Τι Έκαμα για τον Εγκεφαλικό μου Όγκο

ΤΗ ΜΙΑ στιγμή καθόμουν αναπαυτικά στην καρέκλα μου συζητώντας ήσυχα και την επόμενη στιγμή, καθώς μου λένε, το πρόσωπο μου ξαφνικά στράβωσε, κοκκίνησε και σιγά σιγά έγινε μπλε. Το σώμα μου σκλήρυνε κι έγινε άκαμπτο σαν να το τραβούσαν με μολύβδινες λωρίδες. Έπειτα χαλάρωσα και τα άκρα μου άρχισαν να τρέμουν. Σε μισό περίπου λεπτό το πρόσωπο μου έγινε άσπρο σαν κιμωλία. Η αναπνοή μου σταμάτησε και φαινόμουν σαν νεκρός.

Σύντομα, όμως, η αναπνοή μου ξανάρχισε. Το χρώμα ξαναγύρισε στο πρόσωπο μου και φαινόμουν σαν να βρισκόμουν σε βαθύ ύπνο. Όταν έφθασε ο γιατρός, ανακτούσα πάλι τις αισθήσεις μου, άλλα βρισκόμουνα σε αγωνία. Είχα πάθει σπασμική αποπληξία—την πρώτη στη ζωή μου. Ο πόνος μου δεν προερχόταν από τους ίδιους τους σπασμούς αλλ’ από τις δικές μου βίαιες ενέργειες στη διάρκεια της αποπληξίας. Είχα εξαρθρώσει τον δεξιό μου βραχίονα και είχα προκαλέσει κατάγματα στην σπονδυλική μου στήλη!

Δεν επρόκειτο, όμως, αυτή να είναι η τελευταία μου συνάντησις με την παράξενη δύναμι που ξαφνικά είχε καταλάβει το σώμα μου. Έμεινα τρείς βδομάδες στο νοσοκομείο κι επιδιορθώθηκε κάπως ο σπασμένος μου βραχίονας, αλλ’ όταν επέστρεψα σπίτι έπαθα άλλη μια αποπληξία. Ήταν λιγώτερο σοβαρή από την πρώτη, αλλ’ ο τραυματισμένος μου βραχίονας έπαθε πάλι βλάβη.

Τι έκαμε αυτή την ανησυχητική απώλεια του ελέγχου του σώματος να με πλήττη χωρίς προειδοποίησι; Για να βρω την απάντησι επισκέφθηκα ένα νευρολόγο, ειδικό σε διαταραχές του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος.

Ψάχνοντας για την Αιτία

Κατ’ αρχήν, μια πολύ προσεκτική εξέτασις απεκάλυψε ότι δεν υπήρχαν σημαντικές σωματικές ή διανοητικές ανωμαλίες. Για να ερευνήση περισσότερα, ο νευρολόγος έκαμε ένα ηλεκτροεγκεφαλογράφημα. Τοποθέτησε περίπου είκοσι δεσμίδες που λειτουργούσαν με ηλεκτρισμό ή ηλεκτρόδια σε διαλεγμένα σημεία στο κρανίο μου και αυτά συνέλεξαν τις υπερβολικά μικροσκοπικές ηλεκτρικές ωθήσεις εκεί και η μηχανή των ηλεκτροεγκεφαλογραφημάτων τις κατέγραψε σαν κύματα πάνω σε κινούμενο χαρτί. Φυσιολογικά, οι ωθήσεις γίνονται με σταθερή συχνότητα και παρουσιάζονται στις δυο πλευρές του κεφαλιού. Αλλ’ αν οι ωθήσεις είναι ασυνήθως αργές, γρήγορες ή απότομες, μπορεί να δείχνουν ότι κάτι εσφαλμένο συμβαίνει. Ανώμαλη ηλεκτρική δραστηριότης σε μια μόνο περιοχή συνήθως σημαίνει ότι υπάρχει, κάποια ασθένεια σ’ αυτό το μέρος του εγκεφάλου.

