Πώς Βλέπετε τη Φτώχεια;

Η ΚΑΡΜΕΝ είναι μητέρα δεκαέξη παιδιών. Ο σύζυγός της ήταν αλκοολικός. Όταν πέθανε, την άφησε απροστάτευτη με εννιά παιδιά και χωρίς κανένα απολύτως εισόδημα. Πώς, κατά τη γνώμη σας, θα μπορούσε να ζήσει και να βρει ειρήνη διανοίας;

Όπως αποδείχτηκε, η Κάρμεν μπόρεσε να ζει ευτυχισμένα η ίδια και τα παιδιά της, παρά τη φτώχεια τους. Το πώς τα κατάφερε, κι εκείνο που της έδωσε τη δύναμη να τα καταφέρει, παρέχουν ένα ενθαρρυντικό παράδειγμα σ’ εκείνους που είναι υποχρεωμένοι να υπομένουν τη φτώχεια. Αλλά προτού εξετάσουμε την πείρα της Κάρμεν, ας διευκρινίσουμε τους όρους μας. Τι καταλαβαίνετε με τη λέξη «φτώχεια»;

Μπορείτε να την Αναγνωρίσετε;

«Φτώχεια» ορίζεται η «έλλειψη χρημάτων ή υλικών πόρων.» Αλλά δεν είναι πάντοτε εύκολο να την αναγνωρίσετε. Ο ηλικιωμένος Σάιμον Γκόλντσταϊν φαινόταν φτωχός. «Ήταν πάντοτε βρώμικος και ζούσε σαν ζητιάνος,» σύμφωνα με μια είδηση της εφημερίδας. Όμως, όταν πέθανε, η αστυνομία βρήκε το ακατάστατο διαμέρισμά του γεμάτο από χρήματα. Σταμάτησαν να τα μετράνε όταν έφτασαν στα 500.000 δολλάρια!

Φυσικά, αυτός ο ηλικιωμένος άνθρωπος δεν είναι ο μόνος. Η αλήθεια είναι ότι πολλοί από τους ζητιάνους που στέκονται στους δρόμους σ’ όλο τον κόσμο έχουν περισσότερα χρήματα από κείνους που τούς δίνουν ελεημοσύνη. Από την άλλη μεριά, μερικοί που είναι πραγματικά φτωχοί κρύβουν τη φτώχεια τους από περηφάνεια ή ντροπή. Ο αρχαίος Βασιλιάς Σολομών έδειξε ότι κατανοούσε την ανθρώπινη φύση όταν είπε: «Υπάρχει άνθρωπος όστις κάμνει τον πλούσιον, και δεν έχει ουδέν· και άλλος όστις κάμνει τον πτωχόν, και έχει πλούτον πολύν.»—Παροιμίαι 13:7.

Μαθαίνουν ότι Είναι Φτωχοί

Έπειτα πάλι, η φτώχεια μπορεί να μαθευτεί. Πώς; Να, πάρτε για παράδειγμα ένα αγροτικό χωριό που οι περισσότεροι άνθρωποι ζούνε σε μικρά αγροκτήματα. Τα αγροκτήματά τους τούς προσφέρουν αρκετά για να τρώνε, αλλά όχι πολύ περισσότερα. Ακόμη, οι ανάγκες τους είναι ελάχιστες, και αρκούνται σε όσα έχουν.

Όμως μερικοί χωρικοί πηγαίνουν στη μεγάλη πόλη. Κερδίζουν χρήματα κι αγοράζουν πράγματα που δεν θα μπορούσαν διαφορετικά ν’ αποκτήσουν. Μετά από λίγο καιρό ξαναγυρίζουν πίσω, φορούν μοντέρνα ρούχα, ξοδεύουν χρήματα και μιλάνε για τις διασκεδάσεις στην πόλη.

Τώρα, οι χωρικοί νομίζουν ότι κάτι τους λείπει. Η κατάστασή τους δεν έχει αλλάξει, αλλά η στάση τους έχει αλλάξει. Χάσανε την ευχαρίστησή τους και τώρα πιστεύουν ότι είναι φτωχοί. Αυτό το πράγμα συμβαίνει σε πολλές χώρες στον κόσμο.

