Φορμόζα—Το Μικρό Νησί με τις Μεγάλες Ιδιομορφίες

Από τον ανταποκριτή του «Ξύπνα!» στη Φορμόζα

Η ΦΟΡΜΟΖΑ είναι μια καταπράσινη νήσος, περίπου εκατό μίλια ανοιχτά της ηπειρωτικής Κίνας. Το μάκρος της είναι 240 μίλια και το πλάτος 90 μίλια, και το μέγεθος περίπου το ένα τρίτον της πολιτείας της Βιργινίας. Μολονότι μικρή σε μέγεθος, είναι μεγάλη κατά πολλούς τρόπους.

Πρώτα πρώτα έχει έναν μεγάλο πληθυσμό. Δεκαπέντε εκατομμύρια, ή σχεδόν τέσσερες φορές περισσότερους κατοίκους από ολόκληρη την πολιτεία της Βιργινίας! Αυτό την κάνει να είναι η πιο πυκνοκατοικημένη χώρα του κόσμου, με 1.080 άτομα κατά τετραγωνικό μίλιο.

Η Φορμόζα έχει επίσης μεγάλες φυσικές ιδιομορφίες. Άνω των τριάντα από τις κορυφές των βουνών της έχουν ύψος πλέον των 10.000 ποδών, και μερικές υψώνονται σχεδόν σε 13.000 πόδια—περίπου δυόμισυ μίλια στον αέρα! Τόσο μεγάλο μέρος του νησιού έχει απόκρημνα όρη, ώστε μόνον 25 τοις εκατό της γης θεωρείται ως καλλιεργήσιμη. Εν τούτοις η παραγωγή τροφίμων είναι τεράστια.

Η Φορμόζα παράγει σχεδόν όλη την τροφή που χρειάζεται και εισάγει μόνον λίγα είδη. Υπάρχουν περίπου 745.000 αγροκτήματα στο νησί που κατά μέσον όρον έχουν μέγεθος περίπου τρία έηκερς. Το 1971 εσφάγησαν περίπου 4,4 εκατομμύρια χοίροι! Αυτοί αποτελούσαν παραγωγή σχεδόν εξ ολοκλήρου των γεωργών οι οποίοι έτρεφαν μόνον λίγους, ίσως όχι περισσοτέρους από έξη κάθε φορά, σαν δευτερεύον επάγγελμα.

Παρά τους αντίκτυπους που προξενήθηκαν από την εισδοχή των Κομμουνιστών Κινέζων στα Ηνωμένα Έθνη, η οικονομία της Φορμόζας συνεχώς ανέρχεται. Πολλά έθνη διέκοψαν τις διπλωματικές σχέσεις με την κυβέρνησι της Εθνικιστικής Κίνας σε μια προσπάθεια να επιδιώξουν την εύνοια των Κομμουνιστών Κινέζων. Αυτό φυσικά προξένησε πικρία εδώ. Αλλά οι μόνες ενδείξεις αυτής της πικρίας, που ένας επισκέπτης στη Φορμόζα είναι πιθανόν να ιδή, είναι τα Κινεζικά συνθήματα που ενθαρρύνουν τον λαό να συνεχίση τον αγώνα εναντίον του Κομμουνισμού.

Πρώτοι Κάτοικοι

Περίπου 190.000 ιθαγενείς ζουν τώρα στη Φορμόζα. Αυτοί είναι απόγονοι των αρχαιοτέρων γνωστών κατοίκων της νήσου. Περιλαμβάνουν μέλη των φυλών Αμίς, Μπουνούν, Παϊβάν, Λουκάι, Μπινάν, Ταιγιάλ, Σαϊσέτ, Τσου και Γιαμί. Από πού προήλθαν αυτοί οι πολλοί λαοί;

Πολλοί ανθρωπολόγοι συμφωνούν ότι τουλάχιστον οι Αμίς προήλθαν από τη Μαλαισιακή και Ινδονησιακή φυλή. Η γλώσσα τους πολύ μοιάζει με μερικές διαλέκτους των Φιλιππίνων. Αυτοί και οι Γιαμί είναι κατ’ ουσίαν κάτοικοι πεδιάδων. Από το μακρυνό παρελθόν, όσο μπορεί να φθάση η προφορικώς μεταβιβασθείσα ιστορία των Αμίς, αυτοί ήσαν ρυζοκαλλιεργηταί. Επίσης, διατηρούσαν ποίμνια υδροβουβάλων για το κρέας των από τον καιρό της εισαγωγής αυτών των ζώων από τους Ολλανδούς στις αρχές του 17ου αιώνος.

