Ας Φυτέψωμε ένα Δάσος!

Από τον ανταποκριτή του «Ξύπνα!» στη Δυτική Γερμανία

ΟΤΑΝ κάποιος συγγραφεύς απεκάλεσε τους Γερμανούς «λαό των δασών,» ίσως να είχε υπ’ όψι του ότι η ζωή των αρχαίων Γερμανικών φυλών είχε βαθειά επηρεασθή από τα τεράστια δάση που κάποτε κάλυπταν τη χώρα τους.

Ο αρχαίος ιστορικός Τάκιτος έγραψε τα εξής για μια Τευτονική ή Γερμανική φυλή: «Σε μια ωρισμένη εποχή του έτους όλοι οι διάφοροι λαοί που κατήγοντο από τους ίδιους προγόνους, συγκεντρώνοντο από τους αντιπροσώπους των σ’ ένα δάσος· αυτό ήταν κάτι καθιερωμένο από τις ειδωλολατρίες των προγόνων τους κι από δεισιδαιμονικό δέος του παρελθόντος . . . Και σ’ όλες τις δεισιδαιμονίες τους, το γενικό πνεύμα και η τάσις που επικρατούσε ήταν η εξής: ότι απ’ αυτό το μέρος κατάγεται το έθνος, ότι εδώ κατοικεί ο Θεός, ο υπέρτατος Κυβερνήτης του κόσμου και ότι όλα τα άλλα πράγματα υπόκεινται σ’ αυτόν.»—Γερμανία.

Τα παρθένα δάση προμήθευαν στον Γερμανικό λαό άγρια ζώα για τροφή, δέρματα για ρουχισμό και ξύλα για να κάνουν εργαλεία και να χτίζουν τα σπίτια τους. Συγχρόνως τα «σκοτεινά δάση,» όπως τα ωνόμασε ο Τάκιτος, ενέπνεαν στους ανθρώπους φόβο και σεβασμό. Αυτό τους παρωδήγησε στο να θεωρούν μερικά δένδρα, όπως ωρισμένες βαλανιδιές, ιδιαιτέρως ιερά. Σύμφωνα με τη Γερμανική μυθολογία: Το σύμπαν στηρίζεται, σε μια μεγάλη φλαμουριά την Ύγκντραζιλ . . . Οι ρίζες της Ύγκντραζιλ μεγαλώνουν στον κόσμο των ζωντανών και των νεκρών. Ποτίζεται από μια ιερή πηγή στις ρίζες της, όπου . . . το ‘Πεπρωμένον’ αποφασίζει για τις τύχες των ανθρώπων. Ζωοπάροχη σαν υδρόμελι δροσιά πέφτει στη γη από τα κλαδιά της και μια αίγα που τρέφεται από τα φύλλα της δίνει υδρόμελι στους θεούς και πίνουν.»—Βρεταννική Εγκυκλοπαιδεία.

Αλλά με την πάροδο των αιώνων, η στάσις των Γερμανών προς τα δάση τους άλλαξε πολύ. Ενώ άλλοτε τα δάση θεωρούντο τρομακτικά και μυστηριώδη, τώρα αναγνωρίζεται ότι είναι πολύτιμα. Έχουν πλεονεκτήματα πάνω στα οποία βασίζεται η ύπαρξις του σύγχρονου πολιτισμού. Γι’ αυτό το λόγο τα δάση έχουν ανάγκη από τη στοργή μας, πρέπει να καλλιεργούνται και να προστατεύωνται. Το βιβλίο Το Δάσος λέγει: «Σήμερα αναγνωρίζομε το δάσος ως μια σπουδαία πηγή οικοδομήσιμων υλικών και μια τεράστια αποθήκη απ’ όπου η σύγχρονη τεχνολογία μπορεί να παραγάγη μια σχεδόν απεριόριστη ποσότητα αξιόλογων προϊόντων, όπως είναι το χαρτί, τα πλαστικά, η τερεβινθίνη (νέφτι) και το οινόπνευμα.»

