‘Μίνι’ Αγορές των Φιλιππίνων

Από τον ανταποκριτή του «Ξύπνα!» στις Φιλιππίνες

Σ’ ΑΥΤΟ τον καιρό των γιγαντιαίων ‘σουπερμάρκετ’ (υπεραγορών) και των εξαπλουμένων μεγάλων καταστημάτων με διάφορα τμήματα πωλήσεων, πού μπορείτε ν’ αγοράσετε μια μόνο καραμέλλα, μία ντομάτα, μια τσίχλα, μια δραχμή αλάτι ή μια μικρή ποσότητα από σάλτσα σόγια; Αν ζούσατε στις Φιλιππίνες, θα πηγαίνατε πιθανώς σ’ ένα κατάστημα σαρισάρι (ποικιλία), σε μια απ’ τις πολλές χιλιάδες ‘μίνι’ αγορές της χώρας.

Το κατάστημα σαρισάρι πωλεί ένα πλήθος από διάφορα μικρά εμπορεύματα. Οι εμπορικές συναλλαγές διεξάγονται μέσα σ’ έναν χώρο περιορισμένης εκτάσεως στο ισόγειο ενός σπιτιού. Τα εμπορεύματα που πωλούνται δυνατόν να περιλαμβάνουν σαπούνι, πετρέλαιο, καραμέλλες, αποξηραμένα ψάρια, αναψυκτικά, ρύζι, καλαμπόκι, φασόλια, κονσέρβες, ψωμί, αλάτι, ζάχαρι, ασπιρίνη, ιώδιο και σχολικά είδη. Όσο πιο μεγάλο είναι το μαγαζί, τόσο μεγαλύτερη είναι και η ποικιλία των εμπορευμάτων που μπορεί να βρη κανείς εκεί.

Η ‘μίνι’ αγορά παρουσιάζει τη μεγαλύτερη κίνησι το πρωί, το μεσημέρι και προς το βράδυ. Παιδιά, νοικοκυρές, υπάλληλοι γραφείων, οδηγοί τζιπ—κάθε είδος ανθρώπων—κάνουν το μαγαζί σαρισάρι να μοιάζη με κυψέλη δραστηριότητος. Ο καταστηματάρχης είναι ένα πραγματικά πολυάσχολο άτομο. Εξυπηρετεί τους πελάτες, τυλίγει τα ψώνια, τους δίνει ρέστα, ανοίγει τις φιάλες των αναψυκτικών ποτών, γεμίζει αθόρυβα με ρύζι τις χαρτοσακούλες—ναι, κάνει χίλια δύο πράγματα στη διάρκεια της ημερήσιας 16άωρης εργασίας του, επτά μέρες την εβδομάδα.

Το κατάστημα σαρισάρι μπορεί επίσης να εξυπηρετήση ως αναγνωστικό κέντρο, κοινωνική λέσχη, κλινική πρώτων βοηθειών, τηλεφωνικό κέντρο, παιδικός σταθμός, γραφείο απωλεσθέντων ειδών, μικρό ταχυδρομείο, και ειδησεογραφικό κέντρο της κοινότητος. Ο καταστηματάρχης τα κάνει όλα αυτά με ευχέρεια.

Μερικά απ’ αυτά τα καταστήματα είναι κοινοπραξίες, που σημαίνει ότι πολλοί άνθρωποι συγκεντρώνουν ένα μικρό κεφάλαιο ο καθένας για ν’ ανοίξουν ένα μαγαζί και να διαμοιράζουν τα κέρδη. Αλλά τα περισσότερα μαγαζιά είναι οικογενειακές επιχειρήσεις.

Ορισμένα μαγαζιά σαρισάρι αναγκάσθηκαν να κλείσουν λόγω του σκληρού συναγωνισμού απ’ τα νεώτερα και μεγαλύτερα καταστήματα που άνοιξαν γείτονες πρόθυμοι να καρπωθούν τη μερίδα τους από το σύνολο των κερδών. Αλλά πολλά έχουν εξελιχθή σε ευημερούσες επιχειρήσεις ή έχουν επεκταθή και σ’ άλλες εμπορικές εργασίες. Αυτές οι ‘μίνι’ αγορές βοηθούν στο να συγκρατούν την οικογένεια ενωμένη κατά την περίοδο των ισχνών αγελάδων και να παρέχουν τους οικονομικούς πόρους που είναι απαραίτητοι για την εκπαίδευσι των παιδιών.