Οι προελεύσεις των άλλων φυλών είναι πιο δύσκολο να καθορισθούν. Πολλοί πιστεύουν ότι μερικές, αν όχι όλες τους, μετανάστευσαν αρχικά μέσω της Μαλαϊκής χερσονήσου από απομακρυσμένες περιοχές της Ασιατικής ηπείρου. Ωρισμένες φυλές, ιδιαίτερα η Ταϊγιάλ, Τσου, Μπουνούν και Παϊβάν, ήσαν πασίγνωστες για τις συνήθειές των ως κυνηγών κεφαλών [καννιβάλων].

Κάθε φυλή έχει τη δική της ξεχωριστή γλώσσα και μόρφωσι. Οι Αμίς έγιναν πασίγνωστοι σε όλη την Ανατολή για τους χορούς και τα τραγούδια των. Θίασοι περιηγήθηκαν πολλές χώρες επιδεικνύοντας τους χορούς που αποδίδουν πλευρές του αρχαίου πολιτισμού των.

Μεταγενέστεροι Κάτοικοι

Στη διάρκεια των πρώτων αιώνων που οι ιθαγενείς κατείχαν τη Φορμόζα, το νησί ήταν άγνωστο στον Δυτικό κόσμο. Πρώτοι οι Πορτογάλοι το είδαν το έτος 1590. Εντυπωσιασμένοι από τη θαλερή τροπική εμφάνισί του, το ωνόμασαν Φορμόζα, που σημαίνει «Ωραία». Εγκατέστησαν μια αποικία στο βορρά, αλλά γρήγορα έφυγαν.

Έπειτα ήλθαν οι Ολλανδοί το 1622. Αυτοί έλαβαν εδάφη από τους ιθαγενείς και τους λίγους Κινέζους που είχαν μεταναστεύσει στη Φορμόζα στη διάρκεια των προηγουμένων αιώνων. Οι Ολλανδοί οικοδόμησαν την πόλι Άνπιγκ και Φορτ Ζηλάνδια.

Οι Ισπανοί, που ήσαν στις Φιλιππίνες εκείνον τον καιρό, ετρόμαξαν και σε λίγο ανήγειραν ένα φρούριο στη θέσι που ονομάζεται σήμερα λιμήν Κήλουγκ στο άνω άκρον της Φορμόζας. Λίγο αργότερα οικοδόμησαν ένα άλλο φρούριο στη βορειοδυτική ακτή. Κατόπιν πολλών προσπαθειών οι Ολλανδοί τελικά έδιωξαν τους Ισπανούς από τη Φορμόζα.

Με την Ολλανδική ενθάρρυνσι ήλθαν στην Φορμόζα περίπου 100.000 Κινέζοι. Οι Ολλανδοί χρειάζονταν επιτηδείους γεωργούς για την καλλιέργεια ζαχαροκάλαμου, το οποίον είχαν εισαγάγει στη νήσο. Από το έτος 1624 έως το 1661 οι Ολλανδοί κυβέρνησαν τη Φορμόζα με το σκοπό να προαγάγουν τη γεωργία και το εμπόριο (κυρίως σε δέρματα δορκάδων) και για να έχουν έσοδα μέσω φορολογιών.

Οι Ολλανδοί επίσης ενδιαφέρονταν για την εξάπλωσι της Προτεσταντικής θρησκείας. Οι ιεραπόστολοι των ενεργούσαν σαν αντιπρόσωποι στην είσπραξι φόρων. Αυτοί επίσης εξέδωκαν μια μετάφρασι των Ευαγγελίων του Ματθαίου και του Ιωάννου σε μια γλώσσα των ιθαγενών. Μεγάλες προσπάθειες έγιναν για να διδαχθή ο λαός την Ολλανδική, ώστε να μπορέση η γλώσσα να χρησιμεύση ως μέσον επικοινωνίας μεταξύ των διαφόρων γλωσσικών ομάδων.

