Ο Ωκεανός, Ευεργετικός Αλλά Αδάμαστος Γίγας — ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ της Σκοπιάς

Ο Ωκεανός, Ευεργετικός Αλλά Αδάμαστος Γίγας

ΣΤΑΘΗΚΑΤΕ ποτέ στην ακτή του ωκεανού απολαμβάνοντας την αλμύρα, βλέποντας τα κύματα να σπάζουν στα βράχια ή να σβήνουν καθώς τρέχουν προς την αμμουδιά κι ύστερα αποσύρονται; Θαυμάσατε την απεραντωσύνη του ωκεανού, τη δύναμι και το μεγαλείο του;

Μόνο λίγοι άνθρωποι δεν θα μπορούσαν ν’ απολαμβάνουν με τις ώρες τον ωκεανό. Υπάρχει μια γοητεία στη θάλασσα και ο ακατάπαυστος θόρυβος της ποτέ δεν γίνεται εκνευριστικός, αλλά μάλλον συμβάλλει σε γαλήνιο ύπνο.

Είναι αδύνατο να συλλάβουμε την απέραντη δύναμι του ωκεανού. Τα περισσότερα μυστικά του δεν έχουν αποκαλυφθή ακόμη. Οι άνθρωποι έχουν κάμει λίγα μόνο πράγματα για να δεσμεύσουν την ενέργεια του κι όταν θυμώνη, κανένα από τα έργα των ανθρώπων δεν μπορεί ν’ αντέξη στη μανία του.

Ένας Ωκεανός, Αλλά με Μεγάλη Ποικιλία Όπως η Στεριά

Οι ωκεανοί καλύπτουν περίπου το 71 τοις εκατό της επιφανείας της γης. Λέμε «ωκεανοί,» αλλά, στην πραγματικότητα, υπάρχει ένας Παγκόσμιος Ωκεανός. Οι γεωγράφοι συνήθως τον χωρίζουν σε τρεις: τον Ειρηνικό, τον Ατλαντικό και τον Ινδικό Ωκεανό. Εν τούτοις, όλοι αυτοί συναντώνται, ιδιαιτέρως στην Ανταρκτική. Οι διάφορες περιοχές του ωκεανού, όμως, έχουν τα δικά τους διαφορετικά χαρακτηριστικά όπως ακριβώς και οι διάφορες περιοχές της ξηράς. Στην πραγματικότητα, μερικές περιοχές είναι αυτό που είναι λόγω των χαρακτηριστικών του τμήματος του ωκεανού που βρέχει τις ακτές τους.

Παραδείγματος χάριν, μέρη του ωκεανού έχουν ωρισμένα είδη ρευμάτων στην επιφάνεια, θερμά ή ψυχρά, που επηρεάζουν το κλίμα των περιοχών στις οποίες βρίσκονται. Υπάρχουν επίσης τεράστιοι «ποταμοί» που κυλούν μέσα στον ωκεανό με καθωρισμένες πορείες σε διάφορα βάθη—ποταμοί που θα έκαναν τον Μισσισσιππή ή τον Κόγκο ποταμό να φαίνωνται σαν απλά ρυάκια. Υπάρχει, επίσης αφάνταστη ποικιλία φυτών και ζώων. Μερικά μέρη του ωκεανού είναι αλμυρώτερα από άλλα· σε μερικά μέρη το νερό είναι βαρύτερο λόγω του άλατος ή της θερμοκρασίας. Αλλά όλο το νερό κυκλοφορεί.

