“Θαλάσσια Σύννεσις”—Συνετή Βαρκάδα

Από τον ανταποκριτή του «Ξύπνα!» στη Νέα Ζηλανδία

«ΑΓΝΟΕΙΤΑΙ αφ’ ότου Βούλιαξε η Βάρκα,» «Άνθρωπος Χάθηκε στον Δίαυλο του Κουκ,» «Αστυνομική Άκατος Σώζει Θαλαμηγό,» «Έξη Καλά Παιδιά Πέθαναν. Μια Πόλις Θρηνεί,» «Άνδρας Διασώθηκε Μετά από Παραμονή 11 Ωρών στο Νερό Χωρίς Σωσίβιο,» «14 Άτομα Πνίγηκαν στη Διάρκεια των Διακοπών.»

Αυτές οι επικεφαλίδες και άλλες παρόμοιες εμφανίσθηκαν στις ημερήσιες εφημερίδες στο Ώκλαντ της Νέας Ζηλανδίας, σε διάστημα ενός μηνός, από τα μέσα Δεκεμβρίου 1975 μέχρι τα μέσα Ιανουαρίου 1976. Όλες αναφέρονται σε προσωπικές τραγωδίες ανθρώπων που μεταχειρίζονται, σαν μέσον ψυχαγωγίας, τη θάλασσα και τους διαύλους της Βορείου Νήσου (Νορθ Άιλαντ) της Νέας Ζηλανδίας.

Ειδήσεις σαν αυτές, θ’ αντηχούν θλιβερά σε όλη τη γη, οπουδήποτε ο άνθρωπος αντιπαρατάσσει τη γνώσι του, ή την έλλειψι γνώσεως, με τη θάλασσα, είτε για ψυχαγωγία είτε για κέρδος.

Μολονότι αληθεύει ότι η χρήσις των σκαφών αναψυχής έχει φθάσει στο κατακόρυφο τα πρόσφατα χρόνια, ελκύοντας έτσι πολλούς αρχάριους, θα έπρεπε να σημειωθή προσεκτικά ότι ακόμη και πλοία, που επιθεωρούνται από τις πιο φημισμένες αυθεντίες και επανδρώνονται από ικανούς επαγγελματίες ναυτικούς, εξακολουθούν να προσβάλλωνται από τρικυμίες και άλλους κινδύνους, συχνά με αποτέλεσμα να χάνωνται ζωές.

Πόλεις σε Λιμάνια, Ποταμούς και Λίμνες

Σχεδόν το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού συγκεντρώνεται κοντά σε λιμάνια, ποταμούς ή λίμνες. Μια τέτοια πόλις είναι το Ώκλαντ, με πληθυσμό, που φθάνει τις 800.000. Είναι κτισμένο και στις δύο πλευρές ενός ισθμού μεταξύ δύο μεγάλων λιμανιών, το ένα στα δυτικά που οδηγεί στη Θάλασσα Τασμάν και το ανατολικό που αποτελεί είσοδο απ’ τον Ειρηνικό Ωκεανό. Μια συνεχής ακτογραμμή 380 μιλίων (610 χιλιομέτρων) περιλαμβάνεται μέσα σ’ αυτούς τους δύο υδάτινους δρόμους, ενώ αφθονούν κι άλλα λιμάνια, ποταμοί, προφυλαγμένα νησιά και κολπίσκοι, όπου είναι εύκολο να πάη κανείς με μια μικρή βάρκα. Αυτό το περιβάλλον, σε συνδυασμό με το ήπιο κλίμα του, κάνει αυτή την πόλι του Νοτίου Ειρηνικού τόπο αξιόλογης δραστηριότητος στα θαλάσσια σπορ.

