Πού Κατατάσσεται ο Άνθρωπος;
ΑΦΗΝΟΝΤΑΣ τα θαύματα και τις πολύπλοκες καταστάσεις του ζωικού βασιλείου για να εξετάσωμε την ανθρώπινη ζωή, διαπιστώνομε ακόμη μεγαλύτερα θαύματα, διότι το ανθρώπινο σώμα, και ιδιαίτερα ο ανθρώπινος εγκέφαλος, είναι ασυγκρίτως πολυπλοκώτερος. Στην πραγματικότητα, το χάσμα ανάμεσα στον κόσμο των ζώων και στο ανθρώπινο γένος, είναι πολύ πιο μεγάλο από το χάσμα που υπάρχει ανάμεσα στα έντομα και στους πιθήκους.
Πού οφείλεται αυτό το χάσμα; Οφείλεται στη διαφορά της κατασκευής από ψυχικής διανοητικής και πνευματικής απόψεως. Οι άνθρωποι όλων των φυλών και εθνών, παντού, εκδηλώνουν μια επιθυμία για λατρεία. Ακόμη και οι πιο άθεες κυβερνήσεις δεν κατώρθωσαν να εξαλείψουν αυτό το χαρακτηριστικό. Η ιστορία αποκαλύπτει ότι οι άνθρωποι πάντοτε λατρεύουν κάποιο θεό, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Ακόμη κι εκείνοι που ισχυρίζονται ότι είναι άθεοι, μπορεί να λατρεύουν το Κράτος, τα χρήματα, τις απολαύσεις, κάποιον ήρωα, αθλητή, ή καλλιτέχνη, ή μπορεί να «θεοποιούν» τον ίδιο τον εαυτό τους.
Η Ικανότης του Ανθρώπου για Πνευματικότητα
Η αιτία γι’ αυτό είναι ότι μόνον ο άνθρωπος, απ’ όλα τα ζώντα πράγματα της γης, έχει την ικανότητα να συλλαμβάνη και να κατανοή πνευματικά πράγματα κι έτσι αποκτά ένα αίσθημα ηθικής, την οποία δεν έχουν τα ζώα. Αλήθεια, μπορεί να λεχθή ότι ο άνθρωπος έχει μια έμφυτη ικανότητα για πνευματικότητα, και νοιώθει την ανάγκη να καλύπτη αυτή την ικανότητα. Εκτιμά την τέχνη, την ομορφιά και τις καλές ιδιότητες. Μπορεί, με τη βοήθεια του Θεού, να παράγη τους ‘καρπούς του πνεύματος,’ που είναι: «Αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, αγαθωσύνη, πίστις, πραότης, εγκράτεια.»—Γαλ. 5:22, 23.
Σκοπός, Λογική, Γνώσις περί του Θανάτου
Η Βίβλος εξηγεί αυτή την υπεροχή που έχει το ανθρώπινο γένος, λέγοντας ότι ο άνθρωπος δημιουργήθηκε ‘κατ’ εικόνα και ομοίωσιν Θεού’ (Γεν. 1:26, 27) Μπορεί ν’ αντανακλά μερικές από τις ιδιότητες του Θεού. Πριν αμαρτήση ο Αδάμ ήταν μ’ ένα πλήρη, τέλειο τρόπο «εικών και δόξα του Θεού.» (1 Κορ. 11:7) Όχι ότι έμοιαζε με τον Θεό στην εμφάνισι ή στη μορφή, αλλά στις επιθυμητές ιδιότητες της αγάπης, της λογικής, της σοφίας, της ευσπλαχνίας και του ελέους. Είχε αυτές και άλλες ιδιότητες του Θεού σε βαθμό κατάλληλο με τη θέσι που κατέλαβε στη δημιουργία του Θεού και στις υποχρεώσεις που έπρεπε να εκπληρώση.
