Μήπως Φταίει η Γαμήλιος Διάταξις;

ΕΠΕΙΔΗ τα προβλήματα του γάμου πέφτουν σαν χιονοστιβάδες τον τελευταίο καιρό, μερικοί διερωτώνται: Μήπως φταίει η ίδια η γαμήλιος διάταξις; Μήπως θα έπρεπε να εγκαταλειφθή ως ακατάλληλη για τις ημέρες μας;

Αν ένας μηχανικός αγνοήση τις οδηγίες του κατασκευαστού και χρησιμοποιή κακώς τη μηχανή έως ότου χαλάση, μήπως θα φταίη ο κατασκευαστής; Αν σ’ ένα μακρυνό ταξίδι ο οδηγός ενός αυτοκινήτου αγνοήση τον οδικό χάρτη και χαθή, μήπως θα φταίη αυτός που έφτιαξε τον χάρτη;

Όχι, η κακή χρήσις κάποιου πράγματος δεν σημαίνει ότι δεν είναι καλό. Ποιος συνήθως φταίει; Εκείνος που το χρησιμοποιεί κακώς.

Μήπως αυτό συμβαίνει και με τη γαμήλιο διάταξι; Τι δείχνουν τα γεγονότα; Έχει αποδειχθή ότι είναι καλύτερο για τους ανθρώπους να εγκαταλείψουν τον νόμιμο γάμο ακολουθώντας άλλους τρόπους ζωής; Τι έχει συμβή στα παιδιά που προέρχονται από διαλυμένα σπίτια, και στην κοινωνία εν γένει;

Τι Δείχνει το Υπόμνημα

Η ιστορία δείχνει ότι όταν ο γάμος και η οικογένεια κλονίζονται, το ίδιο συμβαίνει σε ολόκληρη την ηθική κατάστασι της κοινωνίας. Το τελικό αποτέλεσμα δεν ήταν βελτίωσις, αλλά περισσότερα προβλήματα. Ολόκληρες αυτοκρατορίες κατέρρευσαν όταν οι άνθρωποι δεν εργάζονταν για να διατηρήσουν τον γάμο και την οικογένεια.

Στους καιρούς μας, τα άσχημα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα βλαβερά για πιο αθώα πλάσματα, τα παιδιά, που γίνονται θύματα της διαλύσεως των γάμων. Σε μια χώρα της Δυτικής Αφρικής, τη Γκάνα, μια είδησις αναφέρει τα εξής για πολλά παιδιά που προέρχονται από διαλυμένα σπίτια:

«Τα παιδιά που προέρχονται από τέτοια σπίτια είναι τα χειρότερα. Ποτέ δεν έλαβαν σωστή φροντίδα από τους γονείς τους· τα έχουν παραμελήσει, δεν τους δείχνουν αγάπη, δεν τα φροντίζουν και κανείς πράγματι δεν ενδιαφέρεται για το τι κάνουν. Γίνονται οκνηρά από τη νηπιακή ηλικία και μετατρέπονται . . . . σε στυγερούς εγκληματίες όταν μεγαλώσουν, ενεργώντας πάντοτε αντίθετα με τον νόμο.»

Η απουσία ενός πατρός που ενδιαφέρεται, δημιουργεί μεγάλα προβλήματα σ’ ολόκληρη την οικογένεια, ιδιαίτερα στα νεαρά αγόρια που χρειάζονται τη σταθερή του καθοδηγία και υποστήριξι. Παραδείγματος χάριν, ο πατέρας μιας Αμερικανικής οικογενείας αναγκαζόταν λόγω της εργασίας του να μένη μακρυά από το σπίτι του αρκετές εβδομάδες κατά καιρούς. Ως αποτέλεσμα, ο ηλικίας τριών ετών γιος του έγινε υπερδραστήριος και σηκωνόταν συνήθως 10 ή 11 φορές τη νύχτα αναζητώντας τον πατέρα του. Η μητέρα του παρετήρησε ότι όταν ο πατέρας ήταν στο σπίτι, το αγόρι κοιμόταν ήσυχα μέχρι το πρωί και συμπεριφερόταν πολύ πιο καλύτερα. Είπε σχετικά τα εξής: «Αυτό το μικρό αγόρι χρειάζεται τον πατέρα του. Πηγαίνει σε παιδικό σταθμό δύο μέρες την εβδομάδα και οι δάσκαλοι μπορούν να καταλάβουν πότε [ο πατέρας του] είναι στο σπίτι. Αυτό γίνεται φανερό από τη συμπεριφορά του.»

