Πού το Χρήμα Σάς Πηγαίνει;
ΣΕ ΟΛΑ τα μέρη του κόσμου οι τιμές όλων σχεδόν των πραγμάτων ανεβαίνουν. Αυτό ονομάζεται πληθωρισμός. Και ενώ δεν είναι κάτι το καινούργιο, η έκτασις και ο ρυθμός του είναι καινούργιος.
Πόσο σοβαρό θεωρείται ότι είναι ένα πρόβλημα; Το περιοδικό Χρήμα και Πιστώσεις προσφάτως ανέφερε: «Ο πληθωρισμός είναι το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα, το πρόβλημα που κάνει όλα τα άλλα να ωχριούν ως ασήμαντα. Αν αφεθή να καλπάζη με τον σημερινό του ρυθμό, θα μπορούσε εύκολα να καταστρέψη το εύθραυστο οικοδόμημα αυτής και κάθε άλλης δημοκρατικής κοινωνίας.»
Εκείνο που κάνει την κατάστασι τόσο σοβαρή είναι ότι ποτέ πριν στην ιστορία δεν βρέθηκε ολόκληρος ο κόσμος σ’ ένα τέτοιον πληθωρισμό συγχρόνως. Και στα τελευταία χρόνια, ο ρυθμός της υψώσεως τιμών έχει αυξηθή σε ταχύτητα.
Αυτό σημαίνει ότι με τα χρήματά σας αγοράζετε όλο και λιγώτερα πράγματα. Και για άτομα με σχετικώς καθηλωμένα ή χαμηλά εισοδήματα, αυτό αποτελεί μια αυξάνουσα τραγωδία. Βρίσκονται σε θέσι που δεν μπορούν ν’ αυξήσουν το εισόδημά τους αρκετά ώστε να αναπληρώσουν τον πληθωρισμό. Ως εκ τούτου πέφτει το βιοτικό τους επίπεδο.
Οι Αρχές Ανησυχούν
Σχετικά με τον ρυθμό του πληθωρισμού, το Γιουνάιτεντ Στέητς Νιους εντ Γουόρλντ Ρηπόρτ λέγει: «Ποτέ μέσα σε είκοσι πέντε χρόνια . . . οι τιμές δεν ανέβηκαν τόσο γρήγορα και για τόσο πολύν καιρό.» Και οι Τάιμς της Νέας Υόρκης προσθέτουν:
«Αν ο Αμερικανός καταναλωτής εξοργίζεται για ένα 8 τοις εκατό πληθωριστικό ρυθμό, σκεφθήτε τον Ιάπωνα. . . . οι τρέχουσες τιμές χονδρικής πωλήσεως στην Ιαπωνία έχουν ανεβή κατά 16 τοις εκατό και οι τιμές καταναλωτού κατά 13 τοις εκατό από τα περυσινά επίπεδα. . . .
»Ο ρυθμός στη Νότιο Αμερική έχει κατά πολύ υπερβή το 100 τοις εκατό σε μερικές χώρες. Στο σχετικά σταθερό Περού οι τιμές ανήλθαν κατά 12 τοις εκατό ετησίως τα δυο τελευταία χρόνια.»
Τον Αύγουστο του 1973 οι τιμές στις Ηνωμένες Πολιτείες έκαμαν το ταχύτερο άλμα τους μέσα σε είκοσι έξη χρόνια. Εφ’ όσον οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι το κύριο θεμέλιο του οικονομικού συστήματος του Δυτικού κόσμου, οι κυβερνητικές αρχές όλου του κόσμου ανησύχησαν πάρα πολύ για τις συνέπειες ενός τέτοιου πληθωρισμού.
Η πανωλεθρία την οποίαν προκαλεί ο παγκόσμιος πληθωρισμός παρεκίνησε τον Διευθυντή της τραπέζης της Ζάμπια ν’ αποκαλέση το μέλλον του παγκοσμίου χρηματικού συστήματος «σκοτεινό». Επίσης η Ντέηλυ της Νιγηρίας, επισημαίνοντας το χάος της παγκοσμίου οικονομίας, προέτρεψε τα Αφρικανικά κράτη να ιδρύσουν το δικό τους νομισματικό σύστημα συναλλαγών για ν’ αποκλείσουν τις ζημίες που προκύπτουν από την παγκόσμια νομισματική κρίσι.
