Μαθαίνοντας από τη Σχολή του Γάμου
ΥΠΑΡΧΟΥΝ πολλά μαθήματα που δίδονται στα νεαρά άτομα για να τα προετοιμάσουν για τον γάμο. Αυτά θα μπορούσαν να ονομασθούν σχολεία για γάμο. Αλλά κάθε ώριμο έγγαμο άτομο, που είναι ικανό να βλέπη τα ζητήματα με αντικειμενικό τρόπο, θα συμφωνήση ότι από την ίδια την έγγαμη ζωή υπάρχουν επίσης πολλά που μπορεί να μάθη. Γι’ αυτό, θα μπορούσε να ονομασθή η σχολή του γάμου.
Όχι ότι η πείρα του γάμου είναι ο καλύτερος διδάσκαλος. Καθόλου. Ο Λόγος του Θεού είναι ο καλύτερος διδάσκαλος. Όπως το διετύπωσε ο Ελιού, που μίλησε εκ μέρους του Θεού προς τον Ιώβ: «Τις διδάσκει ως αυτός [ο Θεός];» (Ιώβ 36:22) Αλλ’ ο γάμος προμηθεύει σ’ έναν πολυάριθμες ευκαιρίες για να εφαρμόση τους νόμους και τις αρχές που διδάσκονται στον Λόγο του Θεού. Αυτό βοηθεί το άτομο να ιδή την αξία των, τη λογικότητά των, τη δικαιοσύνη των και τη σοφία των.
Όταν δυο άτομα αγαπούν αληθινά ο ένας τον άλλον και θέλουν να έχουν επιτυχία στο γάμο των, μπορούν να μάθουν πάρα πολλά από τις πείρες στις οποίες συμμετέχουν. Όχι χωρίς εύλογη αιτία έχει λεχθή ότι «οι μήνες του μέλιτος είναι σύντομες περίοδοι προσαρμογής, οι γάμοι μακρές.» Το να μάθη κανείς να προσαρμόζεται, θα μπορούσε να λεχθή ότι είναι ένα από τα μεγαλύτερα μαθήματα που πρέπει να διδαχθή από το γάμο. Αλλ’ όπως έχουν παρατηρήσει οι άνθρωποι της επιστήμης, η ανθρώπινη ικανότης προσαρμογής είναι σχεδόν απέραντη.
Οι νέοι αγαπώνται φαντάζονται ότι ο γάμος είναι ένα κρεββάτι στρωμένο με ρόδα· και πιθανόν ν’ αποδειχθή ότι είναι πράγματι. Αλλά κι όταν ακόμη είναι, να θυμάστε ότι τα ρόδα έχουν αγκάθια. Όταν ο γάμος φαίνεται να έχη περισσότερα αγκάθια παρά λουλούδια, μερικοί ίσως να θέλουν να τον τερματίσουν. Αλλά, σύμφωνα με τον Ιησού Χριστό, μόνον η μοιχεία παρέχει στον αθώο μια έγκυρη βάσι να εγείρη αγωγή διαζυγίου με το δικαίωμα να ξανανυμφευθή.—Ματθ. 19:8, 9.
Μολονότι στο γάμο δυο άτομα γίνονται, σαν να πούμε, μια σάρκα, εν τούτοις, είναι όχι μόνον αντιθέτου φύλου, αλλά πιθανόν να είναι επίσης και αντιθέτων ιδιοσυγκρασιών. Πιθανόν, με διάφορο τρόπο να βλέπουν τα πράγματα: ο ένας με νοημοσύνη, ο άλλος συναισθηματικά. Έπειτα, επίσης, αδυναμίες ή περιωρισμένες ικανότητες πιθανόν κατά καιρούς να προξενήσουν ερεθισμό ή απογοήτευσι σε κάποιο βαθμό. Επίσης, υπάρχει το απλό θέμα του συγχρονισμού. Δυο άτομα, απλούστατα, δεν θέλουν πάντοτε το ίδιο πράγμα την ίδια ώρα.
