Ζωόφιλοι, Προσοχή!

Από τον ανταποκριτή του «Ξύπνα!» στην Αυστραλία

Η ασθένεια επηρεάζει το κεντρικό νευρικό σύστημα, προξενώντας φανερή απώλεια διανοητικής υγείας. Όταν τα θύματα της προσπαθούν να πιουν, διαπιστώνουν ότι δεν μπορούν να καταπιούν και προκαλούνται συνήθως οδυνηροί σπασμοί από πνίξιμο ή τάσι προς έμετο. Επειδή συμβαίνουν αυτά, μερικοί έχουν ονομάσει την ασθένεια «υδροφοβία,» που σημαίνει, «φόβος του νερού.»

Ίσως να καταλάβατε ότι μιλούμε για μια ασθένεια που είναι περισσότερο γνωστή ως «λύσσα.» Προκαλείται από το δάγκωμα ενός ζώου που έχει τον ιό της λύσσας στο σάλιο του. Όλα τα θερμόαιμα ζώα και οι άνθρωποι είναι επιρρεπείς.

Η λύσσα θεωρείται υπεύθυνη για τους θανάτους τουλάχιστον 11.000 ατόμων στη διάρκεια των ετών 1959 και 1973. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι ένας πιο ειλικρινής υπολογισμός θα έδειχνε ότι 50.000 άνθρωποι έχουν πεθάνει, απ’ αυτή τη νόσο. Αυτή η ασθένεια προσέβαλε το ανθρώπινο γένος από την αρχή ακόμα της γραπτής ιστορίας και, σε πολλές περιοχές, αποτελεί κίνδυνο ιδιαίτερα για τους ζωόφιλους. Δεν υπάρχει καμμιά αποδεδειγμένη περίπτωσις αναρρώσεως ατόμου από λύσσα.

Διάγνωσις της Νόσου

Αφού μολυνθούν τα ζώα που δεν έχουν εμβολιασθή, αναπτύσσουν την ασθένεια μετά από τέσσερις μήνες ή και περισσότερο. Ο κίνδυνος να μολυνθούν οι άνθρωποι στη διάρκεια αυτής της περιόδου επωάσεως είναι ιδιαιτέρως μεγάλος, διότι τα ζώα αυτόν ακριβώς τον καιρό πιθανόν να μη δείχνουν εμφανή συμπτώματα. Ωστόσο, στα προχωρημένα στάδια της λύσσας, μπορούν να συμβούν οι ακόλουθες αλλαγές στη συμπεριφορά:

Στους ΣΚΥΛΟΥΣ δημιουργείται κάποια επιθετικότης, κάποια τάσις να επιτίθενται και να δαγκώνουν χωρίς πρόκλησι και να εκκρίνουν ακάθαρτο αφρό από το στόμα. Ένα κοινό σύμπτωμα είναι «το λυσσώδες γαύγισμα,» που καταλήγει σ’ ένα διαπεραστικό ήχο. Το ζώο μπορεί να μη θέλη να φάη. Πιθανόν να προσπαθή να πιή, αλλά να μην μπορή να καταπιή. Μπορεί να τρέχη μεγάλες αποστάσεις, δαγκώνοντας κάθε τι που συναντά στο δρόμο του. Μερικές φορές προξενείται παράλυσις και νευρικές συσπάσεις ενός ή περισσοτέρων μελών του σώματος. Ο θάνατος συνήθως επέρχεται στη διάρκεια μιας εβδομάδος αφότου εμφανισθούν αυτά τα συμπτώματα.

Οι ΓΑΤΕΣ παρουσιάζουν παρόμοια συμπτώματα· αλλά οι γάτες επιζητούν ανάπαυσι και σκιά. Οι λυσσασμένες γάτες δαγκώνουν επίσης επίμονα.

