Ka Iso Kpere Jehovah Ini Afiakde Aka N̄wed

1-2. (a) Edieke emekde ndifiak n̄ka n̄wed, nso ke oyom aka iso anam? (b) Bible ndidọhọ fi ‘aka iso etịm asan̄a kpa ke ido emi’ ọwọrọ nso? (Philippi 3:16)

NDUSỤK mme asan̄a-utom Jehovah ẹmek ndifiak n̄ka n̄wed ndian ke se ukara ẹdọhọde ke akpana ẹsụk ẹka ẹsịm. Mmọ ẹkeme ndikere ke utọ n̄wed oro ayan̄wam mmimọ ikụt utom inam ise iban̄a idem nte mmimọ inamde n̄kpọ Jehovah. Ekpedi emebiere ndifiak n̄ka n̄wed, didie ke ekeme ndikụt ete ke amaka iso ekpere Jehovah? (Jas. 4:8a) Ini akakade n̄wed akpa akpa, imenịm ke mme idomo ẹma ẹsisịm fi, afo onyụn̄ ọsọn̄ọ ada. Idaha-emi, oyoyom yak ‘aka iso etịm asan̄a kpa ke ido emi.’ Ikọ ọwọrọ ke oyoyom yak aka iso ọsọn̄ọ ada anam n̄kpọ Jehovah kpa nte ama akananam.​—Kot Philippi 3:16.

² Ikọ Greek emi ẹkabarede nte “itịm isan̄a kpa ke ido emi” ekesidi ẹma ẹtịn̄, se idụkde owo ekikere edi udịm mbonekọn̄ emi ẹmiade isan̄, kpukpru owo ẹsio ikpat ukem ukem. Edieke ebierede ndifiak n̄ka n̄wed, eyedi se akade iso osio ikpat ukem ukem ye nditọ-ete fo nte ẹsụk ẹdianade kiet ẹnam n̄kpọ Jehovah, utuakke uda, ufiakke edem. Ke ibuotikọ emi, ẹmọn̄ ẹneme item Bible inan̄ emi ẹdin̄wamde fi. Mme item emi idịghe obufa n̄kpọ inọ fi. Ama ananam mmọ ke ini edem, oyoyom yak aka iso anam mmọ ini afiakde aka n̄wed, onyụn̄ akaka iso anam mmọ anyan ini ke ama akaka n̄wed ama.

KA ISO NAM MME N̄KPỌ EMI ẸDIN̄WAMDE FI ETETỊM EKPERE JEHOVAH

3. Nte osụk afiakde aka n̄wed, nso ikeme ndinam ọsọn̄ fi ndinam mme n̄kpọ emi esinamde man ekpere Abasi?

³ Se isidide mfịna. Ini afiakde aka n̄wed, mbufa n̄kpọ oyodu se anamde ndien oro ekeme ndinam ọsọn̄ fi ndinam mme n̄kpọ emi esinamde man ekpere Abasi. Omoyom ndibe n̄wed ọfọn, idiọkke, edi ke ntak oro emekeme nditọn̄ọ ndida ufọkn̄wed ke akpan n̄kpọ akan ndinam n̄kpọ Jehovah. Amakam ekeme nditọn̄ọ ndisifiak mbono esop, unen̄ekede uka ukwọrọ-ikọ aba, ukotke Bible kpukpru usen, unyụn̄ uwakke ndibọn̄ akam aba.​—Edi. 2:4.

4. Nso ikeme ndin̄wam fi enyene “ekese ndinam ke utom Ọbọn̄”? (1 Corinth 15:58)

⁴ Kot 1 Corinth 15:58. Enan̄-ukwak emi ẹwatde esika iso iso. Ukem ntre edieke afo enyenede “ekese ndinam ke utom Ọbọn̄,” edika iso iso. Ndinyene ekese ndinam ke utom Ọbọn̄ idịghe n̄kukụre ke amaka ukwọrọ-ikọ, odụk mbono esop, okot Bible, ye mme ntre ntre eken, akam aban̄a se afo adade ke akpan n̄kpọ akan ke uwem fo. Afo edi asan̄a-utom Jehovah, akakan n̄kpọ edi oro, n̄wed emi afo afiakde aka mi edi udiana. (Matt. 22:37) Sista Samantha emi edide n̄ka-iferi ọdọhọ ete: “Mma n̄n̄wọn̄ọ nnọ idemmi ke edieke n̄wed emi n̄kade anamde ọsọn̄ mi ndinam n̄kpọ Jehovah, nyafiak.”

