Θα Υπάρχει Αρκετή Τροφή για να Τρώμε;

ΟΙ Γάλλοι το λένε nourriture. Οι Άγγλοι το ξέρουν ως food. Για τους Ιάπωνες είναι shokuji. Στην Ελληνική πώς είναι; Τροφή!

Όπως και αν το λέτε στη γλώσσα σας, η σκέψις του καλού φαγητού, δεν κάνει το στόμα σας να υγραίνεται όταν πεινάτε; Ασφαλώς, η καλή τροφή είναι πολύ επιθυμητή, ευχάριστη στη γεύσι και θρεπτική για το σώμα.

Εξ άλλου, η σκέψις της πείνας είναι τρομακτική. Οι συνέπειές της είναι καταστροφικές. Παρεμποδίζει την ανάπτυξι του σώματος και της διάνοιας και αποστερεί εκατομμύρια ανθρώπους από την ευκαιρία να ζήσουν μια φυσιολογική ζωή. Αλλά κάνει και κάτι ακόμη: Σκοτώνει.

Βέβαια, αν ζήτε σε μέρη όπως η Ευρώπη και η Βόρεια Αμερική, μπορεί να μη σκέφτεστε και πολύ την πείνα. Φυσικά, στενοχωρείσθε για τις υψηλές τιμές που πρέπει τώρα να πληρώνετε για την τροφή, αλλά λίγοι άνθρωποι σ’ αυτά τα μέρη πεινούν πραγματικά.

Πόσοι Επηρεάζονται;

Μπορεί να συγκλονισθήτε αν μάθετε ότι σήμερα πεινούν ένα δισεκατομμύριοa άτομα. Αυτός ο αριθμός προέρχεται από το Παγκόσμιο Συμβούλιο Τροφίμων, έναν οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών. Είναι περίπου το 25 τοις εκατό του παγκόσμιου πληθυσμού! Αυτός είναι ο λόγος που πολλοί ειδικοί θεωρούν τον αγώνα για την εξεύρεσι αρκετής τροφής ως το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα.

Αλλά μήπως το πρόβλημα μειώνεται τουλάχιστον; Όχι. «Το παγκόσμιο πρόβλημα της πείνας γίνεται χειρότερο και όχι καλύτερο», δήλωσε ο Σολ Λόνοβιτζ, εισηγητής μιας προεδρικής επιτροπής των Ηνωμένων Πολιτειών για την παγκόσμια πείνα. Και πρόσθεσε: «Εμπρός βρίσκεται μια μεγαλύτερη κρίσις, εκτός αν γίνουν συνδυασμένες προσπάθειες για να αποτραπή.»

Ομοίως, το περιοδικό Γ. Σ. Νιους εντ Γουώρλντ Ρηπόρτ έγραψε: «Κρίσις τροφίμων πιο σοβαρή κι από τη σημερινή ενεργειακή κρίσι απειλεί την παγκόσμια ειρήνη στα επόμενα 20 χρόνια, εκτός αν οι Η.Π. και άλλα έθνη αναλάβουν έντονη δράσι.»

Γιατί η πείνα αποτελεί απειλή για την παγκόσμια ειρήνη; Επειδή η ανικανοποίητη επιθυμία των φτωχών ανθρώπων να αποκτήσουν ένα αξιοπρεπές επίπεδο ζωής είναι η πιο ισχυρή εκρηκτική δύναμις στον κόσμο σήμερα. Ένα δισεκατομμύριο ωργισμένοι και απελπισμένοι άνθρωποι αποτελούν πραγματική απειλή για τη διεθνή τάξι.

Η απειλή μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη. Η Ρόγιαλ Μπανκ του Καναδά υπολογίζει ότι το 40 τοις εκατό περίπου του παγκόσμιου πληθυσμού υποφέρει από υποσιτισμό.» Αυτό σημαίνει πάνω από 1,6 δισεκατομμύριο άνθρωποι! Για παράδειγμα, σε μια Αφρικανική χώρα λέγεται ότι το 45 τοις εκατό των παιδιών πεθαίνουν πριν φθάσουν την ηλικία των πέντε ετών.

Γιατί τα Πράγματα Χειροτερεύουν;

Γιατί η κατάστασις χειροτερεύει; Δεν υπάρχουν ειδήσεις για την αύξησι των τροφίμων σε μερικές χώρες; Ναι, υπάρχουν μερικές αυξήσεις. Αλλά ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξάνει ακόμη ταχύτερα.

Έτσι, κατά μέσον όρο, υπάρχει στην πραγματικότητα μείωσις στην ποσότητα των τροφίμων που αναλογούν σε κάθε άτομο. Παραδείγματος χάρι, μια έρευνα του Ιδρύματος για Παγκόσμια Επαγρύπνησι έδειξε τα ακόλουθα:

Ποια είναι τώρα η παγκόσμια αύξησις του πληθυσμού; Περίπου 70 με 80 εκατομμύρια ετησίως, δηλαδή ένα νέο Πακιστάν κάθε χρόνο. Επίσης, αυτή η πληθυσμιακή αύξησις προκαλεί μεγαλύτερη χρήσι της καλλιεργήσιμης γης για μη γεωργική χρήσι. Περισσότερα σπίτια, καταστήματα, εργοστάσια, δρόμοι αεροδρόμια, σχολεία και άλλα, χτίζονται στις άλλοτε καλλιεργήσιμες εκτάσεις.

