Ματιές στον Κόσμο—Β΄
Η Οικογένεια «Διαλύεται»
◆ Ο Ούρι Μπρονφενμπρέννερ, καθηγητής της ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Κορνέλλ της Ιθάκης της Νέας Υόρκης, παρατηρεί: «Η οικογένεια διαλύεται, . . . Από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο κι έπειτα, η μεγάλη οικογένεια με τις πολλές γενεές, με όλα τα μέλη της, έχει ουσιαστικά εξαφανισθή απ’ αυτή τη χώρα. Ακόμη και η οικογένεια πυρήνας που αποτελείται από τη μητέρα, τον πατέρα και τα παιδιά, βρίσκεται σε παρακμή. Σήμερα, το ένα έκτο και πλέον των παιδιών της χώρας μας ζουν σε οικογένειες μ’ έναν γονέα. Αυτός ο γονεύς είναι συνήθως η γυναίκα . . . και σχεδόν πάντοτε εργάζεται κανονικό οκτάωρο.» Αλλά και σε πολλές οικογένειες όπου υπάρχουν και οι δύο γονείς, και οι μητέρες εργάζονται τώρα. Ως αποτέλεσμα, ο Μπρονφενμπρέννερ δήλωσε: «Όλο και περισσότερα παιδιά γυρίζουν σ’ ένα άδειο σπίτι. Αν μπορή κάποιος να κάνη κάποια λογική προφητεία, πιθανόν θ’ αρχίση λέγοντας για τα παιδιά που θα επιστρέψουν σε άδεια σπίτια, με προβλήματα όπως οι δυσκολίες στην ανάγνωσι, η αποφυγή από το σχολείο, η αποτυχία στους διαγωνισμούς, τα ναρκωτικά η παιδική κατάθλιψις.»
Περισσότεροι Ζουν Μόνοι
◆ Από το 1970, ο αριθμός των Αμερικανών ηλικίας κάτω των τριάντα πέντε, που ζουν μόνοι έχει υπερδιπλασιασθή. Σύμφωνα με στοιχεία της απογραφής, το 1970 ζούσαν μόνοι 1,45 εκατομμύρια άνθρωποι αυτής της ηλικίας, αλλά το 1976 ο αριθμός είχε ανέλθει στα 3,39 εκατομμύρια. Αυτό σημαίνει αυξησι 133 τοις εκατό, σε σύγκρισι με την κατά 20 τοις εκατό αύξησι του πληθυσμού κατά την ίδια χρονική περίοδο.
Η Έρημος Ανθεί
◆ Η Έρημος της Κάρα Κουμ αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής της Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας του Τουρκμενιστάν, που βρίσκεται ακριβώς βορείως του Ιράν και του Αφγανιστάν. Επί χρόνια, μηχανικοί εργάσθηκαν στην κατασκευή ενός αγωγού για να φέρουν τα νερά του Ποταμού Αμού Ντάρυα, που ρέει στο ανατολικό τμήμα της δημοκρατίας, μέχρι τις πιο απομακρυσμένες δυτικές περιοχές. Ο Αγωγός Κάρα Κουμ έχει προχωρήσει προς δυσμάς σε μήκος 570 μιλίων (920 χιλιομέτρων), και θα προχωρήση ακόμη περίπου 300 μίλια (480 χιλιόμετρα). Κατά μήκος του αποπερατωθέντος τμήματος, περίπου ένα εκατομμύριο έηκερς (400.000 εκτάρια) ερήμου, έχουν μεταμορφωθή σε παραγωγικούς γεωργικούς αγρούς και βοσκοτόπια.