Οι άνθρωποι έχουν επίσης σκοπό σε ό,τι κάνουν, όχι όπως τα ζώα, που ενεργούν ενστικτωδώς. Είναι αλήθεια ότι τα ζώα εκπληρώνουν κάποιο σκοπό, αλλά όχι με τη δύναμι της λογικής—αυτό γίνεται είτε ενστικτωδώς ή από κάποια πρόσκαιρη αντίδρασι από πείρα, για να φροντίσουν για κάποια άμεση ανάγκη. Πάρτε, παραδείγματος χάριν, την περιγραφή της Βίβλου σχετικά με την συμπεριφορά της στρουθοκαμήλου:
«Ήτις αφίνει τα ωά αυτής εις την γην,
και θάλπει αυτά επί του χώματος,
και λησμονεί ότι ο πους ενδέχεται να συντρίψη αυτά,
ή το θηρίον του αγρού να καταπατήση αυτά·
σκληρύνεται κατά των τέκνων αυτής, ως να μη ήσαν αυτής·
ματαίως εκοπίασε, μη φοβουμένη·
διότι ο Θεός εστέρησεν αυτήν από σοφίας,
και δεν εμοίρασεν εις αυτήν σύνεσιν·»
Στο βιβλίο Τα Ζώα Είναι Εντελώς Διαφορετικά (στην Αγγλική), «Μια Μελέτη για τη Σχέσι Ανάμεσα στους Ανθρώπους Και στα Ζώα,» ο Χανς Μπάουερ λέγει:
«Σε αντίθεσι με τον άνθρωπο, κανένα ζώο δεν ερευνά τις αιτίες των πράξεών του. Το ζώο, όταν αφήνεται ανενόχλητο, επιζητά απλώς την ευχαρίστησι και την άνεσί του, τίποτα περισσότερο. Είναι αλήθεια ότι, κατά γενικό κανόνα, ευχαριστείται να κάνη οτιδήποτε εξυπηρετεί την ιδιαίτερη κατασκευή του. Και στις περισσότερες περιπτώσεις, εκείνο που αρκεί είναι η εγκαθίδρυσις μιας κοινωνικής ζωής (όπως συμβαίνει με τους τερμίτες, τα μυρμήγκια, τις μέλισσες, τα πουλιά, κλπ.).»—Σελ. 204.
Μ’ αυτό δεν θέλομε να πούμε ότι τα ζώα δεν έχουν καθόλου αισθήματα. Το βιβλίο που αναφέρθηκε προηγουμένως λέγει στις σελίδες 24, 25:
«Έχομε κάθε λόγο να παραδεχθούμε ότι τα ζώα, όπως και οι άνθρωποι, μπορούν να φοβούνται, να εχθρεύωνται, να αισθάνωνται στοργή, αποστροφή και νοσταλγία, αγάπη για το φυσικό τους περιβάλλον, να αισθάνωνται θυμό και τρόμο, να έχουν κοινωνικά και μιμητικά ένστικτα και να αισθάνωνται ευχαρίστηση, λύπη, χαρά και αποθάρρυνσι.»
Αλλ’ αυτά τα συναισθήματα είναι γενικά μόνο παροδικά και δεν βασίζονται στη λογική. Παραδείγματος χάριν, ένας σκύλος μπορεί να προσκολληθή και να πολεμήση για κάποιον κύριο που τον μεταχειρίζεται πολύ σκληρά και τον χρησιμοποιεί για να εκτελή σκληρούς και άσχημους σκοπούς.
Μόνον οι άνθρωποι έχουν αντίληψι του μέλλοντος και μπορούν να κάνουν σχέδια για το μέλλον. Μπορούν ν’ αποβλέπουν στο μέλλον απεριόριστα, στο άπειρο. Η Βίβλος λέγει για το χάρισμα του Θεού στον άνθρωπο: «Και τον κόσμον [την αιωνιότητα, ΜΝΚ] υπέβαλεν εις την διάνοιαν [την καρδίαν, ΜΝΚ] αυτών.» (Εκκλησ. 3:11 ΜΝΚ) Τα ζώα, εξ άλλου, ζουν μόνο για το άμεσο παρόν, για την άμεση ικανοποίησι των επιθυμιών τους. Ο άνθρωπος δημιουργεί για το μέλλον. Χρησιμοποιεί τις πληροφορίες και τις ανακαλύψεις της ιστορίας για να σχεδιάζη το μέλλον του, και οι περισσότεροι άνθρωποι θα ήθελαν να συνεχίσουν να επιδιώκουν τους σκοπούς των αιωνίως. Οι άνθρωποι «τρομάζουν» όταν σκέπτωνται τον θάνατο. Γνωρίζουν πώς τερματίζεται η ζωή—κατ’ αρχήν η πορεία του ανθρώπου προς τα γηρατειά και τον θάνατο, έπειτα ο αποχωρισμός αγαπημένων προσώπων, το ότι δεν έχει τη δύναμι να φέρη εις πέρας τα σχέδιά του, το ότι σταματά κάθε ευχαρίστησις και ο ίδιος λησμονείται πολύ γρήγορα. Αλλά τα ζώα δεν έχουν τέτοιο «τρόμο,» όπως λέγει η Βίβλος σχετικά με τη στρουθοκάμηλο.