Η Βίβλος, το Διδακτικό Βιβλίο του Γάμου
Ο Ιεχωβά Θεός, ο Πρωτουργός του γάμου, έχει επίσης προμηθεύσει ένα διδακτικό βιβλίο του γάμου, τον Λόγο του, τη Βίβλο. Αυτή λέγει ότι ο Θεός έκαμε τον σύζυγο και τη σύζυγο για να συμπληρώνουν ο ένας τον άλλον, όχι ν’ ανταγωνίζεται ο ένας τον άλλον: «Δεν είναι καλόν να ήναι ο άνθρωπος μόνος· θέλω κάμει εις αυτόν βοηθόν όμοιον με αυτόν.»—Γεν. 2:18.
Συνεπώς, στον γάμο ο άρρην έχει την ευκαιρία να μάθη να είναι ένας πραγματικός άνδρας, να είναι ισχυρός, να είναι αξιόπιστος, να είναι προστατευτικός, ν’ αναλαμβάνη την ηγεσία, να είναι ο προμηθευτής και ν’ αγαπά και να περιποιήται τη σύζυγό του. Η σύζυγος, αφ’ ετέρου, έχει την ευκαιρία να μάθη να παίζη τον γυναικείο ρόλο, να είναι το συμπλήρωμα. Αυτό περιλαμβάνει υποτακτικότητα, διότι, όπως λέγει ο Λόγος του Θεού, «δεν εκτίσθη ο ανήρ δια την γυναίκα, αλλ’ η γυνή δια τον άνδρα.» Παρ’ όλ’ αυτά, ο Θεός παραγγέλλει στον άνδρα να την αγαπά όπως αγαπά τον εαυτό του.—1 Κορ. 11:9· Εφεσ. 5:33.
Το ότι οι Γραφικές αρχές έχουν πράγματι αποδοτικότητα, μπορεί να γίνη φανερό από το γεγονός ότι, κατ’ επανάληψιν, γάμοι που ήσαν έτοιμοι να διασπασθούν έχουν σωθή με την εφαρμογή αυτών των αρχών. Παραδείγματος χάριν, υπήρχε η σύζυγος στις Βερμούδες της οποίας ο γάμος ήταν στο χείλος της διαλύσεως, όταν την επεσκέφθη ένας μάρτυς του Ιεχωβά. Χάρις σε μια Γραφική μελέτη για τους Γραφικούς ρόλους του συζύγου και της συζύγου, αυτή τώρα έχει ευτυχείς σχέσεις με τον σύζυγό της. Παρομοίως, στη Δανία δυο Μάρτυρες, κατά τη διακονία τους από σπίτι σε σπίτι, συνήντησαν μια γυναίκα που ήταν έτοιμη να χωρισθή τον σύζυγό της, μολονότι είχαν τρία μικρά παιδιά. Ενθαρρύνθησαν και οι δυο να εφαρμόσουν στο γάμο τους Γραφικές αρχές, με αποτέλεσμα να σωθή και ο δικός των γάμος. Τώρα είναι κι αυτοί ευτυχισμένοι μαζί. Ομοίως στη Γαλλία υπήρχε μια σύζυγος και μητέρα που ήταν έτοιμη ν’ αφήση τον σύζυγό της λόγω του ότι ήταν μέθυσος και οξύθυμος. Πάλι οι Γραφικές αρχές έσωσαν αυτόν τον γάμο και έφεραν την ευτυχία στην οικογένεια.
Η Βίβλος περιλαμβάνει ακόμη λεπτομέρειες στη συμβουλή της προς τους εγγάμους. Παροτρύνει τις συζύγους να είναι σεμνές, να μη δίνουν υπερβολική έμφασι στην εξωτερική εμφάνισι και να μη σπερμολογούν. Συμβουλεύει τους συζύγους να ‘συνοικούν με τας γυναίκας των με φρόνησην,’ «αποδίδοντες τιμήν εις το γυναικείον γένος ως εις σκεύος ασθενέστερον.» Δίνει επίσης εντολή τόσο στους συζύγους όσο και στις συζύγους ν’ ανταποκρίνωνται στα συζυγικά των καθήκοντα.—1 Πετ. 3:1-7· 1 Κορ. 7:3-7· 1 Τιμ. 2:9, 10· 5:13.
