«Πόλεις Φαντάσματα»—Μνημεία που Διδάσκουν
ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΤΗ ΤΟΥ «ΞΥΠΝΑ!» ΣΤΟΝ ΚΑΝΑΔΑ
ΣΤΕΚΟΝΤΑΙ εκεί—ξύλινοι τάφοι, μαρτυρίες μιας περασμένης εποχής. Είναι ακόμη εύκολο να διαβάσης τις επιτάφιες επιγραφές:
«Εις μνήμην του Γουίλλιαμ Χιούτζιλ, Αποθανόντος εις Φούλερτον, Δυτικού Καναδά. Πέθανε στις 31Αυγ. 1863, σε ηλικία 23 ετών.»
«Αφιερωμένο στη μνήμη του Πήτερ Γκίμπσον από το Βανκλήκ Χιλ, Κομητείας Πρέσκοτ, Δυτικού Καναδά. Πέθανε στις 24 Ιουλίου 1863, σε ηλικία 31 ετών.»
Υπήρχαν κι άλλοι σαν αυτούς. Πολλοί από τους πεθαμένους ήσαν ηλικίας μεταξύ 20 και 40 ετών και λίγοι είχαν περάσει τα 40. Είχαν πεθάνει νέοι και, όπως συχνά μαρτυρούν οι επιτάφιες πλάκες τους, είχαν έλθει εδώ από πολλά μέρη της γης.
Είναι ενδιαφέρον το ότι αυτές οι επιτάφιες αναμνηστικές πλάκες βρίσκονται στη σκιά ενός πολύ μεγαλύτερου μνημείου, του Μπάρκερβιλ, μιας πόλεως που γεννήθηκε το 1862 και πέθανε το 1868,—ή σχεδόν πέθανε. Το 1868 το Μπάρκερβιλ κάηκε ως το έδαφος. Αλλά «αναστήθηκε,» όταν οι κάτοικοι άρχισαν να το ξαναχτίζουν την άλλη μέρα. Ύστερα σχεδόν ξαναπέθανε, αυτή τη φορά. από την εγκατάλειψι των ανθρώπων. Έγινε «πόλις—φάντασμα.»a
Αλλά στα τέλη της δεκαετίας του 1950, η επαρχιακή κυβέρνησις της Βρεταννικής Κολομβίας άρχισε να αποκαθιστά το Μπάρκερβιλ. Τώρα, χιλιάδες επισκέπτες μπορούν να συλλάβουν μερικές αναμνήσεις αυτής της πόλεως για την οποία κάποτε υπερηφανευόταν ο μεγαλύτερος πληθυσμός στην ήπειρο της Βόρειας Αμερικής δυτικά του Σικάγο και βόρεια του Σαν Φρανσίσκο.
Αλλά πώς πρωτοήλθε σε ύπαρξι το Μπάρκερβιλ, και σχεδόν σε μια νύχτα μέσα; Γιατί άνθισε και ύστερα σχεδόν πέθανε; Οι απαντήσεις βρίσκονται στο έδαφος πάνω στο οποίο βρίσκεται. Χτίσθηκε πάνω στο χρυσάφι. Ναι ήταν πόλις χρυσοθήρων, μια από τις πολλές του 19ου αιώνα.
Και τι μπορούμε να μάθομε από το Μπάρκερβιλ; Τι επιτάφιο μπορείτε να γράψετε στις πλάκες τέτοιων πόλεων που γεννήθηκαν από την μανιώδη έρευνα για χρυσό; Ζήστε σύντομα τη γέννησι και τη ζωή του Μπάρκερβιλ και δήτε τι θα επιγράφατε σ’ αυτό το μνημείο του παρελθόντος.
Το Μπάρκερβιλ Γεννιέται
Το Μπάρκερβιλ είναι χωμένο στην ορεινή έρημο της Βρεταννικής Κολομβίας, στη μακρινή δυτική επαρχία του Καναδά. Απέχει περίπου 800 χιλιόμετρα (500 μίλια) από το σημείο όπου εκβάλει ο Ποταμός Φραίηζερ στη θάλασσα κοντά στα σύνορα Καναδά—Ηνωμένων Πολιτειών στο Βανκούβερ. Λίγο μακρύτερα προς τα δυτικά βρίσκεται το Νησί Βανκούβερ. Στη νότια άκρη του βρίσκεται η Βικτώρια, μια από τις παλαιότερες κοινότητες της Βρεταννικής Κολομβίας.
