Σπορ και Οικογένεια—Μια Ισορροπημένη Άποψη
Σπορ—Γιατί Αυξάνει η Βία;
«ΑΥΤΗ η γυναίκα ήρθε πάνω μου, κραυγάζοντας χυδαιότητες. Οπισθοχώρησα. Με κλώτσησε και με γρατζούνισε.» Η απάντηση από το άλλο μέρος: «Βγήκα έξω και αυτή η γυναίκα μού έδωσε μια γροθιά κι εγώ την κλώτσησα. Αστοχήσαμε και οι δύο. Λυπάμαι που αστόχησα. Θα το έκανα πάλι.»
Τώρα, γιατί συνέβησαν όλα αυτά; Ήταν ένας αγώνας γυναικείας πάλης; Όχι, ήταν δυο Καναδέζες μητέρες που μάλωναν για τον ποδοσφαιρικό αγώνα των δεκάχρονων γιων τους.
Ίσως αυτό να διευκρινίζει τα προβλήματα που έχουν ορισμένα παιδιά με τα σπορ—οι γονείς τους. Όπως έγραψε μια μητέρα για τη συμμετοχή του παιδιού της στο παιδικό πρωτάθλημα μπέιζ-μπωλ: «Το παρουσιάσαμε στα αγόρια μας σαν διασκέδαση, σαν προνόμιο. . . . Ενώ εμείς ήμαστε εκείνοι που ενδιαφέρονταν. Επιβάλαμε τα ανταγωνιστικά μας συναισθήματα πάνω στα φτωχά αυτά παιδιά, και το επόμενο πράγμα που γνωρίζαμε, έπαιζαν μπέιζ-μπωλ όχι για να ευχαριστήσουν τον εαυτό τους αλλά για να χαμογελάμε εμείς.»
Στην Αυστραλία «παιδιά τόσο μικρά όσο πέντε και έξι ετών υποχρεώνονται να μπαίνουν στην ανταγωνιστική αθλητική ατμόσφαιρα που έχει πολύ μεγάλη πίεση παρά το γεγονός ότι η επίσημη άποψη σε πολλές οργανώσεις—ράγκμπυ, ποδόσφαιρο και κρίκετ, είναι ότι δεν πρέπει ν’ αρχίσουν προτού φτάσουν στα 10 ή στα 12 χρόνια.» Ο Δρ Ου. Ου. Έουενς στη Νέα Νότια Ουαλία είπε ότι υπάρχουν «λογικά οριστικές αποδείξεις ότι φυσιολογικά, ψυχολογικά και κοινωνιολογικά, τα νεαρά παιδιά δεν έχουν τα απαραίτητα εφόδια για ν’ ανταπεξέλθουν σε ορισμένα σπορ.»
Τότε γιατί οι γονείς και οι προπονητές ασκούν τόσο μεγάλη πίεση στα παιδιά; «Οι γονείς ξεπερνούν τα όρια όταν υπερταυτίζουν τον εαυτό τους με τα παιδιά τους, ή προσπαθούν να ζουν μέσα από αυτά,» είπε ο Δρ Λέοναρντ Ράιχ, παιδοψυχολόγος στη Νέα Υόρκη. «Για μερικούς γονείς είναι η ευκαιρία να επιστρέψουν στις μέρες της νεότητάς τους.» Το μόνο πρόβλημα είναι ότι τείνουν να εφαρμόζουν κριτήρια ενηλίκων στα παιχνίδια των παιδιών τους. Το αποτέλεσμα είναι ότι η διασκέδαση υποχωρεί μπροστά στη νίκη!
Ισορροπημένη Συμμετοχή
Προφανώς, οι γονείς πρέπει να ενδιαφέρονται για τη διασκέδαση των παιδιών τους, αλλά η ανάμιξή τους πρέπει να είναι ισορροπημένη και εποικοδομητική. Όπως εξήγησε ο σταρ του χόκεϋ στον πάγο Μπόμπυ Ορ: «Ο πατέρας μου ποτέ δεν με πίεζε να παίξω. Έπαιζα χόκεϋ γιατί μου άρεσε να παίζω.» Ο αθλητικός προπονητής Βίνσεντ Τσιαπέττα στη Νέα Υόρκη είπε για τη στάση του απέναντι στο γιο του: «Παρότι εγώ είμαι αθλητής δεν προσπάθησα να εξαναγκάσω το αγόρι μου να ασχοληθεί με αυτά. . . . Παρακολουθούσα τα παιχνίδια του γιατί ήταν παιδί μου και δική μου ευθύνη. Αλλά όταν είδα ότι ο προπονητής ασκούσε πίεση πάνω στα παιδιά, του είπα ότι αποσύρω το γιο μου. Του είπα ότι για μένα, η νίκη δεν είναι το μοναδικό πράγμα. Στο τέλος-τέλος, ένα παιχνίδι δεν είναι παρά μόνο ένα παιχνίδι.»
