Ζούμε Πέρα από τον Αρκτικό Κύκλο—Και το Απολαμβάνομε!
«ΓΥΡΝΑ ΠΙΣΩ ΓΡΗΓΟΡΑ!»
Αυτά τα λόγια, στην πρώτη σελίδα της Νορβηγικής εφημερίδας Φιννμάρκεν στις 20 του περασμένου Νοέμβρη, απευθύνονταν στον ήλιο.
Και ο λόγος;
Να, αυτή τη μέρα του Νοέμβρη ο ήλιος χάθηκε κάτω από το νότιο ορίζοντα του Βάντσο—εκεί που βγαίνει η εφημερίδα—και δεν θα ξαναφαινόταν σ’ αυτή τη βόρεια Νορβηγική πόλι τους επόμενους δυο μήνες. Και σε πόλεις και χωριά ακόμη πιο βόρεια, όπως στο Βάρντο, στο Μπάατσφιορντ, στο Μπέρλεβαγκ και στο Χάμμερφεστ (που είναι η βορειότερη πόλις στον κόσμο), οι ατέλειωτες χειμωνιάτικες νύχτες διαρκούν ακόμη περισσότερο.
Όταν ο ήλιος ξαναγυρίζη σ’ αυτά τα μέρη μετά τη μακρόχρονη απουσία του, τον υποδέχονται με μεγάλη χαρά! Στην πόλι με τα ορυχεία Κίρκενες, κοντά στα Ρωσικά σύνορα, τα παιδιά του σχολείου ανεβαίνουν στο βουνό μόνο και μόνο για να δουν τον ήλιο. Στο Βάντσο, όταν ο ήλιος λάμπη μέσα από ένα άνοιγμα μεταξύ δύο βουνών για πέντε περίπου λεπτά, τα σχολεία αργούν—η πόλις γιορτάζει. Ακόμη πιο βόρεια, στο Βάρντο, τα κανόνια του φρουρίου Βάρντοχους του 14ου αιώνα συμμετέχουν στη χαρά με χαιρετιστήριους κανονιοβολισμούς.
«Βαδίζομε προς τη σωστή κατεύθυνσι, προς το καλοκαίρι,» λένε οι κάτοικοι—τον Ιανουάριο.
Όταν ο Ήλιος Δεν Θα Φεύγη
Ωστόσο, υπάρχει και μια λαμπρότερη πλευρά του θέματος. Ο λόγος που χαίρονται στο Βάντσο, αφού έχουν δει για λίγο τον ήλιο μέσα στο σκοτεινό χειμωνιάτικο Ιανουάριο, είναι ότι σιγά-σιγά οι μέρες θα γίνουν πολύ μεγάλες από τα τέλη Μαρτίου μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου, και μάλιστα από τα μέσα Μαΐου μέχρι το τέλος Ιουλίου ο ήλιος ποτέ δεν δύει.
Οι περισσότεροι άνθρωποι, που ζουν γύρω από τον Ισημερινό έχουν το ρυθμό και το πρόγραμμα της ζωής τους που είναι προσαρμοσμένα στην αμετάβλητη διαδοχή ανατολών και δύσεων του ήλιου. Αλλά βόρεια του Αρκτικού Κύκλου—όπως και κάτω από την Ανταρκτική—αυτός ο ρυθμός διασπάται στη διάρκεια του χρόνου.
Επειδή ο άξονας της γης έχει μια κλίσι, επί έξι μήνες ο Βόρειος Πόλος βλέπει κατάφατσα τον ήλιο, μια ατέλειωτη μέρα, ενώ ο Νότιος Πόλος έχει έξι μήνες νύχτα. Έτσι λοιπόν, αν ζούσατε στο Βόρειο Πόλο ολόκληρο το χρόνο, θα είχατε μια μέρα διαρκείας έξι μηνών, από τις 21 Μαρτίου ως τις 23 Σεπτεμβρίου, που δυστυχώς ακολουθείται από μια νύχτα διαρκείας έξι μηνών, παγωμένη και με φοβερούς χιονοστρόβιλους. Όσο πιο κάτω από το Βόρειο Πόλο ζη κανείς, τόσο λιγώτερο διαρκεί η περίοδος με τον ήλιο του μεσονυκτίου. Στον Αρκτικό Κύκλο, που βρίσκεται περίπου 2.600 χιλιόμετρα (1630 μίλια) μακρυά από το Βόρειο Πόλο, υπάρχει μια μέρα το χρόνο που ο ήλιος δεν δύει όλη τη νύχτα, και, παρομοίως, το χειμώνα, υπάρχει μια μέρα που δεν ανατέλλει.
