Σουαχίλι—Η Διεθνής Γλώσσα της Αφρικής
Από τον ανταποκριτή του «Ξύπνα!» στο Ζαΐρ
ΞΕΡΕΤΕ καμμιά λέξι από τη γλώσσα Σουαχίλι; Έχετε ακούσει πιθανώς τη λέξι «σαφάρι.» Γνωρίζατε ότι αυτή είναι η Σουαχιλική λέξις που σημαίνει «ταξίδι»;
Πολλοί Αφρικανοί βρίσκουν τη γλώσσα Σουαχίλι ελκυστική επειδή δεν είναι μια φυλετική διάλεκτος. Δεν υπάρχει φυλή Σουαχίλι. Έτσι η γλώσσα Σουαχίλι έχει την ιδιότητα της ουδετερότητος. Γι’ αυτό στην Αφρική, όπου η οργάνωσις κατά φυλές είναι ένας διαιρετικός παράγων, η χρήσις της γλώσσης Σουαχίλι συντελεί στην ενότητα των λαών.
Πολλοί Αφρικανοί μαθαίνουν τη γλώσσα Σουαχίλι εκτός από τη διάλεκτο της φυλής τους. Επίσης, πολλοί Ευρωπαίοι, Ασιάτες και άλλοι την έχουν μάθει λόγω της ευρείας χρήσεώς της. Ακόμη και μερικά Αμερικανικά και Ευρωπαϊκά πανεπιστήμια έχουν αρχίσει να την διδάσκουν. Η γλώσσα ομιλείται σ’ όλη την Κεντρική και Ανατολική Αφρική, σε μια έκτασι με πληθυσμό περίπου 50 εκατομμυρίων ανθρώπων.
Μπορεί κανείς να ξεκινήση από το νοτιοδυτικό Ζαΐρ, ακριβώς στα σύνορα της Αγκόλα, και να χρησιμοποιήση τη Σουαχίλι για να μιλήση με ανθρώπους της φυλής Λούντα. Κατόπιν, προχωρώντας κανείς ανατολικά, μπορεί να επικοινωνήση με την Μπαλούμπα, μια άλλη μεγάλη Αφρικανική φυλή. Συνεχίζοντας ανατολικά, ένα άτομο θα διαπιστώση ότι η γνώσις της Σουαχίλι του επιτρέπει να μιλήση με τους Βατούσι στη Ρουάντα, τους Μασάι στην Τανζανία και άλλες φυλές στην Κένυα, στην Ουγκάντα και στο Μπουρούντι. Ακόμη και μέχρι τη Σομαλία προς Βορράν και χίλια μίλια ακόμη μακρύτερα προς Νότον στη Ζάμπια, στη Μαλάουι και στη Μοζαμβίκη, συναντά κανείς ανθρώπους που μιλούν τη Σουαχίλι.
Στην Τανζανία και στην Κένυα η γνώσις της γλώσσης θεωρείται απαραίτητη για τους δημοσίους υπαλλήλους, τους μετανάστες, τους ιεραποστόλους και τους επιχειρηματίες. Πράγματι, η Σουαχίλι είναι η επίσημη γλώσσα της Τανζανίας και μπορεί σύντομα ν’ απολαμβάνη αυτή τη διάκρισι και στην Κένυα.
Στο νότιο Ζαΐρ, Αφρικανοί από πολλές φυλές έχουν βρει εργασία στα μεταλλεία και ζουν μαζί στις μεγάλες πόλεις, όπως είναι Λουμπουμπάσι. Η γνώσις της Σουαχίλι τους προμήθευσε μια κοινή γλώσσα που συνετέλεσε στην ένωσί τους. Τώρα τα περισσότερα παιδιά μαθαίνουν τη Σουαχίλι ως μητρική τους γλώσσα.
