Διερωτηθήκατε Ποτέ—

Είναι Καλό ή Κακό να Είσαστε Προληπτικός;

ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ κανέναν που φοβάται να περάσει κάτω από μια κινητή σκάλα ή που «χτυπάει ξύλο» με το χέρι του για να ξορκίσει το κακό; Γιατί ορισμένα ξενοδοχεία δεν έχουν δωμάτιο, αλλά ούτε και όροφο με τον αριθμό 13; Γιατί ο Βρετανός ναύαρχος Νέλσων είχε ένα πέταλο αλόγου καρφωμένο στο κατάρτι, της ναυαρχίδας «Νίκη»; Γιατί πολλοί, άνθρωποι φορούν ή έχουν μαζί τους χαϊμαλιά ή άλλα «φυλαχτά»; Η απάντηση είναι ότι όλοι αυτοί οι άνθρωποι ήταν, ή είναι, προληπτικοί.

ΜΗΠΩΣ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΞΑΛΕΙΨΑΝ ΤΙΣ ΠΡΟΛΗΨΕΙΣ;

Πρόληψη είναι η δοξασία ή η ιδέα, την οποία δέχεται κανείς στα τυφλά. Πριν από εβδομήντα χρόνια, όταν η πρόοδος της επιστήμης ξεσκέπαζε πολλές από τις δοξασίες που τις δέχονταν τυφλά, η φημισμένη «Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα» πρόβλεψε ότι το μέλλον θα έφερνε «έναν πολιτισμό ελεύθερο και από το τελευταίο ίχνος προλήψεων».

Κι όμως, η πρόβλεψη αυτή ποτέ δεν βγήκε αληθινή. Παρά το γεγονός ότι η επιστήμη και ο αποκαλούμενος πολιτισμός έκαναν ορισμένους ανθρώπους λιγότερο προληπτικούς, μια μεταγενέστερη έκδοση της ίδιας εγκυκλοπαίδειας παραδέχεται: «Είναι ελάχιστοι εκείνοι που αν τους πιέσεις, θα αρνηθούν ότι ενδόμυχα τρέφουν μια ή περισσότερες παράλογες δοξασίες, δηλαδή προλήψεις». Σήμερα, ακόμα και οι πολύ επιδέξιοι, και κάθε άλλο παρά κουτοί, πιλότοι γιγάντιων αεροπλάνων τζετ αναφέρεται ότι «συχνά βάζουν σταυρωτά τις ζώνες ασφαλείας στα άδεια καθίσματα, προτού απογειωθούν, ή φτύνουν τους τροχούς του αεροπλάνου μετά την επιθεώρηση». Όλα ταύτα είναι αποτέλεσμα προλήψεων.

Γιατί εξακολουθούν να υπάρχουν προλήψεις; «Οι προλήψεις είναι ένα από τα καλύτερα στηρίγματα ενάντια στην αμφιβολία, στην ανησυχία και στην ανασφάλεια της ζωής», λέει ο δρ Έντουαρντ Χόρνικ, καθηγητής της ψυχιατρικής στη Νέα Υόρκη. Αλλά και άλλες αυθεντίες θεωρούν ότι οι προλήψεις είναι «λανθασμένος φόβος του Θείου» ή «κάθε εσφαλμένη κατεύθυνση του θρησκευτικού συναισθήματος.» Τα συναισθήματα αυτά είναι βαθιά ριζωμένα.

ΜΠΟΡΕΙ ΟΙ ΠΡΟΛΗΨΕΙΣ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΒΛΑΒΕΙΣ;

Ασφαλώς ναι! Μια αυθεντία δηλώνει: «Θα ήταν αδύνατο να υπολογίσει κανείς πόσους ενήλικους κρέμασαν ή έκαψαν, ή πόσα παιδιά έπνιξαν, . . . εξαιτίας των προλήψεων». Ναι, οι προλήψεις εξέθρεψαν την αδιαλλαξία και γέννησαν τη μαγεία, τη μαγγανεία, την αστρολογία και άλλες απόκρυφες ενέργειες.

Ωστόσο, επειδή οι απαίσιες αυτές πράξεις, όπως είναι το κρέμασμα ή το κάψιμο ανθρώπων με αιτία τις προλήψεις, συμβαίνουν σπάνια σήμερα, πολλοί άνθρωποι δεν διακρίνουν καμιά βλάβη στο να είναι κανείς προληπτικός. Κι όμως, κάποιος που κάρφωσε για γούρι ένα πέταλο αλόγου στην εξώπορτα του έδειξε πόσο ύπουλα επικίνδυνο είναι το να είναι κανείς προληπτικός. Αυτός παραδέχτηκε: «Το ξέρω πως είναι ανόητο, και δεν πιστεύω σ’ αυτά, όμως θα μένατε έκπληκτοι όταν βλέπατε πόσο τα καταφέρνει αυτό το πέταλο». Ναι, έδειξε ότι εμπιστευόταν στο φυλαχτό του. Κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πόλεμου, ένας πυροβολητής βομβαρδιστικού αεροπλάνου, ο οποίος επέζησε, όταν το αεροπλάνο του καταρρίφτηκε, αποκάλυψε κάποια παρόμοια πεποίθηση. Έδειξε μια μικρή μπρούτζινη κούκλα που κρεμόταν από την τσέπη του και παραδέχτηκε: «Δεν είμαι προληπτικός, όμως αυτό το τυχερό ‘φυλαχτό’ σίγουρα μας έσωσε από τη χειρότερη κακοτοπιά που βρεθήκαμε ποτέ». Είναι όμως αλήθεια αυτό; Και πόσοι πέθαναν στους πολέμους την ώρα που κρατούσαν σφιχτά κάποιο φυλαχτό;

Πολλοί άνθρωποι επειδή αισθάνονται ασφαλείς, όταν έχουν κάποιο φυλαχτό ή όταν ακολουθούν μια συγκεκριμένη πρόληψη, ριψοκινδυνεύουν απερίσκεπτα. Στην πραγματικότητα, η εμπιστοσύνη στο φυλαχτό γίνεται για αυτούς παγίδα.