Ζώνες Ασφαλείας δια Νόμου
◆ Μερικές χώρες έχουν τώρα νόμους που καθιστούν υποχρεωτική τη χρήσι ζωνών ασφαλείας στα αυτοκίνητα. Η παράλειψις χρήσεως των ζωνών τιμωρείται με πρόστιμο. Εκεί όπου επιβάλλονται οι νόμοι, υπάρχει σημαντική μείωσις στους θανάτους από ατυχήματα. Στην Ελβετία, ο νόμος για τις ζώνες άρχισε να ισχύη από 1ης Ιανουαρίου 1976. Παρατηρήθηκε συμμόρφωσις κατά 90 τοις εκατό περίπου και η αναλογία θανάτων από ατυχήματα έχει μειωθή.
Η υποχρεωτική χρήσις ζωνών ασφαλείας έχει μειώσει πολύ τους θανάτους και στο Οντάριο του Καναδά. Ο Υπουργός Συγκοινωνιών Τζ. Σνόου παρέθεσε στατιστικές που δείχνουν «ότι οι πιθανότητες επιβιώσεως του οδηγού που φορεί ζώνη από μια σύγκρουσι είναι 10 φορές περισσότερες από εκείνου ο οποίος δεν φορεί ζώνη.» Το 1976, οι οδηγοί στο Οντάριο που δεν φορούσαν ζώνες ασφαλείας είχαν 61.221 ατυχήματα και εφονεύθησαν απ’ αυτούς 355. Οι οδηγοί με ζώνες είχαν 269.772 ατυχήματα και φονεύθησαν 153.
Τα Βιβλία, «Είδος που Κινδυνεύει;»
◆ Οι ικανότητες αναγνώσεως μειώνονται μαζί με την επιθυμία για διάβασμα. Ένα άρθρο του Νιούζγουήκ σχολιάζει ότι «τώρα, στα μέσα της δεκαετίας του 1970, βλέπομε μια ελαφρά, αλλά αλάνθαστη απομάκρυνσι απ’ αυτά τα πράγματα.» Και συνεχίζει: «Το σκληρόδετο βιβλίο—αυτό το σύμβολο της μονιμότητας της σκέψεως, η μεταβίβασις της σοφίας από τη μια εποχή στην άλλη—μπορεί κι αυτό να προστεθή στον κατάλογο των ειδών που κινδυνεύουν.» Πολλοί νέοι, ιδιαιτέρως, δεν αναπτύσσουν ικανότητα αναγνώσεως, αλλά στρέφονται στα ραδιόφωνα, τους δίσκους (μουσικής) και στην τηλεόρασι. Ένας αξιωματούχος του Πανεπιστημίου του Ιλλινόις είπε ότι το 10 τοις εκατό των πρωτοετών του πανεπιστημίου του δεν μπορούσαν να διαβάσουν καλύτερα από τον μέσο απόφοιτο του δημοτικού σχολείου. Αυτή η τάσις είναι πιθανόν ότι θα συνεχισθή, αφού μια έρευνα αποκαλύπτει ότι το μέσο παιδί στην Αμερική θα έχη παρακολουθήσει τηλεόρασι 15.000 ώρες ώσπου να φθάση σε ηλικία 18 ετών, χρόνος περισσότερος απ’ όσον δαπανάται σε οποιαδήποτε άλλη ασχολία εκτός του ύπνου.
Οι Έρημοι Επεκτείνονται Ακόμη
◆ Παρά τις προσπάθειες να καταστούν παραγωγικές περισσότερες εκτάσεις ερήμου, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών υπολογίζει ότι τα τελευταία 50 χρόνια έχει γίνει έρημος 6 ως 7 τοις εκατό επιπρόσθετης γης. Αυτό οφείλεται κυρίως στην εκδάσωσι, στην υπερβολική βοσκή και στις κακές γεωργικές μεθόδους. Ο οργανισμός λέγει ότι οι ξηρές και παγωμένες έρημοι αποτελούν τώρα το 43 τοις εκατό των παγκοσμίων χερσαίων εκτάσεων. Παράδειγμα της επεκτάσεως της έρημου είναι το νότιο τμήμα του Σουδάν της Βορείου Αφρικής. Η έρημος εκεί έχει προχωρήσει περίπου 100 χιλιόμετρα (60 μίλια) νοτίως προς τον Ισημερινό, στη διάρκεια των τελευταίων 17 ετών. Η επέκτασις συνεχίζεται με αναλογία πέντε ως έξη χιλιόμετρα (3 ως 4 μίλια) ετησίως.