Η Ολλανδική κυριαρχία, όμως, ήταν βραχύβιος. Ο Κινέζος ηγέτης Κοξίγκα ήθελε να χρησιμοποιήση τη Φορμόζα ως βάσι για τις επιθέσεις του εναντίον των Μάγχων που είχαν εισβάλει στην Κίνα. Το 1661 ανέτρεψε τους Ολλανδούς με τη βοήθεια των Κινέζων οι οποίοι είχαν μεταναστεύσει εκεί.

Κινεζική Νήσος

Ενώ λίγοι Κινέζοι είχαν εγκατασταθή στη Φορμόζα στις αρχές του δωδεκάτου αιώνος, μετανάστευσις σε μεγάλη κλίμακα άρχισε τον δέκατον έβδομο αιώνα. Στις αρχές του 19ου αιώνος 2.500.000 περίπου Κινέζοι από την επαρχία Φουκιέν, ακριβώς απέναντι από τη Φορμόζα, απετέλεσαν τα 82 τοις εκατό του πληθυσμού. Άλλοι 400.000 Κινέζοι ήλθαν από την Καντώνα, και άλλες 150.000 από άλλες επαρχίες της Κίνας.

Επειδή κάθε επαρχία της Κίνας έχει τη δική της Κινεζική διάλεκτο, με διαφορές στη διάλεκτο ακόμη και στην ίδια επαρχία, η Φορμόζα έφθασε να έχη ένα καταπληκτικό αριθμό Κινεζικών διαλέκτων. Επίσης, υπάρχουν εννέα ή και περισσότερες γλώσσες των ιθαγενών.

Σήμερα οι ιθαγενείς αποτελούν λιγώτερο από 2 τοις εκατό του πληθυσμού. Εν τούτοις οι περισσότεροι από τους πλέον των 1.100 μαρτύρων του Ιεχωβά της Φορμόζας είναι απ’ αυτές τις φυλετικές ομάδες, ιδιαιτέρως από τη φυλή Αμίς.

Ιαπωνική Κυριαρχία

Η Ιαπωνία κατέλαβε τη Φορμόζα ως λάφυρο του Σινοϊαπωνικού πολέμου του 1894-1895. Οι Ιαπωνικοί σκοποί για τη Φορμόζα ήσαν: (1) να εφοδιάζη την αυτοκρατορική Ιαπωνία με γεωργικά προϊόντα, (2) να χρησιμεύη σαν μια αγορά για την αυξανόμενη βιομηχανική παραγωγή της Ιαπωνίας και (3) να παρέχη χώρο για να ζήσουν μετανάστες από την πυκνοκατωκημένη Ιαπωνία.

Στην αστυνομία δόθηκαν ευρείες εξουσίες για να εκπληρώση αυτούς τους σκοπούς. Το 1912 υπήρχε ένας αστυνομικός για κάθε 580 άτομα στην αγροτική Φορμόζα· σε σύγκρισι με έναν για κάθε 1052 άτομα στη βιομηχανική Ιαπωνία. Αυτοί ήσαν τραχείς στον εντόπιο λαό, αλλά ήσαν αποτελεσματικοί στο να βοηθούν την Ιαπωνία να ελέγχη τη Φορμόζα και να καταστέλλουν το έγκλημα και τη διαφθορά.

Στη διάρκεια των πενήντα ετών που κυβέρνησε η Ιαπωνία, μεγάλα άλματα έγιναν όπως οργανωθή η Φορμόζα για να εκπληρώση τους ανωτέρω σκοπούς. Η αποστολή εμπορευμάτων στο εξωτερικό, κυρίως στην Ιαπωνία, ηύξησε σε μεγάλο βαθμό. Κατασκευάσθηκαν περίπου 2.800 μίλια σιδηροδρομικών γραμμών, που ένα τμήμα των έγινε περίφημο σε όλον τον κόσμο των σιδηροδρόμων. Αυτό ήταν μια γραμμή που αναρριχόταν σε ύψος πλέον των 9.800 ποδών στο Όρος Αλί των κεντρικών ορέων για να μεταφέρη ξυλεία. Το μήκος της γραμμής αυτής σαράντα πέντε μίλια χρειάσθηκε δώδεκα χρόνια για να κατασκευασθή.