Όχι μόνο σ’ αυτή την περιοχή, αλλά σε ολόκληρη τη Νέα Ζηλανδία, με τις μεγάλες ακτές της, τους πολυάριθμους ποταμούς και λίμνες της, οι θλιβερές ειδήσεις για πνιγμούς εξακολουθούν ν’ αυξάνουν· περίπου 130 άτομα έχασαν τη ζωή τους μ’ αυτόν τον τρόπο το 1975. Το συμβούλιο της ασφαλείας στη θάλασσα απηύθυνε έκκλησι στους ανθρώπους να προσέξουν περισσότερο στο νερό αυτό το έτος· και το σώμα εθελοντών της Ακτοφυλακής της Νέας Ζηλανδίας ανέφερε ότι «μια υγιής κατάστασις φόβου [είναι] ίσως το πιο απαραίτητο πράγμα που πρέπει να πάρετε μαζί σας σε μια μικρή βάρκα.»

«Η Συνηθισμένη Τακτική των Ναυτικών,» ή Κοινή Λογική

Με διεθνή συμφωνία τα Ναυτικά Έθνη τηρούν και ακολουθούν τους «Διεθνείς Κανονισμούς Προς Αποφυγήν Συγκρούσεως εν Θαλάσση,» στους οποίους περιλαμβάνονται φώτα και σχήματα, που απαιτείται να φέρουν τα πλοία, καθώς επίσης «Κανόνες Πηδαλιουχίας και Πλεύσεως» και σήματα κινδύνου. Εφ’ όσον η εισαγωγική παράγραφος αυτών των κανονισμών δηλώνει ότι πρέπει αυτοί οι κανονισμοί να τύχουν της προσοχής όλων των πλοίων στις ανοικτές θάλασσες και στις υδάτινες περιοχές που συνδέονται με αυτές, είναι επόμενο ότι κάθε ένας που ζητά να πάρη σκάφος οποιασδήποτε μορφής από τις ακτές, θα έπρεπε τουλάχιστον να είναι εξοικειωμένος με το περιεχόμενό τους. Αλλά οπωσδήποτε ο πιο σπουδαίος κανόνας είναι ο υπ’ αριθμόν 2, ο οποίος δηλώνει: «Κανένας νόμος δεν θα αθωώση οποιοδήποτε πλοίο ή ιδιοκτήτη, κυβερνήτη ή πλήρωμα για επίδειξι αμελείας όσον αφορά την συμμόρφωσι μ’ αυτούς τους κανόνες, ή για αμέλεια σχετικά με την λήψι προφυλακτικών μέτρων, τα οποία τυχόν απαιτεί η συνήθης τακτική των ναυτικών ή οι ειδικές συνθήκες κάθε περιπτώσεως.»

Οι πρωταρχικές λέξεις που αποδίδουν ακριβώς την έννοια της φράσεως «συνήθης τακτική των ναυτικών» είναι κοινή λογική, τίποτε περισσότερο ή λιγώτερο. Η μη αθώωσις του υπαιτίου, όπως αναφέρεται στον κανονισμό, ίσως σημαίνει την αφαίρεσι της άδειας ή του διπλώματος ή ακόμη και επιβολή προστίμου ή φυλακίσεως. Μερικές τοπικές αρχές επιβάλλουν πρόστιμα και ποινές σε ερασιτέχνες ιδιοκτήτες σκαφών αναψυχής για παραβίασι αστυνομικών διατάξεων και κανονισμών. Αλλά τι συμβαίνει με τον ιδιοκτήτη σκάφους ο οποίος, επειδή απέτυχε να τηρήση την «συνήθη τακτική των ναυτικών» είτε λόγω απροσεξίας ή αμέλειας να λάβη τις προφυλάξεις που επιβάλλει η κοινή λογική, γίνεται αιτία να χαθή κάποια ζωή; Οπωσδήποτε η συνείδησίς του ποτέ δεν θα τον δικαιώση, έστω κι αν ο νόμος τον απαλλάξη.

