Θέλετε Καλύτερους Καιρούς;

ΚΑΘΩΣ εισερχόμενα στα τέλη του 1974, πώς σας φαίνεται το μέλλον; Τα σημερινά προβλήματα και οι αβεβαιότητες διεγείρουν την επιθυμία σας για καλύτερους καιρούς—καιρούς που θα επέτρεπαν μια πληρέστερη και πιο ευχάριστη απόλαυσι της ζωής;

Εκατομμύρια άτομα αισθάνονται ακριβώς έτσι σήμερα. Και έχουν σοβαρούς λόγους γι’ αυτό. Ποτέ οι άνθρωποι δεν είχαν ζήσει σε μια εποχή που να είχαν μεγαλύτερη δύναμι για να επιτύχουν μεγάλα πράγματα, και όμως φαίνονται ότι πολύ λίγο το κατορθώνουν.

Επί παραδείγματι: Πριν από ένα χρόνο υπήρχε ένα αίσθημα ότι ο κόσμος βρισκόταν στη στροφή για κάτι πραγματικά μεγάλο—για μια μεγάλη αλλαγή προς το καλύτερο. Ο πόλεμος του Βιετνάμ φαινόταν να τερματίζεται, υπήρχε ένα αυξανόμενο πνεύμα μειώσεως της εντάσεως μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας. Η Ερυθρά Κίνα είχε εισέλθει στα Ηνωμένα Έθνη και οι ογκώδεις πύλες της άνοιγαν αργά αλλά σταθερά στον έξω κόσμο. Πολλά έθνη ευρίσκοντο μέσα σε μια οικονομική «άνθησι.» Αλλά οι μήνες που επακολούθησαν έρριξαν τον κόσμο κυριολεκτικά σ’ έναν ανεμοστρόβιλο που άφησε τους ανθρώπους κάπως ζαλισμένους λόγω του αιφνιδίου τρόπου που έγιναν οι αλλαγές.

Έτσι, όταν άρχισε το 1974 βρήκε τους Βρεταννούς ριγμένους στην εβδομάδα των τριών εργασίμων ημερών εβδομαδιαίως, τους Γάλλους να πληρώνουν $1.30 το γαλλόνι τη βενζίνη (κι εν τούτοις σε καλύτερη θέσι από τους Ιταλούς, που πλήρωναν $1.45 το γαλλόνι), ενώ οι άνθρωποι στην Ιαπωνία διερωτώντο πώς η ανθούσα οικονομία τους—που τους είχε ανυψώσει στη θέσι της τρίτης μεγάλης οικονομικής δυνάμεως της γης—απεδείχθη τόσο τρωτή στην απαγόρευσι αποστολής πετρελαίου από τις Αραβικές χώρες, ώστε ούτε κι αυτές οι άμεσες προσπάθειες κατευνασμού δεν κατάφεραν πολλά για ν’ απομακρύνουν τον φόβο για τις μελλοντικές οικονομικές προοπτικές. Και ανασκοπώντας την πολιτική κατάστασι στις Ηνωμένες Πολιτείες, ένας συγγραφεύς στους Τάιμς της πόλεως Σηάτλ είπε:

«Τα πράγματα που συνέβησαν στην Αμερικανική πολιτική [στο 1973] ήταν τόσο παράξενα ώστε σχεδόν φαινόταν πως κάποιος διαβολικός σεναριογράφος καθόταν και κακάριζε επί νύχτες ετοιμάζοντας κάποια νέα έκπληξι για την επόμενη μέρα.»

Ο Ενοχλητικός Παράγων

Τι είναι αυτό που συνεκλόνισε τους ανθρώπους τόσο πολύ; Είναι η επίδρασις που είχαν τα πράγματα αυτά στις ελπίδες τους για το μέλλον. Ένας Βρεταννός είπε για την κατάστασι στην Αγγλία: «Ακόμη δεν φθάσαμε στην κατάρρευσι—πρόκειται απλώς για πρόβα.» Αντί να προγραμματίζουν για πολλά μελλοντικά χρόνια, η συγκεχυμένη στάσις πολλών διατυπώθηκε από μια γυναίκα του Λος Άντζελες που είπε: «Το πολύ που μπορούμε να προγραμματίσουμε είναι για ένα χρόνο κάθε φορά.»

Ύστερα από φυσικές καταστροφές—πλημμύρες, σεισμούς, ξηρασίες—ή προσωρινές αναστατώσεις, όπως είναι οι πόλεμοι, οι άνθρωποι γενικά πιστεύουν ότι μπορούν να ‘περιμαζέψουν τα συντρίμμια και να ξαναρχίσουν πάλι’ να εργάζωνται για ένα καλύτερο μέλλον. Αυτό που είναι τώρα τόσο ενοχλητικό και απογοητευτικό σε πολλούς είναι ότι έχουν δει επανειλημμένα παραδείγματα για το πόσο ασταθή και αβέβαια είναι τα βασικά συστήματα του κόσμου. Τα γιγαντιαία συστήματα που οι άνθρωποι με τόση περηφάνεια οικοδόμησαν αποδεικνύονται τώρα εκπληκτικά εύθραυστα και ευδιάλυτα ακριβώς όταν κανείς δεν το περίμενε.

Το μεγάλο ερώτημα, συνεπώς, στις διάνοιες πάρα πολλών ανθρώπων είναι: ‘Σε τι μπορούμε να εμπιστευθούμε; Επάνω σε τι μπορούμε να οικοδομήσωμε για το μέλλον που ν’ αποδειχθή ότι είναι καλύτερο από τη μετακινούμενη άμμο;’