Γιατί υπάρχει αυτός ο παγκόσμιος πληθωρισμός τώρα; Υπάρχουν πολλοί λόγοι γι’ αυτήν την πολύ περίπλοκη κατάστασι. Αλλ’ όπως έγραψε προσφάτως στο Νιούσγουηκ ο οικονομολόγος Μίλτων Φρίντμαν, μερικές από τις αιτίες είναι: «Πάρα πολύ μεγάλη έκδοσις χαρτονομίσματος, πάρα πολλές κυβερνητικές δαπάνες» και πάρα πολλή κυβερνητική παρέμβασις. Πολλά έθνη τώρα δαπανούν περισσότερα χρήματα απ’ όσα εισπράττουν. Για να πληρώσουν πράγματα, όπως είναι το τεράστιο κόστος εξοπλισμών, η διεξαγωγή πολέμων, οι δημόσιες υπηρεσίες και άλλα πράγματα που θέλουν να κάμουν, μπαίνουν διαρκώς σε χρέη. Για να πληρώσουν αυτούς τους λογαριασμούς πρέπει να δανεισθούν χρήμα ή να παραγάγουν χρήμα στα τυπογραφικά τους πιεστήρια. Εκτός αυτού, το ευρύ κοινό απέκτησε τη συνήθεια να δανείζεται πολύ. Αλλά το αποτέλεσμα όλου αυτού του υπερβολικού χρήματος για την απόκτησι αγαθών και για εξυπηρετήσεις είναι ότι ανεβαίνουν οι τιμές.
Ποια θεραπεία υπάρχει για την κατάστασι; Είναι ενδιαφέρον να εξετάσωμε τι λέγουν τώρα όλο και περισσότερες αυθεντίες.
«Βαδίζει Προς την Πτώχευσι»
Προς το τέλος του 1973 οι Τάιμς της Νέας Υόρκης έφεραν τον εξής κύριο τίτλο: «Η Ευημερούσα Οικονομία της Ευρώπης Εκφράζει Φόβο ότι Βαδίζει προς την Πτώχευσι.» Περίπου τον ίδιο καιρό το Γιουνάιτεντ Στέητς εντ Γουόρλντ Ρηπόρτ ανέφερε: «Υπάρχουν φόβοι γενικά μεταξύ τραπεζιτών, οικονομολόγων και πολιτικών σε όλη την Ευρώπη ότι οι κυβερνήσεις χάνουν τον έλεγχο στη συνεχή άνοδο ημερομισθίων και τιμών και ότι ο αφηνιασμένος πληθωρισμός οδηγεί σε οικονομική κατάρρευσι.»
Και ενώ πριν μερικά μόλις χρόνια ο αριθμός των οικονομολόγων που έκαναν τέτοιες τρομερές προρρήσεις ήταν πολύ μικρός, τώρα υπάρχουν όλο και περισσότεροι. Ο Νίκολας Λ. Ντήικ, Πρόεδρος ενός μεγάλου χρηματιστηρίου ξένου συναλλάγματος στη Βόρειο Αμερική είπε ότι ‘ο πληθωρισμός θα οδηγήση σε μια κρίσι παγκοσμίου καταστάσεως που θα κάμη την κρίσι της δεκαετίας του 1930 να φαίνεται σαν θερινή γιορτή.’ Επίσης είπε: «Ο πληθωρισμός δημιουργεί μια ευημερία που καταλήγει σε καταστροφή. Το ρεύμα δεν μπορεί ν’ αντιστραφή χωρίς μια μεγαλύτερη κρίσι.»
Οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς του Λονδίνου απεκάλεσαν τις προοπτικές για το εγγύς μέλλον «ανατριχιαστικές,» κάνοντας το εξής σχόλιο:
«Όταν ο δρ. Σαίφερ, ο πολύ σεβαστός πρόεδρος της μεγαλύτερης τραπέζης της Ελβετίας, προειδοποίησε προσφάτως για τον κίνδυνο ότι ολόκληρο το [παγκόσμιο] οικονομικό σύστημα ‘θα αντιμετωπίση τραγικό τέλος’, δεν έλεγε υπερβολές.
»Απλώς απηχούσε μια ανησυχία την οποίαν ακόμη και οι πιο νηφάλιοι παρατηρηταί της διεθνούς σκηνής δεν βρίσκουν εύκολο πια να την διαλύσουν—ότι . . . ο πληθωρισμός έχει τώρα φθάσει στο σημείο που τίποτε δεν μπορεί να τον σταματήση από το να καταστρέψη τελείως την παγκόσμια νομισματική βάσι, με συνέπειες πολύ τρομακτικές για να τις αναλογισθή κανείς.