Ο ωκεανός περιέχει 329 εκατομμύρια κυβικά μίλια νερό. Για να πάρετε μια ιδέα για τον όγκο του ωκεανού, σκεφθήτε το περιεχόμενο του σε αλάτι (ως επί το πλείστον το κοινό αλάτι), μόνο 3,5 τοις εκατό του βάρους του. Εν τούτοις, αν έπαιρναν όλο αυτό το αλάτι και το στέγνωναν, θα κάλυπτε τις ηπείρους μ’ ένα στρώμα πάχους 500 περίπου ποδών (152 μέτρων)! Αν μπορούσαν να κενωθούν όλες οι κοίτες των ωκεανών και να «φτυαρισθή» σ’ αυτό το χώρο όλη η ξηρά που βρίσκεται πάνω από την επιφάνεια της θαλάσσης, θα υπήρχε ακόμη αρκετός χώρος για να χωρέση άλλες δέκα φορές αυτή την ξηρά. Και το υψηλότερο βουνό της ξηράς, αν τοποθετηθή στον χαμηλότερο πυθμένα του ωκεανού θα ήταν κάτω από την επιφάνεια του νερού περισσότερο από ένα μίλι.

Η πίεσις στον ωκεανό αυξάνει κατά 14,7 πάουντς περίπου ανά τετραγωνική ίντσα σε κάθε τριάντα πόδια βάθος (κατά προσέγγισιν 6,50 χιλιόγραμμα ανά 6,45 τετραγωνικά εκατοστά σε κάθε 10 μέτρα βάθος). Αν μπορούσατε να βουτήξετε στο βαθύτερο σημείο του Ωκεανού, στο Τσάλλεντζερ Ντηπ στην Τάφρο Μαριάνα του Ειρηνικού, νοτιοδυτικά του Γκουάμ, η πίεσις σ’ αυτό το βάθος (30.097 πόδια ή 10.807 μέτρα) θα ήταν περίπου οκτώ τόννοι σε κάθε τετραγωνική ίντσα ή (6,45 τετραγωνικά εκατοστά) του σώματος σας. Ο άνθρωπος, συνηθισμένος στα δεκαπέντε πάουντς ανά τετραγωνική ίντσα της ατμοσφαίρας μας (7 χιλιόγραμμα σε κάθε 6,45 τετραγωνικά εκατοστά), θα συνεθλίβετο πολύ πριν φθάση στον πυθμένα του ωκεανού, Παρ’ όλ’ αυτά, ωρισμένα ψάρια κι άλλες μορφές θαλάσσιας ζωής έχουν σχεδιασθή με τέτοιο τρόπο ώστε ζουν άνετα σ’ αυτό το περιβάλλον. Προφανώς επιζούν, διότι η σωματική τους κατασκευή ισορροπεί την πίεσι μέσα κι έξω από τα σώματα τους.

Ουσιώδης για τη Ζωή της Γης

Πράγματι, όταν βλέπωμε τον ωκεανό μάς συγκλονίζει το βάθος και η έκτασίς του. Μπορεί κανείς να ταξιδεύη μέρες, ακόμη και βδομάδες, χωρίς ν’ αντικρύζη στεριά. Κι όμως, ο όγκος όλου του νερού της γης, είναι μόνο λίγο περισσότερο από το ένα δέκατο του ενός τοις εκατό του συνολικού όγκου του πλανήτου. Αυτή η άποψις κάνει τους ωκεανούς να φαίνωνται απλές ρηχές λεκάνες νερού. (Ησ. 40:12) Είναι καλό για μας, όμως, που αυτή η συγκριτικά μικρή ποσότης νερού είναι στην επιφάνεια της γης, διότι διαφορετικά δεν θα μπορούσαμε να ζήσωμε. Αν το συλλογισθούμε αυτό, θα βοηθηθούμε να εκτιμήσουμε τη δυναμική ενέργεια του Δημιουργού και τη σοφία και την πρόνοια του να βάλη τους ωκεανούς εκεί που βρίσκονται. Σκεφθήτε:

