Αμαρτία;—Τι Είναι Αυτό;
«Καταπνίξτε την παγίδα της ενοχής» είπε ένας υποστηρικτής της θεωρίας του ΕΓΩκεντρισμού. Η καθαρή αλήθεια, όμως, είναι ότι αυτοί που δεν νοιώθουν καμμιά ενοχή, είναι άρρωστοι.
ΜΠΟΡΕΙ η αμαρτία να εξαλειφθή με μια απλή διακήρυξι; Αυτό θα έμοιαζε με την προσπάθεια να ρίξωμε τον πυρετό σπάζοντας το θερμόμετρο, να αναχαιτίσωμε το έγκλημα καταργώντας τους νόμους. Η απόρριψις του Βιβλίου που καθορίζει την αμαρτία, δεν την εξαλείφει. Ακόμη και χωρίς την Αγία Γραφή, η αμαρτία υπάρχει και όλοι το γνωρίζουν. Μιλώντας για κείνους που δεν γνωρίζουν τους νόμους του Θεού, η Αγία Γραφή λέγει:
«Όταν οι εθνικοί οι μη έχοντες νόμον πράττουσιν εκ φύσεως τα του νόμου, ούτοι νόμον μη έχοντες είναι νόμος εις εαυτούς, οίτινες δεικνύουσι το έργον του νόμου γεγραμμένον εν ταις καρδίαις αυτών, έχοντες συμμαρτυρούσαν την συνείδησιν αυτών και τους λογισμούς κατηγορούντας ή και απολογουμένους μεταξύ αλλήλων.»—Ρωμ. 2:14, 15
Άσχετα με τους διάφορους ισχυρισμούς υπηρετείτε οποιονδήποτε ή οτιδήποτε ακολουθείτε: «Δεν εξεύρετε ότι εις όντινα παριστάνετε εαυτούς δούλους προς υπακοήν, είσθε δούλοι εκείνου εις τον οποίον υπακούετε, ή της αμαρτίας προς θάνατον ή της υπακοής προς δικαιοσύνην;»—Ρωμ. 6:16.
Η αμαρτία και η ενοχή υπάρχουν στην ατελή ζωή όλων μας. Το να ενεργή κανείς όπως η γυναίκα που αναφέρεται στο εδάφιο Παροιμίαι 30:20 δεν θα άλλαζε το γεγονός: «Τοιαύτη είναι η οδός της μοιχαλίδος γυναικός· τρώγει και σπογγίζει το στόμα αυτής, και λέγει, Δεν έπραξα ανομίαν.» Η σημερινή γενιά του Εγώ, αντιγράφει, την άρνησί της στο να διακρίνη την αμαρτία και την ενοχή. Όπως λέγει το εξώφυλλο του βιβλίου Χουατέβερ Μπικέιμ οφ Σιν; του Δρος Καρλ Μέννινγκερ: «Η λέξις αμαρτία έχει σχεδόν εξαφανισθή από το λεξιλόγιό μας, αλλά η έννοια της ενοχής παραμένει στην καρδιά και στη διάνοια μας.»
Η Αξία της Ενοχής
«Μερικοί άνθρωποι,» λέγει ο ψυχαναλυτής Γουίλλαρντ Γκέυλιν, «ποτέ δεν έχουν δοκιμάσει το αίσθημα της ενοχής. Εν τούτοις, ούτε αυτοί είναι τυχεροί, ούτε εμείς είμαστε ευτυχείς που τους έχομε ανάμεσά μας. Η ανικανότης να αισθάνεται ενοχή είναι το βασικό ελάττωμα στο άτομο που πάσχει από ψυχοπάθεια ή είναι αντικοινωνικό.» Διαφέρει από τους γκούρου (πνευματικούς δασκάλους) του εγωκεντρισμού, οι οποίοι λέγουν ότι η ενοχή είναι ένα ανώφελο αίσθημα. «Η ενοχή,» λέγει ο Γκέυλιν, «δεν αποτελεί μόνο μια μοναδική ανθρώπινη εμπειρία· η καλλιέργειά της από τους ανθρώπους—μαζί με τη ντροπή—παρέχει τα πιο ευγενικά, τα πιο γενναιόδωρα και ανθρώπινα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που διακρίνουν το είδος μας.»