»Ο Δρ. Σουλτς, ο διεθνής νομισματικός χρονογράφος, το θέτει χωρίς περιστροφές, όταν λέγη στο τελευταίο του ειδησεογραφικό σημείωμα ότι . . . ‘Το χρήμα πεθαίνει’.»
Ένα μέλος της Βρεταννικής Βουλής, ο Σερ Χένρυ ντ’ Άβιγκντορ-Γκόλντσμιθ, τραπεζίτης τον οποίον η Σάντεη Τέλεγκραφ του Λονδίνου περιέγραψε ως «ακριβές υπόδειγμα αμερολήπτου προβλέψεως», προειδοποίησε:
«Όταν ο Βεζούβιος εξερράγη, οι πολίτες της Πομπηίας πιθανόν να συζητούσαν σχέδια για νέα δημόσια λουτρά. Αναμφιβόλως αυτό αποτελούσε υπόθεσι μεγάλης σπουδαιότητος γι’ αυτούς, αλλά βρίσκονταν σε παντελή άγνοια του κατακλυσμού του θανάτου και της καταστροφής που επρόκειτο να πέση επάνω τους. . .
»Αντιμετωπίζομε εκείνο που ισοδυναμεί με την έκρηξι του Βεζούβιου. Ο πληθωρισμός των τιμών σε όλον τον κόσμο τους τελευταίους 18 μήνες είναι κάτι που θα θέση τέρμα σε πολλά πράγματα του Δυτικού κόσμου, όπως τον γνωρίζομε.»
Μπορεί η Πλημμύρα να Αποτραπή;
Αν η ανεξέλεγκτη πλημμύρα του πληθωρισμού θα φέρη καταστροφή, πώς μπορεί να αναχαιτισθή; Είναι ρεαλιστικό να ελπίζη κανείς ότι θα αναχαιτισθή;
Η έκθεσις δεν είναι παρηγορητική για όσους θέτουν την εμπιστοσύνη τους στα χρήματα. Παραδείγματος χάριν, σχετικά με τον Αμερικανικό πληθωρισμό, οι Τάιμς της Νέας Υόρκης έγραψαν:
«Ο παρών ταχύς ρυθμός του πληθωρισμού στην Αμερικανική οικονομία . . . αποτελεί μυστήριο, τουλάχιστον κατά μεγάλο μέρος, στους ειδικούς. . .
»Δύσκολα κάποιος οικονομολόγος, μέσα ή έξω από την κυβέρνησι, θα μπορούσε να φαντασθή ότι ο ρυθμός του πληθωρισμού κατά τους τελευταίους τρεις ή τέσσερις μήνες θα ήταν τόσο μεγάλος όσο απεδείχθη ότι είναι.»
Έτσι, οι ειδικοί δεν μπόρεσαν να προβλέψουν εκείνο που έλαβε χώρα τον τελευταίο καιρό. Και ακόμη πιο δυσοίωνο είναι το γεγονός ότι πολλοί απ’ αυτούς δεν νομίζουν ότι μπορούν να γίνουν μεγάλα πράγματα γι’ αυτό τώρα πια. Οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς του Λονδίνου παρετήρησαν:
«Το γεγονός, ότι οι ούτω καλούμενοι νομισματικοί διευθυνταί σχεδόν παντού συμπεριφέρονται σαν να βλέπουν ότι το πρόβλημα έχει πάει πάρα πολύ μακρυά για να μπορέσουν να το αντιμετωπίσουν, είτε ατομικώς είτε συλλογικώς, αναποφεύκτως επιτείνουν το αίσθημα αυτών των ανατριχιαστικών [ενδείξεων της επερχόμενης καταστροφής].»
Με τον ίδιον τρόπο συλλογισμού το Γιουνάιτεντ Στέητς εντ Γουόρλντ Ρηπόρτ ανέφερε: «Ένα αίσθημα απελπισίας και αγωνίας για την παγκόσμια νομισματική κατάστασι φαίνεται ότι έχει καταλάβει τους μεγάλους τραπεζίτες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης.» Η Τράπεζα Τακτοποιήσεως Διεθνών Λογαριασμών προειδοποίησε ότι δεν προβλέπεται τέλος για τον παγκόσμιο πληθωρισμό! Και το Εκονόμικ Εντιουκέισιον Μπούλλετιν, που εκδίδεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, διεκήρυξε:
«Άσχετα με το πόσο ισχυρό και πλούσιο είναι το Έθνος στο όποιο λαμβάνει χώρα ο πληθωρισμός, αυτή η κατ’ αρχάς ύπουλη πορεία μπορεί τελικά να καταστρέψη το οικονομικό σύστημα του έθνους και να παραμορφώση τον ηθικό χαρακτήρα του λαού του.