Τι Κάνει τη Νύχτα Υποφερτή
Πουθενά αλλού στον κόσμο δεν ζουν τόσοι πολλοί άνθρωποι τόσο κοντά στο Βόρειο Πόλο όσο οι Νορβηγοί. Ο Αρκτικός Κύκλος χωρίζει τη Νορβηγία σε δυο κομμάτια έτσι που το ένα τρίτο της χώρας βρίσκεται πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο. Μάλιστα, αυτό το ένα τρίτο βρίσκεται ανάμεσα στους παραλλήλους που περικλείουν τις πιο απλησίαστες περιοχές της Γροιλανδίας, του Καναδά, της Αλάσκας και της Σιβηρίας.
Αλλ’ όμως, το θερμό Ρεύμα του Κόλπου, που λούζει όλη τη δυτική ακτή της Νορβηγίας, δημιουργεί ένα τόσο ήπιο κλίμα στη Νορβηγία που όμοιό του δεν βρίσκεται πουθενά αλλού στον κόσμο. Οι παραθαλάσσιες περιοχές έχουν ήπιους χειμώνες και δροσερά καλοκαίρια, και κανένα της λιμάνι δεν παγώνει το χειμώνα. Οι παραλίες σχηματίζουν αναρίθμητους κολπίσκους και φιόρδς, και υπάρχουν μεγάλα και μικρά νησιά κατά μήκος των ακτών επί 19.200 χιλιόμετρα (12.000 μίλια).
Από τα 4.000.000 των Νορβηγών, το 10 περίπου τοις εκατό ζη βόρεια του Αρκτικού Κύκλου, στις τρεις βορειότερες επαρχίες Νόρντλαντ, Τρομς και Φίννμαρκ. Προφανώς, αυτές οι περιοχές κατοικούνται από πολλά χρόνια, διότι ίχνη ανθρώπινης δραστηριότητας δείχνουν ότι σκληροτράχηλοι ψαράδες και κυνηγοί ήλθαν εδώ από την εποχή που άλλοι άνθρωποι εγκαταστάθηκαν στα νοτιώτερα παράλια της χώρας. Σήμερα, ακόμη συναντάς ρωμαλέους ψαράδες και κυνηγούς, όπως και αγρότες, εργάτες ορυχείων, ναυπηγείων, ναυτικούς και αρκετούς εργάτες εργοστασίων πάνω από τον Αρκτικό κύκλο.
Γεννημένοι Αισιόδοξοι;
Μια Δανέζα κυρία, που εγκαταστάθηκε στα βόρεια πριν από χρόνια, λέει ότι ο Βόρειος Νορβηγός είναι γεννημένος αισιόδοξος: «Στη διάρκεια ενός ψυχρού και υγρού καλοκαιριού θα πη, ‘Μπορεί να έχωμε καλό Φθινόπωρο.’ Και όταν δεν συμβή αυτό, λέει, ‘Σίγουρα θα έχωμε ήπιο, καλό χειμώνα.’ Κατόπιν, όταν θαφτή μέσα στο χιόνι και τους χιονοστρόβιλους που λυσσομανούν, ριψοκινδυνεύει την πρόβλεψι, ‘φέτος θα έχωμε νωρίς άνοιξι.’ Κι όταν η άνοιξις φθάση με θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν και χιόνια μέχρι τα μέσα του καλοκαιριού, το θέμα τακτοποιείται με τη φράσι, ‘Αφού άργησε νάρθη τόσο το καλοκαίρι, θα είναι θερμό και ωραίο.’»