Μολονότι η πλειονότης παραδέχεται ότι τα παιδιά χειροτερεύουν όταν οι γονείς δεν συμφωνούν, ή χωρίζουν, ή λείπουν πολύ συχνά, τι μπορεί να λεχθή για τους εφήβους; Μήπως περνούν καλύτερα με το ν’ ακολουθούν το σύγχρονο ρεύμα προς το διαζύγιο, τον χωρισμό, τον ‘ανοικτό γάμο,’ από το να ζουν μαζί χωρίς να νυμφευθούν, ή κάνοντας ‘γάμους τύπου’ κοινοβίου;

Καλύτερα;

Σε πολλές χώρες σήμερα υπάρχει μεγάλη τάσις να διαλύουν οι άνθρωποι τον γάμο μόλις εμφανισθούν προβλήματα. Το περιοδικό Οικογενειακός Κύκλος αναφέρει τα εξής: «Ένα πλήθος από βιβλία και άρθρα πιστοποιεί ότι οι διαρκείς δεσμεύσεις δεν είναι βιώσιμες, ότι οι κίνδυνοι που περιλαμβάνονται στη διάλυσι του γάμου μπορούν ν’ αντιμετωπισθούν και ότι οι ίδιοι οι άνθρωποι προσωπικά είναι πιθανόν να ωφεληθούν από τη διάλυσι και να επιτύχουν.»

Αληθεύει αυτό; Συντελεί η διάλυσις του γάμου σε μια ‘επιτυχημένη’ προσωπικότητα; Για ωρισμένους ανθρώπους, οι οποίοι πιθανώς βρίσκονται σ’ αυτή την κατάστασι, έτσι φαίνεται να συμβαίνη. Αλλ’ αυτό δεν αληθεύει για την πλειονότητα.

Πιο χαρακτηριστική είναι η πείρα μιας γυναίκας που χώρισε από τον σύζυγό της κι άρχισε να γυρίζη σε όλα τα μπαρ για ανύπανδρους για να διασκεδάση και να γνωρίση νέα άτομα. Με τον καιρό, αυτοί οι πρόσκαιροι γνωστοί αποδείχθησαν ρηχοί και μη ικανοποιητικοί. Οι περισσότεροι από τους άνδρες ενδιεφέροντο μόνο για σεξουαλικές σχέσεις.

Αυτή η γυναίκα είπε για πολλούς διαζευγμένους ή χωρισμένους που συνήντησε, τα εξής: «Ποτέ δεν θα ξεχάσω πόσο χαμένοι εφαίνοντο αυτοί οι άνθρωποι. Και πόσο χαμένη αισθάνθηκα κι εγώ. Είναι πράγματι ανύπανδροι άνθρωποι. Οι γάμοι δεν φαίνεται να επιτυγχάνουν πια, αλλά υπάρχει μια νέα χαμένη γενιά που αυξάνει όλο και πιο πολύ κάθε μέρα. Επειδή η αλήθεια είναι ότι ούτε η διάλυσις του γάμου επιτυγχάνει.»

«Ούτε η διάλυσις του γάμου επιτυγχάνει.» Αυτό είναι ένα συμπέρασμα που γίνεται περισσότερο εμφανές όταν ληφθούν υπ’ όψιν τα αποτελέσματα αρκετών δεκαετιών ανερχομένων διαζυγίων και χωρισμών. Ένας αυξανόμενος αριθμός ατόμων έχει αρχίσει να κατανοή ότι η ζωή δεν είναι ικανοποιητική για πολλά άτομα, όταν δεν υπάρχη κανείς που ενδιαφέρεται γι’ αυτούς, κανείς που φροντίζει γι’ αυτούς, κανείς στον οποίο να βασισθούν, κανείς με τον οποίο να μοιράζωνται τη συμπάθεια, την καλωσύνη και τα προβλήματα τους.

Πολλοί διαπιστώνουν ότι μόλις ξεθωριάση η γοητεία του καινούργιου, η νεοαποκτηθείσα ελευθερία τους να κάνουν ό,τι θέλουν χωρίς να δίνουν λογαριασμό σ’ έναν σύντροφο, δεν επέφερε τα αναμενόμενα οφέλη. Το διαζύγιο αποδεικνύεται ότι δεν είναι η οδός για μια ‘επιτυχημένη’ προσωπικότητα.