Δέκα Βασικοί Κανόνες

Το φυλλάδιο της Νέας Ζηλανδίας Έε! Πλοίαρχε! απαριθμεί δέκα χρυσούς, όπως τους ονομάζει, κανόνες για ασφαλή πλοήγησι. Αυτοί είναι: (1) Παρατηρήστε τον καιρό, (2) Μην παραφορτώνετε το σκάφος, (3) Βεβαιωθήτε ότι έχετε τα αναγκαία εφόδια και, ιδιαιτέρως, σωσίβια, (4) Διατηρήστε τη μηχανή σας 100 τοις εκατό κατάλληλη για να βασισθήτε σ’ αυτήν, (5) Μάθετε τους κανονισμούς προς αποφυγή συγκρούσεως και τις αστυνομικές διατάξεις, (6) Να είστε πάντα παρατηρητικοί, (7) Μάθετε τα σήματα κινδύνου, (8) Λάβετε τα μέτρα σας κατά της φωτιάς, (9) Μην μπερδεύετε το ποτό με την πλοήγησι, (10) Πριν αναχωρήσετε κάνετε γνωστές τις προθέσεις σας σε κάποιο άτομο στην ξηρά.

Αλλά όποιο μέτρο κι αν έχετε λάβει, όταν ξεκινάτε για το πρώτο σας ή για το εκατοστό πρώτο σας ταξίδι, μη δείξετε επιπολαιότητα και μη χειρισθήτε την υπόθεσι σαν να ήταν ένα ταξίδι με το αυτοκίνητο. Για το άτομο που βάζει πλώρη για θαλασσινό ταξίδι, όσο μικρό και αν είναι αυτό, υπάρχουν βαθειές διαφορές.

Οι υδάτινοι δρόμοι δεν είναι πάντα ομαλοί. Δεν μπορεί να σταματήση κανείς και να ζητήσει οδηγίες. Αν η μηχανή χαλάση, δεν υπάρχει η ευχέρεια να πλευρίση στην άκρη του δρόμου και να περιμένη βοήθεια. Οι τύποι των πλοίων, που πλέουν στους υδάτινους δρόμους, ποικίλλουν σε μέγεθος από μερικά πόδια μέχρι 1000 πόδια (300 μέτρα) μήκος. Αυτά τα πλοία πιθανόν να ψαρεύουν, να εμβαθύνουν τον βυθό ή να πλέουν με δυσκολία σε περιωρισμένα νερά. Μπορεί να ρυμουλκούν, να έχουν αγκυροβολήσει ή να αγκυροβολούν. Ίσως να μην είναι «υπό έλεγχο» ή να ταξιδεύουν με μηχανή ή χωρίς πρόωσι. Πιθανόν να τέμνουν την πορεία σας ή να σας προσπερνούν, ή να βρίσκωνται σε πορεία συγκρούσεως ή να σας πλησιάζουν κατά μέτωπο. Πρέπει να έχετε την πείρα να τα αναγνωρίσετε από τα φώτα σας την νύχτα και από τα χαρακτηριστικά τους, την ημέρα. Πρέπει να είστε καλά εξοικειωμένοι με τους «κανόνες προς αποφυγήν συγκρούσεως» ώστε να γνωρίζετε τι θα κάνετε για να αποφύγετε τη σύγκρουσι—επίσης, ποια είναι τα δικαιώματά σας, οι ευθύνες σας και οι υποχρεώσεις σας κάτω από τους διεθνείς και τους τοπικούς νόμους, και όλα αυτά συνοψίζονται σε απλή κοινή λογική και σε πρακτική εφαρμογή της ναυτικής τέχνης.

Δεν μπορείτε να ελπίζετε ότι, θα κατακτήσετε τα μυστικά της ναυτικής επιστήμης γενεών ολόκληρων θαλασσοπλοΐας με δέκα εύκολα μαθήματα. Υπάρχουν μερικά πράγματα, που μόνο με την πείρα αποκτώνται—θ’ αντιληφθήτε ότι υπάρχει πάντοτε το απρόοπτο, η απρόβλεπτη απειλή της συμφοράς. Και κάποιος θα μπορούσε να ανταπεξέλθη σε κάποια ξαφνική επείγουσα ανάγκη σ’ άγνωστο περιβάλλον, ενώ κάποιος άλλος ακόμη και έμπειρος, θα μπορούσε να «συντριβή.» Έτσι μη τολμάτε να επιδοθήτε σε τέτοιου είδους ναυτικές δραστηριότητες χάριν αναψυχής, αν δεν είσθε σίγουρος ότι θα τα καταφέρετε να χειρισθήτε σωστά οποιαδήποτε επείγουσα κατάστασι που πιθανόν θα εγερθή.

