τζων και η Τζέην, ίσως σε μερικούς τομείς να μην ‘έχουν φορέσει τη νέα προσωπικότητα’ και να μην ασκούν θεοσεβείς ιδιότητες όπως είναι η αγάπη, η χαρά, η ειρήνη, η μακροθυμία, η χρηστότητα, η αγαθοσύνη, η πίστη, η πραότητα και η εγκράτεια.—Εφεσίους 4:22-24· Γαλάτας 5:22, 23.

Ο Σύμβουλος Γάμου

Επειδή ο Τζων και η Τζέην εξακολουθούν να αγαπιούνται πώς πρέπει να προσπαθήσουν να σώσουν το γάμο τους; Σχεδιάζουν να επισκεφθούν έναν ξένο, έναν επαγγελματία σύμβουλο γάμου. Αλλά τι σημαίνει αυτό;

Ο επαγγελματίας σύμβουλος γάμου είναι κάτι καινούργιο. Αυτός—ή αυτή—παρουσιάστηκαν στη σκηνή τις τελευταίες δεκαετίες—αλλά με πολύ γοργό ρυθμό! «Το κύκλωμα των παιδοψυχιάτρων ή των οικογενειακών συμβούλων έχει γίνει μια πολύ μεγάλη βιομηχανία,» αναφέρει το περιοδικό Γιουνάιτεντ Στέητς Νιους εντ Γουόρλντ Ρηπόρτ. Μια αυξανόμενη στρατιά επαγγελματιών συμβούλων—ψυχίατροι, ψυχολόγοι, κληρικοί (ποιμαντικοί σύμβουλοι), γιατροί, δικηγόροι, δάσκαλοι, θεραπευτές γάμου και οικογένειας, κοινωνικοί λειτουργοί και άτομα με διπλώματα γύρω από την επιστήμη της συμπεριφοράς—έχει αντικαταστήσει τους πετυχημένους αλλά μη επαγγελματίες συμβούλους των περασμένων εποχών.

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στις Ηνωμένες Πολιτείες άρχισε ν’ αποκτά δημοτικότητα το κύκλωμα των συμβούλων γάμου. Τώρα τα κυριότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα έχουν εμπλουτιστεί με διπλώματα μάστερ και ντοκτορά σ’ έναν τομέα που έχει γίνει επάγγελμα από μόνο του.

Τι Περιλαμβάνει το να Γίνει Κάποιος Σύμβουλος Γάμου;

Η συμβουλή γάμου περιλαμβάνει, σύμφωνα με την επιτροπή του Μίτσιγκαν των Η.Π.Α. που απονέμει πτυχία για συμβούλους γάμου, «καθοδηγία, εξέταση, συζητήσεις, θεραπεία, κατεύθυνση, ή το να δίδονται πληροφορίες με κύριο σκοπό να αποφευχθούν, να εξαλειφθούν, να διευθετηθούν ή να λυθούν τα γαμήλια προβλήματα ή οι ασυμφωνίες, ή να δημιουργήσουν, να βελτιώσουν, ή να αποκαταστήσουν τη γαμήλια αρμονία.»

Αυτό μοιάζει μ’ αυτό που χρειάζεται ακριβώς ο Τζων και η Τζέην. Ωστόσο, αυτός είναι ένας μόνο από τους εκατοντάδες ορισμούς για το τι σημαίνει συμβουλή γάμου. Η επιστήμη της συμπεριφοράς (του σώματος, της διάνοιας, του νευρικού συστήματος) είναι σπουδαίο ζήτημα. Οι προσπάθειες που καταβάλλονται για την εφαρμογή αυτής της επιστήμης έχουν δημιουργήσει μυριάδες θεωρίες και τρόπους. Ο ψυχολόγος Άλλεν Σ. Μπέρνστεν από τη Φλώριδαa αναφέρει για τέσσερις σχολές ψυχοθεραπείας που με τη σειρά τους αυτές διαιρούνται σε 130 υποσχολές:

Αναλυτικές: Ο θεραπευτής προσπαθεί να φέρει στην επιφάνεια ασυναίσθητα ελατήρια ή γιατί συμπεριφέρεστε με τον τρόπο που συμπεριφέρεστε. Εξερευνά αναμνήσεις από την παιδική ηλικία, οι οποίες μπορεί να βοηθήσουν για να εξηγηθούν οι σημερινές σας πράξεις.

Συμπεριφοράς: Στον τομέα αυτό ο θεραπευτής ενδιαφέρεται λιγότερο για τα εσωτερικά ελατήριά σας. Αντίθετα, προσπαθεί ν’ αλλάξει τις ανεπιθύμητες συνήθειες σας ή τη συμπεριφορά σας με την εκπαίδευση και την προσαρμογή.

Ανθρωπιστικές: Στη μέθοδο αυτή ο θεραπευτής δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην αυτογνωσία, στην αυτοκαλλιέργεια, στην αυτοϋπευθυνότητα, για να φέρει αλλαγές σ’ εσάς και στις πράξεις σας.

Εξωπροσωπικές: Προσπαθεί να σας βοηθήσει να ανυψωθείτε και να αφομοιωθείτε με κάποιο «παγκόσμιο θέλημα.» Αυτό μπορεί να φτάσει στο μυστικισμό.