Όλοι διαμορφώνομε μέσα μας μια ταυτότητα ή ένα πρότυπο του εαυτού μας. Ταυτιζόμαστε μ’ αυτό το εσωτερικό πρότυπο. Αυτό το πρότυπο γίνεται το μέτρο ή το ιδεώδες με το οποίο μετρούμε τον εαυτό μας, είτε επιδοκιμαστικά είτε αποδοκιμαστικά. Αυτό το πρότυπο αναπτύσσεται από τη συναναστροφή μας με τους γονείς μας και τη διδασκαλία τους ή το παράδειγμά τους. Άλλα άτομα, επίσης, τα οποία σεβόμεθα ή θαυμάζομε, συμβάλλουν στην ανάπτυξι αυτού του εσωτερικού ιδεώδους μέσα μας. Οι αρχές που τηρούμε ή μελετούμε προσθέτουν σ’ αυτό. Αν μελετούμε την Αγία Γραφή, αυτό το πρότυπο ή το ιδεώδες διαμορφώνεται σύμφωνα με το πρότυπο του Ιεχωβά Θεού, επειδή η Αγία Γραφή αντανακλά τις αρχές που είναι έμφυτες στο Θεό, όπως είναι η δικαιοσύνη, η αγάπη, η σοφία, η δύναμις, η εργασία, η σκοπιμότης, και πολλές άλλες. Όσο περισσότερο ζούμε σε αρμονία μ’ αυτόν τον ορθό κανόνα που βρίσκεται μέσα μας, τόσο περισσότερο μπορούμε να σεβώμαστε τον εαυτό μας, ναι, ακόμη και να τον αγαπούμε.
Εν τούτοις, όταν δεν κατορθώνωμε να ανταποκριθούμε σ’ αυτό το εσωτερικό ιδεώδες, αισθανόμαστε ένοχοι. Είναι αυτό ωφέλιμο; Σχετικά μ’ αυτό, ο ψυχαναλυτής Γκέυλιν λέγει τα εξής:
«Η ενοχή δεν είναι ένα ‘ανώφελο’ αίσθημα· είναι το αίσθημα που διαπλάθει πολύ την καλωσύνη μας και τη γενναιοδωρία μας. Μας ειδοποιεί όταν παραβαίνωμε τους νόμους συμπεριφοράς που προσωπικά επιθυμούμε να τηρούμε. Το αίσθημα της ενοχής μάς γνωστοποιεί ότι αποτύχαμε στο ιδεώδες μας.»
Η Συνείδησις μάς Κάνει Μοναδικούς
Από όλα τα επίγεια δημιουργήματα, μόνο οι άνθρωποι έχουν συνείδησι. Η βάσις για τη λειτουργία της είναι οι κανόνες ή τα ιδεώδη που έχομε μέσα μας. Αν μελετούμε την Αγία Γραφή και γινώμαστε Θεοειδείς, μπορούμε με ασφάλεια ν’ αφήσωμε τη συνείδησί μας να γίνη οδηγός μας. Αν η διαγωγή μας παρεκκλίνη από το θέλημα του Θεού, η συνείδησις μάς τύπτει, και αισθανόμαστε ενοχή.
Τα ζώα δεν έχουν συνείδησι ώστε να τα κάνη να αισθάνωνται ενοχή. Τα σκυλιά μπορεί να δείχνουν κάποια ενοχή όταν έχουν παρακούσει σε κάτι, αλλά είναι μόνο φόβος της δυσαρέσκειάς μας. Αλλά εξ αιτίας της συνειδήσεως, η διαγωγή των ανθρώπων συχνά έρχεται κάτω από αυστηρό έλεγχο. «Έχοντες συμμαρτυρούσαν την συνείδησιν αυτών και τους λογισμούς [ως προς το τι πρέπει να είναι] κατηγορούντας ή και απολογουμένους μεταξύ αλλήλων.»—Ρωμ. 2:15
Στην προσπάθειά τους να ‘καταπνίξουν την ενοχή,’ οι άνθρωποι καυτηριάζουν τη συνείδησί τους για να την κάνουν αναίσθητη, να την κάνουν να σωπάση. ‘Έχουν την εαυτών συνείδησιν κεκαυτηριασμένην.’ Προσπαθούν, επίσης, ν’ αντικαταστήσουν το προηγούμενο εσωτερικό ιδεώδες τους με κάποιο καινούργιο, κάποιο με πιο ευτελείς κανόνες ή χωρίς κανόνες. Είναι μια επιστροφή στην παλιά ανηθικότητα, αλλά μεταμορφώνεται και παρουσιάζεται ως «η νέα ηθική.» Ενεργώντας έτσι, «και ο νους αυτών και η συνείδησις είναι μεμιασμένα.»—1 Τιμ. 4:2· Τίτον 1:15.