Τόσον η θερμοκρασία όσο και η βροχόπτωσις ρυθμίζονται από τον ωκεανό. Επηρεάζει πολύ τη θερμοκρασία της γης λόγω της ιδιότητος του νερού να κρατά τη θερμότητα και να την αποδεσμεύη πολύ πιο αργά από τις επιφάνειες της ξηράς. Επίσης, τα ρεύματα του ωκεανού διανέμουν θερμότητα και ψύχος. Καθώς τα νερά θερμαίνονται κάτω από τον τροπικό ήλιο τείνουν ν’ απομακρυνθούν. Τα ψυχρότερα νερά κινούνται για να τ’ αντικαταστήσουν. Εκτός απ’ αυτή την κανονική κίνησι των θαλασσών, υπάρχουν και οι παλίρροιες. Σπουδαίο επίσης είναι και το «φαινόμενον Κοριολί.» Είναι μια τάσις, που προκαλείται από την περιστροφή της γης, ώστε κάθε κινούμενο πράγμα να κινήται προς τα δεξιά και ν’ ακολουθή τη φορά των δεικτών του ρολογιού αν βρίσκεται στο βόρειο ημισφαίριο, και προς τα αριστερά κι αντίθετα με τη φορά των δεικτών του ρολογιού αν βρίσκεται στο νότιο ημισφαίριο. Επομένως, τα ρεύματα του Βορείου Ατλαντικού, όπως είναι το θερμό Ρεύμα του Κόλπου, κινούνται προς την ακτή της Βορείου Αμερικής και στρέφονται προς τις Ευρωπαϊκές ακτές. Οι άνεμοι επίσης συμβάλλουν στη δημιουργία των κινήσεων του ωκεανού. Παραδείγματος χάριν, οι αληγείς άνεμοι, που πνέουν από ανατολάς προς δυσμάς, δημιουργούν τα ρεύματα του Βορείου και Νοτίου Ισημερινού. Μέρος αυτού του νερού επιστρέφει στο Αντίρρευμα του Ισημερινού που κυλά από δυσμάς προς ανατολάς μέσα από τη ζώνη των νηνεμιών του ωκεανού. Τα νερά στις βαθειές θάλασσες επηρεάζονται από άλλους παράγοντες και δεν ακολουθούν το ίδιο πρότυπο όπως τα νερά που είναι πλησιέστερα στην επιφάνεια.

Έτσι, αντί να είναι στατική λεκάνη νερού, ο ωκεανός είναι κινούμενο, ενεργό μέρος αυτού του πλανήτη, ειδικά σχεδιασμένος από τον Δημιουργό να διατηρή όλα τα είδη της ζωής στη γη. Και, μολονότι μερικές φορές φαίνεται άγριος, στην πραγματικότητα είναι πολύ κανονικός και σταθερός. Εκτός από τη διατήρησι της ζωής, βοηθεί επίσης τον σχηματισμό παραλιών και ακτών, ακόμη και περιοχών ξηράς όπως είναι τα ηφαιστειογενή και κοραλλιογενή νησιά.

Η συνεχής κίνησις του ωκεανού συμβάλλει στην «αυτοδιαιωνιζόμενη» προμήθεια τροφής. Η νεκρή οργανική ύλη που κατέρχεται προς τον βυθό καταναλώνεται από διάφορα είδη θαλάσσιας ζωής. Όσα αφήνουν αυτοί οι καθαριστές αποσυντίθενται από τα μικρόβια και μεταβάλλονται σε μορφή ορυκτών κάτω στα βάθη. Έπειτα, έρχονται οι «αναπηδήσεις» από τον βυθό του ωκεανού, δηλαδή ανοδικές κινήσεις που μεταφέρουν αυτές τις θρεπτικές ουσίες πάνω στην επιφάνεια ως τροφή για το φυτοπλαγκτόν,—δηλαδή για μικροσκοπικά φυτά που αποτελούν τα «βοσκοτόπια» του ωκεανού. Αυτό το φυτοπλαγκτόν αποτελεί τροφή για μικρά θαλάσσια πλάσματα που, με τη σειρά τους, αποτελούν τροφή για μεγαλύτερα. Έτσι, όπως και στην ξηρά, η φυτική ζωή είναι το αρχικό σημείο του κύκλου της τροφής.