Ο Άνθρωπος Δημιουργήθηκε για να Ζη για Πάντα και να Εξουσιάζη τα Ζώα
Η αιτία αυτής της τεραστίας διαφοράς είναι ότι ο άνθρωπος δημιουργήθηκε όχι για να πεθαίνη, αλλά για να ζη για πάντα επάνω στη γη. Η εισβολή της αμαρτίας ωδήγησε στον θάνατο. (Ρωμ. 5:12· 6:23) Εν τούτοις, η αμαρτία του ανθρώπου δεν εισήγαγε την αμαρτία και τον θάνατο στον κόσμο των ζώων. Τα ζώα δεν έχουν γνώσι της αμαρτίας, ούτε συνείδησι για να τα κατευθύνη ή να τα καταδικάζη. Η κακομεταχείρισις των ζώων από τον άνθρωπο έχει προκαλέσει σε μερικές περιπτώσεις τον θάνατό τους, ακόμη και την εξάλειψι μερικών ειδών. Αλλά γεωλογικές ανακαλύψεις αποδεικνύουν ότι τα ζώα ζούσαν και πέθαιναν πολύ πριν εμφανισθή στην παγκόσμια σκηνή ο άνθρωπος. Προφανώς, πάντοτε είχαν ένα περιωρισμένο διάστημα ζωής. Έτσι είτε πεθαίνουν και φθείρονται, ή καταναλώνονται από άλλα ζώα, είναι φυσικό γι’ αυτά να έρχωνται και να παρέρχωνται. Τα ένστικτά τους τα προειδοποιούν για τους κινδύνους. Αυτό εξασφαλίζει τη διαιώνισι των ειδών. Αλλά το ζώο δεν γνωρίζει αυτό το γεγονός.
Ο άνθρωπος από την αρχή εξουσιοδοτήθηκε να εξουσιάζη τα ζώα. (Γεν. 1:28) Αυτό συνέβη λόγω της μεγάλης του διανοητικής υπεροχής. Συχνά εξασκεί αυτή την εξουσία μ’ ένα σκληρό, καταστρεπτικό τρόπο. Εν τούτοις, ο άνθρωπος είναι αναμφίβολα ο κύριός τους. Ο Θεός διαβεβαίωσε τον Νώε μετά τον κατακλυσμό: «Και ο φόβος σας και ο τρόμος σας θέλει είσθαι επί πάντα τα ζώα της γης, και επί πάντα τα πτηνά του ουρανού, επί παν ό,τι έρπει επί της γης, και επί πάντας τους ιχθύας της θαλάσσης· εις τας χείρας σας εδόθησαν.»—Γεν. 9:2.
Σε αρμονία μ’ αυτή τη δήλωσι, τα ζώα φοβούνται τον άνθρωπο. Ακόμη και τα άγρια ζώα που θεωρούνται επικίνδυνα, κάνουν ό,τι μπορούν για ν’ αποφύγουν τον άνθρωπο. Σπάνια ένα ζώο αναζητεί ανθρώπους για να τους επιτεθή. Συνήθως κάτι τέτοιο συμβαίνει μόνο όταν κάποιο ζώο βρίσκεται σε δύσκολη θέσι και αισθάνεται αναγκασμένο να επιτεθή. Στην πραγματικότητα, στην αρχική, τέλεια κατάστασι τα ζώα ήσαν φίλοι του ανθρώπου και, οπωσδήποτε, ετέθησαν εδώ για το καλό των ανθρώπων. Μόνο ένα μικρό ποσοστό σήμερα μπορεί να θεωρηθή επιβλαβές, και αυτό συμβαίνει συνήθως λόγω της κακομεταχειρίσεως των ζώων από τον άνθρωπο, της φθοράς και της μολύνσεως που προκαλεί.
Έτσι, ο άνθρωπος κατατάσσεται στην επίγεια σκηνή ως ο μόνος που έχει εξουσία και ως ο μόνος για τον οποίον υπάρχει ολόκληρη η πολύπλοκη δημιουργία της ζωής στη γη. Αν και η φυτική και ζωική δημιουργία δοξάζει τον Θεό, ο άνθρωπος, λόγω της δημιουργημένης του φύσεως και της κατασκευής του, αν δημιουργήση μια καλή σχέσι με τον Θεό, μπορεί να φέρη σ’ Αυτόν πολύ περισσότερη δόξα. Σε απάντησι του ερωτήματός μας, πρέπει να πούμε: Όχι, η ζωή εδώ στη γη δεν είναι προϊόν απλής συμπτώσεως. Με όλες τις αλληλοϊσορροπούμενες μορφές της, και ιδιαίτερα με το αριστούργημα της γήινης δημιουργίας—τον ίδιο τον άνθρωπο—η θαυμάσια διάταξις των ζώντων πραγμάτων εξυμνεί τη μεγαλοπρέπεια του μεγαλυτέρου σχεδιαστού και κατασκευαστού—του ΘΕΟΥ.