Πρέπει να διατηρούμε την πολύτιμη ικανότητα του να αισθανώμαστε την ενοχή. Για να το κάνωμε αυτό, πρέπει να ‘έχωμεν συνείδησιν αγαθήν.’ Αν μια συνείδησις είναι ασθενής, μην την μολύνετε πηγαίνοντας εναντίον της, αλλά βοηθήστε την να δυναμώση, φέροντας σε Χριστιανική ωριμότητα τον ‘κρυπτόν άνθρωπον της καρδίας’ που βασίζεται στον Λόγο του Θεού.—1 Πέτρ. 3:4, 16· 1 Κορ. 8:7.
Αντικρύστε τα Σφάλματά Σας
«Πάντες ήμαρτον και υστερούνται της δόξης του Θεού,» σύμφωνα με την εικόνα του οποίου δημιουργήθηκε ο άνθρωπος. (Ρωμ. 3:23· Γεν. 1:27) Επομένως, όλοι έχομε αιτία να αισθανώμαστε ενοχή. Εκείνοι που δεν αισθάνονται ενοχή κρύβονται μάταια, όπως η παροιμιώδης στρουθοκάμηλος που κρύβει το κεφάλι της στην άμμο.
Το πρώτο ανθρώπινο ζεύγος αισθάνθηκε ενοχή όταν αμάρτησαν, και κρύφθηκαν. Όταν ανακαλύφθηκαν και ελέγχθηκαν, έκαναν εκείνο που τόσοι πολλοί από μας κάνουν: προσπάθησαν να επιρρίψουν την ενοχή τους σε κάποιον άλλο. Η αφήγησις μας λέγει: «Και είπεν ο Αδάμ, Η γυνή την οποίαν έδωκας να ήναι μετ’ εμού, αυτή μοι έδωκεν από του δένδρου, και έφαγον. Και είπε Κύριος ο Θεός προς την γυναίκα, Τι είναι τούτο το οποίον έκαμες; Και η γυνή είπεν, Ο όφις με ηπάτησε, και έφαγον.»—Γεν. 3:12, 13.
Λέγεται ότι η δυστυχία αγαπά τη συντροφιά. Η ενοχή απολαμβάνει ακόμη περισσότερο τη συντροφιά—και όσο περισσότερη συντροφιά έχει τόσο περισσότερο χαίρεται. Ο Δρ Μέννινγκερ έγραψε:
«Αν ένας όμιλος ανθρώπων πεισθούν να μοιρασθούν την ευθύνη για κείνο που θα ήταν αμαρτία αν το έκανε ένα άτομο, το βάρος της ενοχής αμέσως σηκώνεται από τους ώμους όλων των ενδιαφερομένων. Άλλοι μπορεί να προφέρουν κατηγορίες, αλλά η ενοχή στην οποία μετέχουν πολλοί, φεύγει από το άτομο.»—Χουατέβερ Μπικέιμ οφ Σιν;, σελ. 95.
Πού τελικά μπορεί να καταλήξη αυτό; Σχετικά με την «αμαρτία του πολέμου,» ο δρ Μέννινγκερ λέγει τα εξής: «Όλες οι πράξεις που συνήθως χαρακτηρίζονται εγκληματικές ή εφάμαρτες επιτρέπονται ξαφνικά—οι φόνοι, οι ακρωτηριασμοί, οι εμπρησμοί, οι ληστείες, οι απάτες, οι αδικίες, τα σαμποτάζ, οι βανδαλισμοί, και οι σκληρότητες.»—Σελ. 101.
Ο Μέννινγκερ προχωρεί να ζωγραφίση την αμαρτία πιο ζωηρά και υποβάλλει ερωτήματα, λέγοντας:
«Η εικόνα ενός καμένου παιδιού που κλαίει γοερά ή μιας γυναίκας μισο-ακρωτηριασμένης ή ξεκοιλιασμένης, μας συγκλονίζει και μας αναστατώνει μολονότι δεν ακούσαμε τον ήχο των κραυγών και των βογγητών. Δεν είμεθα μάρτυρες στη θλίψι της συντετριμμένης μητέρας. Δεν γνωρίζομε τίποτα για την απογοήτευσι, την απελπισία, την ολική απώλεια. Δεν πηγαίνομε μαζί τους στα νοσοκομεία για να δούμε τις φρικτές πληγές, τα φρικιαστικά εγκαύματα, τα σπασμένα μέλη. Και όλα αυτά είναι μόνο μια μικροσκοπική κουκίδα σ’ ένα μεγάλο χάρτη που αποτελείται από εκατομμύρια τέτοιες κουκίδες. Είναι πέρα από κάθε περιγραφή. Πέρα από κάθε κατανόησι. Πέρα από κάθε φαντασία.