»Αυτή υπήρξε η αναλλοίωτη εμπειρία του ανθρωπίνου γένους καθ’ όλους τους αιώνες της γραπτής ιστορίας, χωρίς την παραμικρή εξαίρεσι μέχρι σήμερα.» (Τα χονδρά γράμματα δικά μας)
Μήπως νομίζετε ότι οι καιροί μας, οι οποίοι δοκιμάζουν τον πρώτο παγκόσμιο πληθωρισμό αυτού του μεγέθους, θα αποτελέσουν εξαίρεσι σ’ αυτόν τον κανόνα;
Προσέξτε και τούτο επίσης: Σ’ ένα κύριο άρθρο στο Σάντεη Τέλεγκραφ του Λονδίνου, ο Π. Γουέρστχορν έγραψε ότι ο πληθωρισμός «αντιπροσωπεύει ένστικτα της ανθρώπινης πλεονεξίας και ιδιοτέλειας τόσο πρωτόγονα και βασικά ώστε να θέτη σε αμφισβήτησι τα όρια της κοινής λογικής.» Και ο παρατηρητής αυτός συνεχίζει ως εξής:
«Θα μπορούσε τάχα ο πληθωρισμός ν’ αποτελή, επίσης, μια μορφή ομαδικής παραφροσύνης, που είναι ριζωμένη στο κακό, και που δεν μπορεί να θεραπευθή και να ελεγχθή με την οικονομική λογική και τον πολιτικό κοινόν νουν, περισσότερο απ’ όσο θα μπορούσε να θεραπευθή και να ελεγχθή ο Ναζισμός με την συνήθη θεραπεία της διεθνούς διπλωματίας; . . .
»Όταν κανείς ομιλή κατ’ ιδίαν με άτομα που γνωρίζουν τα πράγματα αυτά, η περιγραφή που κάνουν για την πρόκλησι του πληθωρισμού είναι τόσο σκοτεινή και δυσοίωνος, σχεδόν τόσο αποκαλυπτική, σαν να θέλουν να πουν ότι η θεραπεία του πρέπει να απαιτήση πράγματι οδυνηρά φάρμακα.»
Μήπως νομίζετε ότι οι ηγέτες του κόσμου μπορούν ν’ αλλάξουν την ιδιοτελή φύσι και την πλεονεξία του ανθρώπου, που σήμερα είναι τόσο εμφανείς; Νομίζετε ότι μπορούν να το κάμουν αυτό στην αναγκαία παγκόσμια κλίμακα; Δεν υπάρχει καμμιά ένδειξις ότι αυτό γίνεται ή ότι θα γίνη από τους σημερινούς ανθρώπινους ηγέτας.
Ζοφερές Αναμνήσεις
Ένας μεγάλος εμπορικός οίκος που αντιπροσωπεύει βιομηχάνους έγραψε στους πελάτες του περί τα τέλη του 1973 ότι ο τωρινός πληθωρισμός «δυστυχώς θυμίζει το 1929. Συνοδεύεται επίσης και από μια άλλη κατάστασι που είχε εμφανισθή και το 1922, δηλαδή, την έλλειψι πίστεως στις κυβερνήσεις.»
Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης, και η ανάμνησις ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες, λόγου χάριν, το χαρτονόμισμα έχει πληθυνθή μέσα στην οικονομία με πολύ ταχύτερο ρυθμό απ’ όσο είχε πληθυνθή πριν από τη Μεγάλη Κρίσι. Τα υπόλοιπα έθνη έχουν κάμει το ίδιο, καθώς παρατηρεί η Γουωλ Στρητ Τζόρναλ: «Τα χρηματικά εφόδια σε πολλά έθνη αυξάνουν με διπλάσιο αριθμό τις ετήσιες αναλογίες, αυτές τις ημέρες, όπως δείχνουν οι αριθμοί του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Αυτή η ταχύτης ξεχωρίζει σαν ιδιαίτερα υπερβολική.»
Χρειάζεται να καταλάβη κανείς ότι μια τέτοια ανησυχία που αφορά την κατάρρευσι των χρηματικών αξιών δεν είναι μια μάταιη σκέψις ή γνώμη. Έχει συμβή επανειλημμένως σε πολλά έθνη. Πολλές φορές αυτό ωδήγησε σε αναρχία, σε ριζοσπαστικές κοινωνικές αλλαγές, σε δικτατορία, ακόμη και σε πόλεμο.