Είτε είναι αισιόδοξοι είτε όχι, οι άνθρωποι εδώ γενικά έχουν μια κεφάτη διάθεσι. Εύκολα λένε αστεία και δεν μεγαλοποιούν τα προβλήματα. Κατά κανόνα είναι ειλικρινείς, φιλικοί και γενναιόδωροι, γι’ αυτό και ένας ηλικιωμένος κάτοικος του Βάντσο, όταν τον ρώτησαν γιατί του άρεσε να ζη εκεί πάνω στο βορρά, είπε: «Λόγω των ανθρώπων. Και της φύσεως. Όταν κοιτάζης τον ωκεανό, ψαρεύης στα ποτάμια, σκαρφαλώνης στις απότομες λοφοπλαγιές ή περιφέρεσαι στα υψίπεδα των βουνών—όλα αυτά σου δίνουν μια μοναδική αίσθησι ελευθερίας.»
Ένας πιο νέος εργάτης σε μια εταιρία αλιείας στο Φίννμαρκ εξήγησε: «Τίποτε δεν μπορεί να συγκριθή με το ψάρεμα σε μια λίμνη πάνω στο υψίπεδο του βουνού. Νοιώθεις τόσο ελεύθερα και άνετα. Θα ένοιωθα ότι πνίγομαι αν είχα πολλά δένδρα γύρω μου.»
«Το Φως είναι Γλυκό»
Ένα εδάφιο που έχουν στην καρδιά τους οι μελετητές της Βίβλου εδώ πάνω είναι το Εκκλησιαστής 11:7: «Γλυκύ βέβαια είναι το φως, και ευάρεστον εις τους οφθαλμούς να βλέπωσι τον ήλιον.» Η απαστράπτουσα ομορφιά του ήλιου του μεσονυκτίου δεν ευχαριστεί μόνο τα μάτια—συμβάλλει στην υγεία.
«Όταν πλησιάζη η σκοτεινή περίοδος, οι άνθρωποι έρχονται και ζητάνε υπνωτικά,» μας είπε ο Δρ Τορ Ασκ από το Βάντσο. «Πολλοί υποφέρουν από αϋπνία, δεν κουράζονται φυσιολογικά, καθώς το σώμα δεν δέχεται τα φυσιολογικά εξωτερικά ερεθίσματα που του λένε ότι είναι ώρα να κοιμηθή. Επικρατεί συνέχεια σκοτάδι—είναι τρομερά δύσκολο να σηκωθής το πρωί, και το αίσθημα της κοπώσεως τους συνοδεύει όλη μέρα. Σε πολλούς τεντώνονται τα νεύρα. Από την άλλη πάλι, η περίοδος που έχουν φως τους δυναμώνει με πολλούς τρόπους και τους βοηθεί να αντέξουν το χειμωνιάτικο σκοτάδι.»
Ο Δρ. Ασκ, που ήλθε από τη νότια Νορβηγία, λέει ότι ελκύσθηκε αμέσως από το τοπίο και το φως: «Ο ήλιος με ζωογονούσε τόσο που δεν ένοιωθα την παρόρμησι να πάω για ύπνο. Και έτσι συμβαίνει σε όλους. Οι άνθρωποι έχουν να κάνουν τόσα πολλά στις γεμάτες πυρετό δραστηριότητας βδομάδες του καλοκαιριού—στον κήπο, στο σπίτι, σε ένα ταξίδι με το αυτοκίνητο ή με τη βάρκα—γι’ αυτό εργάζονται κάτω από το ηλιακό φως μέχρι αργά μετά τα μεσάνυχτα.