‘Ομαδικοί Γάμοι’

Επειδή ο γάμος μεταξύ δύο ατόμων αποτυγχάνει τόσο συχνά, κι επειδή η μοναξιά είναι ανεπιθύμητη, μερικοί συμβουλεύουν την εναλλακτική λύσι των ‘ομαδικών γάμων,’ ή των κοινοβίων, όπου κάθε άτομο επιτρέπεται να έχη αρκετούς συντρόφους. Μήπως αυτό φέρνει καλύτερα αποτελέσματα από τον κατά παράδοσιν γάμο;

Μια κοινοβιακή κοινότης στο Τένεσσυ, που αποτελείται από 1.000 κατοίκους, δοκίμασε «τους πολλαπλούς γάμους.» Αργότερα, ένα μέλος της κοινότητος είπε τα εξής: «Δεν είχε επιτυχία. Τα συνηθισμένα προβλήματα που έχει ο καθένας, πολλαπλασιάζονται.» Παρετήρησε ότι τα ανδρόγυνα σύντομα «έτρεχαν να βρουν ησυχία» και ότι οι ελεύθεροι συχνά ρωτούσαν εκείνους που ήσαν νυμφευμένοι: «Μπορούμε να ζούμε μαζί σας σαν ξαδέλφια σας για να έχωμε μια οικογένεια;»

Στην αρχή μπορεί να φαίνεται ελκυστικό το να προσπαθή κανείς να ξεφύγη από τα προβλήματα του γάμου ακολουθώντας άλλους τρόπους ζωής, όπως οι ομαδικοί γάμοι. Αλλά κανένα άτομο δεν μπορεί να ξεφύγη από την ανθρώπινη φύσι. Αργά ή γρήγορα, θα βρεθή αντιμέτωπο μ’ αυτήν. Και όσο περισσότερο απομακρύνεται το άτομο από τον τρόπο με τον οποίον είναι σχεδιασμένοι οι άνθρωποι για να έχουν καλύτερες σχέσεις μεταξύ τους, τόσο πιο δύσκολη γίνεται η ζωή. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα λόγω της στενής αγάπης που υπάρχει μεταξύ ανδρός και γυναικός, και της στοργής των γονέων προς τα παιδιά τους.

Ο Μπέρναρντ Ο’Μπράιεν, μέλος μιας οικογενείας στην πόλι Κάνσας και σύμβουλος σε ζητήματα παιδιών, αναφέρει τα εξής: «Η ζήλεια είναι τόσο έντονη σε κάθε είδος πειραματισμού όσο ήταν και στην εποχή των παππούδων μας. Όταν φθάνετε σ’ αυτό το σημείο, δεν υπάρχει σχεδόν κανείς που ν’ ανεχθή να μοιρασθή με κάποιον άλλον ένα αγαπημένο πρόσωπο.» Γιατί αληθεύει αυτό; Απλώς, επειδή δημιουργηθήκαμε έτσι.

Σε μια άλλη κοινοβιακή κοινότητα, όταν ένα ζεύγος απέκτησε παιδιά, έβγαλαν από το μυαλό τους την ιδέα να ζουν σε κοινόβια. Δεν μπορούσαν να μοιρασθούν τη στενή αγάπη του πατέρα, της μητέρας και του παιδιού με άλλους. Ο πατέρας παρετήρησε: «Όταν έγινα πατέρας, έφυγαν τελείως από το μυαλό μου όλες οι ιδέες περί κοινοβίου.» Ακολούθησαν την καλή έντονη επιθυμία ν’ αποκτήσουν δικό τους ‘οικογενειακό πυρήνα,’ με κέντρο τον πατέρα και τη μητέρα, και γύρω-γύρω τα παιδιά τους.