Προτού ο Μπίλυ Μπάρκερ (από τον οποίο πήρε το όνομά του το Μπάρκερβιλ) αφήση το ιστιοφόρο του και παγιδευθή στον πυρετό του χρυσού της δεκαετίας του 1860, η Βικτώρια είχε περίπου 400 κατοίκους. Φαντασθήτε την έκπληξι αυτών των κατοίκων, όταν μια Κυριακή έκαμε την εμφάνισί του στο λιμάνι ένα πλοίο με 450 επιβάτες! Προς τι αυτή η ανθρωποσυρροή;
Είχε διαρρεύσει η φήμη ότι στον Ποταμό Φραίηζερ υπήρχε χρυσάφι. Μια μικρή ομάδα ορύχων είχε ξεκινήσει από το Σαν Φρανσίσκο ψάχνοντας για χρυσάφι. Ενθαρρύνθηκαν όταν βρήκαν χρυσάφι σε αρκετή ποσότητα και έστειλαν μήνυμα πίσω στο Σαν Φρανσίσκο. Σαν αποτέλεσμα, τον Απρίλιο του 1858, αγκυροβόλησε στη Βικτώρια αυτό το πλοίο με τους 450 άνδρες. Τους επόμενους τρεις μήνες, 23.000 ακόμη έφθασαν δια θαλάσσης και 8.000 δια ξηράς! Αλλά περίπου 25.000 απ’ αυτούς επέστρεψαν στις πατρίδες τους. Λόγω των μεγάλων δυσκολιών, παρέμειναν μόνο οι δυνατοί και αποφασισμένοι.
Τον επόμενο χρόνο, οι ατρόμητοι που είχαν απομείνει τράβηξαν προς βορρά στον Φραίηζερ και τελικά μέσω των παραποτάμων του έφθασαν σε μια περιοχή που ονομάζεται Κάριμπου. Εδώ ανακάλυψαν χρυσάφι με τον τόννο! Εδώ, το 1862 εγκαταστάθηκε για καλά ο Μπίλυ Μπάρκερ και η παρέα του. Το Μπάρκερβιλ πήρε τότε το όνομά του και η ανάπτυξίς του ήταν ραγδαία. Σύντομα οι χρυσοθήρες κι εκείνοι που τόλμησαν να γίνουν χρυσοθήρες, κατέφθαναν στο Κάριμπου απ’ όλη τη Βόρεια Αμερική, και μάλιστα απ’ όλο τον κόσμο.
Το Μπάρκερβιλ ήταν μια από τις στιγμιαίες πόλεις που γεννήθηκαν τότε από ανάγκη μάλλον παρά από προγραμματισμό. Ήταν μια σειρά από ξύλινες καλύβες, μαγαζιά και ‘σαλούν’, φτιαγμένα πάνω σε πασσάλους, για να προστατεύωνται από τις ξαφνικές πλημμύρες. Στον κολοφώνα της, η πόλις έφθασε τους 10.000 περίπου σε πληθυσμό. Ωστόσο, μολονότι το δέλεαρ τον χρυσού τράβηξε χιλιάδες, μόνο λίγοι αμείφθηκαν. Η πλειονότης υποχώρησε εμπρός στις αφάνταστες δυσκολίες.
Επικίνδυνο Ταξίδι
Ο Ποταμός Φραίηζερ ήταν το πιο επικίνδυνο εμπόδιο που αντιμετώπισαν οι χρυσοθήρες στο ταξίδι τους προς τα χρυσωρυχεία. Μια έκθεσις υπολόγιζε ότι το 1858 περίπου το ένα τέταρτο των ‘κανώ’ που αποπειράθηκαν να κάμουν το ταξίδι, χάθηκαν. Ένας άνδρας που ήξερε τους κινδύνους ήταν ο Σάιμον Φραίηζερ, από τον οποίον πήρε το όνομα το ποτάμι. Αυτός και μερικοί άλλοι ταξιδιώτες τόλμησαν να περάσουν τις ύπουλες χαράδρες και καταρράκτες του το 1808.