Στα ΑΛΟΓΑ παρατηρείται αξιοσημείωτος ερεθισμός στο μέρος της μολύνσεως. Τα ζώα δαγκώνουν το σημείο αυτό και τρίβονται σε τοίχους. Γίνονται επίσης ανυπόμονα, επιθετικά και δαγκώνουν ξένα σώματα σε σημείο που μπορεί να σπάσουν μερικά δόντια. Οι μυς του ουρανίσκου μπορεί να παραλύσουν, με αποτέλεσμα να εξεμέση το ζώο την τροφή και να βγάλη υγρό από τα ρουθούνια. Τα λυσσασμένα άλογα συχνά υποφέρουν από αυξημένη σεξουαλική επιθυμία.

Τα ΒΟΔΙΑ παρουσιάζουν συμπτώματα λύσσας σε διαφορετικές μορφές, οι οποίες περιλαμβάνουν συχνά μούγκρισμα, κολικόπονο, συνεχή έκκρισι σιέλου και ανησυχία. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει με το πρόβατο. Ωστόσο, οι άνθρωποι λίγο πρέπει να φοβούνται από τα κατοικίδια ζώα, επειδή δεν συνηθίζουν να δαγκώνουν.

Τα ΑΓΡΙΑ ΖΩΑ, στα οποία περιλαμβάνονται οι λύκοι (κογιότ), οι αλεπούδες, τα κουνάβια και οι σκίουροι, μπορεί να γίνουν ασυνήθιστα φιλικά και ήρεμα. Το μεγαλύτερο σύμπτωμα είναι η απώλεια του ενστίκτου για αυτοπροστασία.

Η Λύσσα και οι Άνθρωποι

Συνήθως η περίοδος επωάσεως για τους ανθρώπους κυμαίνεται από τρεις ως οκτώ βδομάδες. Σε σπάνιες περιπτώσεις, εκδηλώνεται το λιγώτερο σε 10 μέρες και το περισσότερο σε οκτώ μήνες. Ωστόσο, τακτικά εμφανίζονται προειδοποιητικά δείγματα τις δύο πρώτες ή τέσσερις ημέρες. Αυτά περιλαμβάνουν κεφαλόπονους, πυρετό, ψυχική ανησυχία και νευρικότητα.

Φυσικά, αυτά τα συμπτώματα θα μπορούσαν να οφείλωνται σε αρκετές μικροαδιαθεσίες. Αλλ’ αν επικρατή λύσσα στην περιοχή σας, θα ήταν συνετό να επισκεφθήτε έναν ψυχίατρο αμέσως μόλις εμφανισθούν τέτοιες κοινές εκδηλώσεις της νόσου.

Αν δεν παρασχεθή άμεση θεραπεία, μια θετική αντίδρασις θα συμβή μετά την περίοδο της επωάσεως. Η νόσος θα δημιουργήση διανοητική παραφροσύνη, η οποία περιλαμβάνει ψευδαισθήσεις. Θα παρουσιάση πόνο, πυρετό, εμετό, άφθονη έκκρισι από κολλώδες σάλιο, δυνατούς σπασμούς, παράλυσι και δυσκολία στην αναπνοή και στην κατάποσι. Σε κάθε περίπτωσι, ο θάνατος επέρχεται μέσα σε δύο με πέντε ημέρες. Οι ιστοί έχουν προσβληθή τόσο έντονα από τον ιό που ο εμβολιασμός δεν βοηθεί πια σε τίποτα.

Τι μπορείτε να κάνετε για ν’ αποφύγετε τέτοιες φρικτές συνέπειες; Την επόμενη φορά που ένα χαδιάρικο κουτάβι ή κάποιο γατάκι γλύφει εσάς ή κάποιον άλλο στο σπίτι σας, σκεφθήτε: Επικρατεί λύσσα στην περιοχή μας; Αν το σάλιο ενός λυσσασμένου ζώου εισέλθη μέσα στο σώμα από μια πληγή του σώματος, οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές, αν δεν παρασχεθή αμέσως θεραπεία. Ο κίνδυνος της υδροφοβίας είναι ιδιαίτερα μεγάλος για τα παιδιά, επειδή είναι συνήθως απρόσεκτα στον κίνδυνο και συχνά δεν το λέγουν στους γονείς τους.