Μικρά Σκάφη Υψηλής Ταχύτητος

Αυτά τα μικρά, ταχύπλοα σκάφη έχουν γίνει αιτία εξαιρετικού ενδιαφέροντος για τις αρχές της Νέας Ζηλανδίας και άλλων περιοχών. Η αγορά τους είναι σχετικά εύκολη, καθελκύονται στο νερό συρόμενα πάνω στην κατωφερή επιφάνεια (ράμπα) του ειδικού οχήματος που τα μεταφέρει και επαναφέρονται στην αρχική τους θέσι με τον ίδιο τρόπο. Κάτω από ιδανικές συνθήκες ένα αγόρι ή ένα κορίτσι μπορεί να τα ‘βάλη μπρος’ να ανοίξη το γκάζι και να φθάση σε ταχύτητα είκοσι κόμβων και άνω. Είναι φανερό λοιπόν, ότι τέτοια πλεούμενα αποτελούν φονικό όπλο στα χέρια άπειρων ή απερίσκεπτων ανθρώπων ή εκείνων που είναι πολύ νέοι για ν’ αντιληφθούν τη φοβερή ευθύνη που περιλαμβάνεται σε περιοχές περιωρισμένης εκτάσεως ή γεμάτες κόσμο. Η νομοθεσία θεωρεί παράνομο για άτομα κάτω των δεκαπέντε ετών να οδηγούν οποιοδήποτε σκάφος που αναπτύσσει ταχύτητα δέκα μίλια την ώρα. Δεν πρέπει να ξεπερνούν τους πέντε κόμβους όταν πλέουν σε απόστασι 200 γυαρδών (180 μέτρα) απ’ την ακτή ή όταν προσπερνούν σε απόστασι 100 ποδών (30 μέτρων) άλλα σκάφη ή άτομα που κολυμπούν ή ψαρεύουν. Όταν σύρουν «σκιέρ,» τα πλεούμενα μπορούν να προσεγγίσουν ή ν’ απομακρυνθούν από την ακτή μόνο δια μέσου καταλλήλως προκαθωρισμένων γραμμών προσπελάσεως και πρέπει πάντοτε να έχουν επάνω τουλάχιστον ένα ακόμη άτομο σαν συνοδηγό.

Ελάχιστο Όριο Απαιτήσεων Ασφαλείας

Οπουδήποτε κι αν χρησιμοποιήται ένα σκάφος, ο σοφός κυβερνήτης πρέπει να βεβαιωθή ότι το πλεούμενό του είναι κατάλληλο για τον σκοπό που προορίζεται, και ότι ικανοποιεί έστω και στο ελάχιστο τις βασικές προϋποθέσεις ασφαλείας. Όλα τα σκάφη θα πρέπει να έχουν τουλάχιστον ένα ακόμη βοηθητικό σύστημα προώσεως, όπως μια επιπλέον σειρά κουπιών ή μια εφεδρική μηχανή (εξωλέμβιο), ή πανιά. Θα πρέπει να έχουν μέσα για την κατάσβεσι του πυρός και την άντλησι του νερού, όπως ένα κουβά (μπουγέλο) ή μια υδραντλία (τρόμπα). Θα πρέπει, επίσης, να υπάρχη αρκετό υλικό αντώσεως, όπως μαξιλάρια γεμάτα με «καπόκ,» που εξασφαλίζουν τη δυνατότητα επιπλεύσεως στους επιβάτες του σκάφους ή λέμβου και μια άγκυρα με αρκετό σκοινί ή «πρόολκο» (μπαρούμα) ικανό να κρατήση το σκάφος κάτω από μέτριες τουλάχιστον καιρικές συνθήκες.