‘Ανοικτός Γάμος’

Ένας γάμος καλείται ‘ανοικτός γάμος’ όταν τα νυμφευμένα άτομα συμφωνούν να επιτρέπη ο ένας στον άλλον να έχουν εξωσυζυγικές σεξουαλικές σχέσεις—δηλαδή εκείνο που ονομάζεται μοιχεία. Πριν από έξη χρόνια περίπου το βιβλίο Ανοικτός Γάμος, υπό Νίνα και Τζωρτζ Ο’Νηλ, έγινε ‘μπεστ-σέλλερ.’ Οι συγγραφείς συνιστούσαν εξωσυζυγικές σεξουαλικές σχέσεις, λέγοντας ότι αυτές θα μπορούσαν να είναι ‘ικανοποιητικές και γεμάτες σημασία’ για μερικά ζεύγη, αναπτερώνοντας τον γάμο τους. Είχε επιτυχία αυτή η οδός;

Μετά από χρόνια συνεχούς παρακολουθήσεως ζωντανών εμπειριών, οι συγγραφείς παραδέχονται τώρα ότι δεν επέτυχε καθόλου αυτή η οδός. Έφερε το αντίθετο ακριβώς αποτέλεσμα. Διεπίστωσαν ότι εκείνοι που ασκούσαν αυτή τη μοιχεία έγιναν πολύ δυστυχισμένοι μεταξύ τους. Το μεγαλύτερο διάστημα που έμειναν μαζί μετά την έναρξι ενός ‘ανοικτού γάμου’ ήταν δύο μόνο έτη. Κατέληξαν στο εξής συμπέρασμα: ‘Οι ελεύθερες σεξουαλικές σχέσεις ωδήγησαν σε μια αποτυχία.’ Ως αποτέλεσμα, οι συγγραφείς εξέδωσαν ένα άλλο βιβλίο που έλεγε ότι το «καινούριο σάλπισμα για σεξουαλική πιστότητα» μπορεί να επιφέρη ευτυχία στον γάμο.

Σχετικά με τον ‘ανοικτό γάμο,’ ο Καναδός σύμβουλος σε ζητήματα γάμου Εντ Μπάντερ σχολίασε τα εξής: «Κάθε ζεύγος που γνωρίζομε ότι συνήψε ανοικτό γάμο απέτυχε—χωρίς εξαίρεσι.» Και ο ψυχολόγος Λάρρυ Κας της ιδίας χώρας παρετήρησε επίσης τα εξής: «Ο ανοικτός γάμος, η ιδέα ότι τα νυμφευμένα άτομα πρέπει να είναι τελείως ελεύθερα σεξουαλικώς και συναισθηματικώς, είναι αστεία. Στο διάστημα των δέκα ετών που ασκώ το επάγγελμα του συμβούλου, ποτέ δεν είδα κάποιον που πέτυχε. Μπορεί να είναι μια ευγενής ιδέα, αλλά η ανθρώπινη φύσις δεν είναι έτοιμη να την αντιμετωπίση σωστά.»

Αλλά είναι πράγματι μια «ευγενής ιδέα»; Όχι, καθόλου. Έρχεται σε πλήρη αντίθεσι με τον τρόπο που εμείς οι άνθρωποι είμαστε πλασμένοι συναισθηματικώς και διανοητικώς. Εκείνο που θέλομε από ένα αγαπημένο σύντροφο είναι πιστότητα, όχι μοιχεία. Τις στενές σχέσεις που απολαμβάνει κανείς στον γάμο δεν μπορεί να τις μοιρασθή με άλλους έξω από τον γάμο χωρίς να επέλθη κάποια βλάβη ή καταστροφή στο γάμο. Στην πραγματικότητα, εκείνο που διαπιστώνουν αυτοί που συνιστούν τέτοια μορφή «εναλλασσομένου» γάμου είναι το ίδιο ακριβώς μ’ εκείνο που έγραψε για μας πριν από πολύν καιρό ο Πρωτουργός του γάμου: «Τίμιος έστω ο γάμος εις πάντας και η κοίτη αμίαντος.»—Εβρ. 13:4.

Η Σπουδαιότης της Δεσμεύσεως

Υπάρχει και κάτι άλλο που διεπίστωσαν πολλοί αφού πειραματίσθηκαν σε διάφορες μορφές ζωής. Δηλαδή, χωρίς τη δέσμευσι που προσφέρει ο γάμος, η ανθρώπινη φύσις δεν μπορεί να προσπαθήση τόσο σκληρά για να λύση τα προβλήματα. Ούτε υπάρχει ασφάλεια, ιδιαίτερα για τις γυναίκες.

Πολλές γυναίκες ανακαλύπτουν ότι αν ζουν μαζί μ’ έναν άνδρα χωρίς την ασφάλεια που προέρχεται από τα δεσμά του γάμου, η ζωή γίνεται πιο δύσκολη. Διαπιστώνουν ότι συναισθηματικώς είναι πολύ ενοχλητικό γι’ αυτές να έχουν σεξουαλικές σχέσεις με κάποιον που λέγει, στην πραγματικότητα, ‘Σε θέλω για λίγο, και μόλις σε βαρεθώ θα σ’ αλλάξω με κάποια άλλη μικρότερη.’