Παραδείγματος χάριν, τον Αύγουστο του 1922 η κυκλοφορία του χρήματος στη Γερμανία ήταν 252 δισεκατομμύρια (252.000.000.000) μάρκα. Μόλις 15 μήνες αργότερα είχε ανέλθει σε 497 πεντάκις εκατομμύρια μάρκα (497 ακολουθούμενο από 18 μηδενικά)! Αυτό ήταν γύρω στις δύο χιλιάδες εκατομμύρια φορές περισσότερο από ότι ήταν δέκα πέντε μήνες προηγουμένως! Ο πληθωρισμός αυτός κατέστρεψε το Γερμανικό χρήμα. Οι οικονομίες του λαού εκμηδενίσθηκαν και η οικονομία κατέρρευσε. Ακολούθησε η αναρχία που ετοίμασε την οδό για τον Χίτλερ και τον Ναζισμό.
Παρόμοιος πληθωρισμός κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1940 συνετέλεσε στο να ετοιμασθή η οδός για να καταλάβουν οι κομμουνισταί την ηπειρωτική Κίνα.
Ένας Άλλος Σημαντικός Παράγων
Όπως παρατηρήσαμε πιο πάνω, ένας βασικός λόγος που πολλές χώρες έχουν διαρκώς ανερχόμενο πληθωρισμό είναι ότι οι κυβερνήσεις τους δαπανούν περισσότερα χρήματα απ’ όσα εισπράττουν. Αλλά τώρα υπάρχει ακόμη ένα άλλο νέο στοιχείο που κάνει την κατάστασι χειρότερη.
Ποιο είναι αυτό; Είναι η εμφάνισις, σε παγκόσμια κλίμακα, ελλείψεως σε μερικά βασικά αγαθά, όπως είναι τα τρόφιμα, τα υφάσματα, οι ενεργειακές πηγές, τα ορυκτά και άλλα πράγματα. Οι ελλείψεις αυτές σε παγκόσμια κλίμακα σημαίνουν ότι η αυξανόμενη χρηματική κυκλοφορία θα έχη αγοραστική αξία για σχετικώς λιγώτερα από τα αγαθά αυτά. Κι αυτό θα δώση στις ήδη ανερχόμενες τιμές μια ακόμη ώθησι προς τα επάνω. Για το ζήτημα αυτό οι Τάιμς της Νέας Υόρκης έγραψαν:
«Αυτός ο αφηνιασμένος πληθωρισμός των τιμών των αγαθών δεν οφείλεται ολοκληρωτικά στην Πολιτική της Διοικήσεως· υπήρξε μια έξαρσις στη παγκόσμια ζήτησι τροφίμων και άλλων πόρων σ’ ένα καιρό κακών συγκομιδών και ελλείψεων τροφίμων σε όλον τον κόσμο. . .
»Στην περίπτωσι των τροφίμων και άλλων αγαθών εκείνοι που βλέπουν τον μεγάλο κίνδυνο είναι Εθνικές κυβερνήσεις—η Σοβιετική Ένωσις, η Κίνα, η Ιαπωνία, η Βραζιλία και πολλές άλλες χώρες. Έμφοβα για τις ελλείψεις και την κατάφωρη πείνα, τα έθνη συσσωρεύουν τροφές όσο γρήγορα μπορούν, προσπαθώντας απελπισμένα να ξεπεράσουν το ένα το άλλο.»
Ο Όττο Εκστάιν, οικονομολόγος του Χάρβαρντ, απεκάλεσε την επακολουθήσασα θεαματική αύξησι των τιμών σε παγκόσμια προϊόντα, ειδικά των τροφίμων, «οικονομική καταστροφή ιστορικών διαστάσεων.»
Είναι αλήθεια ότι, κατά περιόδους, η παραγωγή βασικών ειδών ανέρχεται αρκετά για να ανακουφίση προσωρινά τις ελλείψεις. Λόγου χάριν, το φθινόπωρο του 1973, οι καλές συγκομιδές εβοήθησαν την κατάστασι τροφίμων σε μερικές χώρες.
Ωστόσο, ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξάνει με τον ρυθμό των 75.000.000 ατόμων κάθε χρόνο! Αυτή είναι η καθαρή αύξησις γεννήσεων σε σύγκρισι με τους θανάτους. Αυτή η παγκόσμια πληθυσμιακή «έκρηξις» είναι ο λόγος για τον οποίο οι ειδικοί είναι τόσο βέβαιοι ότι οποιαδήποτε ανακούφισι που μπορεί να προέλθη κατά καιρούς από την παραγωγή βασικών προϊόντων, αυτή θα είναι πολύ προσωρινή. Οι πληθυσμιακές πιέσεις θα καταλήξουν τελικά σε μια διαρκώς αυξανόμενη ζήτησι όλων των ειδών.
