Ntak Emi Ekemede Ndikop Inemesịt ke Ini Ẹsuade Fi

1. Nso ke Jesus eketịn̄ aban̄a owo ndisua nnyịn emi akpade owo idem?

INI Jesus ọkọkwọrọde ikọ ke obot, enye ọkọdọhọ ete: “Mbufo ẹkop inemesịt ke ini mme owo ẹsuade mbufo.” (Luke 6:22) Ana-edi ikọ oro ama akpa mbon emi ẹkekpan̄de utọn̄ ẹnọ Jesus idem. Idem n̄kpọ, n̄kọ idụhe owo ndomokiet emi esinemde enye ke idem nan̄a ke ini ẹsuade enye. Nso inam Jesus eketịn̄ ikọ oro? Eti mbụme edi oro, ndien onyụn̄ edi se ikerede iban̄a enye sia ediwak owo ẹsua mme mbet Jesus mfịn emi. Imọn̄ ineme ntak emi ẹsuade nnyịn, ye ntak emi ikemede ndikop inemesịt ke ini ẹsuade nnyịn.

NTAK EMI ẸSUADE NNYỊN

2-3. Nso idi ntak kiet emi ẹkọbọde ata mme Christian, ndien nnyịn ndidiọn̄ọ oro akpanam ida didie mbon emi ẹbiọn̄ọde nnyịn? (John 16:2, 3)

² Ẹsua nnyịn ke ntak emi inamde n̄kpọ Jehovah. Kop se Jesus eketịn̄de mi aban̄a mbon emi ẹdikọbọde ndusụk mbet esie, ẹdinyụn̄ ikam iwotde-wot mmọ. Enye ọkọdọhọ ete: ‘Mmọ ifiọkke Ete inyụn̄ ifiọkke mi.’ (Kot John 16:2, 3.) Anie edi akpan owo emi anamde yak ẹkọbọ ikọt Abasi? Satan ke edi. Enye edi “abasi editịm n̄kpọ emi.” (2 Cor. 4:3, 4) Enye anam yak mme owo ẹkûdiọn̄ọ akpanikọ emi aban̄ade Jehovah, kpa enye onyụn̄ anam yak ẹbiọn̄ọ mbon emi ẹdiọn̄ọde Abasi ẹnyụn̄ ẹmade Abasi. (John 8:42-44) Didie ke nnyịn ndidiọn̄ọ emi akpanam ida mbon emi ẹbiọn̄ọde nnyịn? Awak usụn̄, edi kiet edi ke nnyịn ndidiọn̄ọ ke Satan ababian̄a mmọ ayan̄wam nnyịn ikûsua mmọ usiene.

³ Kere ban̄a uwụtn̄kpọ Pavela emi odụn̄de ke idụt emi ẹkpande utom nnyịn. Ke ntak emi enye mîketreke ndisọn̄ọ nda nnam n̄kpọ Jehovah, ẹma ẹmụm enye, ẹtịm enye idiọk idiọk, ẹnyụn̄ ẹsịn enye ke ubet ufọk-n̄kpọkọbi enye odu ikpọn̄ ke ọfiọn̄ ifan̄. Pavel ọdọhọ idaha-emi ete: “An̄wan̄a mi ke Satan ye mme demon ẹsinam ẹkọbọ nnyịn ke ntak emi mmọ mîyomke yak ikpono Abasi nte Abasi oyomde. Etie nte n̄wakn̄kan mbon emi ẹnamde utom ke ufọk-n̄kpọkọbi isuaha nnyịn. Mmọ ẹnyụn̄ ẹnam utom mmọ.” Brọda kiet ke Croatia emi ete ye eka esie emi mîdịghe Mme Ntiense Jehovah ẹkekọbọde ibak ibak ọdọhọ ete: “Mmedikụt ke ete ye eka mi idịghe asua mi, ke Satan edi ata asua mi.”​—Eph. 6:12.