Το περιοδικό Καλό Νοικοκυριό ρωτούσε τους αναγνώστες του: «Πιστεύετε ότι η συμβίωσις έξω από τα δεσμά του γάμου συμβάλλει στο σχηματισμό μιας πιο μόνιμης σχέσεως, [ή] αφαιρεί από μια πιο μόνιμη σχέσι;» Ένας ωρισμένος αριθμός ατόμων απήντησε ευνοϊκά για τη συμβίωσι χωρίς νόμιμο γάμο, αλλά δεκαπλάσιοι και πλέον αναγνώστες είπαν ότι αν το ζεύγος δεν είναι νυμφευμένο, δεν μπορεί να έχη μια μόνιμη σχέσι.

Δεν είναι ασυνήθης η πείρα ενός ζεύγους, που ανέφερε το περιοδικό Σταρ του Τορόντο. Με το να ζουν μαζί χωρίς τα δεσμά του γάμου, διεπίστωσαν ότι «καυγάδιζαν για το κάθε τι,» και ότι η συμβίωσις τους δημιουργούσε τα ίδια προβλήματα που δημιουργεί και ο γάμος. Ωστόσο, πάντοτε πίστευαν ότι επειδή δεν ήσαν δεσμευμένοι με τον γάμο, θα μπορούσαν να εγκαταλείψουν αυτή τη συμβίωσι. Αλλά μήπως αυτό τους βοήθησε να περνούν καλά; Όχι, τους εμπόδισε μάλιστα να προσπαθούν ακόμη πιο σκληρά να λύσουν τα προβλήματα. Κατόπιν νυμφεύθηκαν. Μετά απ’ αυτό, είπαν τα εξής: «Από τότε που νυμφευθήκαμε, προσπαθούμε όλο και περισσότερο να μη διαπληκτιζώμεθα. Και οι δύο κάνομε αυτές τις προσπάθειες. Ο ένας έχει εμπιστοσύνη στον άλλο κι έτσι δεν χρειάζεται να λογομαχούμε γι’ αυτό. Προηγουμένως, συνηθίζαμε πάντοτε να προβάλλωμε την απειλή της διαλύσεως, αλλά τώρα δεν κάνομε το ίδιο.» Αυτό το ζεύγος διεπίστωσε ότι η δέσμευσις τους έκανε να εργάζωνται πιο σκληρά τώρα.

Ομοίως, το περιοδικό ΜακΚωλλ’ς δημοσίευσε ένα άρθρο με τον τίτλο «Γιατί οι Απελευθερωμένες Γυναίκες Πανδρεύονται.» Ανέφερε τα εξής: «Εργασθήκαμε σκληρά για να επιτύχωμε την εκπλήρωσι των φιλοδοξιών μας, αυτοϊκανοποίησι, και φαίνεται ότι άξιζε τον κόπο. Αλλά προσφάτως πολλές από μας έχουν κάνει μια καταπληκτική διαπίστωσι: Κάτι, ζωτικό λείπει ακόμη.»

Τι έλειπε; Ένα ζεύγος που προέβη σε γάμο μετά από συμβίωσι έδωσε τις εξής εξηγήσεις: «Η αλήθεια είναι, ότι δεν ήταν αρκετό να ζούμε απλώς μαζί. Χρειαζόμεθα συγκρότησι στη ζωή μας. Διαπιστώσαμε ότι μας άρεσε η ιδέα της δεσμεύσεως.» Το περιοδικό ΜακΚωλλ’ς προσέθεσε τα εξής:

«Α, δέσμευσις! Είναι μια λέξις τόσο παλιά που ακούγεται σαν καινούργια, και όλο και πιο πολλοί άνθρωποι αναζητούν κάποια ευκαιρία για να την εφαρμόσουν.

«Φαίνεται ότι διανύσαμε έναν πλήρη κύκλο. Αναζητήσαμε τον ρομαντισμό τα 15 περίπου τελευταία χρόνια, επιδιώκοντας ευτυχία, δοκιμάζοντας όλες τις λύσεις. Προσπαθήσαμε, ή τουλάχιστον μιλήσαμε, για τον ανοιχτό γάμο, την μη ύπαρξι γάμου, την απόκτησι τέκνων έξω από το γάμο, τον δοκιμαστικό γάμο.