Γιατί όμως δεν πήγαν από την ξηρά; Ο Φραίηζερ έγραψε: «Όσο για το δρόμο της ξηράς, μόλις που μπορούσαμε να προχωρούμε ακόμη και (μόνο) με τα όπλα μας. Ήμουν πολύ καιρό στα Βραχώδη Όρη, αλλά δεν έχω δει κάτι όμοιο μ’ αυτή τη χώρα. Είναι τόσο άγρια, ώστε δεν μπορώ να βρω λόγια να περιγράψω την κατάστασί μας μερικές φορές.»
Οι χρυσοθήρες που ταξίδευαν από το Φαράγγι Φραίηζερ και πέρα, συχνά αποθαρρύνονταν εντελώς από τα ύπουλα μονοπάτια που έπρεπε ν’ ακολουθούν. Εκτός αυτού, οι κίνδυνοι περιελάμβαναν τη λάσπη, το χιόνι, τα σμήνη των κουνουπιών και των άγριων μυγών το υπερβολικό κρύο, τη μονότονη τροφή, τις υψηλές τιμές και τον πρώτο καιρό, τις επιθέσεις των Ινδιάνων.
Όταν έφθαναν στα χρυσωρυχεία, εξακολουθούσαν πάντοτε να υπάρχουν λόγοι για απογοήτευσι. Οι ατέλειωτες, δύσκολες ώρες εργασίας, συνωδεύοντο από φρικτές καιρικές συνθήκες. Τα ατυχήματα στα ορυχεία ήσαν συνηθισμένα. Η κακή διαβίωσις, ο αλκοολισμός και η κακή διατροφή έπαιρναν επίσης το φόρο τους.
Οι συνθήκες ταξιδιού βελτιώθηκαν όταν τελικά κατασκευάσθηκε προς τα χρυσωρυχεία ένας δρόμος για άμαξες. Στο Φαράγγι Φραίηζερ, ο δρόμος ήταν σκαμμένος, στα τοιχώματα του βουνού και κρεμόταν πάνω από τους γκρεμούς του φαραγγιού. Ήταν τόσο γιγάντιο κατόρθωμα, που μερικοί το χαρακτήρισαν σαν το όγδοο θαύμα του κόσμου. Ένα τμήμα 480 χιλιομέτρων (300 μιλίων) συμπληρώθηκε το 1863 και σύντομα ο δρόμος ανοίχθηκε μέχρι το Μπάρκερβιλ.
Τι Είδους Άνθρωποι;
Η χρυσοθηρία δημιουργεί και ελκύει κάθε είδους ανθρώπους—άπληστους, άνομους, παράτολμους, χαρτοπαίχτες, γυναίκες αμφίβολης αρετής, τυχοδιώκτες αλλά και έντιμους επιχειρηματίες και χρυσωρύχους που θέλουν να καλυτερεύσουν τη ζωή τους.
Ο Μπίλυ Μπάρκερ ήταν ένας από τους «θρύλους» του Κάριμπου. Μαζί με την παρέα του, διεκδίκησε γη που τον έκανε πλούσιο. Δαπάνησε όμως τα χρήματά του αμέσως μόλις τα μάζεψε, και πέθανε φτωχός σ’ ένα γηροκομείο.
Ο «Κάριμπου» Κάμερον, ήλθε από το Οντάριο. Ταξίδεψε διά θαλάσσης τα 19.000 χιλιόμετρα (12.000 μίλια) γύρω από την άκρη της Νότιας Αμερικής, με τη γυναίκα του και το μικρό παιδί του. Δυστυχώς, το μωρό αρρώστησε και πέθανε. Το ίδιο και η γυναίκα του. Είχε αντιπαθήσει τις δυσκολίες του χρυσωρυχείου και ζήτησε να ταφή όταν πεθάνη στην πατρίδα της το Οντάριο. Έτσι ο Κάμερον την έθαψε προσωρινά σ’ ένα τενεκεδένιο φέρετρο κλεισμένο σ’ ένα ξύλινο κουτί. Λίγο αργότερα η παρέα του ανακάλυψε χρυσάφι, το δεύτερο σε πλούτο στοιχείο στο Κάριμπου. Αλλά ο Κάμερον ένοιωθε όλο και μεγαλύτερη θλίψι τώρα που η γυναίκα του και το παιδί του ήσαν νεκροί. Ο Κάμερον ορκίσθηκε να εκπληρώση την επιθυμία της γυναίκας του. Έτσι, στην καρδιά του χειμώνα, σε θερμοκρασία υπό το μηδέν και με αρκετό χιόνι πάνω από το έδαφος ξεκίνησε για τη Βικτώρια με το πτώμα της γυναίκας του.
