Μέρος 1

Μαθαίνοντας να Ζήτε Χωρίς Αυτόν που Αγαπάτε

ΟΤΑΝ ο μικρός Γρηγόρης ήρθε στον κόσμο, η μητέρα του έφευγε απ’ αυτόν. Ήξερε ότι επρόκειτο να πεθάνη. Η ιατρική θεραπεία που ίσως να παρέτεινε για λίγο τη ζωή της, θα μπορούσε να καταστρέψη το αγέννητο παιδί της. Εκείνη δεν το ήθελε αυτό.

Η Ανίτα Μπράουν λοιπόν πήρε την απόφασί της. Αρνήθηκε τη θεραπεία, και κατόπιν προσπάθησε σκληρά να μείνη ζωντανή αρκετό χρόνο για να γεννήση το βρέφος της. Πέντε ώρες μετά τη γέννησι μέσα σ’ ένα νοσοκομείο της Καλιφόρνιας, αφού είδε το βρέφος της και αποχαιρέτησε το σύζυγο και την οικογένειά της, η ζωή της έσβησε. Τώρα αφέθηκαν να αντιμετωπίσουν τη ζωή χωρίς κάποιον που αγαπούσαν.

Τι Μπορεί να Γίνη;

Κάθε χρόνο εκατομμύρια ατόμων σ’ όλο τον κόσμο υποφέρουν την τραγωδία της απωλείας ενός προσφιλούς μέλους της οικογένειας στο θάνατο. Ο έντονος συγκλονισμός και η φοβερή θλίψις που συχνά επακολουθούν είναι πραγματικά δύσκολο να υπερνικηθούν.

Ίσως σεις ή κάποιος που γνωρίζετε να έχη υποστεί μια τέτοια απώλεια. Τι μπορεί να κάνη ένα τέτοιο άτομο για να ελαφρώση τον πόνο και να επανέλθη σε ένα πιο φυσιολογικό τρόπο ζωής;

Μερικοί είπαν ότι ο ‘χρόνος είναι ένας μεγάλος θεραπευτής,’ και ότι το πέρασμά του θα φέρη πάλι τη ζωή σ’ ένα πιο φυσιολογικό ρυθμό. Αλλά ο χρόνος, ο ίδιος, δεν θεραπεύει τίποτα. Το τι κάνετε με το χρόνο σας είναι αυτό που είτε βλάπτει είτε θεραπεύει. Ο χρόνος που ακολουθεί ένα θάνατο μπορεί να χρησιμοποιηθή ανώφελα για να πέση κάποιος στην αυτοσυμπόνια, ή μπορεί να χρησιμοποιηθή με σύνεσι για την ανάπτυξι ενός ικανοποιητικού τρόπου ζωής.

Μολονότι θα υπάρχη μια ποικιλία προβλημάτων, το βασικό πρόβλημα είναι να μάθετε πώς να ζήτε χωρίς εκείνον που αγαπάτε. Τα βήματα που θα κάνετε θα καθορίσουν πόσο βαθειά ήταν η πληγή που σας άφησε και πόσο καιρό θα διαρκέση η θλίψις σας. Υπάρχουν και μερικά πράγματα τα οποία πολλοί τα βρήκαν εξυπηρετικά για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, πράγματα που αφορούν την καθημερινή πορεία της ζωής.

Αλλά, εκτός απ’ αυτά, υπάρχει και κάτι άλλο, κάτι που είναι πολύ ισχυρή βοήθεια στην ελάφρυνσι της θλίψεως και που σας κάνει να συνεχίσετε τη ζωή σας αισιόδοξα. Είναι αυτό που είχαν η Ανίτα και η οικογένειά της, και έκανε τους γιατρούς και τις νοσοκόμες που τους περιέθαλπταν να εκπλαγούν διότι αποδείχθηκε ότι ήταν μεγάλη βοήθεια σε καιρό ανάγκης.

Πρώτα όμως ας εξετάσωμε μερικά πράγματα της καθημερινής πορείας της ζωής τα οποία βρέθηκαν εξυπηρετικά στην αντιμετώπισι της απωλείας ενός προσφιλούς ατόμου.

Ανάληψις Ευθυνών

Όταν συμβή ένας θάνατος, θα πρέπει βέβαια να διακόψετε την ομαλή σας καθημερινή ζωή για ένα χρονικό διάστημα. Μερικοί μπορεί να προτείνουν ότι απαιτείται μια μακρά περίοδος πένθους. Αλλά αυτό θα μπορούσε να παρατείνη την ενέργεια της υπερνικήσεως της θλίψεως και να κάνη πιο δύσκολο να υπερνικηθή η αυτοσυμπόνια.