Μαθαίνουν να Υπομένουν
Πώς μπορεί ο γάμος να βοηθήση ένα άτομο να μάθη τις Γραφικές αρχές; Παραδείγματος χάριν, αν το άτομο αισθάνεται την υποχρέωσι να κάμη τον γάμο του επιτυχή και κατανοεί ότι νυμφεύεται ‘για το καλύτερο ή το χειρότερο,’ μπορεί να μάθη καλά την αρετή της υπομονής, μια ιδιότητα που χρειάζονται όλοι οι Χριστιανοί. Υπήρχε, ένας άνδρας στη νήσο της Γουαδελούπης ο οποίος, λόγω του ότι έγινε διάκονος του Ιεχωβά, αντιμετώπισε ισχυρή εναντίωσι εκ μέρους της απίστου συζύγου του. Για να τον αποθαρρύνη και να τον παρεμποδίση να παρακολουθή τις συναθροίσεις των Μαρτύρων, δεν ετοίμαζε τα φαγητά του, παραμελούσε το πλύσιμο, το σιδέρωμα και την επιδιόρθωσι των ρούχων του. Στο τέλος, επί ημέρες, δεν του μιλούσε καθόλου. Αλλ’ αυτός, καλλιεργώντας την ιδιότητα της υπομονής και αποβλέποντας στον Ιεχωβά με προσευχή για βοήθεια, μπόρεσε να υπομείνη όλ’ αυτά. Πόσον καιρό; Είκοσι χρόνια περίπου, και ύστερα μόνον άρχισε να γίνεται μια βαθμιαία μεταβολή στην καρδιά της συζύγου. Σήμερα αυτός χαίρεται διότι υπέμεινε και διότι η σύζυγός του συμμερίζεται μαζί του την ελπίδα της βασιλείας του Θεού.
Επίσης, υπήρχε ένας Αμερικανός που άρχισε να ενδιαφέρεται για τη μελέτη της Βίβλου. Αντιμετώπισε την πιο αποφασιστική και μάλιστα βίαιη εναντίωσι εκ μέρους της συζύγου του, την οποίαν αγαπούσε πάρα πολύ. Μη θέλοντας να διασπάση το γάμο του, υπέμεινε. Και τι υπέμεινε! Αυτή τον ενωχλούσε όταν ήθελε να μελετήση τη Γραφή και τον κρατούσε άγρυπνο τις νύχτες για να τον καταρρακώση. Προσεποιείτο την άρρωστη και σχεδόν τον εξήντλησε οικονομικώς με τους λογαριασμούς του γιατρού της. Απειλούσε επίσης ότι θα κάψη το σπίτι τους και ότι θ’ αυτοκτονήση αν αυτός δεν σταματούσε να μελετά με τους Μάρτυρας. Κατόπιν άρχισε να πετά τα πιάτα επάνω του. Στο τέλος όμως άλλαξε τόσο πολύ, ώστε και οι δυο, αυτή και ο σύζυγός της, βαπτίσθηκαν ως Μάρτυρες συγχρόνως. Έμαθε ο σύζυγος κάτι από τον γάμο του; Ασφαλώς έμαθε την υπομονή, τη μακροθυμία και την αυτοκυριαρχία!