5. Nso ke akpanam man ekeme ndika iso nsịn idem nnam n̄kpọ nnọ Jehovah?

⁵ Se ekemede ndinam mbemiso afiakde ọtọn̄ọ n̄wed. Nen̄ede diọn̄ọ se idide akpan n̄kpọ ikan ke uwem fo. Bụp idemfo, ‘Nso ke nnam idaha-emi man n̄kụt nte ke nyesika mbono esop kpukpru ini, mfiakke ukwọrọ-ikọ, nnyụn̄ nsitie ke idemmi n̄kot Ikọ Abasi kpukpru ini?’ (Josh. 1:8; Matt. 28:19, 20; Heb. 10:25) Fiak men ekikere ka edem ise n̄ko: Akpa akpa emi akakade n̄wed, nso ke akanam man n̄kpọ en̄wen idida itie n̄kpọ emi edide akpan n̄kpọ akan ke uwem fo? Ekpedi ekere ke enyene itie emi mûkanamke ọfọn, nso ke akpanam man udûfiak unam utọ ndudue oro aba? Nen̄ede biere ndika iso nsịn idem nnam n̄kpọ nnọ Jehovah nte osụk afiakde aka n̄wed. Tịn̄ enyịn ke n̄wed emi akade, edi kûyak adia fi idem tutu unyeneke ini ye odudu aba unam n̄kpọ unọ Jehovah.a​—Matt. 6:24.

6. Ini osụk odụn̄ọrede idemfo ese, mbụme ewe ke ekeme ndibụp idemfo? (Se ndise n̄ko.)

⁶ Nte osụk afiakde aka n̄wed, sidụn̄ọde idemfo se kpukpru ini; emekeme ndinam oro kpukpru ọfiọn̄ m̀mê n̄kpọ ntre. Bụp idemfo, ‘Ndi n̄kpọ Jehovah osụk edi akpan n̄kpọ akan ke uwem mi?’ Mme n̄kpọ do emi ẹkemede ndiwụt fi ke idịghe ntre aba. Ke uwụtn̄kpọ, ọmọtọn̄ọ ndisifiak ndusụk mbono esop mîdịghe aka ke idiọk ini; ini mbono esop osụk akade iso, afo ke ekere utom ufọk emi ẹkenọde fi ke ufọkn̄wed, mîdịghe ukaha aba mbono esop ke Ufọkmbono Obio Ubọn̄, ada Intanet odụk. Kûmen enyịn ufep ke mme n̄kpọ oro. Se n̄ko ise m̀mê ọmọtọn̄ọ ndisio urua ke nte esibọn̄de akam onyụn̄ okotde Bible, mîdịghe edika ukwọrọ-ikọ ke nnam-didie; ama aka, edikere nte ọkpọsọpde ọnyọn̄. Ọkpọtọn̄ọ ndikụt utọ n̄kpọ oro ke idemfo, sọsọp nam n̄kpọ ban̄a. Kûyak n̄wed emi akade anam fi okûda n̄kpọ Jehovah aba nte akakan n̄kpọ ke uwem fo.

‘KPEME UKEME UKERE N̄KPỌ FO’

7. Afo ndifiak n̄ka n̄wed ekeme ndinam ọtọn̄ọ ndikere n̄kpọ didie?

⁷ Se isidide mfịna. Emi afo afiakde aka n̄wed mi, se ẹdikpepde fi ekeme ndisịne “ukpepn̄kpọ akwaifiọk owo ye ikpîkpu abian̄a,” utọ nte ukpepn̄kpọ emi ọdọhọde ke Abasi idụhe, ye enye emi ọdọhọde ke idịghe enye okobot mme n̄kpọ, ke mme n̄kpọ ẹkefoforo. (Col. 2:8) Se ẹdikpepde fi ekeme n̄ko ndinam ekere ke emekeme ndinam kpukpru n̄kpọ ke idemfo, ke uyomke Abasi. Brọda nnyịn emi edide uyen eti se iketịbede. Enye ọdọhọ ete: “Idịghe ubọkutom kpọt ke ẹkekpep nnyịn. Ẹma ẹkpep nnyịn n̄ko nte ikpekerede n̄kpọ, ndien ekesiwak ndidi isio ye nte Jehovah oyomde ikere. Ke uwụtn̄kpọ, ẹma ẹkpep nnyịn ke ukeme nnyịn edinam ikụt ibuot ke uwem. Utọ n̄kpọ oro ama anam n̄kere ke mmekeme ndikụt ibuot ke idemmi, nyomke Jehovah. Oro ama anam etetịm ọsọn̄ mi ndiberi edem ke Jehovah.”