Αυτή η εξέτασις απεκάλυψε αυτό που έψαχνε να βοή ο νευρολόγος! Το διάγραμμα που παρουσιάσθηκε κάτω από τη μαγνητική πέννα έδειξε ότι σ’ ένα μέρος του εγκεφάλου μου συνέβαινε ανώμαλη δραστηριότης. Έπρεπε, όμως, να κάνω περισσότερες εξετάσεις για να το επιβεβαιώσω αυτό, κι έτσι τρεις βδομάδες αργότερα μπήκα σε μια νευροχειρουργική κλινική. Εκεί υποβλήθηκα γρήγορα σε μια σειρά εξετάσεων και τεστ. Δύο επιπλέον ηλεκτροεγκεφαλογραφήματα που έκανα επιβεβαίωσαν το γεγονός ότι η ανώμαλη δραστηριότης συνέβαινε στη δεξιά πλευρά του εγκεφάλου μου. Αυτό εσήμαινε ότι έπρεπε να εξετασθή ο ίδιος ο εγκέφαλος για να εντοπισθή η πηγή των μυστηριωδών αποπληξιών που είχα πάθει.

Κατ’ αρχήν, ο γιατρός εισήγαγε με ένεσι ένα ραδιενεργό μίγμα σε μια φλέβα στο πίσω μέρος του δεξιού μου χεριού. Μετά από λίγα λεπτά, αυτή η ουσία ταξίδευε, μέσω των αφθόνων αιμοφόρων αγγείων προς τον εγκέφαλο μου κι ένα μηχάνημα που σχετίζεται με τον μετρητή Γκάιγκερ (για την εξακρίβωσι της ραδιενέργειας) άρχισε να μετρά τη ραδιενέργεια, καθορίζοντας τον τόπο που βρισκόταν επάνω στην ταινία. Οι ανώμαλες συγκεντρώσεις μπορεί να δείχνουν ότι υπάρχουν επιβλαβείς όγκοι. Αυτή η σχετικά αβλαβής μέθοδος απεκάλυψε μια ελαφρά σκιά που απέδειξε ότι πλησιάζαμε στον ένοχο!

Αλλά, χρειαζόταν μια ακόμα εξέτασις για θετική διάγνωσι. Αυτή η εξέτασις, που ωνομαζόταν αγγειόγραμμα, έχει μερικούς πιθανούς κινδύνους. Εισήγαγαν μια ειδική χρωστική ουσία μέσα σε μια από τις δύο μεγάλες αρτηρίες του λαιμού μου που συγκοινωνούσαν με τον εγκέφαλο. Αυτή η ουσία γέμισε αμέσως τις αρτηρίες του εγκεφάλου μου και τις έκανε να ξεχωρίζουν σαφώς στις φωτογραφίες με ακτίνες Χ. Αλλ’ η χρωστική ουσία μπορεί επίσης να προκαλέση μερικά παραισθησιακά αποτελέσματα και ίσως στιγμιαία τύφλωσι. Στην περίπτωσί μου, το επακόλουθο ήταν ένα αίσθημα καταθλίψεως που ήταν το χειρότερο μέρος απ’ όλες τις σειρές των εξετάσεων που έκανα. Χρειάσθηκε να μείνω τρείς μέρες στο κρεββάτι για να συνέλθω.

Μια άλλη επικίνδυνη εξέτασις, που ωνομαζόταν αεροεγκεφαλογράφημα, απαιτεί ν’ αφαιρεθή λίγο από το υγρό που συνεχώς πλένει τον εγκέφαλο και ν’ αντικατασταθή με αέρα. Ο αέρας ενεργεί σαν αντίθετο μέσον για να κάνη το σχήμα του εγκεφάλου να ξεχωρίζη σαφώς στις φωτογραφίες με ακτίνες Χ. Μπορεί τότε να παρατηρηθή οποιαδήποτε παραμόρφωσις στο φυσιολογικό τμήμα του εγκεφάλου.