Μαθαίνουν να Εμπιστεύωνται Περισσότερο στον Ιεχωβά
Πολλά άγαμα άτομα διστάζουν όταν σκέπτωνται τις ευθύνες και τα πρόσθετα βάρη που συνεπάγεται ο γάμος. Αλλ’ από μιας πλευράς, αυτό θα μπορούσε να θεωρηθή ως ενεργητικό στοιχείο του γάμου, διότι ένας άνδρας μπορεί ν’ αναπτυχθή τόσο καλά και θαυμάσια ώστε ν’ αναλάβη ευθύνες. Όταν αυξάνουν οι ευθύνες, ο σοφός Χριστιανός μαθαίνει να εμπιστεύεται ολοένα περισσότερο στον Ιεχωβά. Και μη μπορώντας να προείπη το μέλλον, πρέπει να το αφήνη στα χέρια του Ιεχωβά.
Ένα νεαρό ρωμαντικό άτομο πιθανόν ν’ αναμένη να βρη τελεία κατανόησι από τον σύντροφό του ώστε να μπορή πάντοτε να εμπιστεύεται σ’ αυτόν και να λαμβάνη βοήθεια για να βαστάση τα βάρη του. Αλλά δεν συμβαίνει έτσι κατ’ ανάγκην. Πιθανόν ένας, μερικές φορές, να μην τύχη συμπαθητικής κατανοήσεως, λόγω του ότι ο άλλος δεν έχει ίσως την ικανότητα να εκτιμήση τα βάρη του, ή πιθανόν αυτά να είναι τέτοιας φύσεως ώστε να μην μπορή να τα πη σε κάποιον άλλον. Ένα άτομο διδάσκεται ότι, μολονότι είναι έγγαμο, έχει ακόμη ανάγκη να ‘ρίχνη όλη του την μέριμνα στον Ιεχωβά, διότι αυτός φροντίζει γι’ αυτούς που τον υπηρετούν.’—1 Πετ. 5:7.
Αν ένας είναι ικανός να το πράξη αυτό, μπορεί να το αναγνωρίση, όπως έκαμε ένας πατέρας τριών χαριτωμένων παιδιών, που συνήψε ευτυχή γάμο: «Αν, όταν ήμουν άγαμος, είχα κάποια ιδέα των ευθυνών, των προβλημάτων, των δοκιμασιών και των απογοητεύσεων που είναι συνυφασμένα με τον γάμο, δεν θα είχα κάμει αυτό το βήμα. Είμαι όμως πολύ ευχαριστημένος που δεν τα εγνώριζα, διότι, τότε δεν θα είχα απολαύσει τις ευλογίες να έχω μια στοργική, αφωσιωμένη και πιστή σύζυγο και τρία ωραία, ευγενικά και ευτυχισμένα παιδιά.»
Μαθαίνουν να Είναι Επιεικείς
Μια άλλη ιδιότης που πιθανόν η έγγαμη κατάστασις να διδάξη κάποιον—αν αυτός θέλη να διδαχθή—είναι η επιείκεια. Συχνά αυτό σημαίνει προθυμία προς υποχώρησιν. Αυτή είναι η σημασία της λέξεως στο εδάφιο Ιακ. 3:17 που λέγει, «Η άνωθεν όμως σοφία . . . είναι.. . επιεικής.»
Οι σύζυγοι πιθανόν να έχουν διαφορετικά γούστα και προτιμήσεις στη μουσική. Ο ένας ίσως προτιμά την κλασική μουσική, ο άλλος τη λαϊκή· ο ένας πιθανόν να την προτιμά σε χαμηλό τόνο, ο άλλος σε δυνατό. Ασφαλώς υπάρχουν τομείς που ικανοποιούν και τους δυο με ευχάριστο τρόπο. Ή πιθανόν να πρόκειται για τις διακοπές. Ο σύζυγος πιθανόν να θέλη να πάη να ιδή τα αξιοθέατα ενός τόπου· η σύζυγος πιθανόν να θέλη να περάση τον καιρό της με τους συγγενείς της. Με το να είναι επιεικείς θα μπορούσαν να κάμουν διακοπές εκ περιτροπής, ή κάποια άλλη διευθέτησι με την υποχώρησι και των δυο.