Οι Τυχεροί των Λοτταριών είναι Πιο Ευτυχείς;
◆ Μερικοί λαχνοί μπορεί να κερδίσουν εκατοντάδες χιλιάδες δολλάρια, άλλοι μέχρι ένα εκατομμύριο δολλάρια. Αλλά είναι οι τυχεροί πιο ευτυχισμένοι από πριν; Μια έρευνα αποκαλύπτει ότι σε πολλές περιπτώσεις οι τυχεροί είναι λιγώτερο ευτυχισμένοι εξ αιτίας των νέων φορολογικών προβλημάτων, της αμοιβής δικηγόρων, της αλλαγής στη στάσις των φίλων τους και της ελλείψεως ησυχίας λόγω της δημοσιότητας. Ένας απ’ αυτούς είπε: «Μέχρι τώρα, είχα περισσότερους πονοκεφάλους παρά χαρά.» Ένας άλλος δήλωσε: «Δεν είναι όπως το διαφημίζουν. Οι άνθρωποι ζηλεύουν, οι φίλοι σου σε ζηλεύουν και [η κυβέρνησις] παίρνει όλα τα χρήματα. . . . Δεν αξίζει τον κόπο.»
Για να Μειωθή ο Αριθμός θυμάτων του Καρκίνου
◆ Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας διακηρύσσει ότι «οι παθήσεις που σχετίζονται με το κάπνισμα είναι τόσο σοβαρές αιτίες ανικανότητας και προώρου θανάτου στις ανεπτυγμένες χώρες ώστε ο έλεγχος του καπνίσματος τσιγάρων θα μπορούσε να συντελέση περισσότερο στη βελτίωσι της υγείας και την παράτασι της ζωής σ’ αυτές τις χώρες από οποιαδήποτε άλλη μεμονωμένη ενέργεια σ’ ολόκληρο τον τομέα της προληπτικής ιατρικής.» Οι ειδικοί υπολογίζουν ότι η αναλογία του καρκίνου των πνευμόνων θα μπορούσε να μειωθή κατά 85 τοις εκατό και η αναλογία καρδιακών προσβολών κατά 20 τοις εκατό, αν οι άνθρωποι σταματούσαν το κάπνισμα.
Ανησυχία για τη Λέπρα
◆ Η λέπρα προσβάλλει περίπου ένδεκα εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως, κυρίως στις ανεπτυγμένες χώρες. Οι υπεύθυνοι για την υγεία παγκοσμίως ανησυχούν επειδή η ασθένεια ανθίσταται όλο και περισσότερο στην καθιερωμένη φαρμακευτική θεραπεία. Πιστεύεται ότι εν καιρώ θα βρεθούν αλλά φάρμακα ή ίσως κάποιο είδος εμβολιασμού για την αντιμετώπισι της νέας εξελίξεως.
Σπιτικό Αέριο
◆ Το περιοδικό Τσάινα Ρηκονστράκτς αναφέρει ότι όλο και περισσότερες Κινεζικές αγροτικές οικογένειες χρησιμοποιούν σπιτικό «μεθάνιο αέριο» για καύσιμο στο μαγείρευμα και τον φωτισμό. Το αέριο αποτελείται κυρίως από μεθάνιο και φτιάχνεται σε μια δεξαμενή 10 κυβικών μέτρων (350 κυβικών ποδών) κατασκευασμένη από πέτρα, άργιλλο ή ασβέστη και άμμο. Μια δεξαμενή είναι αρκετή για ένα αγροτόσπιτο. Στη δεξαμενή βάζουν φύλλα, αγριόχορτα, κοτσάνια και περιττώματα ανθρώπων και ζώων, προσθέτουν νερό και η ζύμωσις παράγει το αέριο. Ένας πλαστικός σωλήν συνδέει τη δεξαμενή με τις συσκευές μαγειρεύματος και τις λάμπες φωτισμού. Λέγεται ότι σε μια κομητεία, το 73 τοις εκατό των αγροτόσπιτων χρησιμοποιούν τώρα μεθάνιο. Τα κατάλοιπα από την παραγωγή θερμότητας από το μεθάνιο θεωρούνται άριστο οργανικό λίπασμα.