Πιο Πλούσιοι απ’ όσο Νομίζουν

Τελικά, η φτώχεια μπορεί να είναι σχετική, τόσο πολύ ώστε ο φτωχός σε μια χώρα να θεωρείται πλούσιος σε μια άλλη. Κι όμως είναι φτωχός συγκριτικά με άλλους της δικής του χώρας.

Για παράδειγμα, στην πιο φτωχή επαρχία της πιο φτωχής πολιτείας των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οκτώ στις δέκα οικογένειες υποφέρουν από φτώχεια. Όμως πολλοί απ’ αυτούς έχουν τηλεοράσεις, πλυντήρια, ακόμα και αυτοκίνητα. Χωρίς αμφιβολία, πολλές απ’ αυτές τις οικογένειες αισθάνονται δυστυχισμένες, όταν συγκρίνουν τον εαυτό τους με τους πιο πλούσιους συγχωριανούς τους. Θα αισθάνονταν καλύτερα, όμως, αν ήξεραν για τον Τόνυ.

Ο Τόνυ είναι πατέρας εφτά παιδιών και ζει στη νοτιοανατολική Ασία. Μένει σ’ ένα διώροφο σπίτι με οκτώ δωμάτια. Στο ίδιο σπίτι μένουν μαζί του κι άλλες επτά οικογένειες—μια οικογένεια σε κάθε δωμάτιο. Όλα τα αποκτήματα του Τόνυ χωράνε στο πορτ-μπαγκάζ ενός αυτοκινήτου. Για να ζήσει ο Τόνυ εργάζεται 24ωρες βάρδιες σαν οδηγός ταξί, παίρνοντας κανένα υπνάκο όταν μπορεί ενδιάμεσα. Εκεί που ζει ο Τόνυ δεν υπάρχει σύστημα κοινωνικής πρόνοιας. Αλλά η ζωή του είναι πιο άνετη από του Μόχαν.

Ποιος είναι ο Μόχαν; Ένα εξάχρονο παιδί στη νότια Ασία. Η κοιλιά του είναι εξογκωμένη και υποφέρει από νυκταλωπία (πάθηση των ματιών) λόγω κακής διατροφής. Το νερό που πίνει είναι μολυσμένο. Πιθανότατα δεν έχει χορτάσει ποτέ στη σύντομη ζωή του. Δεν έχει κανένα κουρέλι για να καλύψει το μικρό του σώμα, και ποτέ δεν έχει δει γιατρό, τουαλέτα, σαπούνι ή ηλεκτρική λάμπα.

Πώς Βοηθάει Αυτό;

Αυτή η ανάλυση της φτώχειας δείχνει τουλάχιστον δυο πολύτιμα πράγματα που μπορούν να βοηθήσουν πολλούς φτωχούς να ζουν με τη φτώχεια τους. Πρώτα πρώτα είναι το ζήτημα της αυτάρκειας. Αυτός που είναι ευχαριστημένος με όσα έχει, είναι πιο ευτυχισμένος και πιο σταθερός από κείνον που διαρκώς αγωνίζεται για πράγματα που δεν μπορεί ν’ αποκτήσει προς το παρόν.

Δεύτερον, ενθαρρυνόμαστε να μετράμε τις ευλογίες μας. Ποιες ευλογίες; Αν συγκρίνουμε τον εαυτό μας μ’ αυτούς που είναι σε χειρότερη κατάσταση από μας, θα διαπιστώσουμε ότι υπάρχουν πολλά πράγματα για τα οποία πρέπει να είμαστε ευγνώμονες.

Και ξέρατε ότι πολλοί πλούσιοι άνθρωποι βρίσκονται σε χειρότερη κατάσταση από πολλούς φτωχούς;

Τι Θα Προτιμούσατε;

Τι θα μπορούσε να είναι χειρότερο από τη φτώχεια; Σκεφθείτε για μια στιγμή τους γονείς της Άννας. Ο πατέρας της είναι ένας πλούσιος επιχειρηματίας, και η οικογένεια έχει ένα άνετο σπίτι σε μια θαυμάσια περιοχή της Ευρώπης. Όμως, όταν η Άννα ήταν 15 χρόνων άρχισε να παίρνει ναρκωτικά. Τώρα, στα 23 της έχασε τα λογικά της. Ένα μαύρο σύννεφο λύπης και αβεβαιότητας σκεπάζει την πλούσια αυτή οικογένεια.