Επίσης, η διαθέσιμη καλή γη, που προορίζεται για καλλιέργεια και παραγωγή άλλων προϊόντων, τώρα συνεχώς λιγοστεύει. Αυτό οφείλεται σε διάβρωσι και κακομεταχείρισι της γης, στην επέκτασι των πόλεων, στην κατασκευή αυτοκινητοδρόμων, σπιτιών, εργοστασίων και άλλων πραγμάτων που κατατρώγουν τη γη.
Εξ άλλου, η επιθυμία των αναπτυσσομένων εθνών να έχουν ένα καλύτερο βιοτικό επίπεδο, ν’ απολαμβάνουν καλύτερη δίαιτα, καλύτερο ντύσιμο και να έχουν περισσότερα υλικά πράγματα, δημιουργεί μια τεραστία ζήτησι βασικών προϊόντων. Έτσι, λοιπόν, και χωρίς την πληθυσμιακή αύξησι, αυτή η «ανερχόμενη επιθυμία» στις αναπτυσσόμενες χώρες θα στραγγίζη τα αποθέματα του ανεφοδιασμού. Αλλ’ όταν αυτό προστεθή επάνω στη συγκλονιστική αύξησι του πληθυσμού, δημιουργεί τρομακτικές πιέσεις στους πόρους της γης.
Για το ογκούμενο αυτό πρόβλημα το Γιουνάιτεντ Στέητς εντ Γουόρλντ Ρηπόρτ λέγει: «Οι τρέχουσες ελλείψεις σε τρόφιμα, καύσιμα και άλλα είδη αποτελούν μόνο μια νύξι του τι θα συμβή . . . Αυθεντικές πηγές δίνουν την προειδοποίησι ότι ολόκληρος ο κόσμος—όχι μόνον οι Η. Π .Α.—αρχίζει ήδη να φθάνη στα εξωτερικά όρια των γηίνων πόρων.»
Όλες αυτές οι πιέσεις, φυσικά, σημαίνουν ότι, τελικά, οι τιμές είναι πιθανόν να συνεχίσουν τη μια κατεύθυνσι—προς τα επάνω.
Πού Οδηγεί Αυτό
Ήδη, στις σχετικώς πλούσιες Ηνωμένες Πολιτείες τόσο οι υψηλές τιμές όσο και οι ελλείψεις ειδών έχουν οδηγήσει σε μια αξιοσημείωτη αύξησι κλοπών. Περισσότεροι ηλικιωμένοι πελάτες συλλαμβάνονται να κλέβουν από καταστήματα τροφίμων. Μια γυναίκα εξήντα οκτώ ετών είπε όταν συνελήφθη να κλέβη μερικές ντομάτες: «Δεν έχω χρήματα για να τις αγοράσω.»
Όταν μια τέτοια συμπεριφορά επεκτείνεται ακόμη περισσότερο σε μια εποχή που θεωρείται ότι έχει «μεγάλη ευημερία,» τι θα πρέπει να αναμένη κανείς, όταν οι συνθήκες γίνουν πιο δύσκολες; Σε άρθρο του στο Σάντεη Τέλεγκραφ του Λονδίνου ο Γουέρστχορν είπε: «Για να είμαι απολύτως σαφής, ο φόβος μου είναι ότι η χώρα αυτή [η Βρεταννία], όπως και ο υπόλοιπος βιομηχανικός κόσμος, βαδίζει προς μια περίοδο σκληρής πολιτικής αναταραχής και εντάσεως καθώς οι μάζες . . . αρχίζουν να υφίστανται ή νομίζουν ότι υφίστανται, μια πτώσι του βιοτικού των επιπέδου.»
