Ένα Ταξίδι Μέσα από τα Όρη Ριφ του Μαρόκου

Από τον ανταποκριτή του «Ξύπνα!» στο Μαρόκο

Η βόρεια ακτή του Μαρόκου, από την Ταγγέρη προς δυσμάς ως την παραθαλάσσια λουτρόπολι της Σαΐντια-ντου-Κις προς ανατολάς, βλέπει προς την αρχαία Μεγάλη Θάλασσα, τη Μεσόγειο. Το τοπίο εδώ σ’ αυτή τη βόρειο Αφρικανική χώρα είναι πράγματι όμορφο και ποικίλλει—από ερήμους έως υψίπεδα, από πράσινες κοιλάδες έως πανύψηλα χιονοσκεπή βουνά.

Νοτίως της Μεσογειακής ακτής και σε μια απόστασι που φθάνει τα τριάντα χιλιόμετρα είναι η εθνική οδός από την Αλ Χοσέιμα έως την Τετουάν. Αυτός ο δρόμος διαγράφει ένα μεγάλο τόξο που καλύπτει 270 περίπου χιλιόμετρα, μολονότι η απόστασις μεταξύ των δύο αυτών πόλεων είναι μόνο 190 χιλιόμετρα περίπου. Η διαφορά οφείλεται στις εκατοντάδες των στροφών που πρέπει να κάμη κανείς για να περάση αυτή την ορεινή περιοχή.

Κατά μήκος της διαδρομής υπάρχουν κορυφές που κατατάσσονται μεταξύ των υψηλότερων στο Μαρόκο. Στις πλαγιές των υπάρχουν δάση από κέδρα. Και ολόγυρα σ’ αυτά τα βουνά υπάρχει άφθονος ορυκτός πλούτος. Τρεις από μας, όταν προσφάτως κάναμε αυτό το ημερήσιο ταξίδι, συναντήσαμε λίγο χιόνι στο δρόμο μας, αλλά το μικρό μας αυτοκίνητο δεν συνήντησε δυσκολία στο να περάση πάνω από τους λόφους και από τις γύρω στροφές. Θα θέλατε να έλθετε μαζί μας αυτή τη φορά; Σας υπόσχομαι ότι θα δήτε πολλά ενδιαφέροντα πράγματα.

Ενδιαφέρον Θέαμα

Παραδείγματος χάριν, είναι ενδιαφέρον να παρατηρήσετε αυτόν τον ελαιώνα που απλώνεται εδώ δεξιά και αριστερά. Παράγει πολλούς τόννους από νόστιμο και υγιεινό λάδι. Με λίγη περιποίηση, αν χρειασθή καθόλου από τον άνθρωπο, αυτά τα δένδρα αποδίδουν καρπό κάθε δεύτερο χρόνο προς όφελός μας. Έπειτα υπάρχουν αυτά τ’ αμπέλια που μπορείτε να δήτε κατά μήκος της ελικοειδούς διαδρομής μας. Ένα από τα κρασιά αυτής της περιοχής έχει πάρει το όνομα μιας φυλής που εγκατεστάθηκε κάποτε εδώ— Μπένι Σνάσεν. Και τα φύλλα απ’ αυτά τ’ αμπέλια χρησιμοποιούνται σε πολλές χώρες για την παρασκευή ενός νόστιμου φαγητού. Τα τυλίγουν γύρω σ’ ένα μίγμα από ρύζι και αρνί.

Κοιτάξτε τώρα δεξιά. Αυτή η οροσειρά μάς ανεβάζει αρκετά ψηλά να ρίξωμε μια ματιά στη Μεσόγειο και μια ματιά στις πιο ωραίες ακτές του Μαρόκου. Αυτή η ακτή εκτείνεται επί πολλά μίλια προς δυσμάς και μπορείτε να δήτε την Σαΐντια-ντου-Κις εκεί κάτω.

Βλέπετε τα αυλάκια του ποτίσματος που περνούν κάτω από το δρόμο μας σ’ αυτό το σημείο; Οι ιθαγενείς τα ονομάζουν σέγκια. Το περισσότερο απ’ αυτό το νερό εξατμίζεται πιθανόν από τη Μεσόγειο κατ’ αρχήν, έπειτα υγροποιείται ως βροχή στα βουνά. Πριν επιστρέψη στη Μεγάλη Θάλασσα δίνει ζωή και αύξησι σε ξηρές περιοχές και τις κάνει ν’ ανθίζουν και να καρποφορούν.

Καθώς στρέφομε προς βορράν για το Αλ Χοσέιμα θα περάσωμε πολλές στροφές σ’ αυτή τη διαδρομή που κατηφορίζει και ανηφορίζει απότομα ακριβώς σαν τον σιδηρόδρομο του Λούνα Παρκ. Σε λίγο, όμως, θα νοιώθετε σαν να σταματάτε σε κάθε δευτερόλεπτο, διότι ο αριθμός των στροφών θ’ αυξηθή. Μετρήσαμε 1.025 στροφές μεταξύ Τάργουιστ και Τσάουεν και αυτό είναι μόλις το ένα τέταρτο του ταξιδιού.