Η πείρα τους δεν είναι ασυνήθιστη. Αναρίθμητοι νέοι, πολλοί από τους οποίους προέρχονται από πλούσιες οικογένειες, καταστρέφονται από τα ναρκωτικά και το αλκοόλ. Ίσως ακόμα πιο λυπηρό είναι οι αυτοκτονίες των εφήβων. Φαντασθείτε πώς αισθάνονταν οι γονείς ενός δημοφιλούς 17χρονου αγοριού, καλού μαθητή, ο οποίος μια μέρα βρέθηκε κρεμασμένος από ένα δέντρο στον κήπο. Είχε αυτοκτονήσει. Στις Ηνωμένες Πολιτείες η αυτοκτονία είναι η δεύτερη πιο διαδεδομένη αιτία θανάτου στους έφηβους, πολλοί από τους οποίους προέρχονται από ευκατάστατες οικογένειες. Σκεφθείτε πόσο βασανίζονται διανοητικά αυτά τα νεαρά άτομα που οδηγούνται σε μια τέτοια πράξη—ένας βασανισμός που τα λεφτά των γονέων τους δεν μπορούν τίποτα να κάνουν για να τους ανακουφίσουν.

Σ’ αυτά, προσθέστε και τη φρικιαστική εικόνα που ζωγραφίζουν οι κοινωνικοί ερευνητές για τη βία μέσα στην οικογένεια· προσθέστε τις τραγικά διαδεδομένες περιπτώσεις αιμομικτικού βιασμού κοριτσιών και αγοριών, που προκαλούν ψυχικά τραύματα που δύσκολα μπορούν να εξαλειφθούν· και προσθέστε ακόμη τα αυξημένα διαζύγια και τις εκτρώσεις. Μπορείτε να δείτε ότι υπάρχουν πολλά πράγματα που προκαλούν παθήματα στο σημερινό κόσμο εκτός από τη φτώχεια.

Είναι αλήθεια ότι αυτά τα προβλήματα υπάρχουν και στα φτωχά σπίτια. Αλλά τι θα προτιμούσατε να είστε—ένας πλούσιος με θλιβερά οικογενειακά προβλήματα ή ένας φτωχός που τον αγαπά η γυναίκα του και τον σέβονται και τον υπακούνε τα παιδιά του; Η Βιβλική παροιμία λέει: «Καλύτερον ξενισμός λαχάνων μετά αγάπης, παρά μόσχος σιτευτός μετά μίσους.» (Παροιμίαι 15:17) Ενώ το να είμαστε πλούσιοι ή φτωχοί συχνά δεν εξαρτάται από μας, υπάρχουν πολλά που μπορούμε να κάνουμε—είτε είμαστε πλούσιοι είτε φτωχοί—για να οικοδομήσουμε ευτυχία και αγάπη μέσα στη δική μας οικογένεια. Ο φτωχός που το πετυχαίνει αυτό, κατέχει ένα σπάνιο και πολύτιμο είδος πλούτου.

Παρ’ όλα αυτά, η φτώχεια είναι δύσκολο πρόβλημα. Υπάρχει κανένας τρόπος που να μπορεί ο φτωχός να μειώσει τις δυσκολίες της καταστάσεως που αντιμετωπίζει;

[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 4]

Το άτομο που αρκείται σε όσα έχει είναι πιο ευτυχισμένο από κείνον που διαρκώς αγωνίζεται για όσα δεν μπορεί τώρα ν’ αποκτήσει

[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 4]

Αν συγκρίνουμε τον εαυτό μας μ’ εκείνους που είναι χειρότεροι από μας, θα διαπιστώσουμε ότι υπάρχουν πολλά πράγματα για τα οποία πρέπει να είμαστε ευγνώμονες