Ένα Κέντρο Εκπαιδεύσεως στις Ανθρώπινες Σχέσεις

Χρειάζεται μεγάλη υπομονή για να συναλλάσσεται κανείς με τους διαφόρους τύπους ανθρώπων που έρχονται σ’ ένα κατάστημα σαρισάρι. Η αίσθησις του χιούμορ είναι κάτι που επίσης απαιτείται. Ενώ παίρνει τη δουλειά του στα σοβαρά, δεν το παρακάνει και τόσο. Σηκώνει στους ώμους του τις δυσκολίες των άλλων ανθρώπων με την ελπίδα να τους ενθαρρύνη ν’ αγοράζουν πιο συχνά. Αλλά αν χάση ένα πέσος (5 δραχμές) σήμερα, θα το αντιμετωπίση μ’ ένα χαμόγελο. Τι είναι ένα πέσος μεταξύ γειτόνων; Τα λογιστικά βιβλία θα ισοσκελισθούν στο τέλος. Έτσι, σιγομουρμουρίζει μια μελωδία και σταματά την εργασία του, ευχαριστημένος που έζησε την ημέρα του ως έντιμος άνθρωπος.

Η Εντιμότης Παραμένει η Καλύτερη Πορεία

Ο καταστηματάρχης γνωρίζει την απόλυτη ανάγκη για εντιμότητα στη δουλειά του. Είναι βέβαιος πως προσφέρει στους πελάτες του καλά φρούτα χωρίς σκουλήκια ή μυγάκια, ότι τα ψάρια ή τα άλλα κρέατα είναι φρέσκα και ότι οι πελάτες παίρνουν τα σωστά ρέστα. Η ανεντιμότης στο ζύγισμα των εμπορευμάτων θα μπορούσε να οδηγήση στην απομόνωσί του απ’ τους γείτονες ή στην επιβολή ενός αυστηρού προστίμου στο δημαρχείο. Με την εντιμότητα, όμως, ο καταστηματάρχης αποδεικνύεται καλός φίλος και γείτονας. Αυτό του εξασφαλίζει την ευημερία της μικρής του αγοράς στην κοινότητα.

Ένας Φιλικός Τρόπος Συναντήσεως στη Γειτονιά

Το κατάστημα σαρισάρι στη μικρή κοινότητα είναι κάτι περισσότερο από έναν απλό κατάλληλο τόπο για την αγορά πραγμάτων. Είναι ένας φιλικός τόπος, όπου οι άνθρωποι συναντώνται και γνωρίζουν ο ένας τον άλλο καλύτερα. Εδώ ακούει κανείς τους χαρούμενους χαιρετισμούς των ανθρώπων. Μπορεί να περνούν την ώρα τους στη σχετική δροσιά της νύχτας, σκοτώνοντας τα κουνούπια και συζητώντας τα τελευταία νέα—για τα παιδιά που μεγαλώνουν, τους νέους ανθρώπους στην πόλι, τις σοδειές του ρυζιού, το τελευταίο δελτίο καιρού, την κρίσι του πετρελαίου, τον νέο πρόεδρο κάποιας μακρυνής χώρας ή, ίσως, και τα αγαθά νέα της βασιλείας του Θεού.—Ματθ. 24:14.

Η ατμόσφαιρα είναι τελείως φιλική. Μπορείτε να στείλετε το μικρότερο παιδί σας για τα ψώνια. Απλώς δώστε στον μικρό ένα καλάθι, έναν κατάλογο των πραγμάτων που θ’ αγοράση και μερικά χρήματα. Ο καταστηματάρχης θα του παραδώση τα ψώνια, θα ‘τσεκάρη’ τα εμπορεύματα στη λίστα και θα δώση στο παιδί σας τα ακριβή ρέστα, συν μερικές καραμέλλες αν η δουλειά πάη καλά. Αν τα χρήματα που δώσατε στον μικρό τύχη να είναι λιγώτερα απ’ το πλήρες ποσόν, ο καταστηματάρχης θα του ζητήση απλώς να τρέξη με τα ψώνια και να γυρίση με τα υπόλοιπα χρήματα που χρειάζονται για να συμπληρωθή η αξία της αγοράς.