Την τελευταία φορά σταματήσαμε σ’ αυτή την καμπή του δρόμου για να φωτογραφήσωμε εκείνο το μικρό σπίτι από πλίθες. Εκείνα τα παράθυρα με τη φαρδιά μπλε λουρίδα γύρω τους μας είλκυσαν. Εκείνη η λουρίδα υποτίθεται ότι προστατεύει τους ενοίκους από τα πονηρά πνεύματα. Προσπαθήσαμε επίσης να φωτογραφήσωμε μερικές νεαρές γυναίκες με τα όμορφα πολύχρωμα φορέματα τους και τους πέπλους, αλλά αρνήθησαν να ποζάρουν. Όχι ότι αντιπαθούν να φωτογραφίζονται. Απλώς δεν θέλουν να φωτογραφίζονται από ξένους. Όταν σας γνωρίσουν ολόκληρη η οικογένεια πρόθυμα θα ποζάρη για σας και έπειτα θα σας προσκαλέσουν να πάρετε ένα εύγευστο τσάι, αρωματισμένο με μέντα, και γλυκίσματα. Το εμπόδιο της γλώσσης εύκολα παρακάμπτεται. Απολαύσαμε πολλά κύπελλα τσάι ενώ επικοινωνούσαμε με χειρονομίες και χαμόγελα.

Τα Όρη Ριφ

Από την κορυφή αυτής της επόμενης «κάθετης» στροφής μπροστά μας μπορούμε ν’ απολαύσωμε τη θέα της Αλ Χοσέικα που είναι σκαρφαλωμένη επάνω στους βράχους και βλέπει στην θάλασσα. Εδώ στρέφομε δυτικά και έπειτα νοτιοδυτικά για να περιγράψωμε το τεράστιο τόξο που εκτείνεται έως την Ταγγέρη. Ο δρόμος μας εδώ διασκελίζει την κορυφή ακολουθώντας τα ύψη επί πολλά χιλιόμετρα πριν κατεβή στο επίπεδο της θαλάσσης στο Τετουάν. Έχει κανείς την εντύπωσι ότι ταξιδεύει κατά μήκος της σπονδυλικής στήλης ενός υπερδεινοσαύρου που είχε πάρει τη «χαριστική βολή» και είχε πέσει συνεστραμμένος στην τελευταία του αγωνία με το κεφάλι του στον Ατλαντικό και την ουρά του στη Μεσόγειο.

Παρατηρήστε πώς κερδίζομε ύψος τώρα. Αυτό σημαίνει ότι το περιβάλλον θα δροσίση. Ο ήλιος είναι ζεστός, αλλά στη σκιά των πλαγιών κάνει ψύχρα. Βλέπετε τα ίχνη του χιονιού εκεί στο Όρος Τιντιγκίν; Αυτή η κορυφή είναι 2.452 μέτρα (περίπου 8.000 πόδια) πάνω από τη θάλασσα. Στην Κετάμα ακριβώς μπροστά μας περνούμε μέσα από ένα δάσος με κέδρα. Το χιόνι καλύπτει ακόμα πολύ μέρος από την περιοχή και τα δένδρα στέκονται όρθια μοιάζοντας με γιγαντιαίους χιονάνθρωπους. Η χιονοδρομία είναι μια μεγάλη απόλαυσις γύρω σ’ αυτά τα μέρη.

Τώρα καθώς περνούμε τις στροφές σε χαμηλότερα επίπεδα, αφού είδαμε χιόνι κάπου δεκαοκτώ ίντσες σε μερικά μέρη, φαίνεται παράξενο να βλέπωμε καρποφόρα δένδρα να είναι ανθισμένα και νεαρούς βοσκούς να κάθωνται στο έδαφος με άνεσι μέσα στις κάπες τους ή Νζελάμπας. Πόσο χαίρεται κανείς να βλέπη αυτά τα κοπάδια καθώς βόσκουν ειρηνικά εδώ και εκεί!

Αλλά κοιτάξτε εκεί σ’ εκείνον το λόφο! Μπορείτε να δήτε εκείνα τα αντικείμενα καθώς κινούνται σιγά σιγά κατά μήκος της οροσειράς; Μοιάζουν με δένδρα, αλλ’ είναι πραγματικοί άνθρωποι που μεταφέρουν πελώρια δεμάτια από κλαδιά στους ώμους των.

Εκεί στους πρόποδας του Όρους Τιζούκα είναι η μικρή πόλις Τσάουεν. Αν ήσθε κουρασμένοι και πεινασμένοι όπως εγώ τότε πρέπει να είσθε έτοιμοι να σταματήσωμε και να ψάξωμε να βρούμε κάτι να φάμε στο σουκ ή αγορά. Αυτό το μέρος της πόλεως είναι η «νέα πόλις,» ενώ το παλαιό μέρος, η μεντίνα, είναι ψηλά στην πλαγιά. Καθώς αναβαίνομε με τα πόδια, παρατηρούμε τα στενά λιθόστρωτα δρομάκια, ασβεστωμένους τοίχους με μια ελαφρά γαλάζια απόχρωσι, στολισμένους με καμάρες κάθε λίγα βήματα. Προσέξτε! Ένα γαϊδουράκι πρέπει να πλησιάζη στη στροφή, διότι ακούεται ο αναβάτης του καθώς φωνάζει «Μπάλεκ, Μπάλεκ» («Παραμερίστε, παραμερίστε»), Τα δισάκκια του ή Τσουαρί θα είναι γεμάτα και δεν θα είναι ευχάριστο να κτυπηθή κάποιος απ’ αυτά.

Αλλά τώρα αρχίζει να σκοτεινιάζη. Πρέπει να πάρωμε το δρόμο μας. Και καθώς αφήνομε τα βουνά ο δρόμος αρχίζει να γίνεται μια ανιαρή πεζοπορία. Καθώς το φως της ημέρας αρχίζει να χάνεται υπάρχουν λίγα πράγματα που μπορούμε να δούμε εκτός από το σκοτεινό σχήμα ενός γαϊδουράκου ή ενός οπωροφόρου δένδρου που με τα λευκά του άνθη ξεπηδάει μέσα στο σκοτάδι και φαίνεται να κινήται εδώ κι’ εκεί καθώς εμείς περνούμε, και έπειτα εξαφανίζεται μέσα στη νύχτα. Το ταξίδι μας έχει ήδη τελειώσει.