Ένα άλλο σπουδαίο έργο ήταν η κατασκευή των σιδηροδρομικών γραμμών νταϊσά μήκους 586 μιλίων. Η νταϊσά είναι μια απλή άμαξα με επίπεδο το άνω μέρος που τρέχει επάνω σε γραμμές με πολύ στενή απόστασι και προωθείται από έναν ή δύο άνδρες. Το έτος 1938 αυτές οι νταϊσά μετέφεραν τρία εκατομμύρια επιβάτες και 553 εκατομμύρια τόννους φορτίου!

Τον καιρό που έληξε η Ιαπωνική κατοχή με την ήττα της Ιαπωνίας κατά τον Βʹ Παγκόσμιο Πόλεμο το 1945, ένα τεράστιο σύστημα αρδεύσεως είχε μετατρέψει την προηγουμένη ξηρή και μη παραγωγική πεδιάδα Τσαϊανάν σ’ ένα παραγωγικό κήπο. Περισσότερα από 67.000 έηκερς, τα οποία περιλαμβάνουν περίπου τα 60 τοις εκατό της ολικής πεδινής περιοχής της Φορμόζας, εξυπηρετούνται από αυτό το σύστημα. Επίσης, η Ιαπωνική γλώσσα είχε γίνει η γλωσσική γέφυρα μεταξύ των διαφόρων γλωσσικών ομάδων της Φορμόζας.

Η γνώσις της Ιαπωνικής από τον λαό βοήθησε στο κήρυγμα των αγαθών νέων της βασιλείας του Θεού από τους μάρτυρας του Ιεχωβά. Πριν από τον Βʹ Παγκόσμιο Πόλεμο, δυο ολοχρόνιοι κήρυκες από την Ιαπωνία επισκέφθηκαν το χωριό μιας γυναίκας που ωνομαζόταν Λιν και ήταν από τη φυλή Αμίς. Αυτή δέχθηκε τις Βιβλικές αλήθειες που διδάσκονταν, και βαπτίσθηκε το 1939. Αυτή εκθέτει τα εξής:

«Ήμουν μια από τις λίγες γυναίκες στο χωριό που είχαν λάβει κάποια Ιαπωνική εκπαίδευσι, κι έτσι μπορούσα να διαβάζω την Ιαπωνική Βίβλο και δύσκολες Βιβλικές εκδόσεις. Μολονότι η κατανόησίς μου ήταν μάλλον σφαλερή, κατάλαβα ότι ο Ιεχωβά είναι ο αληθινός Θεός. Έμαθα ότι για ν’ αποκτήσω ζωή έπρεπε να είμαι πιστή σ’ Αυτόν. Όταν αρνήθηκα να λατρεύσω στον ναό του Σίντο και να πω ότι ο Ιάπων αυτοκράτωρ ήταν ανώτερος του Ιεχωβά, μ’ έγδυσαν και με χτύπησαν ολόγυμνη.»

Ένα μυτερό ξύλο μπαμπού εισήχθη στα γεννητικά της όργανα. Αλλ’ ακόμη και με αυτή τη δοκιμασία και άλλα παθήματα στη φυλακή αυτή η Μάρτυς από τη φυλή Αμίς διακράτησε ακεραιότητα. Τέτοια πίστις ήταν χαρακτηριστική πολλών Μαρτύρων των Αμίς και άλλων φυλών.

Εξέλιξις Υπό την Κινεζική Κυριαρχία

Με το τέλος του Βʹ Παγκοσμίου Πολέμου, η Φορμόζα έγινε ακόμη μια φορά μια από τις τριανταπέντε επαρχίες της Κίνας. Στις αρχές του 1949 ακόμη 1.500.000 Κινέζοι ήλθαν στη Φορμόζα από την ηπειρωτική Κίνα, μαζί με την Εθνικιστική κυβέρνησι του αρχιστρατήγου Τσιάγκ Καϊσέκ. Κατασκευάσθηκαν νέοι δρόμοι, και ο εξοχώτερος απ’ αυτούς είναι η λεωφόρος που διασχίζει το νησί από το Χουαλιέν ως το Τάιτσουγκ. Αυτός ο δρόμος που περνά από τη χαράδρα Ταρόκο και άλλα θεαματικά τοπία, κάνει τη γόνιμη ανατολική ακτή πιο προσιτή από το δυτικό τμήμα της νήσου.