8. Ntak emi ọfọnde yak “ekpeme ukeme ukere n̄kpọ fo”? (Mme N̄ke 5:1, 2)

⁸ Kot Mme N̄ke 5:1, 2. Bible odụri fi utọn̄ ete “ekpeme ukeme ukere n̄kpọ fo.” Ẹkpedọhọ ẹkpeme n̄kpọ, ọwọrọ ke enyene se iyomde ndibiat n̄kpọ oro. Se iyomde nditịbe nnọ ukeme ukere n̄kpọ fo edi oro. (1 Pet. 5:8) Spirit ererimbot emi ekeme ndinam ekere ke nte Jehovah ọdọhọde idu uwem inenke, ke idịghe Jehovah okobot n̄kpọ, amakam ekeme ndinịm ke Abasi idụhe. Ndusụk owo ẹkeme nditịn̄ ekikere idemmọ nte ẹdọhọ ke enye ọfọn akan, ke ini edide idụkke-dụk usụn̄. Ekikere okopde mi edi “ndisịme ke iso Abasi.”​—1 Cor. 3:18-20.

9. Nso ke ekeme ndinam man ekpeme ukeme ukere n̄kpọ fo?

⁹ Se ekemede ndinam mbemiso afiakde ọtọn̄ọ n̄wed. Man ekeme ndikpeme ukeme ukere n̄kpọ fo, kụt ete ke emenen̄ede enịm se Bible etịn̄de mbemiso afiakde aka n̄wed. Bụp idemfo mme utọ mbụme nte: ‘Nso inam nnịm ke Abasi do? Nnam didie ndiọn̄ọ ke Bible edi Ikọ Abasi? Nso inam nnen̄ede nnịm ke nte Bible ọdọhọde idu uwem ọfọn akan nte ererimbot ẹdọhọde?’ Fiak men ekikere ka edem ise n̄ko: Imenịm ke ini akakade ufọkn̄wed akpa akpa, ke ama okop ekikere ererimbot. Ndi nte mme owo ẹkenen̄erede ẹnịm ke mme n̄kpọ ẹkefoforo ama anam ọtọn̄ọ ndiyịk m̀mê Abasi akam odu, m̀mê enye akakam obot mme n̄kpọ? Ndi ndiọi uwem nditọ ufọkn̄wed mbufo ama ọdọn̄ fi? Ekpedi ekere ke enyene itie emi mûkanamke ọfọn, nso ke akpanam man etetịm enịm se Bible ekpepde? Nen̄ede biere ke eyekpeme ukeme ukere n̄kpọ fo nte osụk afiakde aka n̄wed.​—2 Tim. 2:16-18.b

10. Didie ke ekeme ndika iso n̄kpeme ukeme ukere n̄kpọ fo?

¹⁰ Nte afiakde aka n̄wed, sidụn̄ọde idemfo ke ubọk ke ubọk se. Bụp idemfo ete: ‘Ndi ndiọi n̄kpọ emi mbon emi ẹkande mi ẹkụk ẹnamde ọtọn̄ọ ndifọn mi ke enyịn? Edieke ẹkpepde ekikere owo utu ke eke Abasi, ndi nyekeme ndisọp ndiọn̄ọ? Ndi mmenen̄ede nnịm ke Obio Ubọn̄ Abasi kpọt editre kpukpru mfịna ubonowo?’ Ka iso sịn idem kpep Ikọ Abasi man ekeme ndikpeme ukeme ukere n̄kpọ fo. Se idin̄wamde fi etetịm enịm ke se Bible ekpepde edi akpanikọ edi afo ndikpep Bible nnyụn̄ ntie n̄kere se ekpepde.​—1 Tim. 4:15.