Κακομεταχείρισις Γυναικών
◆ Τα λίγα τελευταία χρόνια έχει ανακύψει ένα πρόβλημα που όλο και μεγαλώνει: ο ξυλοδαρμός που υφίστανται πολλές γυναίκες από τους συντρόφους των. Η έρευνα δείχνει ότι τουλάχιστον τεσσεράμισυ εκατομμύρια Αμερικανίδες εδάρησαν τουλάχιστον μια φορά από τους συντρόφους των και πολλές άλλες επανειλημμένως. Η αστυνομία του Σικάγου λέγει ότι από 11.000 κακοποιήσεις (όπου το θύμα χρειάσθηκε νοσοκομειακή περίθαλψι) 3.000 ήσαν γυναίκες τις οποίες είχαν κτυπήσει οι σύντροφοί των.
Δεινόσαυροι στο Θιβέτ
◆ Για πρώτη φορά ανακαλύφθηκαν στο Θιβέτ απολιθώματα δεινοσαύρων. Οι Κινέζοι αρχαιολόγοι έχουν βρει ένδεκα διαφορετικά είδη αυτών των αρχαίων ζώων και μερικά έχουν μήκος 16 μέτρα (50 πόδια) και ύψος τρία μέτρα (10 πόδια). Τα απολιθώματα βρέθηκαν σε ύψος 4.200 μέτρων (13.000 πόδια) από την επιφάνεια της θάλασσας στο υψίπεδο Τσινγκάι-Θιβέτ.
Προσέχετε Πώς Περπατάτε
◆ Το περασμένο έτος 538.000 άνθρωποι χρειάσθηκαν περίθαλψι από τα νοσοκομεία πρώτων βοηθειών στις Ηνωμένες Πολιτείες για τραύματα που προκλήθηκαν από πέσιμο σε σκάλες. Μερικές αιτίες είναι: η μεταφορά πακέτων και η κατά συνέπεια παρεμπόδισις της ορατότητος· παραπάτημα που οφείλεται στις μακριές φούστες, στα παντελόνια με φαρδύ ποδόγυρο, στα παπούτσια πλατφόρμες (με πολύ χονδρές σόλες) ή σε γλιστερές παντόφλες· στα αντικείμενα, όπως τα παιγνίδια που αφήνονται στις σκάλες· σε βρεγμένα ή σκεπασμένα με χιόνι σκαλοπάτια· και σε ελλιπή φωτισμό. Άλλες αιτίες ήσαν, επίσης, η στροφή για να μιλήσουν σε κάποιον ενώ ήσαν στη σκάλα και η βιασύνη.
Πρόληψις Τροφικών Δηλητηριάσεων
◆ Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο παθαίνουν τροφική δηλητηρίασι από βακτηρίδια που ονομάζονται σαλμονέλλες περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Αμερικανοί. Μολονότι η δηλητηρίασις διαρκεί μόνο λίγες μέρες, φέρνει σοβαρή αδιαθεσία με ναυτία, εμετό, πυρετό, διάρροια και εξάντλησι. Η κυρία αιτία είναι η κακή συντήρησις των τροφίμων στο σπίτι και στους δημοσίους χώρους. Οι οργανισμοί αυτοί ανευρίσκονται συχνότερα σε ωμά προϊόντα όπως τα κρέατα, τα πουλερικά και τα αυγά. Η κατάψυξις και η ψύξις επιβραδύνουν την ανάπτυξί τους και το μαγείρευμα μπορεί να τους καταστρέψη. Όταν κανείς πιάνη τέτοια ωμά προϊόντα, συνιστάται να πλένη τα χέρια, τα σκεύη, τις σανίδες κοπής και τις επιφάνειες των πάγκων με ζεστή σαπουνάδα.