Η επιείκεια φαίνεται, επίσης, να δείχνη ότι γενικά απλές προτιμήσεις πρέπει να υποχωρούν σε πιο πρακτικές σκέψεις. Η σύζυγος ίσως προτιμά να τρώγη σε εστιατόρια, αλλ’ ο σύζυγος ίσως προτιμά να τρώγη στο σπίτι λόγω των δαπανών. Ίσως να μη μπορούν να τρώγουν έξω συχνά, αλλά πιθανόν κατά περιστάσεις. Το να είναι ένας επιεικής δεν σημαίνει, ούτε να υποχωρή σε κάθε περίπτωσι ούτε ‘να γίνεται το δικό του’ σε κάθε περίπτωσι. Φαίνεται πως το καλύτερο θα ήταν να μην επιμένη κανείς σε μια αναψυχή, αν αυτή πράγματι σημαίνη δεινοπάθημα για τον άλλον. Αυτό δεν θα ήταν ούτε λογικό ούτε στοργικό.
Ταπεινοφροσύνη—Ένα Άλλο Μάθημα
Μια άλλη ιδιότης που μπορεί κανείς να διδαχθή στον γάμο είναι η ταπεινοφροσύνη. Αν η σύζυγος προτού παντρεφτή ζούσε μόνη μακρυά από το σπίτι του πατέρα της, είχε σε μεγάλο βαθμό ανεξαρτησία, ήταν ελεύθερη να παίρνη δικές της αποφάσεις. Αλλά σαν έγγαμη γυναίκα, χρειάζεται να υποτάσσεται στον σύζυγό της ως κεφαλή της. Αν μάθη να το κάνη αυτό, όχι με γογγυσμό άλλα με προθυμία, μαθαίνει πράγματι ταπεινοφροσύνη. Πολύ πιθανόν να ήταν προηγουμένως ταπεινή, αλλά χρειάζεται περισσότερη ταπεινοφροσύνη για να εξακολουθήση να υποτάσσεται στον σύζυγο.
Ο σύζυγος επίσης μπορεί να διδαχθή ταπεινοφροσύνη στο γάμο. Πιθανόν να υπερηφανεύεται για ωρισμένες επιδεξιότητες ή γνώσεις του, για να διαπιστώση απλώς ότι η σύζυγός του υπερέχει σ’ αυτά τα σημεία. Ή πιθανόν αυτή να τον φέρη σε δύσκολη θέσι με το να κάμη κάποια γκάφα. Η ταπεινοφροσύνη θα τον βοηθήση να μην πάρη πολύ σοβαρά τέτοια μικροπράγματα. Ναι, χάριν του γάμου σας, «ενδύθητε την ταπεινοφροσύνην.»—1 Πετρ. 5:5.
Ανάπτυξις της Ανιδιοτελείας
Υπάρχει κάθε λόγος για τον οποίο τα έγγαμα άτομα θα πρέπει ν’ αναπτύσσουν την ανιδιοτέλεια. Ο γάμος προμηθεύει πολλές ευκαιρίες για εκδήλωσι ανιδιοτελείας και δίνει πολλές αμοιβές σ’ εκείνους που την εκδηλώνουν. Λόγω κληρονομημένης ατελείας, υπάρχει τάσις να είναι κανείς ιδιοτελής, να σκέπτεται πρώτα τον εαυτό του. Είναι όμως απόδειξις αγάπης το να σκέπτεται κανείς πρώτα κάποιον άλλον. Η Γραφή δείχνει στους συζύγους το παράδειγμα του Ιησού Χριστού, που έδωσε και τη ζωή του ακόμη χάριν της νύμφης, της Χριστιανικής εκκλησίας. Αυτό έδειξε ότι την αγαπούσε περισσότερο από τον εαυτό του. Είπε ότι υπάρχει περισσότερη ευτυχία στο να δίνη κανείς παρά στο να λαμβάνη. Πόσο αληθινό είναι αυτό, μπορεί να το βεβαιώση κάθε ευτυχισμένο στο γάμο του ζευγάρι. Όπως έχει καλώς τονισθή, ο γάμος δεν είναι απλώς μια διευθέτησις για ν’ απολαμβάνη κανείς και να ικανοποιή τα δικά του γούστα, αλλά παρέχει επίσης ευκαιρίες για να ευχαριστή και να ικανοποιή τις αρέσκειες ενός άλλου.—Εφεσ. 5:25· Πραξ. 20:35.