Και ποια είναι η γνώμη των νεαρών, όταν η μητέρα και ο πατέρας παίξουν μαζί με τα παιδιά κάποιο ανεπίσημο παιχνίδι στο ύπαιθρο; Ο Ρικ Ρίττενμπάχ, ένα από τα έξι παιδιά μιας οικογένειας, θυμάται: «Επειδή ήμαστε έξι παιδιά συχνά παίζαμε μπέιζ-μπωλ ή βόλεϋ-μπωλ. Και ενθουσιαζόμασταν πολύ όταν η μητέρα ή ο πατέρας παίζανε μαζί μας. Και ήταν φανερό ότι το χαίρονταν κι εκείνοι αυτό. Είμαι σίγουρος ότι αυτός ήταν ένας από τους πολλούς παράγοντες που μας βοήθησε να κρατηθούμε ενωμένοι σαν οικογένεια.»
Η συμμετοχή στα αθλήματα μπορεί να είναι τονωτική για όλους, ανεξάρτητα από την ηλικία. Αλλά, ιδιαίτερα τα παιδιά, θεωρούν τη διασκέδαση σαν κάτι το πολύ ενδιαφέρον και όταν συνοδεύεται από την καλή σχέση των γονέων, οι ωφέλειες πολλαπλασιάζονται. Ώστε έχετε μια ευτυχισμένη, υγιή, ενωμένη οικογένεια. Αλλά ποιο είναι το κλειδί για την κατάσταση; Ισορροπία. Η αναψυχή ή τα αθλήματα πρέπει να είναι απασχόληση για να περνά η ώρα, όχι θανάσιμος ανταγωνισμός ή διαιρετικό πεδίο μάχης.
Σωματική Άσκηση Είναι Χρήσιμη;
Μήπως η Αγία Γραφή δίνει καμία πρακτική οδηγία για τον τομέα των αθλημάτων;
Κατ’ αρχήν, ας σημειώσουμε την ανεκτίμητη βασική συμβουλή της Βίβλου: «Η επιείκειά σας [λογικότητά σας, ΜΝΚ] ας γίνει γνωστή εις πάντας τους ανθρώπους.» (Φιλιππησίους 4:5) Αυτό αμέσως δείχνει την ισορροπημένη άποψη για όλα τα θέματα. Για παράδειγμα, για τον στραμμένο προς τον αθλητισμό Ελληνικό κόσμο των μερών του ο απόστολος Παύλος έγραψε σ’ ένα νεαρό Χριστιανό: «Γύμναζε σεαυτόν εις την ευσέβειαν διότι η σωματική γυμνασία είναι προς ολίγον ωφέλιμος, αλλ’ η ευσέβεια είναι προς πάντα ωφέλιμος.» (1 Τιμόθεον 4:7, 8) Μια άλλη μετάφραση αποδίδει το εδάφιο αυτό ως εξής: «Η εκπαίδευση του σώματος φέρνει περιορισμένη ωφέλεια.»—Η Νέα Αγγλική Βίβλος.
Εφόσον, λοιπόν, η ωφέλεια είναι περιορισμένη, είναι συνετό ν’ αφιερώνουμε όλο μας το χρόνο στα σπορ; Οι αληθινές αξίες της ζωής είναι βασισμένες πάνω στα σπορ; Και τι θα πούμε αν κάποιο άθλημα έρχεται σε αντίφαση με τις βασικές Χριστιανικές αρχές, όπως ‘να αγαπάς τον πλησίον σου όπως τον εαυτό σου’ ή ‘να κάνεις στους άλλους αυτό που θες οι άλλοι να κάνουν σε σένα’; Και εάν η υπέρμετρη αθλητική δραστηριότητα σημαίνει συναναστροφή με άτομα που δεν συμμερίζονται τις Χριστιανικές αρχές; Θα υπονομεύσει αυτό την πνευματικότητα; Το εδάφιο στην 1 Κορινθίους 15:33 δεν απαντάει Ναι;—«Μη πλανάσθε φθείρουσι τα καλά ήθη αι κακαί συναναστροφαί.»
Ενώ τα σπορ σαν διασκέδαση πράγματι φέρνουν «περιορισμένη ωφέλεια,» πρέπει κανείς να έχει συναίσθηση των πιθανών κινδύνων όταν τα παίρνει πολύ στα σοβαρά. Η Βίβλος παρέχει την κατευθυντήρια γραμμή σε σχέση με αυτό: «Μη γινόμεθα κενόδοξοι, αλλήλους ερεθίζοντες, αλλήλους φθονούντες.» (Γαλάτας 5:26)
Το προηγούμενο άρθρο μας έδειξε πώς ο αυξημένος ανταγωνισμός μπορεί να οδηγήσει στη βία. Το ακραίο ανταγωνιστικό πνεύμα διώχνει μακριά τη χαρά του παιχνιδιού, εφόσον ο τελικός στόχος, η νίκη, γίνεται το μόνο πράγμα που έχει σημασία.