Κάθε μέρα, σ’ ολόκληρο τον κόσμο, η παραγωγή τροφίμων στερείται χιλιάδες μέτρα γης για χρήσεις όπως αυτές που αναφέρονται πιο πάνω. Αργά ή γρήγορα, το ανθρώπινο γένος θα αισθανθή τ’ αποτελέσματα από την απώλεια αυτής της καλλιεργήσιμης γης. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η απώλεια πραγματικής ή πιθανής καλλιεργήσιμης γης υπολογίζεται σε δέκα τετραγωνικά χιλιόμετρα (4 τετρ. μίλια) κατά μέσον όρο την ημέρα. Αυτό ισοδυναμεί με έκτασι γης πλάτους 0,8 χιλιομέτρου (μισό μίλι) και μήκους όσο η απόστασις από τη Νέα Υόρκη στο Σαν Φρανσίσκο—κάθε χρόνο!

Η υπερβολική βόσκησις των αγρών μικροτέρας παραγωγικότητας μεταβάλλει μερικούς απ’ αυτούς σε έρημο. Ένας αξιωματούχος των Ηνωμένων Εθνών υπολόγισε ότι ήδη η Έρημος Σαχάρα προχωρεί προς νότο με ρυθμό έξι χιλιόμετρα (περίπου τέσσερα μίλια) το έτος, κυρίως λόγω της υπερβολικής βοσκήσεως. Άλλες έρημοι, μεταξύ των οποίων η Αραβική, η Καλαχάρι, στη Νοτιοδυτική Αφρική, η Σονόραν του Μεξικού και των νότιων Ηνωμένων Πολιτειών, επεκτείνονται επίσης.

Το Αφρικανικό περιοδικό Του δε Πόιντ, ανέφερε γι’ αυτές τις ερήμους: «Καταβροχθίζουν 60.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα [περίπου 23.000 τετραγωνικά μίλια] καλλιεργήσιμων εκτάσεων κάθε χρόνο και σε μερικές περιοχές ο ρυθμός φθάνει τα 11 χιλιόμετρα [7 μίλια] το χρόνο.» Και το περιοδικό προσθέτει: «Οι επιστήμονες ωνόμασαν αυτή την πορεία ‘καρκίνο του δέρματος της γης’ και λένε ότι απλώνεται σαν ένας κακοήθης όγκος. Υπολογίζουν ότι το ένα τοις εκατό περίπου της καλλιεργήσιμης γης του κόσμου, μεταβάλλεται σε έρημο κάθε χρόνο . . . Οι περισσότεροι ειδικοί επί του θέματος πιστεύουν ότι ο άνθρωπος είναι πρωτίστως υπεύθυνος γι’ αυτή την κατάστασι. Η απερίσκεπτη καλλιέργεια και η υπερβολική εκμετάλλευσις της γης . . . είναι η βασική αιτία.»

Ένα άλλο πρόβλημα είναι οι υψηλές τιμές των καυσίμων, μια βασική δαπάνη για την παραγωγή τροφίμων. Τα λιπάσματα, τα τρακτέρ, τα φορτηγά και άλλα μηχανήματα εξαρτώνται από το πετρέλαιο. Ο ειδικός επί των καλλιεργειών Λέστερ Μπράουν είπε: «Ο συνδυασμός των ανερχομένων δαπανών για ενέργεια και των μειουμένων αποδόσεων από τη χρήσι χημικών λιπασμάτων συμβάλλει επίσης στη μείωσι της παραγωγής των δημητριακών.»

Ένα ακόμη αρνητικό στοιχείο πρέπει να προστεθή στην ήδη κρίσιμη κατάστασι των αποθεμάτων τροφίμων: όλο και περισσότερα σιτηρά μεταβάλλονται τώρα σε οινόπνευμα που χρησιμοποιείται σαν καύσιμο σε αυτοκίνητα και φορτηγά. Και όσο οι χώρες θα χρησιμοποιούν περισσότερα σιτηρά για να φτιάχνουν καύσιμα, τόσο τα σιτηρά που απομένουν για τροφή θα είναι κατ’ ανάγκην λιγότερα.

Ωστόσο, δεν ανακόπτουν την παλίρροια οι νεώτερες μέθοδοι παραγωγής τροφίμων; Για παράδειγμα, τι γίνεται με την «πράσινη επανάστασι;»

[Υποσημειώσεις]

[Πίνακας στη σελίδα 6]

ΕΤΗΣΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΤ’ ΑΤΟΜΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ

1970-76 Ανώτατο Όριο 1979

Ψάρια 43 λίμπρες. 36 λίμπρες.

Μοσχάρι 26 24

Αρνί 4.2 4

Σιτηρά 754 701