Αλλά το δάσος είναι περισσότερο απ’ αυτό. Το ίδιο βιβλίο συνεχίζει: «Το δάσος είναι πολύ περισσότερο από μια αποθήκη από χρήσιμα υλικά για τον άνθρωπο. Το προστατευτικό κάλυμμά του αναγνωρίζεται ότι συντηρεί το έδαφος και το νερό και μετριάζει το τοπικό κλίμα.» Ένα άρθρο σε κάποια Γερμανική εφημερίδα τονίζει αυτό το σημείο: «Ογδόντα επτά θάνατοι προεκλήθησαν από μια πλημμύρα που έγινε σε τέσσερις νότιες επαρχίες της Ταϋλάνδης. Έξη άτομα αγνοούνται. Περισσότερα από χίλια σπίτια και είκοσι τέσσερα σχολεία βρίσκονται κάτω από τα νερά ή έχουν παρασυρθή. Ως αποτέλεσμα της ανακοινώσεως του Υπουργείου Εσωτερικών, η κυβέρνησις απέδωσε την έκτασι της πλημμύρας, της οποίας προηγήθηκε μια καταρρακτώδης βροχή, κατά πολύ στην εκτεταμένη εκκαθάρισι των δασών που έγινε στα νότια της χώρας κατά τα προηγούμενα χρόνια.» Βισμπάντεν Κούριερ, Πέμπτη, 9 Ιανουαρίου 1975.

Μάθετε Πώς Φυτεύεται ένα Δάσος

Η προηγούμενη έκθεσις είναι απλώς μια από τις πολλές αποδείξεις. Δείχνουν ότι η απεριόριστη εκμετάλλευσις του φυσικού πλούτου εκ μέρους του ανθρώπου, είχε ως αποτέλεσμα, μιλώντας μεταφορικά, να κοπή το κλαδί επάνω στο οποίο κάθεται. Αυτό, όμως, έγινε αντιληπτό στη Γερμανία μόνο τον δέκατο όγδοο αιώνα. Παραδείγματος χάριν, στη διάρκεια των πρώτων ετών της βιομηχανικής αναπτύξεως κόπηκαν μεγάλες εκτάσεις δασών για να προμηθεύσουν καυσόξυλα για την υαλουργία. Εν τούτοις, ακόμη κι εκείνη την εποχή, μερικοί διορατικοί άνθρωποι προειδοποίησαν για τον κίνδυνο που θα έφερνε η μετατροπή της χώρας σε μια άδενδρη πεδιάδα. Ιδρύθηκαν δασονομικές σχολές κι άρχισε επιστημονική αναδάσωσις.

Τα 2.500 σχεδόν τετραγωνικά χιλιόμετρα περίπου 965 τετραγωνικά μίλια λιγνίτου στη δυτική όχθη του Ποταμού Ρήνου, μεταξύ Κολωνίας και Βόννης, δείχνουν τι πρέπει να γίνη για να διατηρηθή η γη κατάλληλη για ανθρώπινη κατοικία. Ο λιγνίτης (ή καφετί κάρβουνο) εξορύσσεται πάνω από την επιφάνεια του εδάφους και αυτά τα ανοιχτά ορύγματα ή χαντάκια αφήνουν πίσω τους ένα σεληνοειδές τοπίο με τεράστιους κρατήρες. Έτσι, εδώ ήταν μια μοναδική ευκαιρία για τη δημιουργία ενός τελείως νέου τοπίου, κι αυτό όχι μόνο για οικονομικούς λόγους αλλά και για πρακτικούς, όπως είναι η δημιουργία μιας περιοχής αναψυχής. Αλλά, πώς μπορείτε να ‘φυτέψετε ένα δάσος’;

Για να θεραπευθούν τα τραύματα που προεκλήθησαν από την εξόρυξι της επιφανείας χρειάσθηκε πρώτ’ απ’ όλα να προετοιμασθή το έδαφος ώστε ν’ ανταποκριθή στις ανάγκες του δάσους, οι οποίες είναι: (1) ποικιλία σε περιεκτικότητα μεταλλικών στοιχείων, (2) χαλαρότης στη δομή του χώματος, (3) αρκετή περιεκτικότητα σε οξυγόνο μέσω αερισμού. Το αποκαλούμενο δασικό χαλίκι, δηλαδή ένα μίγμα από άμμο, χαλίκια, πέτρες και πηλό, ανταποκρίθηκε και στις τρεις απαιτήσεις. Μαζί με τα δενδρύλλια φυτεύθηκαν και λούπινα, φυτά της οικογενείας των φασολιών, για να εμπλουτίσουν το ακατέργαστο χώμα. Τα λούπινα είναι πολύτιμα για τρεις λόγους: Προσθέτουν νίτρο στο χώμα· προστατεύουν το έδαφος από τη ζέστη του ήλιου κι έτσι δεν ξηραίνεται· και τελικά, εμποδίζουν τα πεσμένα φύλλα, που συντελούν στο σχηματισμό κοπριάς, να διασκορπιστούν μακριά.