DIỌN̄Ọ NTE ADADE INI FO ANAM N̄KPỌ

11. Nte osụk afiakde aka n̄wed, nso ikeme ndinam anana ini eti-eti?

¹¹ Se isidide mfịna. Ndifiak n̄ka ufọkn̄wed ekeme ndinam anana ini eti-eti, akpan akpan ekpedi ke etịm idem ọnọ udomo mîdịghe enyene n̄kpọ emi ẹnọde fi anam ndien ini ofụt ukot. Mûdiọn̄ọke nte adade ini fo anam n̄kpọ, se akamade ke ubọk emi mîkpedịghe se efịkde fi ekeme ndifịk fi n̄wot, ndien kpukpru ini akakak fi ke idem. Ntak edi oro ọfọnde afo ndise mban̄a idemfo, okûnyụn̄ uyak n̄kpọ etịmede fi ekikere akaha.

12. Nso ye nso ke oyom anam n̄ko nte osụk ‘edepde ifet’ ọnọ idemfo? (Ephesus 5:15, 16)

¹² Kot Ephesus 5:15, 16. Ekeme ndisọn̄ fi ndidedep ifet. Ntak edi oro oyomde ọdiọn̄ọ nte adade ini fo anam n̄kpọ. Ke uwụtn̄kpọ, ọfọn enyene ini ese aban̄a mme n̄kpọ ufọkn̄wed. Edi se ikam idide akpan n̄kpọ ikan edi ndinyene ini nditie mbre, nsak ye nditọ-ete fo ye mbonubon mbufo. (Ps. 133:1; N̄ke 18:1) Mme n̄kpọ emi ẹdin̄wamde fi etetịm ekpere Jehovah ẹdi akpan n̄kpọ akan ke uwem fo. (Matt. 6:33) Emekeme n̄ko ndinyene n̄kpọ emi esinamde an̄wam mbonubon mbufo, onyụn̄ enyene utom emi esinamde ese aban̄a idem. N̄kpọ en̄wen edi afo ndise mban̄a idemfo. Nte edinamde oro edi ndisiduọk odudu ọfọn nnyụn̄ nsịn̄ede idem ke udomo emi edifọnde ye afo. (Eccl. 4:6; 1 Tim. 4:8) Ana ọdiọn̄ọ nte adade ini fo anam n̄kpọ man ekeme ndinam kpukpru se itịn̄de emi.

13. Nso ke ekeme ndinam man ada ini fo anam se idide akpan n̄kpọ ikan?

¹³ Se ekemede ndinam mbemiso afiakde ọtọn̄ọ n̄wed. Bible ọdọhọ ke n̄kọkibuot esinam owo okụt ibuot ke n̄kpọ. (N̄ke 21:5) Ke ntak oro, tịm bon n̄kpọ ke nde ke nde mbemiso afiakde ọtọn̄ọ n̄wed. Se idin̄wamde fi anam oro edi ndifiak mmen ekikere n̄ka edem: Akpa akpa emi akakade n̄wed, akanam nso man enyene ini anam kpukpru akpan n̄kpọ emi akanade nte anam? Ekpedi emekere ke enyene itie emi mûkanamke ọfọn, nso ke ekeme ndinam idaha-emi man idifiak itie ntre? Biere ke iyesidiomi ini imọ yak ekem se idade inam kpukpru se akpanade inam utu ke ndisiyak ini okụre ọkpọn̄ imọ.c

14. Mme mbụme ewe ikeme ndin̄wam fi odụn̄ọde idemfo ese?

¹⁴ Nte osụk afiakde aka n̄wed, sidụn̄ọde idemfo ke ubọk ke ubọk se. Bụp idemfo ete: ‘Ndi nsio nsio n̄kpọ oro nnyenede ndinam ayak mi nnyene ini nduọk odudu ọfọn nnyụn̄ nsịn̄ede idem nte n̄kpesịn̄erede? Ndi nsụk nnyenyene ini ndidia, nta, mbre ye nditọ-ete mi? Ndi mmesikeme ndikụre utom ufọk emi ẹnọde mi ke ufọkn̄wed ke ini? Ekpedi nsikemeke, ndi mfịna edi ke se nnyenede ndinam awak akaha mîdịghe edi ke nsisesịk n̄kpọ nnịm? Ekpedi n̄kere ke mmesida ini mi nnam n̄kpọ yak ọfọn, ndi mbon en̄wen esịnede mbonubon mi ẹkere ntre n̄ko?’ Ekpedi edi se okpụhọrede n̄kpọ man enyene ini anam se akpanade nte anam mîdịghe edi se okotde idem ọnọ item man etre ndisisịk n̄kpọ nnịm, ana ọsọsọp anam n̄kpọ. Emekeme ndikam nneme n̄kpọ emi ye mbon emi ẹdiọn̄ọde ndisida ini mmọ nnam n̄kpọ.​—N̄ke 11:14.