Γι’ αυτό, πολλοί έκριναν υποβοηθητικό να ξαναρχίσουν μια πιο ομαλή καθημερινή ζωή όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Λόγου χάριν, ένα ανδρόγυνο συνεργαζόταν στη διανομή ψωμιού. Αλλά συνέβη ένα ατύχημα στο σύζυγο ο οποίος έπεσε από μια στέγη όπου εργαζόταν και σκοτώθηκε. Η σύζυγος αφηγείται τα εξής:

«Ένεκα οικονομικής ανάγκης, έπρεπε να επιστρέψω να εργασθώ γρήγορα. Μέσα σε δυο βδομάδες επέστρεψα διανέμοντας μόνη μου το ψωμί.

«Αλλά από μια άποψι αυτό ήταν και μια ευλογία. Η ανάγκη είναι ένας καλός δάσκαλος. Με βοήθησε να ξαναρχίσω να συναναστρέφωμαι με άλλους της κοινότητος, να ακούω τα προβλήματά τους και να σκέπτωμαι και τους άλλους, αντί να συλλογίζωμαι συνεχώς τις δυσάρεστες περιστάσεις μου.

«Επειδή έπρεπε να επιστρέψω πάλι στην εργασία τόσο γρήγορα, αυτό με ανάγκασε να δεχθώ τις ευθύνες που γνώριζα ότι έπρεπε να αντιμετωπίσω τελικά οπωσδήποτε.»

Συνεχίζοντας τη Ζωή

Έρχεται λοιπόν ένας καιρός οπότε ένα άτομο έχει ανάγκη να δεχθή την κατάστασί του ρεαλιστικά και να συνεχίση να ζη. Όπως παρατηρεί μια άλλη χήρα:

«Έρχεται καιρός οπότε κατανοείτε ότι σκέπτεσθε περισσότερο απ’ όσο πρέπει για τη φοβερή απώλεια που υπέστητε. Πολλά από τα δάκρυά μου όμως χύθηκαν από αυτοσυμπόνια.

«Άρχισα να κατανοώ ότι η θλίψις μου θα έπαυε μόνο αν συνέχιζα την καθημερινή μου ζωή. Άρχισα λοιπόν να καταστρώνω σχέδια, κάνοντας κατά καιρούς κάποιο ταξίδι καθώς και λίγες εργασίες που τις είχα αρχίσει μεν αλλά δεν τις είχα τελειώσει.

«Ο θετικός συλλογισμός μπορεί ν’ υποβοηθήση στην υπερνίκησι του πόνου. Αν δεν υπάρχη αυτοανάλυσις, η θλίψις μπορεί να παραταθή επί χρόνια. Έχω συναντήσει χήρες που κλαίουν ακόμη κάθε μέρα μετά από πέντε χρόνια, προξενώντας πραγματικά προβλήματα συναισθημάτων και υγείας.»

Αυτό επαναφέρει στη μνήμη μια ενδιαφέρουσα αφήγησι που μνημονεύεται στην Αγία Γραφή. Επρόκειτο για τον Βασιλέα Δαβίδ του αρχαίου Ισραήλ. Αυτός εθλίβετο για ένα νεογέννητο γιο που πέθαινε. Ενόσω ακόμη το βρέφος ζούσε, αυτός εθλίβετο βαθιά. Αλλά μετά το θάνατο του βρέφους, ο Δαβίδ γρήγορα ανέλαβε τις ευθύνες του, συνεχίζοντας την καθημερινή του ζωή. Αυτό εξέπληξε τους συντρόφους του. Όταν ερωτήθηκε γι’ αυτό, είπε: «Ενώ έτι έζη το παιδίον, ενήστευσα και έκλαυσα, διότι είπα, Τις εξεύρει; Ίσως ο Θεός με ελεήση, και ζήση το παιδίον· αλλά τώρα απέθανε· δια τι να νηστεύω; Μήπως δύναμαι να επιστρέψω αυτό πάλιν;»—2 Σαμ. 12:22, 23.

Οι επιζώντες δεν μπορούν να επαναφέρουν τους νεκρούς. Και πιθανώς, εκείνος που πέθανε θα ήθελε να συνεχίσετε τη ζωή σας με νόημα. Μην προσπαθήτε λοιπόν να συνεχίσετε τη ζωή σας με τη σκιά ενός ατόμου που δεν είναι πια μαζί σας. Αναπτύξτε μια δική σας προσωπικότητα, και συνεχίστε την πορεία της ζωής σας, όπως έκανε και ο Βασιλεύς Δαβίδ.

Αλλαγή του Περιβάλλοντός Σας

Μερικοί που δοκίμασαν το πένθος του θανάτου στην οικογένεια βρήκαν εξυπηρετικό να αφήνουν χρόνο να περάση προτού εγκαταλείψουν τα πράγματα και κάνουν μεγαλύτερες αλλαγές. Το ζήτημα που πρέπει τελικά να αντιμετωπισθή όμως είναι αυτό: Πρέπει μήπως να απαλλαγήτε από τα προσωπικά πράγματα του εκλιπόντος; Ίσως να θέλετε. Αλλά και τότε πάλι, μπορεί να είναι χρήσιμα αργότερα, όπως είναι τα εργαλεία του συζύγου για οικιακές επισκευές.