Κατ’ αρχήν, εκείνοι που προσπάθησαν να φυτέψουν ένα δάσος, χρειάσθηκε να μάθουν από πείρα, διότι η οικολογική ισορροπία μεταξύ των φυτών του δάσους δεν ήταν αρκετά γνωστή, όπως είναι σήμερα. Ανεγνώρισαν, όμως, ότι οι λεύκες που αναπτύσσονται γρήγορα, είναι κατάλληλες για να χρησιμοποιηθούν ως πρωτοπόρες μορφές στην αναδάσωσι. Εν τούτοις, η μονοκαλλιέργεια, δηλαδή να μην υπάρχη τίποτε άλλο εκτός από λεύκες, θα ήταν επικίνδυνη. Θα ευνοούσε τον πολλαπλασιασμό μερικών ειδών εντόμων που θα μπορούσαν τότε να καταστρέψουν όλη την καλλιέργεια. Επομένως, είναι καλύτερο να φυτεύωνται περισσότερα είδη δένδρων.

Το έδαφος που προετοιμάστηκε ήταν τόσο καλό ώστε μπορούσαν να φυτέψουν διάφορα δένδρα. Χρησιμοποίησαν έναν συνδυασμό από οξυές και λάρικες με λεύκες στο ενδιάμεσο. Επειδή οι λευκές αναπτύσσονται πιο γρήγορα, προσέφεραν ένα προστατευτικό κάλυμμα στα πιο ευαίσθητα είδη δένδρων. Οι λεύκες, οι σκλήθρες, οι χαρουπιές και οι ιτιές έχουν όλες καλά συστήματα ριζών και γι’ αυτό χρειάζονται πολύ νερό. Πώς αυτό είναι χρήσιμο στο φύτευμα του δάσους; Οι ρίζες αυτών των δένδρων βοηθούν να διατηρήται το έδαφος συνεκτικό κι εμποδίζουν τη διάβρωσι και τις κατολισθήσεις που οφείλονται στην διαπότισι του νερού. Η ποικιλία των δένδρων που χρησιμοποίησαν θα εμπόδιζαν αργότερα τον τεμαχισμό αγόνων σημείων όταν τα ενήλικα δένδρα θα εκόπτοντο. Η υγιεινή ποικιλία διαφόρων ειδών είναι επίσης η καλύτερη για λόγους αναψυχής.

Σήμερα, σ’ αυτή την περιοχή της Γερμανίας, χρησιμοποιούνται τριάντα έξη διάφορα είδη δένδρων στην αναδάσωσι. Έγινε μια προσεκτική μελέτη των συνθηκών στις οποίες αναπτύσσονται και των σχέσεων που υπάρχουν μεταξύ τους. Ακόμη και τα σπάνια γιγάντια κοκκινόδενδρα και οι Σεκόγιες, που προφανώς συνετέλεσαν πολύ στον σχηματισμό των μεγάλων αποθεμάτων λιγνίτου, περιλαμβάνονται σ’ ένα ειδικό πάρκο. Η εικόνα συμπληρώνεται από δεκαοχτώ είδη θάμνων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται, οι φουντουκιές και διάφορα είδη από αγριοτριανταφυλλιές.

Οι λίμνες που τοποθετούνται με τέχνη στο τοπίο αποτελούν μέρη κάθε περιοχής αναψυχής. Αλλά το να πάρη κανείς παληά πηγάδια ορυχείων και να τα μετατρέψη σε λίμνες κατάλληλες για κολύμπι και θαλάσσια σπορ, δεν είναι εύκολη εργασία. Πριν εμφανισθούν οι περίπλοκες μορφές ζωικής και φυτικής ζωής, οι λίμνες καταλαμβάνονται από εκείνους τους μικρούς πρωτοπόρους της μικροσκοπικής φυτικής ζωής, τα ανθεκτικά, και απλά φύκια. Επίσης, οι ακτές των λιμνών φράσσονται συχνά από καλάμια, τύφη (ψαθί), βούρλα, νερόφυλλα και νούφαρα. Αυτά συνοδεύονται από ζώα, δαφνίες (ψύλλους του νερού), μύδια και άλλα ζωντανά πλάσματα που με τη σειρά τους, χρησιμεύουν ως τροφή όταν οι λίμνες γεμίσουν ψάρια.