Αλλ’ αυτή η εξέτασις δεν ήταν απαραίτητη στην περίπτωσί μου, επειδή το αγγειόγραμμα ήταν αρκετό. Έδειξε καθαρά ότι υπήρχε ένας όγκος ακριβώς κάτω από την επιφάνεια του εγκεφάλου μου· έδειξε μάλιστα και το μέγεθος του. Ο παρείσακτος εντοπίσθηκε! Παρέλυσα και συγκλονίσθηκα από τη διαπίστωσι ότι ένας θανατηφόρος όγκος ήταν στο κεφάλι μου, που πιθανόν μεγάλωνε κάθε μέρα.

Μολονότι γνώριζα από αρκετούς μήνες ότι υπήρχε κάτι ανησυχητικά εσφαλμένο, το τελευταίο πράγμα που μπορούσα να υποψιασθώ ήταν ο εγκεφαλικός όγκος. Ποτέ σ’ όλη μου τη ζωή δεν υπέφερα από πονοκέφαλο! Αλλ’ έμαθα αργότερα ότι οι όγκοι εμφανίζονται με διαφορετικούς τρόπους και αυτό εξαρτάται από το είδος των και την τοποθεσία των. Για να καταλάβω τι μου είχε συμβή έπρεπε να μάθω κάτι σχετικά με τον ίδιο τον εγκέφαλο.

Ένα Θαυμάσιο Όργανο

Η γκρίζα ουσία βάρους τριών σχεδόν πάουντς (χίλια τριακόσια περίπου γραμμάρια) που βρίσκεται στο κεφάλι μας περιέχει δέκα περίπου δισεκατομμύρια νευροκύτταρα που ονομάζονται νευρώνες—ένας αριθμός που είναι δυόμισυ φορές μεγαλύτερος από τον σημερινό πληθυσμό της γης! Υπάρχουν πολλές ομάδες νευρώνων που ελέγχουν διάφορες εργασίες που εκτελεί το σώμα. Όταν κινούμε τους βραχίονες μας, τα χέρια μας, τα πόδια μας, παραδείγματος χάριν, η διαταγή έρχεται από τους νευρώνες της «κινητηρίου λωρίδος.» Άλλες ομάδες νευρώνων ελέγχουν την όρασι, την ομιλία, τη λογική και ούτω καθ’ εξής. Ο τρόπος που λειτουργούν είναι θαυμάσιος.

Κάθε νευρών λειτουργεί με το να στέλνη ένα στιγμιαίο ηλεκτρικό φορτίο σ’ έναν άλλον εκ των προτέρων διαλεγμένο νευρώνα, ο οποίος, με τη σειρά του, στέλνει τη δική του ώθησι σε άλλους νευρώνες. Αυτό μπορεί να συγκριθή με την εργασία που κάνετε όταν χρησιμοποιήτε το τηλέφωνο σας για να πάρετε έναν άλλο αριθμό μεταξύ πολλών εκατομμυρίων και σύντομα συνδέεσθε μ’ αυτόν τον αριθμό για μέσου πολλών γραμμών και αναμεταδόσεων. Αλλ’ οι νευρώνες συνδέονται, όχι με εκατομμύρια, αλλά με δισεκατομμύρια άλλους νευρώνες, και το κάνουν αυτό σχεδόν στιγμιαίως. Μια μελέτη που έγινε υπελόγισε ότι η καθημερινή δραστηριότης του εγκεφάλου είναι εκατό και πλέον φορές μεγαλύτερη από το σύνολο όλων των συνδέσεων που γίνονται από όλα τα τηλεφωνικά κέντρα που υπάρχουν σ’ όλο τον κόσμο!

Τα κύτταρα του εγκεφάλου προφανώς κάνουν αρκετή εργασία και αυτό απαιτεί καύσιμη ύλη. Στην πραγματικότητα, μολονότι ο εγκέφαλος μας αποτελεί μόνο το 2 τοις εκατό του βάρους μας, καταναλώνει περίπου το 25 τοις εκατό όλου του οξυγόνου που χρησιμοποιεί το σώμα μας—περισσότερο από κάθε άλλο μέρος του σώματος—ακόμα κι όταν βρίσκεται σε ανάπαυσι. Για να προμηθεύση όλο αυτό το οξυγόνο και άλλα θρεπτικά στοιχεία, περίπου το 20 τοις εκατό όλου του αίματος που εκτοξεύει η καρδιά μας ρέει σ’ όλον τον εγκέφαλο μας—περίπου 375 γαλλόνια κάθε μέρα!