KA ISO ‘SAN̄A YE MBON ỌNIỌN̄’

15. Nte osụk afiakde aka n̄wed, ewe mfịna ke ekeme ndinyene?

¹⁵ Se isidide mfịna. Nte osụk afiakde aka n̄wed, nditọ ufọkn̄wed mbufo ẹkeme ndidomo ndinam fi esitie ntre ye mmọ ẹbre, ẹdia, ẹsak. Ekeme ndidọn̄ fi nditiene mmọ nnam mme n̄kpọ oro. Idem n̄kpọ, ekeme ndidi mbufo ẹdi ubọkn̄ka, ẹma ukem n̄kpọ, ẹmenyụn̄ ẹnen̄ede ẹdiọn̄ọ kiet eken, akpan akpan ekpedi ẹsiwak nditie ntre n̄kpep n̄kpọ ke klas. Akam ekeme nditie fi ke se afo ye nditọ ufọkn̄wed mbufo ẹdade ẹbiet kiet eken awak akan se afo ye ndusụk nditọ-ete ẹdade ẹbiet kiet eken, edi oyom yak afo enen̄ede ekpeme. Kpa ye emi mbufo ẹtiede ubet ukpepn̄kpọ kiet ẹkpep n̄kpọ, ẹmenyene ukpụhọde sia se afo enịmde idịghe se mmọ ẹnịmde. Ndien adan̄a nte awakde ndidu ye mmọ, ntre ke edinen̄ede ikere n̄kpọ nte mmọ. (1 Cor. 15:33) Michael emi akadade isua inan̄ ekpep n̄kpọ aban̄a ikan̄ ilektrik okụt ke se itịn̄de oro edi akpanikọ. Enye ọdọhọ ete: “Mbon emi ikesinamde utom ntre ikesidaha iban ke n̄kpọ, ẹma ẹsikpan̄ utọn̄ ẹkop ikwọ emi mme Christian mîkpokopke, ẹnyụn̄ ẹkpe ntịme ke inua. Utọ mme owo emi n̄kesidude kiet ke se ibede hour 40 kpukpru urua nnam utom edi oro. Ke ntak oro, uwem mmọ ama ọtọn̄ọ ndimehe mi tutu n̄kere ke inyeneke se inen̄erede idiọk do.”

16. ‘Ndisan̄a ye mbon ọniọn̄’ ọwọrọ nso? (Mme N̄ke 13:20)

¹⁶ Kot Mme N̄ke 13:20. Bible ọdọhọ nnyịn afanikọn̄ emi ekemede ndisịm nnyịn edieke idụkde nsan̄a ye mme idiọkowo. Edi “owo eke asan̄ade ye mbon ọniọn̄ eyenyene ọniọn̄.” Se ikpepde oro enen̄ede an̄wan̄a: Ikpodụk nsan̄a ye nti owo idinam nti n̄kpọ, ikpodụk nsan̄a ye ndiọi owo idinam ndiọi n̄kpọ. Ka iso di ufan ye mbon emi ẹyomde n̄kpọ ọfọn fi, oro edi, mbon emi ẹmade Jehovah ke ofụri esịt kpa nte afo amade.​—Ps. 101:6, 7; 119:63.

17. Nso ke ekeme ndinam man udûdụk idiọk nsan̄a?

¹⁷ Se ekemede ndinam mbemiso afiakde ọtọn̄ọ n̄wed. Biere udomo ini emi edisibiatde ye nditọ ufọkn̄wed mbufo ye adan̄a nte edikperede mmọ iketre. Brọda Trenton ọdọhọ ete: “Mmọfọn uwem ye nditọ ufọkn̄wed nnyịn. Edi n̄wed ama asuana, esidi enyene afan̄a esie odụk. Nda mmọ nte nditọ klas mi, ndaha nte mme akpan ufan mi.” Edinam didie okwo? Man ekeme ndibọrọ mbụme emi, fiak men ekikere ka edem: Akpa akpa emi akakade n̄wed, akanam didie n̄kpọ ye nditọ ufọkn̄wed mbufo? Ekpedi ekere ke enyene itie emi mûkanamke ọfọn, nso ke akpanam man udûfiak unam utọ ndudue oro? Biere ke edika iso ‘isan̄a ye mbon ọniọn̄,’ ke udûdụkke ndụk ye mbon emi mîmaha Jehovah.d