Η παρουσία των λιμνών βοήθησε ακόμη και τον πληθυσμό των πουλιών ν’ αποκτήση μεγαλύτερη ποικιλία από πριν. Σχηματίσθηκαν βάλτοι και άρχισαν να κατοικούν εδώ υδρόβια πουλιά που δεν σύχναζαν στην περιοχή πριν εξορυχθή ο λιγνίτης. Από πολύν καιρό αυτή η αναδασωμένη περιοχή κατοικείται, από φτερωτούς τραγουδιστές που συνθέτουν τη μουσική που σε ξεκουράζει τόσο πολύ καθώς την ακούς ένα ανοιξιάτικο πρωινό. Επίσης, συμβάλλουν στη διατήρησι του δάσους εμποδίζοντας τον ταχύ πολλαπλασιασμό των εντόμων. Όταν, όμως, τα έντομα κρατούνται σε ισορροπία, ωφελούν στη δημιουργία και διατήρησι του δάσους.

Αν παίρνατε μια φτυαριά χώμα του δάσους θα μένατε έκπληκτος από τον μεγάλο αριθμό των διαφόρων πλασμάτων και ειδών ζωής που θα βρίσκατε. Το βιβλίο Το Δάσος μιλεί για «τον κρυμμένο κόσμο του χώματος.» Αναφέρει την εξέτασι μιας ίντσας επιφανείας δασικού εδάφους που έκαναν οι επιστήμονες. Τι βρήκαν; «Υπήρχαν κατά μέσον όρο, 1.356 ζωντανά πλάσματα σε κάθε τετραγωνικό πόδι εδάφους, στα οποία περιλαμβάνοντο 865 σκουλήκια, 265 πόδουροι, 22 σαρανταποδαρούσες, 19 μεγάλα σκαθάρια και αρκετά από 12 άλλα είδη. Αν γινόταν ένας υπολογισμός του μικροσκοπικού πληθυσμού θα βρίσκαμε περίπου δυο δισεκατομμύρια βακτηρίδια και πολλά εκατομμύρια μύκητες, πρωτόζωα και φύκια—σε μια μόνο κουταλιά χώματος.»—Σελίδες 131, 132.

Πόσο ωφέλιμα είναι αυτά τα πλάσματα στην ανάπτυξι ενός δάσους; Πολύ. Χωρίς αυτά το έδαφος δεν θα ήταν τόσο εύφορο. Οι τυφλοπόντικες, οι σκαντζόχοιροι και ο χρήσιμος αρουραίος συντελούν επίσης στην οικολογική ισορροπία, κρατώντας υπό έλεγχο τα έντομα. Και μολονότι θα ψάχνατε μάταια να τα βρήτε στους σωρούς χωμάτων που έμειναν από τα ορυχεία αυτά φαίνεται ότι αισθάνονται σαν στο σπίτι τους εδώ στο δάσος.

Στο δάσος δεν πρέπει να ξεχνούμε τους φίλους μας, το λαγό, τον σκίουρο και το ελάφι. Πριν από λίγο καιρό κι αυτά, επίσης, επέστρεψαν και συνέβαλαν στην οικολογική ισορροπία. Μεταξύ των άλλων ζώων που επέστρεψαν ήταν η αλεπού, η νυφίτσα, ο ασβός και η νούρκα (οζοϊκτίς). Αυτά βοήθησαν ώστε να μη υπερπληθυνθούν οι λαγοί και τα άλλα ζώα της περιοχής και βλάψουν σοβαρά τα νέα βλαστάρια των δένδρων.