Αλλά μολονότι γνωρίζομε ότι καταναλώνονται μεγάλα ποσά ενεργείας για να βοηθήσουν τη διάνοια να λειτουργή, ακριβώς πώς λειτουργεί είναι ακόμα άγνωστο. Κανείς δεν γνωρίζει τι είναι εκείνο που κάνει αυτά τα δισεκατομμύρια των νευρώνων να παράγουν σκέψεις, αισθήματα ή όνειρα. Ένας ειδικός σε θέματα εγκεφάλου σχολίασε πρόσφατα στη Βρεταννική τηλεόρασι ότι σήμερα γνωρίζομε πολλά πράγματα σχετικά με τη σελήνη—οι άνθρωποι πήγαν μάλιστα εκεί και γύρισαν. Αλλά κάποτε πίστευαν ότι η σελήνη ήταν ένα φως που έλαμπε από μια τρύπα στον ουρανό. Αυτό, είπε, μοιάζει με το παρόν επίπεδο της κατανοήσεως μας σχετικά με τον εγκέφαλο και τις λειτουργίες του.

Ο Εγκεφαλικός Όγκος

Τώρα, ας υποθέσουμε ότι κάτι εισέρχεται σ’ αυτόν τον θαυμάσιο μηχανισμό. Τι συμβαίνει στη λειτουργία του; Ένας τέτοιος παρείσακτος είναι ο εγκεφαλικός όγκος, όπως αυτός που είχα εγώ. Μερικοί όγκοι μπορεί να είναι καρκινώδεις ή κακοήθεις και μπορεί ν’ αναπτύσσωνται πολύ γρήγορα και να επιφέρουν θάνατο μέσα σε λίγους μόνο μήνες. Άλλοι όγκοι αναπτύσσονται πιο βραδέως και μπορεί να μην είναι κακοήθεις αλλά καλοήθεις. Αλλά κι αυτοί μπορούν να προκαλέσουν θάνατο, εκτός αν γίνη θεραπεία.

Πώς αρχίζουν ν’ αναπτύσσωνται οι όγκοι; Αυτό δεν είναι γνωστό με βεβαιότητα, μολονότι ένα είδος όγκου, που ονομάζεται μεταστατικός, μεταπηδά από ένα καρκίνωμα σ’ ένα άλλο μέρος του σώματος που απορρίπτει λίγα κύτταρα. Το κυκλοφοριακό σύστημα τα μεταφέρει στον εγκέφαλο, όπου αυτά ιδρύουν μια νέα αποικία.

Και τα δύο είδη όγκων αποτελούνται από ανώμαλους ιστούς που άπληστα τρέφονται από το ποσόν του αίματος που προμηθεύεται ο εγκέφαλος. Στην πραγματικότητα, η όρεξίς των για αίμα είναι γνωστό ότι υπερβάλλει και την όρεξι του ίδιου του εγκεφάλου! Καθώς αυξάνονται, καταστρέφουν ή παραμερίζουν και βλάπτουν τους νευρώνες που τους περιβάλλουν καθώς αναζητούν χώρο και προξενούν την κακή λειτουργία του εγκεφάλου, λόγω των ιστών που έχουν υποστή βλάβη ή της αυξανομένης πιέσεως.

Οι πονοκέφαλοι, η ναυτία και ο εμετός, οι ίλιγγοι, οι διανοητικές αλλαγές και οι σπασμοί μπορεί όλα να είναι συμπτώματα ενός εγκεφαλικού όγκου, αλλά τίποτα απ’ αυτά δεν αποδεικνύει κατ’ ανάγκη ότι υπάρχει ένας όγκος. Παραδείγματος χάριν, χωρίς εύλογη αιτία, ένα άτομο μπορεί να πάθη μόνο μια σπασμική αποπληξία σ’ όλη του τη ζωή.