Ένας Τόπος για να Μάθουν τα Παιδιά

Τα παιδιά που εργάζονται κατά χιλιάδες με τους γονείς τους στα καταστήματα σαρισάρι αποκτούν ικανότητα στην γρήγορη χρήσι των αριθμών, καθώς κάνουν υπολογισμούς μέσα στα μικρά τους κεφάλια όταν χειρίζωνται χρήματα. Αυτά τα παιδιά, επίσης, λαμβάνουν εκπαίδευσι καθώς και μεγάλη συγκίνησι, όταν οι μητέρες τους τα παίρνουν μαζί τους στα μεγάλα καταστήματα της πόλεως για ν’ ανανεώσουν το απόθεμα του μαγαζιού τους.

Η μητέρα και τα παιδιά σηκώνονται πολύ νωρίς το πρωί για να πάνε ν’ αγοράσουν φρέσκα ψάρια, λαχανικά, φρούτα και άλλα εμπορεύματα για το κατάστημα. Θέλει να τ’ αγοράζουν απ’ ευθείας απ’ τον παραγωγό ή τον ψαρά σε χαμηλότερες τιμές απ’ αυτές που θα πλήρωναν αν εμπορεύονταν με τους μεσάζοντες εμπόρους λίγο αργότερα.

Οι μικροί μαθαίνουν να ψάχνουν για χαμηλότερες τιμές. «Μην αγοράζετε εμπορεύματα απ’ τους πάγκους που βρίσκονται κοντά στους δρόμους,» τους λέγει η μητέρα τους. «Το ενοίκιο είναι μεγαλύτερο σ’ αυτά τα μέρη και, συνεπώς, οι τιμές είναι υψηλότερες. Πηγαίνετε πιο μέσα στην αγορά, εκεί όπου τα ενοίκια των πάγκων είναι χαμηλότερα, για να κάνετε καλύτερα παζάρια.» Ενώ προσπαθούν να βρουν τις καλύτερες τιμές, η μητέρα διδάσκει επίσης τα παιδιά να προσέχουν τιμές που είναι ασυνήθιστα χαμηλές. Τέτοια εμπορεύματα μπορεί να είναι κλεμμένα, κατεστραμμένα ή λαθραία.

Ένας Καταστηματάρχης είναι Εύτακτος

Όταν έλθη απ’ την αγορά η μητέρα, τακτοποιεί τις προμήθειες στα ανοικτά ράφια του καταστήματός της. Τα εμφιαλωμένα εμπορεύματα μπαίνουν στο ένα ράφι, οι κονσέρβες στο άλλο. Τα ελαφρά ποτά κρατούνται κοντά στον καταψύκτη ή στο ψυγείο. Τα φρέσκα λαχανικά και τα φρούτα τοποθετούνται σ’ ένα τραπέζι από μπαμπού που αερίζεται καλά, μακρυά απ’ τον ήλιο.

Το ρύζι και το καλαμπόκι φυλάσσονται σε ξύλινα κουτιά για να χύνονται γρήγορα. Οι καραμέλλες, οι τσίχλες και τα άλλα αγαπημένα των παιδιών, που είναι συχνά μέσα σε μεγάλα μπουκάλια, καταλαμβάνουν τις δικές τους σειρές. Η ζάχαρι—σκούρα καφέ, ανοιχτή καφέ ή ραφιναρισμένη—έχει ήδη ζυγισθή και τοποθετηθή σε χάρτινες τσάντες. Οι τιμές γράφονται σε μικρά τετράγωνα κομμάτια από χαρτόνι ή πάνω στο κάθε είδος.

Η μητέρα είναι υπερήφανη για τη διατήρησι του καταστήματος και της αρέσει να διατηρή το κάθε τι στο μέρος του. Ετοιμάζει τα πράγματα απ’ την προηγούμενη νύχτα και καθώς ξημερώνει, το μαγαζί καλωσορίζει τους πρώτους του πελάτες.

Παρά τα ‘σουπερμάρκετς’ και τα μεγάλα καταστήματα με τμήματα πωλήσεων που ανθούν τώρα στις περισσότερες πόλεις των Φιλιππίνων, το ταπεινό κατάστημα ‘σαρισάρι’ ικανοποιεί μια σπουδαία ανάγκη. Ένας Φιλιππινέζος μπορεί ν’ αγοράση τα αμέσως αναγκαία και να βρη επίσης θερμή συντροφιά, λίγη ευχάριστη συζήτησι και την αίσθησι ότι ανήκει στην κοινότητα. Έτσι, την επόμενη φορά που θα βρεθήτε σ’ αυτό το μέρος του κόσμου μην παραβλέψετε τα ταπεινά καταστήματα σαρισάρι—τις ‘μίνι’ αγορές των Φιλιππίνων.