Η Άποψις για το Μέλλον

Αν ρωτούσατε τα πολλά άτομα που κάνουν περίπατο στα μονοπάτια, των καλοδιατηρημένων Γερμανικών δασών γιατί απολαμβάνουν τόσο πολύ το δάσος, χωρίς αμφιβολία θα παίρνατε πολλές απαντήσεις. Η βιομηχανική κοινωνία επιζητεί ανάπαυσι στη «φύσι,» όπου οι θόρυβοι είναι απαλώτεροι και οι κινήσεις λιγώτερο νευρικές. Πολλά άτομα απολαμβάνουν ιδιαιτέρως τον καθαρώτερο αέρα, διότι έχει αποδειχθή ότι ο κορμός και τα φύλλα των δένδρων καθαρίζουν τον αέρα συλλαμβάνοντας τα μόρια της σκόνης που εν συνεχεία, με τη βροχή πέφτουν στο έδαφος. Η ηρεμία του δάσους, το πράσινο και το μπλε χρώμα που κυριαρχούν, ο απαλός ψίθυρος των φύλλων, το μουρμούρισμα του ρυακιού—πόσο ηρεμούν τα νεύρα, αναπαύουν το σώμα και αναζωογονούν το πνεύμα!

Πολλοί άνθρωποι, επομένως εκτιμούν το γεγονός ότι μερικοί αξιωματούχοι είναι τώρα πιο ευσυνείδητοι από πριν στο να φροντίζουν να μη κόβωνται δένδρα χωρίς λόγο ή ν’ αποψιλώνωνται τα δάση. Σύμφωνα με την επιθυμία των αξιωματούχων, το γραφείο τμήματος των Μαρτύρων του Ιεχωβά στη Δυτική Γερμανία σχεδίασε το νέο κτίριο με τέτοιο τρόπο ώστε αρκετά από τα μικρά έλατα που είναι στο κτήμα δεν ξερριζώθηκαν. Έτσι, τα δένδρα έγιναν μια ωραία προέκτασι του γειτονικού δάσους.

Σύμφωνα με εκθέσεις των εφημερίδων, πολλά άτομα στρέφουν τα νώτα στη θρησκεία κι αφήνουν τις εκκλησίες πιο άδειες από κάθε άλλη φορά. Εδώ στη Γερμανία πολλά άτομα φαίνεται ότι θεωρούν ένα περίπατο στο δάσος σαν κάποιο είδος «Κυριακάτικης λειτουργίας.» Ισχυρίζονται ότι στο δάσος αισθάνονται πλησιέστερα στο Θεό παρά οπουδήποτε αλλού. Αλλά δεν πρέπει να κάνουν το λάθος να φθάσουν στο υπερβολικό σημείο, όπως έκαναν οι πρόγονοί τους, και να κάνουν τη φύσι ένα είδος θεού.

Ο ρεαλιστής, όμως αναγνώστης του «βιβλίου της φύσεως,» συνεχώς γοητεύεται όταν γυρίζη «σελίδα προς σελίδα» και παρατηρή την περίπλοκη ισορροπία που περιλαμβάνεται στην οικολογία του δάσους. Μπορείτε να δήτε σχέσεις που είναι τόσο ανθεκτικές και σταθερές ώστε όταν τους δοθή μόνο μισή ευκαιρία από τον άνθρωπο μπορούν να κάνουν θαύματα. Μπορούν να μεταβάλλουν τους κάποτε άσχημους σωρούς ενός ορυχείου σε πάρκα αναψυχής. Αλλά υπάρχει επίσης περιθώριο για τη δημιουργική και καλλιεργητική συνεισφορά του ανθρώπου.—Γεν. 1:28.

Περίπου τριάντα διάφοροι κλάδοι της επιστήμης έλαβαν μέρος στην αναδάσωσι της περιοχής του λιγνίτου του Ποταμού Ρήνου. Όλοι αυτοί οι επιστήμονες έμαθαν από το «βιβλίο της φύσεως» κατόπιν παρατηρήσεως και πείρας. Ο υποδουλωτικός φόβος που είχαν οι Τευτονικές φυλές για τα πνεύματα και τους δαίμονες του δάσους ανήκει στο παρελθόν. Αντ’ αυτού, η αυξανόμενη γνώσις για τα δάση μας γεμίζει με βαθύ σεβασμό για τον μεγάλο Δημιουργό, τον Ιεχωβά Θεό. Είναι Εκείνος που διευθέτησε τη θαυμάσια ισορροπία που βρίσκομε στο δάσος. Έχει αποκαλύψει επίσης στον γραπτό Λόγο του ότι όλη η γη σύντομα θα γίνη ένας πραγματικός παγκόσμιος παράδεισος. Θα θέλατε να ζήτε για να δήτε το νέο σύστημα πραγμάτων του Θεού και ίσως να βοηθήσετε να φυτευθή ένα δάσος;