Αυτές οι αποπληξίες ή επιληπτικές προσβολές συμβαίνουν όταν ο εγκέφαλος υποστή αυτό που θα μπορούσε να ονομασθή «ηλεκτρική καταιγίδα.» Ο όγκος ή άλλες ασθένειες μπορεί να κάνουν μεγάλες ποσότητες εγκεφαλικών κυττάρων να εκφορτίζουν επανειλημμένως σε ομοφωνία, πράγμα που δημιουργεί πολύ πιο ισχυρές ηλεκτρικές ωθήσεις από τις συνήθεις. Ανάλογα με την περιοχή που επηρεάζεται, αυτό μπορεί να προκαλέση ξαφνικές συσπάσεις των μυών ώστε το άτομο απότομα χάνει τις αισθήσεις του, το σώμα του κάνει σπασμωδικές κινήσεις και η αναπνοή του σταματά. Οι τραυματισμοί ή οι θάνατοι απ’ αυτές τις αποπληξίες είναι σπάνιοι εκτός αν οι εκφορτίσεις του εγκεφάλου επιμένουν έτσι ώστε το άτομο βρίσκεται σε συνεχή κατάστασι αποπληξίας, που ονομάζεται επιληπτική κατάστασις.

Να Γίνη Εγχείρησις ή Όχι

Έπρεπε τώρα να πάρω μια απόφασι. Έπρεπε ν’ απομακρύνω τον παρείσακτο; Η πρώτη εγχείρησις που έγινε στον εγκέφαλο για αφαίρεσι όγκου στον σύγχρονο καιρό ήταν στο έτος 1884. Ο ασθενής ήταν καλά στην αρχή, αλλά πέθανε, περίπου ένα μήνα αργότερα από μηνιγγίτιδα, μια φλεγμονή των προστατευτικών μεμβρανών που καλύπτουν τον εγκέφαλο. Επί αρκετό χρονικό διάστημα μετά απ’ αυτό, από τις λίγες εγχειρήσεις που εγίνοντο, οι μισοί και πλέον ασθενείς πέθαιναν και μόνο ένα δέκατο περίπου των ασθενών θεραπεύοντο τελείως.

Μόνο ύστερα από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο η χειρουργική του εγκεφάλου έγινε πιο συχνή κι επιτυχής, επειδή οι χειρουργοί έμαθαν περισσότερα σχετικά με τον εγκέφαλο κι ανέπτυξαν νέες μεθόδους εγχειρήσεως. Ασφαλώς, δεν είναι εύκολο να γίνη εγχείρησις σ’ όλους τους όγκους. Σε μερικές περιπτώσεις μπορεί ν’ αφαιρεθή με ασφάλεια μόνον ένα μέρος του όγκου και η θεραπεία με ακτινοβολίες ευνοείται περισσότερο όταν οι κακοήθεις όγκοι φθάνουν βαθειά στον εγκέφαλο.

Αλλ’ ο γιατρός μου με διεβεβαίωσε ότι ο όγκος που είχα ήταν σχεδόν βέβαιο ότι ήταν καλοήθης και βρισκόταν σε μια από τις καλύτερες τοποθεσίες για επιτυχή αφαίρεσι, με αρκετές πιθανότητες για πλήρη θεραπεία. Σθεναρά με συμβούλευσε να αφαιρεθή, αλλ’ άφησε την οριστική απόφασι σ’ εμένα. Γνώριζα άλλα άτομα που τα είχαν διαβεβαιώσει ότι είχαν όγκο, αλλά, λόγω φόβου, αρνήθηκαν να χειρουργηθούν, αλλά εγώ είχα πάρει την απόφασι μου. Ήμουν αποφασισμένος να υποστώ την εγχείρησι. Ήθελα να κάμω ό,τι ήταν δυνατόν για να επιστρέψω σε μια χρήσιμη και φυσιολογική ζωή παρά να χειροτερεύη συνεχώς η υγεία μου και να με οδηγήση σε πρόωρο θάνατο.