Ένα Ακόμη πιο Γλυκό Φως
Η Γκρέτε (Δανέζα), ο σύζυγός της Καρλ-Έρικ (Σουηδός), και το ζευγάρι των Νορβηγών Άασιλντ και Όιβιντ διαπίστωσαν ότι οι εγκάρδιοι, φιλικοί και φιλόξενοι κάτοικοι της περιοχής ανταποκρίνονται επίσης ευνοϊκά σ’ ένα άλλο είδος φωτός—το γλυκύ μήνυμα από τη Βίβλο που λέει ότι η γη θα γίνη σύντομα παράδεισος. Σαν ολοχρόνιοι διαγγελείς Μάρτυρες του Ιεχωβά ήλθαν στην ψαράδικη πόλι του Μπάατσφιορντ τον Ιανουάριο του 1975. Μια εκκλησία ιδρύθηκε, και μόνο μετά από πέντε χρόνια, η εκκλησία αριθμούσε 25 δραστήριους διαγγελείς της Γραφικής αλήθειας.
«Εκτός από τους 3.000 κατοίκους του Μπάτσφιορντ, η περιοχή μας περιλαμβάνει χωριά ψαράδων 25, 50 και 70 χιλιόμετρα απ’ εδώ,» λέει η Άασιλντ. «Το χειμώνα οι δρόμοι κλείνουν, και χρησιμοποιούμε την ακτοπλοϊκή συγκοινωνία για να πάμε σ’ ένα απ’ αυτά τα χωριά. Φεύγομε τη νύχτα της Κυριακής, δαπανούμε όλη τη Δευτέρα στο κήρυγμα και τη διεξαγωγή Γραφικών μελετών στο χωριό, και επιστρέφομε με το πλοίο τη νύχτα της Δευτέρας.»
Για τη δραστηριότητά τους το καλοκαίρι, παρατηρεί: «Μερικοί από μας, ήμασταν σε μια απομακρυσμένη περιοχή, και χρησιμοποιούσαμε ένα μικρό πλοιάριο για να φτάνωμε σε απομονωμένα σπίτια. Ο ήλιος έλαμπε και οι άνθρωποι εργάζονταν, γι’ αυτό συνεχίζαμε να επισκεπτώμεθα ανθρώπους μέχρι και μισή ώρα μετά τα μεσάνυχτα.»
Οι Μάρτυρες του Ιεχωβά στη Νορβηγία τώρα έχουν 29 εκκλησίες, με 570 διαγγελείς βόρεια του Αρκτικού Κύκλου. Η Εκκλησία του Μπάατσφιορντ είναι η δεύτερη βορειότερη εκκλησία των Μαρτύρων του Ιεχωβά στον κόσμο, μετά την Εκκλησία του Χάμμερφεστ στο δυτικό Φίννμαρκ. Συνολικά, υπάρχουν περίπου 7.000 διαγγελείς της Βασιλείας στη Νορβηγία.
Η Γκρέτε και ο Καρλ-Έρικ, που είναι Δανέζα και Σουηδός, κατά καιρούς σκέφθηκαν να φύγουν από τα άγονα βουνά του Φίννμαρκ και να ψάξουν για ένα θερμότερο μέρος. «Βλέπομε πολλούς λόγους για να πάμε νοτιώτερα,» εξήγησαν, «αλλά όταν αρχίζωμε να συζητούμε για το πού ακριβώς, τα πράγματα δυσκολεύουν λιγάκι. Και, πάντοτε, τελειώνουμε προτείνοντας κάποιο μέρος εδώ βόρεια του Αρκτικού Κύκλου. Εδώ νοιώθομε χρήσιμοι. Έχομε ευρυχωρία, ελευθερία και ειρήνη σε όμορφο περιβάλλον, και πάρα πολλούς φιλόξενους ανθρώπους που ενδιαφέρονται για τη Γραφική αλήθεια.
«Γι’ αυτό, θα συνεχίσωμε να περιμένωμε την άνοιξι να έρχεται πιο νωρίς, τα καλοκαίρια να είναι θερμά και οι χειμώνες σύντομοι και ήπιοι εδώ πάνω!»
[Εικόνα στη σελίδα 25]
Κάθε μέρα για δυόμισυ μήνες ο ήλιος ποτέ δεν δύει