4. Nso ke ikeme ndikpep nto uwụtn̄kpọ Jesus ye eke Stephen emi ekedide mbet Jesus? (Se ndise n̄ko.)

⁴ Nnyịn isuaha mbon emi ẹbiọn̄ọde nnyịn. Se idude edi ke imekeme ndibọn̄ akam nsịn mmọ. (Matt. 5:44) Kaban̄a se inemede emi, imekeme ndikpep n̄kpọ nto se Jesus ye Stephen emi ekedide mbet esie ẹkenamde. Ke adan̄a-emi Jesus ọkọn̄ọde ke eto ndutụhọ emi mbonekọn̄ Rome ẹkekọn̄de enye ẹdian, Jesus ama ọbọn̄ akam ete: “Ete, fen nọ mmọ.” (Luke 23:34) Ẹkedọdọn̄ mbonekọn̄ oro yak ẹwot Jesus, Jesus ọkọdọhọ Jehovah efen ọnọ mmọ. Ekeme ndidi enye ama ekere n̄ko aban̄a otu-owo emi ikpọ owo ido ukpono mme Jew ẹkenamde ẹfiori ẹte ẹwot imọ. Jesus ama ọdiọn̄ọ ke mmọ ikenen̄ekede idiọn̄ọ se mmọ ẹkenamde oro. Stephen emi ekedide mbet Jesus ama anam ukem n̄kpọ emi Jesus akanamde, enye ama ọdọhọ Abasi efen ọnọ mbon emi ẹkeyomde ndiwot imọ. (Utom 7:58-60) Ndi Jehovah ama eyere akam emi Jesus ye Stephen ẹkebọn̄de? Ih, ama eyere. Ediwak mbon emi ẹkenyenede ubọk ke n̄kpa Jesus ẹma ẹdikabade esịt, ẹbuọt idem ye enye, ẹnyụn̄ ẹna baptism. (Utom 2:36-41) Ndien owo kiet ke nsụhọde n̄kaha emi ekenyịmede yak ẹwot Stephen ama edikabade edi Christian onyụn̄ enen̄ede atua n̄kpọfiọk ke ndiọi n̄kpọ emi enye akanamde emi enye mîkọdiọn̄ọke. Owo oro ekedi Saul owo Tarsus.​—1 Tim. 1:13.

5. Nso ke ekpep oto mbụk César?

⁵ Mfịn Jehovah ke aka iso eyere akam nnyịn emi ibọn̄de isịn mbon emi ẹbiọn̄ọde nnyịn. Kere ban̄a mbụk César emi odụn̄de ke Venezuela. Ete César ama ọkọbọ enye, eka esie, ye nditọ-eka esie idiọk idiọk ke ntak emi mmọ ẹdide Mme Ntiense Jehovah. César ọdọhọ ete: “Eka mi ama anam kpukpru n̄kpọ emi n̄wan ye eka akpanamde. Kpa ye emi enye ekesinamde n̄kpọ Abasi edi akpa ọnọ enye, enye ama esinyene ini ọnọ ete mi. Enye ama ekpep mi ye nditọ-eka mi ndikpono ete nnyịn. N̄kpọ en̄wen emi enye ekekpepde nnyịn ekedi nnyịn ndikop uyo esie ibọhọke-bọhọ enye ọdọhọ nnyịn inam n̄kpọ emi Abasi mîmaha.” Ke isua ifan̄ ama ekebe, ete César ama ọtọn̄ọ ndikpụhọde. César ọdọhọ ete: “Usen kiet ke mma n̄kọbọn̄ akam ke ofụri esịt nnọ Abasi mma, mma mbụp ete mi m̀mê ami ye enye imekeme ndisitie ntre n̄kpep Bible. Ọsọsọn̄ ndikeme nditịn̄ nte eketiede mi ke idem ini ete mi ekenyịmede.” Nte ini akakade, ete César ama ana baptism. Idịghe kpukpru mbon emi ẹsibiọn̄ọde nnyịn ẹsikpụhọde nte ete César. Edi ke ini ndusụk mmọ ẹkụtde nte itịn̄de ikọ ukpono ukpono inyụn̄ ifọnde uwem, mmọ ẹsifiak ẹfọn uwem ekpri. Esinem nnyịn eti-eti ke ini etịbede ntre! Itetie ibet ini emi Jehovah, emi edide “Ebiereikpe ofụri ererimbot,” emi esikopde mme owo mbọm ekemede ndin̄wam utọ mme owo oro yak ẹdikpep n̄kpọ ẹban̄a enye.​—Gen. 18:25.