Επί πλέον, ο ωκεανός είναι μια γιγαντιαία αποθήκη διοξειδίου του άνθρακος—περιέχει 130 τρισεκατομύρια τόννους διοξειδίου του άνθρακος. Οι τεράστιες ποσότητες αυτού του χημικού στοιχείου βοηθούν τις θάλασσες να διατηρούν ισορροπημένη ατμόσφαιρα και για τα φυτά και για τα ζώα της ξηράς. Υπολογίζεται ότι ο ωκεανός αποδεσμεύει στην ατμόσφαιρα 100 δισεκατομμύρια τόννους διοξειδίου του άνθρακος κάθε χρόνο και δέχεται πίσω την ίδια ποσότητα, με κυκλική διαδικασία. Υπάρχει επίσης σχεδόν ακριβής ανταλλαγή μικρότερων ποσοτήτων στην ξηρά (60 δισεκατομμύρια τόννοι) μεταξύ της φωτοσυνθέσεως της χερσαίας βλαστήσεως (που καταναλώνει διοξείδιο του άνθρακος) και της αναπνοής των ανθρώπων και των χερσαίων ζώων (που αποβάλλουν διοξείδια του άνθρακος). Έτσι, διατηρείται τέλεια ισορροπία και η ζωή, τόσο στη ξηρά όσο και στη θάλασσα, συνεχίζεται. Μόνο ο άνθρωπος διαταράσσει αυτή την ισορροπία κυρίως με την καύσι των απολιθωμένων καυσίμων. Εν τούτοις, με θεία πρόνοια, ο ωκεανός μπορεί να συσσωρεύη ή ν’ αποδεσμεύη διοξείδιο του άνθρακος, ανάλογα με τις συνθήκες ισορροπίας. Αυτή η πολύ ωραία πρόβλεψις του Δημιουργού συμβάλλει κατά πολύ στην υγεία μας και τις καιρικές συνθήκες.

Εκεί που ο «Γίγας» Δείχνει τους Μυς Του

Το σημείο όπου βλέπομε τη δύναμί του είναι τα ακατάπαυστα κύματα του. Η κίνησις των κυμάτων που μπορεί να φαίνεται περίπλοκη και συγκεχυμένη σε περιοχή καταιγίδας, διέπεται στην πραγματικότητα από καθορισμένους και αμετάβλητους νόμους. Στο κύμα η δύναμις κινείται προς τα εμπρός αλλά όχι το νερό. Αυτό μπορεί να φανή, αν ρίξετε στο κύμα ένα φελλό. Θα κινήται απλώς πίσω κι εμπρός, πάνω και κάτω. Ένα σταγονίδιο νερού στην επιφάνεια του κύματος στον ανοιχτό ωκεανό κινείται σ’ ένα κύκλο που έχει διάμετρο ίση προς το ύψος του κύματος.

Όταν τα κύματα φθάνουν στην αμμουδιά και το βάθος γίνεται μικρότερο, τα κύματα τελικά σπάζουν (κι εδώ κινούνται προς τα εμπρός και το νερό και ο φελλός σας). Ένα ενδιαφέρον γεγονός είναι ότι τα κύματα τείνουν να συγκλίνουν γύρω από ένα σημείο της ξηράς και ως εκ τούτου αναπτύσσουν μεγάλη ενέργεια επάνω του. Κατά μήκος μιας ευθείας ακτής η ενέργεια κατανέμεται και το νερό είναι πιο ήρεμο. Εν τούτοις, υπάρχουν και εξαιρέσεις διότι ο πυθμένας του ωκεανού της περιοχής επηρεάζει πολύ τα χαρακτηριστικά της κυματωγής (εκεί που συντρίβονται τα κύματα). Μελετώντας μια σειρά από αεριοφωτογραφίες της κυματωγής, που έχουν χρονομετρηθή προσεκτικά, οι ωκεανογράφοι μπορούν να καθορίσουν τα βάθος και τη μορφολογία του πυθμένος του ωκεανού κατά μήκος μιας παραλίας. Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιήθηκε στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στο πρόγραμμα προσθαλασσώσεως αμφιβίων στρατευμάτων σε ακτές κατεχόμενες από τον εχθρό.