Μια έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το 64 τα εκατό των συμβούλων γάμου αποκτούν τον δικό τους τρόπο εκπαίδευσης μέσα από πολλές θεωρίες και μεθόδους. Ωστόσο πολλοί σύμβουλοι φαίνεται ότι έχουν τον ίδιο σκοπό. Ο Δρ Ούσα Ανάντ, σύμβουλος γάμου στην Ινδία, έγραψε ότι «ο στόχος της συμβουλής που δίνουν οι σύμβουλοι για το γάμο . . . είναι να ενισχύσουν την οικογενειακή μονάδα και την οικογενειακή ενότητα.» Η Δρ Ελεωνόρα Λάκυ, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Κοννέκτικατ, ειδική στις σχέσεις παιδιού και οικογένειας, χαρακτηρίζει τη συμβουλή γάμου σαν «συμβουλή που δίνεται σε δύο άτομα συν μια σχέση.»

Και οι σύμβουλοι έχουν τον ίδιο στόχο: την επικοινωνία. Προσπαθούν να αναπτύξουν και να οικοδομήσουν πιο αποτελεσματικές μεθόδους επικοινωνίας ανάμεσα στο ζευγάρι.

Έχουν τα Κατάλληλα Προσόντα;

Μερικά κράτη και χώρες δίνουν αδεία για συμβούλους γάμου σαν να είναι ξεχωριστό επάγγελμα. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Αυστραλό ψυχίατρο Δρ Γουίλλιαμ Κάρρινγκτον, επειδή είναι λιγοστοί οι εκπαιδευμένοι σύμβουλοι, υπάρχουν πολλοί κατώτερης εκπαίδευσης που κάνουν τη δουλειά του συμβούλου γάμου στη Μεγάλη Βρετανία, στην Αυστραλία και στη Νέα Ζηλανδία. Σε μερικές χώρες της Αφρικής, της Ασίας και της Νότιας Αμερικής συμβουλές για το γάμο δίνουν φαινομενικά αμόρφωτοι ιερείς, διάκονοι, γιατροί, εκπαιδευτές και άλλα σημαίνοντα πρόσωπα της κοινωνίας.

«Η συμβουλή γάμου,» καταλήγει ο ψυχολόγος και σύμβουλος Δρ Γουίλλιαμ Νίκολς, «είναι ένα επάγγελμα που μπορούν να το ασκούν πτυχιούχοι, άτομα κατώτερης εκπαίδευσης, και ερασιτέχνες, είναι ένας τομέας που κατακλύζεται από πολύ ικανούς, έμπειρους και καλούς γνώστες στο επάγγελμα από τη μια μεριά, και από άτομα με καλές προθέσεις αλλά ακατάλληλους ερασιτέχνες από την άλλη.»

Έτσι ο Τζων και η Τζέην χρειάζεται να ερευνήσουν πολύ το ζήτημα αν πρόκειται να προχωρήσουν για να ζητήσουν τη συμβουλή κάποιου συμβούλου γάμου. Αλλά, σαν νεαρό έγγαμο ζευγάρι που είναι, υπάρχει και κάποια άλλη πληροφορία που χωρίς αμφιβολία θα τους ενδιέφερε πολύ:

Πόσο Στοιχίζει;

Στις Ηνωμένες Πολιτείες η αμοιβή για συμβουλή ποικίλλει από δωρεάν σε μερικά κοινοτικά κέντρα υγείας μέχρι 45 δολλάρια την ώρα για τις αφιλοκερδείς κλινικές. Ιδιώτες επαγγελματίες, από κοινωνικούς λειτουργούς μέχρι ψυχιάτρους, χρεώνουν «από 35 δολλάρια ως 150 δολλάρια—ανάλογα με τις περιστάσεις.

Έχει αποτελέσματα η συμβουλή για το γάμο; «Πολλοί σύμβουλοι λένε ότι τα δύο τρίτα των πελατών τους βοηθιούνται,» σύμφωνα με το περιοδικό Κονσιούμερ Λάιφ Μάγκαζιν. Ο ψυχολόγος Μόρις Μπ. Πάρλοφ του Εθνικού Ινστιτούτου Διανοητικής Υγείας λέει, «Όλες οι μορφές ψυχοθεραπείας τείνουν να είναι λογικά χρήσιμες για τους ασθενείς, που διέρχονται μεγάλη δυσφορία, που δείχνουν σε μεγάλο βαθμό προσωπική διοργάνωση, που είναι αρκετά μορφωμένοι, που είχαν κάποια κοινωνική επιτυχία και αναγνώριση, που είναι εκφραστικοί, και μπορούν να έχουν αισθήματα και να τα εκφράζονται».

Ωστόσο, πολλά υπέρ και κατά αγνοούνται. Ο παγκοσμίως γνωστός σύμβουλος στα γαμήλια θέματα Τζέη Χάλεη συμπεραίνει ότι οι θεραπευτές δεν είναι βέβαιοι ούτε για τις μεθόδους τους ούτε για τα αποτελέσματα τους. Αυτός είναι ο λόγος, λέει, που διστάζουν να δημοσιεύσουν τα πορίσματα τους.

[Υποσημειώσεις]