Αυτό το έτος που πέρασε, είδε μια όμοια νέα λεωφόρο, μακρυά στον νότο, να βρίσκεται στα τελικά στάδια της κατασκευής. Νέα φράγματα συμπληρώθηκαν, και περισσότερα ακόμη κατά σκευάζονται. Ένα επιτυχημένο πρόγραμμα βελτιώσεως της καλλιέργειας της γης έκαμε ευκολώτερη τη ζωή των περισσοτέρων γεωργών.

Το έργο του κηρύγματος των μαρτύρων του Ιεχωβά προχώρησε επίσης μετά τον Βʹ Παγκόσμιο Πόλεμο. Επί παραδείγματι, ο κος Βαγκ, που ήλθε μεταπολεμικώς από την ηπειρωτική Κίνα στη Φορμόζα, εξηγεί πώς έγινε Μάρτυς:

«Δυο ιεραπόστολοι μ’ επισκέφθηκαν την ώρα που εργαζόμουν. Η σύζυγός μου προσπάθησε να τους απομακρύνη, αλλ’ η κόρη μου είπε ότι θα έπρεπε να επανέλθουν το Σαββατοκύριακο οπότε θα βρισκόμουν στο σπίτι, διότι σκέφθηκε ότι θα μπορούσε να ενδιαφέρωμαι. Άρχισαν μια Γραφική μελέτη μαζί μου, που άλλαξε ολόκληρη τη ζωή μου. Η οικογενειακή μας ζωή βελτιώθηκε, και η γυναίκα μου επίσης δέχθηκε τις Βιβλικές αλήθειες. Είδαμε την εκκλησία της Ταϊπέι ν’ αυξάνη από τους πέντε ή έξη που παρακολουθούσαν συναθροίσεις στους εκατό ή και περισσοτέρους που συνέρχονται κάθε βδομάδα τώρα στην Αίθουσα της Βασιλείας.»

Μεγάλη Ανάπτυξις του Τουρισμού

Ολοένα και περισσότεροι τουρίστες έρχονται καθώς η Φορμόζα αναπτύσσεται υλικώς. Οι τουρίστες αυξήθηκαν από 42.000 το 1961 σε 540.000 περίπου το 1971! Υπάρχουν πράγματι εδώ πολλά για να ιδή και ν’ απολαύση ο επισκέπτης.

Επί παραδείγματι, υπάρχει το Μουσείον του Εθνικού Ανακτόρου, το οποίον είναι βέβαιο ότι περιέχει τη μεγαλύτερη συλλογή Κινεζικών τεχνουργημάτων στον κόσμο. Ενώ μερικά είδη είναι σε διαρκή έκθεσι, ολόκληρα τμήματα αλλάζουν κάθε τρίμηνο. Ακόμη κι έτσι, θα χρειάζονταν δέκα χρόνια για να επιδειχθούν όλα μια φορά! Τα είδη κεραμικής και από νεφρίτη είναι τόσο εξαιρετικά ωραία, ώστε πολλοί δαπανούν ώρες για να εξετάσουν αυτές τις δυο εκθέσεις μόνον.

Για πολλούς τουρίστες, όμως, το μυθώδες τοπίο που έκαμε τους Πορτογάλους ναύτες να ονομάσουν τη νήσο Ίλα Φορμόζα, ή Ωραία Νήσο, είναι το σπουδαιότερο μιας επισκέψεως στην Φορμόζα. Ένας από τους πιο εντυπωσιακούς τόπους που πρέπει κανείς να ιδή είναι η χαράδρα Ταρόκο, κοντά στο Χουαλιέν επάνω στην ανατολική ακτή. «Μεγάλοι» είναι λέξις ανεπαρκής για να περιγραφούν οι πανύψηλοι μαρμάρινοι απόκρημνοι βράχοι και η βαθειά κοιλάδα μέσα από την οποία ρέει ένα κανονικά μικρό ποτάμι.