Η Σουαχίλι έπαιξε σπουδαίο ρόλο ιδιαιτέρως στο εμπόριο, επιτρέποντας σε διαφόρους λαούς να διεξάγουν εμπορικές συναλλαγές μεταξύ τους. Παραδείγματος χάριν, οι Έλληνες και οι Ασιάτες έμποροι, που δεν μιλούν την επίσημη γλώσσα—δηλαδή την Αγγλική σε μέρη της Ανατολικής Αφρικής και τη Γαλλική στο μεγαλύτερο μέρος της Κεντρικής Αφρικής—εξαρτώνται συχνά από τη Σουαχίλι για την εργασία τους.
Η γλώσσα Σουαχίλι αναπτύχθηκε μεταξύ των απογόνων των Αράβων που εγκαταστάθηκαν κατά μήκος της ανατολικής ακτής της Αφρικής. Ο πρώτος γνωστός αποικισμός τους πιστεύεται ότι χρονολογείται από το 689 μ.Χ. Οι Άραβες νυμφεύθηκαν Αφρικανές γυναίκες, κυρίως από τη φυλή Μπαντού. Έτσι, η Σουαχίλι βασίζεται στις γλώσσες Μπαντού, αλλά επηρεάσθηκε πολύ από τη γλώσσα των Αράβων και των Ινδών. Η ονομασία Σουαχίλι προέρχεται από την Αραβική «σουαχίλ,» που σημαίνει «ακτές,» η οποία προσδιορίζει τον τόπο προελεύσεως της γλώσσης.
Λόγω της χρήσεώς της στο εμπόριο, όμως, το λεξιλόγιο έχει προέλθει από πολλές πηγές. Οι Άγγλοι θα αισθανθούν άνετα ακούγοντας λέξεις όπως «μπουλανγκέτι» για την κουβέρτα (μπλάνκετ στην Αγγλική), «Καμπάτι» για το ντουλάπι (κάπμπορντ στην Αγγλική) και «μπουλόσο» για τη βούρτσα, (μπρας στην Αγγλική). Οι Πορτογάλοι θ’ αναγνωρίσουν την λέξι «μέζα» (τραπέζι) και «μαντέκα» (βούτυρο). Έχουν ληφθή, επίσης, λέξεις από τη Γαλλική και τη Γερμανική γλώσσα.
Η Σουαχίλι έχει λογικώς ανεπτυγμένη γραμματική και λεξιλόγιο με περισσότερες από 5.000 λέξεις. Πολλές λέξεις δίνουν αποχρώσεις εννοιών, που ορισμένες αντιστοιχούν με τις λέξεις «υπομονή,» «μακροθυμία,» «εγκαρτέρησι» και λοιπά. Επίσης, μερικές απλές λέξεις μπορούν να εκφράσουν πολλά. Παραδείγματος χάριν, η λέξις «χαζαϊβάπα» θα μπορούσε να μεταφρασθή «Δεν τους το έχει δώσει ακόμη.»
Εν τούτοις, δεν είναι δύσκολο να μάθη κανείς τη Σουαχίλι. Η προφορά των λέξεων είναι εύκολη, καθώς επίσης και η ορθογραφία. Υπάρχουν πολλές βοηθητικές απλοποιήσεις, όπως είναι «νερό των φρούτων» για τον «χυμό,» και «φτερωτό πουλί» για το «αεροπλάνο.» Ένα λεξιλόγιο από 200 λέξεις είναι αρκετό για τις περισσότερες καθημερινές συνομιλίες.
Λόγω του ότι ομιλείται σε μεγάλη έκτασι και από πολλούς ανθρώπους, η Σουαχίλι δεν είναι καθόλου ομοιόμορφη. Αλλά έχουν γίνει προσπάθειες να ενοποιηθή.
Ωραία βιβλία, κυρίως η Βίβλος, είναι διαθέσιμα στη Σουαχίλι. Εν τούτοις, υπάρχουν επίσης διαθέσιμες πολλές εκδόσεις των μαρτύρων του Ιεχωβά, μεταξύ των οποίων το βοήθημα μελέτης της Βίβλου Η Αλήθεια που Οδηγεί στην Αιώνια Ζωή. Έτσι, η Σουαχίλι χρησιμοποιείται τώρα ευρέως για να διακηρυχθούν τα αγαθά νέα της βασιλείας του Θεού μεταξύ πολλών φυλών της Αφρικής.