Κάποια ένδειξις του τρόπου με τον οποίον βαδίζουν τα πράγματα μπορεί να παρατηρηθή σ’ εκείνο που συμβαίνει στις Ινδίες. Η συντηρητική εφημερίς Τάιμς της Ινδίας λέγει σχετικά με τη χώρα εκείνη: «Παντού υπάρχουν σημάδια πάλης και ανησυχίας μεταξύ της νεολαίας, μεταξύ των εργατών στα εργοστάσια και στους αγρούς, και το πιο ανησυχητικό απ’ όλα, μεταξύ εκείνων που διαχειρίζονται τις υποθέσεις της κυβερνήσεως.» Η Ινδική κυβέρνησις παρεδέχθη ότι η χώρα αντιμετωπίζει τη χειρότερη οικονομική κρίσι από τον καιρό της ανεξαρτησίας.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες το Τάιμς Μάγκαζιν της Νέας Υόρκης είπε για «αυξανόμενο αίσθημα απογοητεύσεως» μεταξύ του λαού λόγω του πληθωρισμού. Και πρόσθεσε: «Όλα τα δεινά, όλα τα σήματα κινδύνου, όλες οι απειλές κατά της κοινωνικής τάξεως και σταθερότητος ξεπηδούν από την ίδια πηγή—τον χρόνιο πληθωρισμό, ο οποίος εκτρέφει την κοινωνική αδικία με την ταχύτητα του ιού που προκαλεί τον πυρετό. . . . και ενώ οι πτωχοί και τα ηλικιωμένα άτομα είναι τα πρώτα θύματα του πυρετού, δεν είναι και τα τελευταία. Μια πικρή κοινωνική έντασις είναι το βέβαιο αποτέλεσμα του πληθωρισμού.»
Ως εκ τούτου, σε όλον τον κόσμο οι οικονομίες των εθνών βρίσκονται σε πολύ ανησυχητική θέσι λόγω του πληθωρισμού. Και το γεγονός ότι αυτό συμβαίνει σε όλον τον κόσμο και στον ίδιο καιρό, με τόση επιμονή και σοβαρότητα, είναι πράγματι πρωτοφανές στην ιστορία—αλλά και πάρα πολύ σημαντικό.
Προειδοποιητικά Σημεία
Εκείνο που λαμβάνει χώρα σήμερα στην παγκόσμια οικονομία αποτελεί ένα σαφές και προειδοποιητικό σημείο ότι πλησιάζομε στο τέλος των σημερινών οικονομικών συστημάτων της γης. Ενώ ωρισμένα προσωρινά μέτρα από μερικές κυβερνήσεις δυνατόν να αναχαιτίσουν ή ακόμη και να αντιστρέψουν το ρεύμα για λίγο, τελικά δεν πρόκειται να ωφελήσουν σε τίποτε. Γιατί όχι; Γιατί οι παρούσες συνθήκες του κόσμου, περιλαμβανομένης και της οικονομικής αστάθειας, παρέχουν αλάνθαστη απόδειξι ότι ολόκληρο το κοσμικό σύστημα, και όχι μόνον το οικονομικό του μέρος, έχει εισέλθει στον καιρό του τέλους του. Η επικίνδυνη οικονομική κατάστασις δεν είναι παρά ένα από τα πολλά προβλήματα που γεμίζουν τους ανθρώπους με τρόμο. Είναι αλήθεια ότι εκείνα που ο Ιησούς Χριστός προφήτευσε για τις «έσχατες ημέρες» αυτού του συστήματος πραγμάτων εκπληρώνονται: «Και επί της γης στενοχωρία εθνών εν απορία . . . οι άνθρωποι θέλουσιν αποψυχεί εκ του φόβου και προσδοκίας των επερχομένων δεινών εις την οικουμένην.»—Λουκ. 21:25, 26.
Στις «έσχατες ημέρες» προελέχθη ότι θα υπήρχε σαν κατακόρυφο μια «θλίψις μεγάλη, οποία δεν έγεινεν απ’ αρχής κόσμου έως του νυν, ουδέ θέλει γείνει.» (Ματθ. 24:21) Η θλίψις αυτή θα καθαρίση τη γη από τους οικονομικούς παράγοντες που έχουν προξενήσει και εξακολουθούν να προξενούν δεινά σε εκατομμύρια ανθρώπους. Πράγματι, όλες οι ανθρώπινες κυβερνήσεις και τα νομισματικά τους συστήματα θα αντικατασταθούν από μια κυβέρνησι—μια δίκαιη διαχείρισι στα χέρια του αυτοθυσιασθέντος Υιού του Θεού, του Ιησού Χριστού.—Ησ. 9:6, 7· Δαν. 2:44.