Όμως υπάρχει ένας ακόμα μεγαλύτερος κίνδυνος για όσους είναι προληπτικοί.

ΜΗΠΩΣ ΤΟ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΝΕΙΣ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΕΜΠΟΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΗΘΙΝΗ ΛΑΤΡΕΙΑ;

Κάποτε, ένα ολόκληρο έθνος λάτρευε τον Ιεχωβά Θεό με τον τρόπο που έπρεπε, αλλά κατόπιν κάτι συνέβη. Στον Ησαΐα 65:11, η Βίβλος λέει για τους ανθρώπους αυτούς: «Σεις όμως, είσθε οι εγκαταλείποντες τον Ιεχωβά, οι λησμονούντες το άγιόν μου όρος, οι ετοιμάζοντες τράπεζαν εις τον θεόν της Καλοτυχίας, και κάμνοντες σπονδήν εις τον θεόν του Πεπρωμένου» (ΜΝΚ).

Όταν οι Ιουδαίοι αυτοί άρχισαν να εμπιστεύονται στον «θεό της Καλοτυχίας», αποστράφηκαν τον Ιεχωβά. Παρότι εξακολουθούσαν να εκτελούν κάποια μορφή λατρείας στον ναό του, τούτο δεν ήταν παρά μονάχα ένας τυπικισμός, γιατί στην καρδιά τους αυτοί τιμούσαν τον «θεό της Καλοτυχίας». Γι’ αυτό, ο Ιεχωβά είπε ότι αυτούς τους ‘προόριζε για τη μάχαιρα’. (Ησ. 65:12) Η εκπλήρωση των λόγων αυτών κατέληξε σε πανεθνική καταστροφή, όταν ο Ιεχωβά δεν προστάτευσε πια το έθνος από την επίθεση της ισχυρής αρχαίας Βαβυλώνας το 607 π.Χ. Ο «θεός της Καλοτυχίας» των Ιουδαίων αποδείχτηκε ανίσχυρος να εμποδίσει την τελειωτική καταστροφή της Ιερουσαλήμ. Ώστε, με το να είναι κανείς προληπτικός, αδιαφορεί για τη σωστή πίστη και παύει να εμπιστεύεται στον Παντοδύναμο Θεό. Τούτο μπορεί να επιφέρει τη δυσμένεια του και να αφήσει κάποιον χωρίς αληθινή βοήθεια στους δύσκολους αυτούς καιρούς.

Όμως τι γίνεται όταν η πρόληψη έχει γίνει συνήθεια;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΝΑ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΘΕΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΡΟΛΗΨΕΙΣ;

Ο δρόμος για την απελευθέρωση περνάει μέσα από την ανάπτυξη της πραγματικής πίστεως στον Θεό, ώστε ο άνθρωπος να ‘θέσει την εμπιστοσύνη του στον Θεό’, και όχι σε κάποιο φυλαχτό ή πρόληψη. Η Βίβλος μάς λέει πώς γίνεται αυτό. Στον Ψαλμό 78:4-7 αναφέρονται «τα θαυμάσια αυτού (του Θεού), τα οποία έκαμε», και μετά παροτρύνει τους αληθινούς λάτρεις να τα διηγηθούν στην επερχόμενη γενιά, ώστε και αυτοί «να θέσωσιν επί τον Θεόν την ελπίδα αυτών, και να μη λησμονώσι τα έργα του Θεού, αλλά να φυλάττωσι τας εντολάς αυτού». Ναι, το να συζητάει κανείς όσα έχει κάνει ο Θεός, τα κραταιά του έργα και τη φροντίδα του για τον λαό του, μπορεί να οικοδομήσει πραγματική πίστη. Τότε μαθαίνει κανείς να εμπιστεύεται στον αληθινό Θεό και στη βοήθεια του, και να μην αισθάνεται την ανάγκη να προσφεύγει σε κάποια πρόληψη.

Πολλά από «τα θαυμάσια αυτού (του Θεού), τα οποία έκαμε» αναφέρονται στη Βίβλο. Γι’ αυτό η ειλικρινής μελέτη της Βίβλου είναι ο καλύτερος τρόπος για να αναπτυχθεί η αληθινή πίστη. Αναμφίβολα αισθάνεστε και εσείς όπως και οι απόστολοι του Ιησού Χριστού οι οποίοι του ζήτησαν: «Αύξησον εις ημάς την πίστιν.» (Λουκάς 17:5) Οι Μάρτυρες του Ιεχωβά είναι πρόθυμοι να σας βοηθήσουν να μελετήσετε τη Βίβλο με συστηματικό τρόπο, χωρίς καμιά δική σας υποχρέωση ή επιβάρυνση. Γιατί δεν έρχεστε σε επαφή μαζί τους εκεί όπου βρίσκεστε ή να γράψετε στους εκδότες του περιοδικού αυτού;

«Εάν σεις μείνητε εν τω λέγω τω εμώ, είσθε αληθώς μαθηταί μου· και θέλετε γνωρίσει την αλήθειαν, και η αλήθεια θέλει σας ελευθερώσει.»—Ιωάν. 8:31, 32.