Ρεκόρ Εισαγωγών Αυτοκινήτων
◆ Επί χρόνια οι εισαγωγές μικρών ξένων αυτοκινήτων αποτελούσαν σημαντικό μέρος των πωλήσεων αυτοκινήτων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τον μήνα Απρίλιο εισήχθησαν στη χώρα 205.000 αυτοκίνητα—αριθμός που αποτελεί νέο ρεκόρ δηλαδή το 20 τοις εκατό περίπου των πωλήσεων αυτοκινήτων. Ένας παράγων ήταν η αύξησις των εξόδων των μεγάλων οικογενειακών αυτοκινήτων, καθώς επίσης των καυσίμων και της συντηρήσεως. Πρώτα σε εισαγωγή έρχονται τα Τογιότα, Ντάτσουν και Φολξβάγκεν.
Τα Κινηματογραφικά Έργα της Ινδίας
◆ Ο εκδότης του περιοδικού Δη Ιλλαστρέητεντ Γουήκλυ της Ινδίας αναφέρει ότι το 1975 η χώρα του παρήγε περισσότερα κινηματογραφικά έργα από οποιαδήποτε άλλη χώρα, 470 και πλέον έργα σε 13 γλώσσες. Υπάρχουν περίπου 300 περιοδικά για κινηματογραφικά έργα που εκδίδονται εκεί, και λέγεται ότι ο αριθμός αυτός είναι ο μεγαλύτερος από τον αριθμό όλων των περιοδικών αυτού του είδους που εκδίδονται ανά τον κόσμο. Οι 8.500 κινηματογράφοι στη χώρα εισπράττουν 244 και πλέον εκατομμύρια ετησίως από εκατομμύρια ανθρώπους που δεν έχουν τίποτε άλλο για να διασκεδάσουν. Ένας Ινδός κριτικός κινηματογραφικών έργων, ο Μπίκραμ Σινγκ, έγραψε προσφάτως τα εξής γι’ αυτά τα κινηματογραφικά έργα: «Παράγομε τα περισσότερα και τα χειρότερα.»
Παγιδεύθηκε Από Κακή Ορθογραφία
◆ Στην ταμία μιας τραπέζης στην Πόλι της Νέας Υόρκης εδόθη από ένα ληστή ένα πολύ κακοκραμμένο σημείωμα που έλεγε να σηκώση ψηλά τα χέρια της. Γραμμένο σ’ ένα δελτίο αναλήψεως χρημάτων, το σημείωμα ήταν τόσο άσχημα γραμμένο και η ορθογραφία ήταν τόσο κακή ώστε η ταμίας είπε στον άνδρα αυτόν: «Δεν σας καταλαβαίνω, θα πρέπει να το ξαναγράψετε.» Εν τούτοις, είχε καταλάβει αρκετά από το σημείωμα ώστε να γνωρίζη ποιες ήσαν οι προθέσεις του. Προς έκπληξί της, ο άνδρας αυτός προχώρησε προς τον πάγκο των πελατών, πήρε ένα καινούργιο έντυπο αναλήψεως χρημάτων και άρχισε να ξαναγράφη το σημείωμα του που έλεγε να σηκώση η ταμίας τα χέρια της ψηλά. Εν τω μεταξύ, η υπάλληλος επίεσε το μυστικό κουδούνι συναγερμού και ο ληστής συνελήφθη γρήγορα.