Τα κύματα της τρικυμίας προκαλούνται από τον άνεμο οπότε η ισχύς και η διάρκεια του ανέμου καθορίζει το μέγεθος των κυμάτων, μερικά από τα οποία φθάνουν σε ύψος εκατό ποδών (30 μέτρων). Η δύναμις που αναπτύσσουν τα κύματα μιας τρικυμίας είναι σχεδόν απίστευτη. Είναι γνωστό ότι εξετόξευσαν βράχους βάρους 7.000 πάουντς (3.178 χιλιόγραμμων) πάνω από τοίχο ύψους είκοσι ποδών (6 μέτρων)! Στο Ροκ Λάιτ του Τίλλαμουκ, έξω από την ακτή του Όρεγκον, η εγκατάστασις του φάρου είναι 139 πόδια (42 μέτρα) πάνω από τα κατεβασμένα νερά, αλλά χρειάσθηκε να προστατευθή από ένα βαρύ χαλύβδινο κιγκλίδωμα επειδή οι βράχοι την έσπαζαν συνεχώς.

Στο Γουίκ της Σκωτίας, τα κύματα μιας τρικυμίας μετεκίνησαν ένα κυματοθραύστη, που είχε βραχίονα βάρος 2.600 τόννων, τον ανύψωσαν όλο και τον έρριξαν στο νερό.

Αλλά το πιο καταστρεπτικά κύματα απ’ όλα, που είναι γενικώς γνωστά ως «παλιρροϊκά κύματα,» είναι αυτά που πιο ορθά ονομάζονται τσουνάμι (στην Ιαπωνική σημαίνει «ισχυρά κύματα»). Ο όρος «παλιρροϊκά κύματα» είναι εσφαλμένος, διότι αυτά τα κύματα δεν προκαλούνται από τις παλίρροιες. Για να καταλάβωμε την προέλευσί τους χρειάζεται πρώτα να μάθωμε μερικά πράγματα για τον πυθμένα του ωκεανού.

Στην κοίτη του ωκεανού υπάρχουν εκατοντάδες θαλάσσια βουνά ηφαιστειακής προελεύσεως. Μερικά εξέχουν πάνω από το νερό και σχηματίζουν νησιά, όπως είναι τα νησιά της Χαβάης. Υπάρχουν επίσης τεράστιες πλάκες από βράχο που βρίσκονται κοντά σε «ρωγμές» στον πυθμένα του ωκεανού. Κάτω από πίεσι ραγίζουν και σπάζουν προκαλώντας σεισμούς μέσα στη θάλασσα. Αυτοί οι σεισμοί, μαζί με τις θύελλες ή τους τυφώνες και τη συμπτωματική έκρηξι ηφαιστείου, είναι η αιτία των τσουνάμι. Ένα από τα μεγαλύτερα τσουνάμι προεκλήθη το 1883 από την ηφαιστειακή ενέργεια που προέκυψε από την έκρηξι ενός ηφαιστείου στη νήσο Κρακατούα στον Ινδικό Ωκεανό. Το εκρηκτικό ρεύμα κατέστρεψε οκτώ τετραγωνικά μίλια του νησιού. Είτε από την έκρηξι είτε από τα κυβικά μίλια βράχου και γης που έπεσαν πίσω στο νερό, σχηματίσθηκε ένα τσουνάμι που φόνευσε 36.000 ανθρώπους στις ακτές της Ιάβας και της Σουμάτρας. Χρόνια πριν απ’ αυτό, το 1876, ένα τσουνάμι σάρωσε την ακτή του Κόλπου της Βεγγάλης και φόνευσε 200.000 άτομα. Το 1970 ένα τσουνάμι που έπληξε το Ανατολικό Πακιστάν φόνευσε επίσης 200.000 περίπου άτομα.

Τα τσουνάμι κινούνται με ταχύτητα μέχρι 450 μίλια την ώρα. Στην ανοικτή θάλασσα δύσκολα γίνονται αντιληπτά, αλλ’ όταν φθάνουν στα ρηχά νερά της ακτής, δημιουργούν κύματα που προκαλούν καταστροφή. Ο πλοίαρχος ενός πλοίου, που έστεκε έξω από την ακτή του Χίλο της Χαβάης, στράφηκε και είδε ένα κύμα να καταστρέφη το λιμάνι και τη μισή πόλι. Και όμως ούτε καν είχε καταλάβει πότε το κύμα πέρασε κάτω από το πλοίο του.