Εν τούτοις, τι θα γίνη αν τα προσωπικά αντικείμενα που φυλάσσονται προξενούν συνεχή στενοχώρια επειδή είναι οδυνηρές αναμνήσεις της απωλείας του; Το να προσπαθήτε να φυλάξετε πράγματα για πολύ καιρό όπως ήσαν, ή το να προσπαθήτε να ζήτε σαν ο προσφιλής σας να είναι ακόμη ζωντανός, δεν θα σας υποβοηθήση να υπερνικήσετε τη θλίψι. Αντίθετα, αυτό μπορεί να κάνη το σπίτι ένα μουσείο λυπηρών αναμνήσεων.

Γι’ αυτό, ύστερα από μια αρχική περίοδο πένθους, καλό είναι να προσέξετε πόσα πράγματα μπορείτε ν’ αλλάξετε για να αντιμετωπίσετε τις νέες σας ανάγκες ζωής, έτσι ώστε το παρελθόν να μην παρεμποδίζη το παρόν χωρίς λόγο.

Νέος Γάμος

Σε περίπτωσι απωλείας γαμηλίου συντρόφου, ο επιζών με τον καιρό μπορεί να προτιμήση να ξαναπαντρευτή. Αλλά επειδή δύο άτομα δεν αναπτύσσουν ακριβώς τις ίδιες σχέσεις, κανένα άλλο άτομο δεν θα αντικαταστήση ακριβώς εκείνο που πέθανε. Δεν έχει νόημα να ψάχνη κανείς να βρη κάποιον άλλον που θα τον αντικαταστήση. Εν τούτοις, το νέο άτομο μπορεί να είναι τόσο μοναδικό όσο και το προηγούμενο, και να προσφέρη πολλή ικανοποίησι.

Σε πολλές περιπτώσεις, ένας γαμήλιος σύντροφος μπορεί να προτιμήση να μην ξανανυμφευθή, ή να μένη άγαμος για μια μακρότερη χρονική περίοδο. Αυτά τα άτομα μπορεί γρήγορα να διαπιστώσουν ότι έχουν μεγαλύτερη ικανότητα στην εκτέλεσι πραγμάτων από όσο νόμιζαν. Η πρόσθετη ευθύνη να κάνουν περισσότερα στην ανατροφή τέκνων, στο μαγείρευμα, ή στο να κάνουν άλλα καθήκοντα για τα οποία προηγουμένως φρόντιζε κάποιος άλλος, μπορεί να φέρη στο προσκήνιο προσωπικές ικανότητες που δεν είχαν αναπτυχθή πολύ προηγουμένως. Και παιδιά ακόμη συχνά διαπιστώνουν ότι, όταν πρέπει να προσαρμοσθούν στην απώλεια ενός γονέως, μπορούν να κάνουν πολύ περισσότερα από όσα νόμιζαν. Μπορούν να αποδώσουν πολύ μεγαλύτερη βοήθεια με μικροδουλειές στο σπίτι ή με φροντίδες για τα μικρότερα μέλη της οικογένειας.

Μολονότι οι φίλοι ποτέ δεν μπορούν να αντικαταστήσουν ένα προσφιλές άτομο που χάθηκε με το θάνατο, μπορούν να παρέχουν μεγάλη βοήθεια και παρηγοριά. Μπορεί να προθυμοποιούνται να βοηθήσουν στις φροντίδες για πολλά πράγματα. Αν πρόκειται για έμπιστους φίλους, μπορείτε, ακόμη και να τους ζητήσετε να βοηθήσουν. Φυσικά, δεν πρέπει να εξαρτάσθε πολύ απ’ αυτούς. Αλλά ένας αληθινός φίλος που θα σας ακούση και θα τηρήση εχεμύθεια, που θα δεχθή μερικά από τα βάρη σας για ένα χρονικό διάστημα, και θα σας βοηθήση να πάρετε συνετές αποφάσεις, είναι πολύτιμος σε καιρό στενοχώριας.

Πρακτικές λοιπόν σκέψεις όπως αυτές πολλά μπορούν να κάνουν για να βοηθήσουν ένα άτομο να επανέλθη σε μια ομαλότερη ζωή μετά το θάνατο ενός προσφιλούς ατόμου. Υπάρχει και άλλη μια ισχυρή βοήθεια. Είναι αυτή που βοήθησε την Ανίτα Μπράουν και την οικογένειά της να αντιμετωπίσουν το πρόβλημά τους και να είναι ακόμη πολύ αισιόδοξοι για το μέλλον.

[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 6]

Ο καιρός, μόνος του, δεν γιατρεύει τίποτα. Το τι κάνετε με το χρόνο σας είναι αυτό που είτε βλάπτει είτε θεραπεύει

[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 7]

Μερικοί μπορεί να προτείνουν μια περίοδο πένθους. Αλλά αυτό θα μπορούσε να παρατείνη την προσπάθεια υπερνικήσεως της θλίψεως