Όλα τα σκάφη που είναι κατάλληλα για μακρυνές κρουαζιέρες, οι οποίες περιλαμβάνουν την πιθανότητα νυκτερινών πλεύσεων, θα πρέπει να είναι εφωδιασμένα με μια αξιόπιστη πυξίδα, και ο επικεφαλής θα πρέπει να γνωρίζη πώς να πηδαλιουχή (κρατά τιμόνι) με τη βοήθειά της, και να λάβη μια απλή αντιστοιχία ώστε να μπορεί να εντοπίση τη θέσι του πάνω στον χάρτη. Τα σκάφη αυτά θα πρέπει ασφαλώς να είναι εφωδιασμένα με φανούς ναυσιπλοΐας σύμφωνα με τους κανονισμούς. Όλοι οι ιδιοκτήτες σκαφών θα πρέπει να έχουν ένα αντίγραφο ενημερωμένου χάρτη της περιοχής όπου πρόκειται να πλεύσουν ή τουλάχιστον να είναι εξοικειωμένοι με τα απόμερα ρηχοτόπια, τις αμμουδερές ακτές και τα παλιρροϊκά ρεύματα. Πρέπει να γνωρίζουν πού βρίσκονται οι βαθείς δίαυλοι που χρησιμοποιούνται από τα μεγάλα πλοία, αλλά και τις υποχρεώσεις να μην μπλοκάρουν τέτοια κανάλια και παρεμποδίζουν τα μεγάλα πλοία που χρησιμοποιούν.

Απόκτησις Πείρας και Εμπιστοσύνης

Αν δεν έχετε ποτέ σας ασχοληθή με ιστιοπλοΐα ή πλοήγησι μην κάνετε αρχή με τρόπο μεγαλοπρεπή και σαλπάρετε με την οικογένειά σας για μακρυνό ταξίδι, όπως ένα ταξίδι σαράντα μιλίων (60 χιλιομέτρων) περίπου, διασχίζοντας τον Κόλπο Καουράκι του Ώκλαντ προς το Νησί Μπάρριερ. Αρκεσθήτε για λίγο χρόνο στις μικρές παράκτιες πλεύσεις του ενός περίπου μιλίου αυξάνοντας στο μεταξύ τις γνώσεις σας, παρατηρώντας και συζητώντας με άλλους και αποκτώντας πείρα και πεποίθησι σε ποικίλες συνθήκες και καταστάσεις. Είναι προτιμώτερο ν’ αρχίσετε με ένα σκάφος χαμηλής ιπποδυνάμεως ή ένα ιστιοφόρο του οποίου οι περιωρισμένες δυνατότητες είναι ολοφάνερες, ώστε να μην παρασυρθήτε και υπερβήτε τις ικανότητές σας. Αν έχετε πολύχρονη πείρα, δεν θα χρειασθή να σας υπενθυμίσουν ότι, όταν έχετε πρόσφατα αγοράσει ένα καινούργιο σκάφος θα πρέπει να περιορίσετε τη διάρκεια του ταξιδιού μέχρις ότου όλα τα προβλήματα, αν υπάρχουν εξουδετερωθούν και να έχετε γίνει πραγματικά γνώστης των χαρακτηριστικών και της συμπεριφοράς του πλοίου σας.

Πιθανόν να είσθε σε θέσι ν’ απαριθμήσετε όλα τα βιβλία που έχουν γραφή ως τώρα σχετικά με την ασφάλεια σε μικρές λέμβους και σκάφη, αλλά δεν θα έχετε ωφεληθή καθόλου, αν αποτύχετε να εφαρμόσετε σύνεσι και κοινή λογική. Να το έχετε αυτό ως κατευθυντήρια αρχή σε κάθε βήμα που κάνετε, σε κάθε ταξίδι που σχεδιάζετε, διότι η θάλασσα είναι σκληρή και αδυσώπητη μ’ εκείνους που δεν ενδιαφέρονται ή αποτυγχάνουν να της δώσουν τον κατάλληλο φόβο και σεβασμό.