«Αλλά ποιος είναι υπεύθυνος γι’ αυτό το κακό; Ασφαλώς η αμαρτία, αλλά τίνος αμαρτία είναι; Κανείς δεν θέλει ν’ αναλάβη την ευθύνη. Κάποιος είπε σε κάποιον να πη σε κάποιον να πη σε κάποιον να κάνη αυτό και αυτό. Κάποιος αποφάσισε να το εξαπολύση και κάποιος άλλος δέχθηκε να το πληρώση. Αλλά ποιος; Και πώς ψήφισα εγώ; . . . Μερικές φορές νομίζω ότι οι μόνοι εντελώς και συνεπώς ηθικοί άνθρωποι, είναι εκείνοι που αρνούνται να συμμετάσχουν.»—Σελ. 102, 103.
Αντιμετωπίστε τα Σφάλματά Σας!
Η εντιμότης απαιτεί από τον καθένα μας ν’ αντιμετωπίζη την αμαρτία του και την ενοχή του. Η διανοητική υγεία απαιτεί να απαλλαγούμε απ’ αυτήν. Ο Ιεχωβά μάς παρέχει τον τρόπο για να το κάνωμε αυτό.
Ο Λόγος του Θεού δείχνει τον μόνο αποτελεσματικό τρόπο για την αντιμετώπισι της αμαρτίας. Παραδεχθήτε την: «Εάν είπωμεν ότι αμαρτίαν δεν έχομεν, εαυτούς πλανώμεν και η αλήθεια δεν είναι εν ημίν.» (1 Ιωάν. 1:8) «Ο κρύπτων τας αμαρτίας αυτού δεν θέλει ευοδωθή.» (Παροιμ. 28:13) Εξομολογηθήτε την αμαρτία σας στον Θεό: «Είπα, Εις τον Κύριον θέλω εξομολογηθή τας παραβάσεις μου.» (Ψαλμ. 32:5) Η συγχώρησις ακολουθεί την εξομολόγησι: «Εάν ομολογώμεν τας αμαρτίας ημών [στον Θεό], είναι πιστός και δίκαιος, ώστε να συγχωρήση εις ημάς τας αμαρτίας.» (1 Ιωάν. 1:9) Η ενοχή τότε εξαφανίζεται: Η συγχώρησις από τον Θεό έρχεται μέσω του Χριστού, και αυτή η συγχώρησις «θέλει καθαρίσει την συνείδησίν σας από νεκρών έργων.» (Κολ. 1:14· Εβρ. 9:14) Κατόπιν η συνείδησίς μας δεν χρειάζεται πια να αισθάνεται ενοχή.
Συνεπώς, αντιμετωπίστε την αμαρτία σας, παραδεχθήτε την, εξομολογηθήτε την στον Θεό, ζητήστε συγχώρησι γι’ αυτήν. Μερικές φορές μπορεί ν’ ακολουθήση τιμωρία, αλλά συχνά η εξομολόγησις ακολουθείται από τη συγχώρησι και εκεί τελειώνει το ζήτημα.
Η γενεά του Εγώ επιζητεί να αποτινάξη την ενοχή με το ν’ αρνηθή την αμαρτία. Αμαρτία στην κυριολεξία σημαίνει «αποτυχία στον στόχο.» Η «νέα ηθική» τους ασφαλώς χάνει τον στόχο, όπως φαίνεται από τους καρπούς της. Οι ισχυρισμοί των ψυχολόγων που είναι ειδικοί, σε θέματα συμπεριφοράς, ότι δεν λαμβάνομε καμμιά απόφασι και επομένως δεν έχομε καμμιά ευθύνη, κρύβει την αμαρτία. Είναι μια ψυχολογία που δεν βρίσκει κανένα λάθος: κανείς δεν είναι υπεύθυνος, κανείς δεν φταίει, κανείς δεν είναι ένοχος, κανείς δεν αμαρτάνει. Είναι ακριβώς το είδος της ψυχολογικής φλυαρίας, από την οποίαν αρπάζονται οι ‘εγωπρωτισταί’ και πίσω από την οποία κρύβονται και ρωτούν συνωφρυωμένοι: «Αμαρτία; Τι είναι αυτό;»
Υγιής ψυχολογία είναι να παραδέχεται κανείς την αμαρτία και να την αντιμετωπίζη. Ο Λόγος του Θεού είναι το κλειδί που μας καθιστά ικανούς να το κάνωμε αυτό. Δείχνει ότι πρέπει να έχωμε μια κατάλληλη άποψι για τον εαυτό μας, ότι πρέπει να υπολογίζωμε τους άλλους και, πάνω απ’ όλα, πρέπει ν’ αγαπούμε τον Δημιουργό μας Ιεχωβά Θεό και να δεχώμαστε τις αρχές του σαν οδηγό μας. Το επόμενο άρθρο αναπτύσσει αυτά τα σημεία.