6. Mark 13:13 owụt ke nso idi ntak en̄wen emi mme owo ẹsuade nnyịn?

⁶ Ẹsua nnyịn ke ntak emi inọde Jesus ukpono. Jesus ama ọdọhọ ke kpukpru owo ẹyesua ata mme Christian “ke ntak enyịn̄ [imọ].” (Kot Mark 13:13.) “Enyịn̄” Jesus ada aban̄a nso? Ada aban̄a utọ owo emi Jesus edide ye odudu emi enye enyenede nte Edidem Obio Ubọn̄ Abasi. Mbon emi ẹsuade nnyịn ẹdi mbon emi ẹberide edem ke mme andikara ererimbot emi utu ke Jesus Christ emi Jehovah emekde yak akara ofụri ekondo. Tọn̄ọ ke 1914 ke Jesus ọkọtọn̄ọ ndidi Edidem ke Obio Ubọn̄ Abasi. Ekpri ini ayak, enye ọmọn̄ osobo kpukpru ukara emi mîsụkke ibuot inọ ukara esie.

7-8. Nso idi ntak en̄wen emi ẹsuade ndusụk ikọt Jehovah? (John 15:18-20) (Se mme ndise n̄ko.)

⁷ Ẹsua nnyịn ke ntak emi nnyịn mîdụhe uwem nte mbon ererimbot Satan emi. Jesus ama ọdọhọ ke ẹyesua mme mbet esie sia mmọ “mîdịghe ubak ererimbot.” (Kot John 15:18-20.) Ukem nte mme Christian ke eyo mme apostle, nnyịn isinyeneke mme edu emi Abasi mîmaha, idụhe uwem emi Abasi mimaha, inyụn̄ itịn̄ke ikọ ke usụn̄ emi Abasi mîmaha nte mbon ererimbot emi. Emi esinam ediwak nditọ-ete nnyịn irenowo ye iban ẹkabade ẹdi n̄kpọ nsahi ke itie-utom m̀mê ke ufọkn̄wed. (1 Pet. 4:3, 4) Enem nnyịn ke ndusụk mbon emi ẹkesikọbọde nnyịn isidiọkke uwem aba nte ẹkesidiọkde ye nnyịn, ẹnyụn̄ ẹtọn̄ọ ndima nte nnyịn isọn̄ọde ida.

⁸ Ekedi ntre ye Brọda Ignacio ke Central America. Titia kiet ke ufọkn̄wed emi enye akakade ama esikama enye ọdọn̄ ndọk ke ediwak isua ke ntak emi enye odude uwem nte Abasi ọdọhọde. Mbemiso enye okụrede n̄wed, titia oro ama obụp enye m̀mê enye anam didie ekeme ndidu uwem nte Abasi ọdọhọde ye utọ se mme owo ẹdiọkde uwem ye enye. Ignacio ama ọdọhọ titia oro ke imọ imenịm ke mme ibet Abasi ẹkpeme imọ. Ekem enye ama okot titia oro mbono esop. Ama akpa Ignacio idem nte titia oro ekedide mbono esop. Ama enen̄ede enem titia oro nte nditọ-ete ẹmade idemmọ ke mbono esop oro. Oro ama anam enye aka iso odụk mbono esop. Nte ini akade, ẹma ẹbiọn̄ọ enye titia oro n̄ko ke ntak emi enye ekekpepde Bible. Edi enye ama aka iso nditetịm n̄kpere Jehovah, ndien nte ini akade, enye ama ana baptism.

9-10. (a) Nso en̄wen inam yak mme Christian ẹkpụhọde ye mbon ererimbot Satan emi? (b) Nso ke ikeme ndikpep nto apostle Paul?