Όλα αυτά δεν λέγονται με σκοπό να δημιουργήσουν πανικό σε κάθε σπίτι που έχει ζώα. Υπάρχουν πολλές περιοχές όπου η λύσσα είναι σχετικώς σπάνια. Επίσης, ακόμη, κι εκεί όπου τα άτομα δεν επιδιώκουν θεραπεία, μόνο ένας στους έξη που έχουν δαγκωθή από λυσσασμένα ζώα παρουσιάζει αυτή την ασθένεια. Αυτό συμβαίνει επειδή κάθε ζώο που έχει τον ιό στον εγκέφαλο δεν τον έχει και στους σιελογόνους αδένες. Και πιθανόν να μην επέλθη μόλυνσις αν το σώμα υποστή επιφανειακή μόνο βλάβη ή το δάγκωμα γίνη πάνω από τα ρούχα.

Παρ’ όλα αυτά, αντί να διακινδυνεύετε, είναι καλύτερο ν’ αναφέρετε όλα τα σχετικά με το δάγκωμα του ζώου στο γιατρό σας. Σήμερα υπάρχουν διαθέσιμα πολλά είδη εμβολίων και ορών για να προκαλέσουν αντενέργεια στον ιό της λύσσας. Τα περισσότερα που έχουν αναπτυχθή προσφάτως είναι αρκετά αποτελεσματικά και χωρίς επικίνδυνα αποτελέσματα.

Τι Να Κάνετε Αν Υποστήτε Δάγκωμα

Αν κανείς δεν έχη εμβολιασθή και δεχθή επίθεσι από ένα ζώο το οποίο υποψιάζεσθε ότι έχει λύσσα, ιδού μερικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε:

(1) Όσο το δυνατόν, προσπαθήστε ν’ αποφύγετε το δάγκωμα στο πρόσωπο, στο λαιμό ή στα χέρια. Αφού εισέλθει ο ιός στο σώμα, πηγαίνει στα νεύρα του εγκεφάλου. Όσο πιο μακρυά απέχει το δάγκωμα από το κεφάλι, τόσο πιο πολύ αργεί να φθάση στον εγκέφαλο.

(2) Προσπαθήστε να εξακριβώσετε τα χαρακτηριστικά του ζώου έτσι ώστε να γίνη δυνατή η σύλληψίς του. Όσο το δυνατόν γρηγορώτερα, κάνετε εξέτασι σ’ ένα κτηνίατρο. Μια οριστική διάγνωσις λύσσας μπορεί να χρειασθή αρκετές μέρες.

(3) Αν το ζώο είναι άγριο, προσπαθήστε να το σκοτώσετε χωρίς να καταστρέψετε το κεφάλι. Αυτό θα επιτρέψη την εξέτασι του εγκεφάλου για να διαπιστωθή αν υπάρχη λύσσα.

(4) Πλύνετε την πληγή όσο το δυνατόν γρηγορότερα με ειδικό σαπούνι και νερό ή με ένα διάλυμα καθαριστικής ύλης. Κατόπιν, επιθέστε κάτι αντισηπτικό ή απολυμαντικό, όπως ο αιθέρας ή το οινόπνευμα. Οσάκις είναι πρακτικό πρέπει ν’ αφήνωμε αρκετό αίμα να τρέξη από τραύματα που προέρχονται από δάγκωμα ζώων.

(5) Συμβουλευθήτε αμέσως ένα γιατρό, ή πηγαίνετε στο πλησιέστερο κέντρο θεραπείας κατά της λύσσας. Ένας ειδικός λεπτομερής «Οδηγός για Ειδική Μεταθεραπευτική Αγωγή της Λύσσας» έχει συσταθή από γιατρούς της Ειδικής Επιτροπής σε Θέματα Λύσσας του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας.

Οι αμοιβαίες εκφράσεις στοργής των ανθρώπων και των ζώων μπορεί να είναι ευχάριστες. Ωστόσο, οι ζωόφιλοι που βρίσκονται σε περιοχές όπου είναι γνωστό ότι έχει παρουσιασθή λύσσα, πρέπει να προσέχουν. Η απροσεξία μπορεί να στοιχίση την υγεία ενός ατόμου, αν όχι και τη ζωή του.