Δεν είναι ανάγκη, όμως, να πάη κανείς τόσο μακρυά για να λάβη μια ιδέα της ομορφιάς του πράσινου αυτής της μικρής νήσου. Μια σύντομη διαδρομή από την Ταϊπέι προς το χωριό Βουλάι θα φέρη έναν επισκέπτη μέσα από μερικά χαρακτηριστικά ορεινά τοπία της Φορμόζας. Εκεί ένα άτομο μπορεί να ανεβή σε μια από τις λίγες νταϊσά που απομένουν. Επίσης, μπορεί κανείς να ιδή χορούς που χορεύονται από τη φυλή Ταγιάλ, και να παρατηρήση τα σημάδια των τατουάζ που έχουν οι ηλικιωμένες γυναίκες.

Για κείνους που ενδιαφέρονται για τις ποικίλες μορφές θρησκείας που έχουν στην Ανατολή, υπάρχουν πολυάριθμοι ναοί και άλλα κέντρα λατρείας για να ιδούν. Ένας καλός τόπος για να ιδή κανείς τους Βουδδιστάς να λατρεύουν είναι ο Ναός Λάγκσχαν, αφιερωμένος στη λατρεία, κυρίως, της Κουανύν, θεάς του ελέους. Αυτός ο ναός έχει ενδιαφέρουσα κατασκευή και περίπλοκα γλυπτά ολόκληρων σκηνών από τους Κινεζικούς μύθους.

Το γραφείον του τμήματος της Εταιρίας Σκοπιά που εξυπηρετεί τα συμφέροντα όλων των μαρτύρων του Ιεχωβά στη Φορμόζα, βρίσκεται στον Αριθμό 5 στην Πάροδο 99, της οδού Γιουν Χο, κοντά στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Φορμόζας. Εκατοντάδες άτομα αφίχθησαν εδώ από τις 5 έως 8 Αυγούστου στη διάρκεια της Διεθνούς Συνελεύσεως των Μαρτύρων του Ιεχωβά στην Ταϊπέι. Ακριβώς προ δέκα ετών έγινε μια τέτοια διεθνής συγκέντρωσις στην Ταϊπέι. Μια Κινέζα γυναίκα που ονομάζεται Γεν εργαζόταν τότε ως λογίστρια σ’ ένα ξενοδοχείο. Εκθέτει την εντύπωσι που της έκαμαν οι παρευρεθέντες στη συνέλευσι:

«Γρήγορα διέκρινα ότι οι τρόποι των δεν είχαν ένα τυπολατρικό επίχρισμα. Το προσωπικό του ξενοδοχείου ήταν ευγενικό για εμπορικούς λόγους. Αλλ’ αυτοί οι άνθρωποι ήσαν πιο ευγενείς και πιο καλοί από μας! Τι εντύπωσι έκαμαν! Ένοιωσα την επιθυμία να μιλήσω σε μερικούς απ’ αυτούς, και ένας μου έδωσε τη διεύθυνσι της Αιθούσης της Βασιλείας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ν’ αρχίση μια Γραφική μελέτη μαζί μου.

»Η οικογένειά μου είναι όλοι Βουδδισταί, και η απομάκρυνσίς μου από τις συνήθειες και δεισιδαιμονίες παρουσίασε πολλά προβλήματα. Χρειάσθηκε πολλή υπομονή εκ μέρους των Μαρτύρων για να με βοηθήσουν στη λύσι των. Αλλά η αναψυχή που αισθάνεται κανείς να υπηρετή μαζί με πολλούς Χριστιανούς, που έχουν την ίδια βαθειά αγάπη όπως εκείνοι οι περιοδεύοντες Μάρτυρες που για πρώτη φορά συνάντησα, άξιζε την προσπάθεια που κατέβαλα.»

Εκείνοι οι τουρίστες προ δεκαετίας έθεσαν ένα ωραίο παράδειγμα διαγωγής για όλους όσοι επισκέφθηκαν πέρυσι τη Φορμόζα. Μολονότι το δικό μας είναι ίσως ένα ασυνήθιστο νησί σε μερικούς, έχει πολλές μεγάλες ιδιομορφίες που ασφαλώς θα είναι ενδιαφέρουσες και ευχάριστες σ’ έναν επισκέπτη.