⁹ N̄kpọ en̄wen emi anamde idi isio ye mbon ererimbot Satan emi edi ke nnyịn isisịnke idem ke pọlitiks ye n̄kpọ aban̄ade ekọn̄. (John 18:36) Imesidomo ndinịm ibet ukara nte ekemde ye item emi odude ke Rome 13:1. Kpa ye oro, sia idide mme Christian, nnyịn isinyeneke n̄ka pọlitiks emi idade inọ. Ntre, nnyịn isiyomke ẹnọ nnyịn itie ke ukara m̀mê ndifịk ubọk nnọ owo ukara. Ntak emi inamde ntre? Sia Jehovah ye Obio Ubọn̄ esie emi Christ akarade ke ida inọ. Ẹkọbi ediwak Mme Ntiense Jehovah ke ntak emi mmọ ẹnamde n̄kpọ Abasi. Kpa ye oro, nditọ-ete nnyịn irenowo ye iban emi ẹdọn̄de ke ufọk-n̄kpọkọbi itreke ndikwọrọ ikọ. Mmọ ẹnyụn̄ ẹkpebe apostle Paul emi ẹkekọbide ẹtem ke ufọk ẹnyụn̄ ẹsịnde ke ufọk-n̄kpọkọbi ke ediwak isua. (Utom 24:27; 28:16, 30) Enye ama aka iso ndikwọrọ eti mbụk nnọ kpukpru mbon emi ẹkeyomde ndikop, esịnede mme ekpeme ufọk-n̄kpọkọbi, mbon emi ẹnamde utom ke ufọkesop, mme andikara, ndidem, akam ekeme ndidi ama ọkwọrọ ọnọ ikpọ owo ukara Nero emi ekedide Akwa Edidem Rome.​—Utom 9:15.

¹⁰ Ukem nte apostle Paul, nditọ-ete nnyịn emi ẹdude ke ufọk-n̄kpọkọbi ẹsikwọrọ ikọ ẹnọ kpukpru mbon emi ẹmade ndikop, esịnede mme ebiere-ikpe, ikpọ owo ukara, ye mme ekpeme ufọk-n̄kpọkọbi. Enyene brọda nnyịn kiet emi okodude ke ufọk-n̄kpọkọbi ebe isua itiokiet ke ntak emi enye mîkamaha ndisịn idem ke n̄kpọ pọlitiks. Enye ọkọdọhọ ke imọ ikadaha imọ ndidu ke ufọk-n̄kpọkọbi nte ufen, edi ke ikada nte utom emi Abasi ọdọn̄de imọ ete iyom mbon emi enyenede eti esịt. Eyenem nnyịn edieke Jehovah adade nnyịn anam utọ mme owo emi ẹkop eti mbụk. (Col. 4:3) Ẹyak ise n̄ko mme ntak en̄wen emi akpanamde ikop inemesịt idem ke ini mme owo ẹsuade nnyịn ke ntak emi inamde n̄kpọ Jehovah.

NTAK EMI IKEMEDE NDIKOP INEMESỊT KE INI ẸSUADE NNYỊN

11. Didie ke ukọbọ ekeme ndinam itetịm ibuọt idem ke Abasi? Nọ uwụtn̄kpọ.

¹¹ Imọdiọn̄ọ ke mme owo ndisua nnyịn ananam prọfesi Bible osu. Ke ata akpa prọfesi emi odude ke Bible, Jehovah ama ọdọhọ ke Satan ye mfri esie, oro edi, mbon emi ẹdade ye enye, ẹyesua mbon emi ẹnamde n̄kpọ Jehovah. (Gen. 3:15) Se idude ke Matthew, Mark, Luke, ye John owụt ke Jesus ama esiwak ndisọn̄ọ ke ikọ prọfesi oro edi akpanikọ. (Matt. 10:22; Mark 13:9-12; Luke 6:22, 23; John 15:20) Ndien mbon eken emi ẹkenyụn̄ ẹwetde Bible ẹma ẹsọn̄ọ ikọ prọfesi oro n̄ko. (2 Tim. 3:12; Jas. 1:2; 1 Pet. 4:12-14; Jude 3, 17-19) Ntre isikpaha nnyịn idem ẹma ẹkọbọ nnyịn. Esịt esikam enenem nnyịn ke prọfesi Bible ke osu. Enye oro anam inịm ke ikpono ata Abasi. Sista nnyịn emi odụn̄de ke idụt emi ẹkpande utom nnyịn ọdọhọ ete: “Ini n̄kayakde idemmi nnọ Jehovah, mma ndiọn̄ọ ke ebebịghi, awawara, ke ẹyekọbọ mi. Ntre, ukọbọ ikesinamke ndịk anam mi m̀mê ndikpa mi idem.” Ama awak mbon emi ẹkesikọbọde enye, ebe esie ekesịne ke otu oro. Ebe esie ama ọdiọk uwem ye enye, ọfọp Bible ye mme n̄wed Ikọ Abasi esie. Edi utu ke enye ndikayak ndịk anam enye etre ndinam n̄kpọ Abasi, enye eketetịm ọbuọt idem ye Abasi. (Heb. 10:39) Enye ọdọhọ ete: “Bible ama etetịn̄ ke ukọbọ oyodu, ndien mma ndiọn̄ọ ke ana onyụn̄ etịbe. Mme owo ndikọkọbọ mi ama anam ntetịm nnịm ke ido ukpono akpanikọ ke ndu emi.”