Όταν η ‘μεγάλη θλίψις’ ξεσπάση, ακόμη και τα σταθερώτερα νομισματικά συστήματα του κόσμου θα είναι ανίκανα να εξαγοράσουν προστασία. Η κατάστασις τότε θα είναι όμοια με εκείνη των κατοίκων του Ιούδα και της Ιερουσαλήμ του εβδόμου αιώνος π.Χ. Σχετικά μ’ αυτούς, ο προφήτης Ιεζεκιήλ προείπε:
«Το αργύριον αυτών θέλουσι ρίψει εις τας οδούς, και το χρυσίον αυτών θέλει είσθαι ως ακαθαρσία· το αργύριον αυτών και το χρυσίον αυτών δεν θέλουσι δυνηθή να λυτρώσωσιν αυτούς εν τη ημέρα της οργής του Ιεχωβά.»—Ιεζ. 7:19, ΜΝΚ.
Έτσι, ο κίνδυνος στον οποίο βρισκόμεθα σήμερα είναι πολύ σοβαρώτερος από την κατάρρευσι όλων των εθνικών νομισμάτων. Η Βιβλική προφητεία σαφώς βεβαιώνει ότι η γενεά που ζη τώρα αντιμετωπίζει μια χωρίς προηγούμενο ‘μεγάλη θλίψι’ στον καιρό της οποίας μόνο μια επιδοκιμασμένη στάσις απέναντι του Θεού θα έχη πραγματική αξία. (Ματθ. 24:34) Γι’ αυτό οι άνθρωποι, παντού στη γη, θα πρέπει να σκεφθούν σοβαρά το τι θα μπορούσαν να κάμουν για να επιζήσουν απ’ αυτή την καταστροφή. Προσπαθείτε να οικοδομήτε υπόμνημα καλών έργων ενώπιον του Θεού ώστε να είσθε μεταξύ εκείνων που θα διαφυλαχθούν κατά την ημέρα της οργής του;
Επειδή είναι βέβαιο εκείνο που πρόκειται να έλθη, εκείνοι που θέτουν την εμπιστοσύνη τους τώρα στο χρήμα και που διαμορφώνουν τη ζωή τους γύρω απ’ αυτό αντί να κάνουν το θέλημα του Θεού, το μόνο που κάνουν είναι να αυτοαπατώνται. Η βέβαιη υπόσχεσις του Θεού είναι: «Όστις ελπίζει επί τον πλούτον αυτού, ούτος θέλει πέσει· οι δε δίκαιοι ως βλαστός θέλουσιν ανθήσει.»—Παροιμ. 11:28.
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 5]
Τίποτε Δεν Μπορεί να Σταματήση τον Πληθωρισμό
Ο πληθωρισμός έχει τώρα φθάσει στο σημείο που τίποτε δεν μπορεί να τον σταματήση από το να καταστρέψη τελείως την παγκόσμια νομισματική βάσι, με συνέπειες πολύ τρομακτικές για να τις αναλογισθή κανείς.—«Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» του Λονδίνου.
[Γράφημα στη σελίδα 6]
(Για το πλήρως μορφοποιημένο κείμενο, βλέπε έντυπο)
Αμερικανικά Αποθέματα Στρατηγικών Μεταλλευμάτων (Σε Τόννους)
1965 1972 Μείωσις
Αλουμίνιον 1.893.000 1.275.000 32 τοις εκατό
Χαλκός 1.002.000 259.000 74 τοις εκατό
Νίκελ 211.000 39.000 81 τοις εκατό
Κασσίτερος 292.000 251.000 14 τοις εκατό
Ψευδάργυρος 1.416.000 1.040.000 26 τοις εκατό
Οι αυξανόμενες ελλείψεις μεταλλευμάτων συντελούν στην ώθησι των τιμών προς τα άνω. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον μεγαλύτερο καταναλωτή του κόσμου, τα αποθέματα στρατηγικών υλών διαρκώς μειούνται
[Εικόνα στη σελίδα 4]
ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ ΣΑΝ ΤΟΝ ΒΕΖΟΥΒΙΟ
Ένα μέλος της Βρεταννικής Βουλής προειδοποίησε για τον κίνδυνο της αδιαφορίας σχετικά με τον πληθωρισμό, παρομοιάζοντάς τον με την αδιαφορία που μερικοί άνθρωποι έδειξαν στην Πομπηία όταν εξερράγη ο Βεζούβιος
[Εικόνα στη σελίδα 7]
Πολλές αυθεντίες λέγουν ότι οποιαδήποτε προσωρινή ανακούφισι κι αν επιτύχουν τα έθνη από τις ελλείψεις δασικών προϊόντων και τον υψηλό τιμάριθμο, γρήγορα θα εκμηδενισθή από την Παγκόσμια πληθυσμιακή «έκρηξι» με τον ρυθμό των 75 εκατομμυρίων ετησίως