18. Mme mbụme ewe ke ekeme ndibụp idemfo, emi ẹdin̄wamde fi? (Se ndise n̄ko.)

¹⁸ Ke ini ke ini, sidụn̄ọde idemfo nyụn̄ bụp idemfo ete: ‘Ndi mmadian idem ye nditọ klas nnyịn n̄kaha? Ndi mmọtọn̄ọ ndikere n̄kpọ, nditịn̄ ikọ, ndinyụn̄ nnam n̄kpọ nte mmọ? Jehovah ekere didie aban̄a nte nnamde n̄kpọ ye nditọ klas nnyịn?’ (Ps. 1:1) Okpokụt ke ọmọtọn̄ọ ndidụk idiọk afan̄, sọsọp nam n̄kpọ ban̄a. Kụt ete ke mbon emi ẹdide itai ye aban̄ ye afo ẹdi mbon emi ẹmade Jehovah nte afo. N̄kpọ en̄wen emi akpanamde edi emi: Ama okụt ifet ndikwọrọ ikọ nnọ nditọ klas fo, sọsọp kwọrọ. Sia edide afo emenen̄ede ọdiọn̄ọ nditọ klas mbufo, afo edi mfọnn̄kan owo emi akpan̄wamde mmọ ẹdiọn̄ọ akpanikọ.

TỊM IDEM

19. Nte osụk eben̄ede idem man afiak aka n̄wed, didie ke ekeme nditịm idem man akan mme n̄kpọ emi ẹkemede ndidian̄ade fi n̄kpọn̄ Jehovah? Nọ uwụtn̄kpọ.

¹⁹ Owo ọniọn̄ emi oyomde ndika isan̄ ke anyan ebiet esitịm idem mbemiso ọtọn̄ọde isan̄. Kpa ye emi enye mîdidiọn̄ọke kpukpru se ikemede nditịbe nnọ enye ke usụn̄ isan̄ oro, enye oyokụt ete ke idem ọsọn̄ imọ, esịne ọfọn̄ emi ọfọnde ye isan̄ oro, onyụn̄ ọdiọn̄ọ ebiet emi enye akade. Emekeme ndinam mbiet n̄kpọ oro ke emi oyomde ndifiak n̄ka n̄wed mi. Ka iso nam se idin̄wamde fi etetịm ọbuọt idem ye Jehovah. Sịne “ofụri n̄kpọekọn̄ Abasi” nyụn̄ diọn̄ọ ke se oyomde ndinam edi ndinọ Jehovah ubọn̄ ke se ededi emi anamde, idịghe ndinyene enyọn̄ ye isọn̄ man edi n̄kpọ ke ererimbot emi.​—Eph. 6:11-13; 1 Cor. 9:26, 27; 10:31.

20. Didie ke ekeme ‘ndika iso ndomo nse m̀mê afo odu ke mbuọtidem’?

²⁰ Bible ọdọhọ nnyịn ete: “Ẹka iso ẹdomo ẹse m̀mê mbufo ẹdu ke mbuọtidem, ẹka iso ẹwụt se mbufo ẹdide.” (2 Cor. 13:5) Emekeme ndinam ntre nte osụk afiakde aka n̄wed. Ke ini ke ini, sise m̀mê ke anam nsio nsio n̄kpọ emi inemede ke ibuotikọ emi. Ndi ke anam mme n̄kpọ emi ẹdin̄wamde fi etetịm ekpere Jehovah? Ndi ke ekpeme idem ye ọniọn̄ ererimbot emi? Ndi ke ada ini fo anam nnennen n̄kpọ? Ndi ke anam ufan ye nditọ-ete fo, ke onyụn̄ odomo nditre ndidụk idiọk nsan̄a? Mme mbụme oro ke oyom obụp idemfo edide aka n̄wed, odu ke itie-utom, m̀mê odu ke m̀mọ̀n̄. Biere ete ke ayaka iso etetịm ọbuọt idem ye Jehovah inamke n̄kpọ m̀mê odu ke m̀mọ̀n̄ m̀mê onyụn̄ anam nso. Nen̄ede nịm ke Jehovah ọyọdiọn̄ fi nte osụk odomode ndinam oro.​—N̄ke 3:5, 6.