12. Nso ikan̄wam brọda kiet ini ẹkekọbọde enye?

¹² Kpa ye emi edide ke imọdiọn̄ọ ke ẹyekọbọ nnyịn, ekeme ndisụk nsọn̄ nnyịn ndiyọ. Kop se brọda kiet ekewetde mi aban̄a nte n̄kpọ eketiede ye enye ini emi enye okodude ke ufọk-n̄kpọkọbi. Enye ọdọhọ ete: “Ndusụk ini esịt ama esitịmede mi mîdịghe enye etie mi mfịna mfịna ke idem, ndien ami nnyụn̄ ntua.” Nso ikan̄wam brọda oro ọyọ? Enye ọkọdọhọ ete: “Mma nsibọn̄ akam kpukpru ini. Mma nsụk ndedemede ke idap ke usenubọk, mma nsibọn̄ akam. Ndien ini ekededi emi n̄kpọ etịbede emi anamde yak ọsọn̄ ye ami, edide usenubọk, uwemeyo, m̀mê mbubreyo, n̄kesitreke ndibọn̄ akam. Ndien mbon en̄wen ẹma ẹdiọk uwem ye ami ndien esịt ayat mi, mma nsidụk itie uken̄idem n̄kọbi usụn̄ nsịne do nnyụn̄ mbọn̄ akam.” Brọda nnyịn oro ama esitie n̄ko ekere uwụtn̄kpọ mme owo ke eset ye ke eyo nnyịn emi, emi ẹkeyọde ukọbọ. Oro ama an̄wam enye ọyọ ini ẹkekọbọde enye, onyụn̄ anam enye enyene emem emi Jesus ọkọdọhọde ke iyọnọ mme mbet imọ.​—John 14:27; 16:33.

13. Nso ikeme ndin̄wam nnyịn iyọ ke ini ẹsuade nnyịn?

¹³ Ima emi imade Jehovah ye nditọ-ete nnyịn okpon akan usua emi ẹsuade nnyịn. Jesus ama ama Ete esie ke ofụri esịt tutu esịm ini emi enye ọkọduọkde akpatre ibifịk. Enye ama ama mme ufan esie n̄ko. (John 13:1; 15:13) Edieke nnyịn n̄ko inamde n̄kpọ man ima Jehovah ye nditọ-ete nnyịn utọ ima oro, iyekeme ndiyọ ke ini ẹsuade nnyịn. Enye oro edisan̄a didie itịbe? Ẹyak ise uwụtn̄kpọ apostle Paul man ikụt ibọrọ mbụme oro.

14. Nso ikan̄wam Paul okûkpọn̄ Jehovah ini n̄kpa akadade enye ke iso?

¹⁴ Esisịt ini mbemiso ẹkewotde Paul, enye ama ewet leta ọnọ Timothy edima ufan esie ete: “Abasi ikọnọhọ nnyịn spirit ufep, edi ọkọnọ spirit odudu ye eke ima.” (2 Tim. 1:7) Nso ke ikọ Paul ọkọwọrọ? Ikọ esie ọkọwọrọ ke edieke Christian enen̄erede ama Jehovah, ke enye eyenyịme ndisọn̄ọ nda nyọ ọkpọsọn̄ ukọbọ. (2 Tim. 1:8) Imenịm ke ima emi Paul akamade Jehovah akan̄wam enye aka iso ọsọn̄ọ ada, okûtre ndinam n̄kpọ Abasi idem ke ini enye ọkọdiọn̄ọde ke ẹkeme ndiwot imọ.​—Utom 20:22-24.