Δύο μέρες αργότερα με επεσκέφθηκε ο χειρουργός, και το επιτελείο του, δέκα άτομα συνολικά. Καθώς συζητούσαμε την προτεινομένη εγχείρησι, τους πληροφόρησα ότι, λόγω των θρησκευτικών μου πεποιθήσεων που εβασίζοντο στη Βίβλο, θα επιθυμούσα να μη χρησιμοποιήσουν αίμα. Μετά από λίγες μέρες, ο χειρουργός συμφώνησε να κάμη την εγχείρησι χρησιμοποιώντας ένα από τα υποκατάστατα των μεταγγίσεων αίματος.

Η Εγχείρησις και Μετά την Εγχείρησι

Στη διάρκεια της εγχειρήσεως, έκοψε ένα κομμάτι από το κρανίο μου, περίπου τέσσερις ίντσες επί δυόμισυ ίντσες (10 επί 6,5 εκατοστά), ώστε να μπορή να φθάση την περιοχή όπου βρισκόταν ο όγκος. Αφού έκοψε ένα φύλλο από το σκληρό προστατευτικό κάλυμμα του εγκεφάλου, δηλαδή από τη σκληρά μήνιγγα, φάνηκε ο εσωτερικές εγκέφαλος και ο όγκος αφαιρέθηκε χωρίς περιπλοκές. Έπειτα, έρραψαν τη σκληρή μήνιγγα και τοποθέτησαν πάλι το κομμάτι του κρανίου. Μετά την εγχείρησι βρισκόμουν κάτω από συνεχή φροντίδα για δύο μόνο μέρες και την πέμπτη μέρα μπορούσα να περπατώ χωρίς βοήθεια. Την ενάτη μέρα είχα την ευχαρίστησι να ντυθώ μόνος μου και η σύζυγος μου με πήγε στο σπίτι.

Αλλ’ αυτό δεν ήταν το τέλος όλης της εμπειρίας μου. Είναι ευνόητο ότι ο εγκέφαλος αντιτίθεται στη διείσδυσι του χειρουργικού νυστεριού. Ο χειρουργός δεν μπορεί να μην καταστρέψη μερικούς νευρώνες και να βλάψη άλλους όταν αφαιρή τον όγκο. Προκαλείται οίδημα. Οι νευρώνες που έχουν υποστή βλάβη χρειάζονται χρόνο για να θεραπευθούν. Οι τραυματισμένοι ιστοί παραμένουν. Τα εγκεφαλικά κύτταρα, ανόμοια με τα άλλα κύτταρα, δεν αντικαθίστανται μόνα τους όταν καταστραφούν, αλλά με κάποιον ανεξήγητο κι εν τούτοις θαυμάσιο τρόπο, μπορούν να επανιδρύσουν περιοχές στην περιφέρεια απ’ όπου αφαιρέθηκε ο όγκος. Αυτό απαιτεί χρόνο.

Μολονότι φαινόταν ότι βάδιζα καλά προς την ανάρρωσι, έξη μήνες μετά από την εγχείρησι έπαθα τρεις ακόμα σπασμούς. Έμαθα ότι η πλήρης ανάρρωσι,ς θα μπορούσε να χρειασθή τρία χρόνια, αλλά τουλάχιστον θα γινόμουν καλά. Οι ικανότητες λογικεύσεώς μου ήσαν τελείως ανέπαφες και η μνήμη μου ήταν καλή όπως πάντοτε.

Αισθάνομαι μεγάλη ευγνωμοσύνη στον χειρουργό για την μεγάλη του επιδεξιότητα και στους ειλικρινείς φίλους που μ’ επισκέπτοντο στο νοσοκομείο. Είμαι ευγνώμων, επίσης, που μπορώ να συνεχίζω να δείχνω την εκτίμησί μου στον Δημιουργό που έδωσε στο σώμα μας αυτή τη θαυμάσια ικανότητα για ανάρρωσι. Πράγματι, η εκτίμησίς μου για την ίδια τη ζωή έχει αυξηθή. Είναι ωραίο να ζη κανείς!—Από συνεργάτη.

[Εικόνα στη σελίδα 24]

Σκέψις

Ομιλία

Κινήσεις του Σώματος

Ακοή

Όρασις

Συντονισμός