Ύστερα από ένα δύσκολο ταξίδι μέσα από την έρημο, η παρέα του Κάμερον έφθασε στη Βικτώρια ένα μήνα αργότερα, όπου ξανάθαψε προσωρινά το πτώμα της γυναίκας του. Ο Κάμερον επέστρεψε ύστερα στα χρυσωρυχεία και το φθινόπωρο εκείνο ξαναγύρισε στη Βικτώρια, πιο πλούσιος κατά μερικές εκατοντάδες χιλιάδες δολλάρια. Έτσι πλήρωσε εύκολα για το ταξίδι του με ιστιοφόρο στην ανατολική ακτή. Έφθασε ως το Κόρνγουωλ του Οντάριο, όπου για τρίτη φορά έθαψε τη γυναίκα του. Σήμερα, το Μπάρκερβιλ έχει μια επιτάφια επιγραφή για τον «Κάριμπου» Κάμερον ο οποίος πέθανε εκεί ‘άφραγκος.’
Βέβαια, δεν πέθαναν ‘άφραγκοι’ όλοι όσοι έγιναν πλούσιοι στο Κάριμπου. Μερικοί χειρίσθηκαν καλά τα χρήματά τους. Αφού τα μάζεψαν έφυγαν από το Κάριμπου για ν’ απολαύσουν τους υλικούς καρπούς των κόπων τους. Άλλοι παρέμειναν και βοήθησαν στη σταθερή μελλοντική ανάπτυξι της περιοχής.
Το Μπάρκερβιλ και Μαθήματα για Σήμερα
Το Μπάρκερβιλ εξακολουθεί να είναι ένα μνημείο. Για να διαφυλαχθή η ιστορία του ενήργησαν άνθρωποι που ενδιαφέροντο για να αποκαταστήσουν το Μπάρκερβιλ από την κατάστασι της «πόλεως—φάντασμα.»
Τι σκέπτονται μερικοί καθώς περπατούν στους δρόμους του Μπάρκερβιλ σήμερα; Συλλογίζονται το παρελθόν, και ίσως να οραματίζωνται επωφελώς τις επιτάφιες πλάκες με τα μαθήματα για την εποχή μας.
Μια απ’ αυτές θα μπορούσε να λέη: «Η Απληστία για Υλικά Πλούτη Μπορεί να Μεταβάλη την Αίσθησί Σας για τις Αξίες.» Η δίψα για πλούτη μπορεί να σπρώξη έναν άνθρωπο να κάνη πράγματα που καταστρέφουν την οικογένειά του. Θα είναι τότε ευτυχισμένος; Μην ξεχνάτε τον «Κάριμπου» Κάμερον που έγινε πλούσιος, αλλά για τον οποίον λέγεται: ‘Το χρυσάφι, πολύ λίγο μπόρεσε να ησυχάση τη συνείδησι του Κάμερον. Αισθανόταν πιο πολύ την έλλειψι της γυναίκας του και της κόρης του τώρα που είχε χρήματα και δεν μπορούσε να τα μοιρασθή μαζί τους. Ποτέ δεν συνήλθε εντελώς από την τραγωδία του.’—1 Τιμ. 6:8-10.
Μια άλλη επιγραφή: «Πρέπει να Αγωνίζεσαι για να Πάρης ότι Αξίζει Πραγματικά.» Τι είναι πιο σπουδαίο για σας; Η απόκτησις της επιδοκιμασίας του Θεού; Δεν θάπρεπε να είναι; Αυτή υπόσχεται ένα βραβείο πολύ πιο πολύτιμο από το χρυσάφι—αιώνια ζωή κάτω από τη διακυβέρνησι της βασιλείας του Θεού.—Λουκ. 13:24.
Πράγματι όταν το σκεφθήτε, υπάρχουν μαθήματα που μπορούμε να πάρωμε από τα μνημεία του παρελθόντος, αν θέλουμε να ψάξωμε γι’ αυτά.
[Υποσημειώσεις]
a «Πόλις—φάντασμα»: «Πόλις που κάποτε ανθούσε πλήρως ή σχεδόν εγκαταλειμμένη συνήθως λόγω εξαντλήσεως κάποιου φυσικού πλούτου (συνήθως το χρυσάφι).»—Webster’s New Collegiate Dictionary