Ο απόστολος Παύλος υπεγράμμισε την αρχή αυτή στη συμβουλή του προς τους συζύγους, λέγοντας: «Όστις αγαπά την εαυτού γυναίκα, εαυτόν αγαπά· διότι ουδείς εμίσησε ποτέ την εαυτού σάρκα, αλλ’ εκτρέφει και περιθάλπει αυτήν.» (Εφεσ. 5:28, 29) Δεν μπορεί κανείς να το αγνοήση αυτό. Ο σύζυγος και η σύζυγος είναι τόσο στενά συνδεδεμένοι με το να ζουν μαζί, να τρώγουν μαζί, ν’ αναπαύωνται μαζί, και ούτω καθεξής, ώστε η διανοητική, συναισθηματική και σωματική κατάστασις του ενός επηρεάζει οπωσδήποτε και τον άλλον. Συνεπώς, στο βαθμό που ο σύζυγος προσπαθεί με σύνεσι και στοργή να κάμη τη σύζυγό του ευτυχισμένη και το επιτυγχάνει, η ευτυχία της αναποφεύκτως θ’ αντανακλά σ’ αυτόν.
Φυσικά, το αντίστροφο είναι επίσης αληθινό. Στον βαθμό που η σύζυγος με σύνεσι και στοργή προσπαθεί κι επιτυγχάνει να κάμη τον σύζυγό της ευχαριστημένο και ευτυχή, στον ίδιο βαθμό η ευτυχία του θ’ αντανακλά σ’ αυτήν.
Ο Λόγος του Θεού νουθετεί: «Μη πλανάσθε· ο Θεός δεν εμπαίζεται· επειδή ό,τι αν σπείρη ο άνθρωπος, τούτο και θέλει θερίσει.»(Γαλ. 6:7) Μήπως ο καθένας από τους γαμηλίους συντρόφους είναι αδιάφορος ή απαθής ή τυφλός ως προς τις ανάγκες του άλλου, τα προβλήματά του, τα αισθήματά του, τις επιθυμίες του ή την ευημερία του; Αν συμβαίνη αυτό, τότε, ενώ ο αδικημένος θα υποφέρη, αργά ή γρήγορα ο ένοχος ή αυτός που προσέβαλε θα υποχρεωθή επίσης να πληρώση. Αυτό πιθανόν να συμβή με τις τεταμένες σχέσεις, με την αμοιβαία αδιαφορία και απάθεια· ή πιθανόν με σοβαρά ψυχοσωματικά αποτελέσματα.—2 Κορ. 9:6.
Ο Ιησούς είπε στον Πέτρο ότι έπρεπε να συγχωρήση, όχι επτά φορές, αλλά εβδομήκοντα επτά. Στις γαμήλιες σχέσεις, πιθανόν ν’ απαιτηθή από έναν να συγχωρήση ακόμη συχνότερα. Αυτό θα καταλήξη στην ευτυχία και των δυο, εκείνου που συγχωρεί κι εκείνου που συγχωρείται.—Ματθ. 18:21, 22.
Αληθινά, ο γάμος είναι μια σχολή στην οποία πολλά μπορεί κανείς να μάθη. Παρέχει πολλές ευκαιρίες για την εφαρμογή Γραφικών αρχών, κάνοντας έτσι ικανόν τον καθένα ν’ αποκτά όλο και περισσότερη σύνεσι με την πάροδο των ετών. Εκείνοι που το πράττουν αυτό, θ’ ανταμειφθούν πλουσίως με ειρήνη διανοίας, ικανοποίησι και ευτυχία, και πάνω απ’ όλα, με την επιδοκιμασία του Πρωτουργού του γάμου, του Ιεχωβά Θεού.