Άλλες μεταφράσεις του εδαφίου αυτού λένε: «Δεν πρέπει να έχουμε επιθυμία κενοδοξίας.», (Μπάρκλεϋ) «Δεν χρειάζεται να αποβλέπουμε σε τιμές και δημοτικότητα.» (Η Ζωντανή Βίβλος) Οι νεαροί άνθρωποι έλκονται από τη φαντασία της επιτυχίας στα σπορ. Ονειρεύονται ότι γίνονται ο σταρ, ο νικητής, αυτός που ξεχωρίζει. Για τη μεγάλη πλειονότητα αυτό είναι ένα απίθανο όνειρο. Για τους ελάχιστους «ευνοημένους» το τίμημα είναι υψηλό, συχνά, τρομερά υψηλό. Ο Ντάρρυλ Στίνγκλεϋ, πρώην παίχτης του ράγκμπυ στις ΗΠΑ το γνωρίζει αυτό πολύ καλά. Σαν αποτέλεσμα ενός θανατηφόρου μαρκαρίσματος τον Αύγουστο του 1978 έχει μείνει παράλυτος από το λαιμό και κάτω.
Ο Χέιτορ Άμοριμ, Βραζιλιανός αστέρας του ποδοσφαίρου, τοποθετεί σωστά το θέμα, όταν λέει: «Δεν πρέπει να ξεχνάτε ποτέ ότι είναι ελαχιστότατοι εκείνοι που γίνονται αστέρια και αποκτούν όλες τις τιμές που συμβαδίζουν μαζί με την επιτυχία. Για κάθε ένα που φτάνει στην ανώτατη επιτυχία, υπάρχουν χιλιάδες που μένουν στη μαύρη συμφορά. Έχουν παραμελήσει τις σπουδές τους, έχουν αποτύχει στον αθλητισμό και έχουν πεταχτεί σαν στυμμένη λεμονόκουπα. Κανείς δεν θέλει κάποιον ηττημένο σήμερα.»
Ώστε λοιπόν, ουσιαστικά, ποια είναι η καλύτερη συμβουλή για να ακολουθήσει κανείς σχετικά με τα αθλήματα; Θα αφήσουμε έναν πρώην παίχτη του ράγκμπυ, στην Αυστραλία τον Πήτερ Χάννινγκ (επαγγελματία από το 1964 ως το 1075, στην ομάδα Σουάν Ντίστρικτς) να απαντήσει στην ερώτηση αυτή: «Η συμβουλή μου για τους νεαρούς είναι, Να απολαμβάνετε τη σωματική άσκηση. Τα αθλήματα είναι αναψυχή που σας κρατάνε υγιή και ευτυχισμένο για πρόσκαιρο χρονικό διάστημα. Αλλά ο επαγγελματικός αθλητισμός είναι διαφορετική ιστορία. Απαιτεί αποκλειστική ολοκληρωτική αφιέρωση, απόλυτη αφοσίωση. Και το τίμημα που πληρώνεις είναι υψηλό—όλες σου οι σχέσεις είτε προς τους ανθρώπους είτε προς τον Θεό πρέπει να υποφέρουν. Γίνεσαι μέρος ενός αυτόνομου κόσμου κολακείας, ανηθικότητας, περηφάνιας και φιλαργυρίας. Και διατρέχεις το διαρκή κίνδυνο να γίνεις το θύμα κάποιας αναπηρίας. Ή, ίσως πράγμα που είναι χειρότερο αν έχεις συνείδηση, κινδυνεύεις να κάνεις ανάπηρο κάποιον άλλο. Οι προσωπικές μου βλάβες περιλαμβάνουν ένα σπασμένο χέρι, τη μύτη (τέσσερις φορές), και το ζυγωματικό οστούν, αφαίρεση του χόνδρου στο γόνατο, βλάβη στη ραχοκοκαλιά και διάσειση δυο φορές. Και σε σύγκριση με ορισμένους, την έβγαλα φτηνά!» Ώστε ενώ αληθεύει ότι «καύχημα των νέων είναι η δύναμις αυτών» (Παροιμίαι 20:29), πρέπει επίσης να θυμόμαστε ότι οι σχέσεις στη ζωή δεν βασίζονται πάνω στη δύναμη, αλλά πάνω στη σοφία. Ώστε να απολαμβάνετε τα αθλήματά σας με ισορροπημένο τρόπο. Ας σας αποσπούν αλλά ποτέ να μη σας διακατέχουν. Ας σας ανανεώνουν, αλλά ποτέ να μην κυριαρχούν πάνω σας.
[Εικόνα στη σελίδα 11]
«Η σωματική γυμνασία είναι προς ολίγον ωφέλιμος.»—1 Τιμόθεον 4:8