Θα Προσφέρουν για Πάντα Υπηρεσίες Προς Όφελος των Ανθρώπων

Έχουν γραφή πολλοί τόμοι για τον ωκεανό και η γοητεία του είναι τόσο μεγάλη ώστε πολλοί άνθρωποι περνούν τη ζωή τους στον ωκεανό, απολαμβάνοντας τον και θαυμάζοντας τα πολλά του μυστήρια. Μερικοί έχουν καταδυθή σε μεγάλο βάθος κάτω από την επιφάνεια· μερικοί δαπανούν μάλιστα αρκετό χρόνο ζώντας μέσα σ’ αυτόν σε ειδικά κατασκευασμένα εργαστήρια. Εν τούτοις, από πολλές απόψεις το έξω διάστημα είναι περισσότερο κατανοητό απ’ αυτόν. Και οι ποικίλες διαθέσεις του δεν ελέγχονται καθόλου από τον άνθρωπο,

Εν τούτοις, ο Δημιουργός του, ο Ιεχωβά Θεός, κατανοεί πλήρως και θα κατευθύνη τη δύναμί του έτσι ώστε, στο Νέο Σύστημα που πλησιάζει, ο ωκεανός δεν θα προξενή βλάβη σ’ εκείνους που τον αγαπούν. Επειδή είναι ο Δημιουργός της γης, η αφήγησίς του περί της δημιουργίας που γράφτηκε πριν από χιλιάδες χρόνια προλέγει αυτά που οι σύγχρονοι γεωλόγοι ανακαλύπτουν με την έρευνα. Περιγράφοντας τα γεγονότα της τρίτης δημιουργικής ‘ημέρας’ (διαρκείας χιλιάδων ετών), η αφήγησις λέγει: «Και είπεν ο Θεός, Ας συναχθώσι τα ύδατα τα υποκάτω του ουρανού εις τόπον ένα [στην πραγματικότητα, υπάρχει μόνο ένας ωκεανός] και ας φανή η ξηρά. Και έγεινεν ούτω. Και εκάλεσεν ο Θεός την ξηράν, Γην· και το σύναγμα των υδάτων εκάλεσε, θαλάσσας.»—Γέν. 1:9, 10.

Επί πλέον, ο ψαλμωδός έγραψε με ποιητική γλώσσα κάτω από έμπνευσι τα εξής:

«Ο θεμελιών την γην επί την βάσιν αυτής,

Δια να μη σαλευθή εις τον αιώνα του αιώνος.

Με την άβυσσον, ως με ιμάτιον, εκάλυψας αυτήν.

Τα ύδατα εστάθησαν επί των ορέων·

Από επιτιμήσεώς σου έφυγον·

Από της φωνής της βροντής σου εσύρθησαν εν βία·

Ανέβησαν εις τα όρη,

Κατέβησαν εις τας κοιλάδας,

Εις τόπον τον οποίον διώρισας δι’ αυτά·

Έθεσας όριον, το οποίον δεν θέλουσιν υπερβή,

Ουδέ θέλουσιν επιστρέψει δια να σκεπάσωσι την γην.»—Ψαλμ. 104:5-9· παράβαλε με Ψαλμόν 107:23-30.

Όταν ο Ιησούς Χριστός ήταν στη γη, είχε εξουσία επάνω στη θάλασσα και στους ανέμους. (Ματθ. 8:23-27· Ιωάν. 6:16-21) Ως ουράνιος Βασιλεύς στη διάρκεια της χιλιετούς βασιλείας του επί της γης, θ’ ασκήση πλήρη έλεγχο στη δύναμι και στα αποθέματα του ωκεανού ώστε ο ωκεανός να προσφέρη ευεργετικές υπηρεσίες στο ανθρώπινο γένος για πάντα.