«Τελικά, περνώντας απ’ όλα τα στάδια της κοινωνικής αλλαγής, καταλήξαμε ότι η δέσμευσις είναι αδύνατη χωρίς την αυτοϊκανοποίησι, αλλά η αυτοϊκανοποίησις δεν είναι πλήρης αν επιτυγχάνεται χωρίς προσκόλλησι κάπου. . . .

«Έτσι μετά από δέκα ή 15 χρόνια δοκιμής των ρομαντικών πιθανοτήτων διαπιστώσαμε ότι χάσαμε το κεντρικό σημείο της μονιμότητας. Διαπιστώσαμε ότι οι ελεύθερες σεξουαλικές σχέσεις είναι δυνατές μόνον αν δεν ενδιαφέρεσθε για το άλλο άτομο.»

Η ικανοποίησις των συναισθηματικών αναγκών μέσω του γάμου συντελεί επίσης στο να ζήση κανείς περισσότερο διάστημα. Ασφαλιστικές εταιρίες έχουν προ πολλού αναγνωρίσει ότι τα ανύπανδρα άτομα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο προώρου θανάτου απ’ ό,τι τα νυμφευμένα άτομα. Παραδείγματος χάριν, η αναλογία θανάτου στην κατηγορία των διαζευγμένων συζύγων από ηλικίας 15 έως 64 ετών, ήταν από δύο έως έξη φορές μεγαλύτερη για κάθε κυρία αιτία απ’ ότι στους νυμφευμένους συζύγους. Ο ψυχολόγος Τζέιμς Λιντς της Πανεπιστημιακής Ιατρικής Σχολής στη Μέρυλαντ, κατέληξε στο εξής συμπέρασμα: «Η μοναξιά μπορεί να βλάψη, αν δεν καταστρέψη την ανθρώπινη καρδιά.»

Δεν είναι εκπληκτικό το ότι τα τελευταία χρόνια έχουν έλθει στην επιφάνεια τέτοιες διαπιστώσεις. Έπρεπε να αναμένωνται, πράγματι, επειδή η γαμήλιος διάταξις δεν είναι κάτι που μόλις «ξεπήδησε» για την ευκολία των ανθρώπων. Ο γάμος θεσπίσθηκε από τον Δημιουργό του ανδρός και της γυναικός. Κι επειδή ο Θεός δημιούργησε τους ανθρώπους, εκείνος γνωρίζει πώς οι σεξουαλικές σχέσεις θα μπορούσαν να είναι πιο επιτυχείς. Όταν και οι δυο κάνουν το μέρος τους μέσα στα πλαίσια που αυτός έχει θέσει, παράγονται τα καλύτερα αποτελέσματα.—Γεν. 1:26-28· 2:18-25.

Η εκδήλωσις ανθρώπινης αγάπης μεταξύ του ανδρός και της γυναικός, η ασφάλεια και η μονιμότης, και η ανατροφή τέκνων, μπορούν να επιτευχθούν μόνο με τον γάμο.

ΟΧΙ, ΔΕΝ ΦΤΑΙΕΙ Ο ΓΑΜΟΣ. ΒΑΣΙΚΑ ΦΤΑΙΝΕ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΤΟΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΕΣΦΑΛΜΕΝΑ.

Επομένως, εκείνοι που θέλουν να βρουν ικανοποίησι, δεν πρέπει να προστρέχουν σε εσφαλμένες φιλοσοφίες προσπαθώντας να βρουν τρόπους για να υποβιβάσουν ή να διαλύσουν τον γάμο, σαν να έφταιγε ο γάμος. Πρέπει να ψάξουν να βρουν τρόπους για να μπορέσουν να βελτιώσουν και να διατηρήσουν τον γάμο τους, τρόπους που θα τους βοηθήσουν να λύσουν τα γαμήλια προβλήματα τους.

Αλλ’ αν ο γάμος έχη σχεδιασθή για τον άνδρα και τη γυναίκα, γιατί υφίσταται τέτοια κατάρρευσι στις ημέρες μας; Τι είναι εκείνο που φταίει;

[Εικόνα στη σελίδα 7]

Πώς η απουσία σας επηρεάζει το παιδί σας;