15. Didie ke nditọ-ete nnyịn irenowo ye iban ke eyo nnyịn emi ẹwụt ke ima idem mmimọ ata ima? (Se ndise n̄ko.)

¹⁵ Imenen̄ede ima nditọ-ete nnyịn emi ẹsọn̄ọde ẹda ẹyọ ke ini ukọbọ. Ndusụk nditọ-ete nnyịn mfịn ẹnam n̄kpọ emi owụtde ke imenen̄ede ima nditọ-ete mmimọ idem ekpededi n̄kpọ oro ekeme ndisịn mmọ ke akamba mfịna, ukem nte Aquila ye Priscilla ẹkenamde n̄kpọ emi ekekemede ndida mmọ ibuot ke ntak Paul. (Rome 16:3, 4) Da Russia ke uwụtn̄kpọ. Ediwak nditọ-ete nnyịn ẹka ufọkesop man ẹkesọn̄ọ nditọ-ete mmọ emi ẹkemende ẹka do idem. Ini sista kiet emi ẹkemende ẹka do okokụtde nte ediwak nditọ-ete esie irenowo ye iban ẹdide ufọkesop, n̄kpọ oro ama enen̄ede otụk enye tutu ndusụk ini ebe enye ikemeke ndisioro uyo. Nte nditọ-ete esie ẹkemade enye ata ima ama ọsọn̄ọ enye idem ke ini enye ekenen̄erede oyom yak ẹsọn̄ọ imọ idem. Imekeme ndikop inemesịt sia ima emi imade Jehovah ye nditọ-ete nnyịn okpon akan usua emi ẹsuade nnyịn!

16. Nso ikanam apostle Peter ọdọhọ ke mbon emi ẹdiọkde uwem ye mmọ ke ntak emi mmọ ẹnamde n̄kpọ Jehovah ẹnyene ntak ndikop inemesịt? (1 Peter 4:14)

¹⁶ Imọdiọn̄ọ ke nnyịn ndisọn̄ọ nda nyọ ke ini ẹsuade nnyịn esinam Abasi enyịme nnyịn. (Kot 1 Peter 4:14.) Apostle Peter ọkọdọhọ ke mbon emi ẹyọde nte ẹdiọkde uwem ye mmọ ke ntak emi mmọ ẹnamde n̄kpọ Abasi ẹnyene ntak ndikop inemesịt. Anam didie edi ntre? Nte ẹdiọkde uwem ye nnyịn oro owụt ke spirit Abasi ‘odoro nnyịn ke idem.’ Peter ama ọdiọn̄ọ nte esitiede owo ke idem ke ini Abasi enyịmede owo, ye nte esitiede owo ke idem ke ini enye ọyọde ukọbọ. Esisịt ini ke Pentecost 33 eyo mme apostle ama ekebe, ẹma ẹdọn̄ mme bodisi temple emi ẹkedide mme Jew yak ẹkemụm Peter ye mme apostle eken ke ntak emi mmọ ẹkwọrọde ikọ. Edi Peter ama enyene uko ọdọhọ ke imọ idisụk ikwọkwọrọ ikọ. (Utom 5:24-29) Ẹma ẹmia enye ye mme apostle eken, edi kpa ye oro, mmọ iketreke ndikwọrọ ikọ. Mmọ ẹma ẹdara sia “ẹbatde ẹte mmọ ẹdot ndibọ esuene ke ntak enyịn̄ [Jesus].” Nnyịn n̄ko imekeme ndidat esịt ini isụk iyọde ukọbọ.​—Utom 5:40-42.

17. Nso ke Jesus ọkọdọhọ mme mbet esie okoneyo oro mbemiso ẹwotde enye?

¹⁷ Ke okoneyo oro mbemiso ẹkewotde Jesus, enye ama ọdọhọ mme mbet esie ete: “Owo eke amade mi, Ete mi ayama enye, ami nyonyụn̄ mma enye.” (John 14:21) Itetie ibet ini emi mme owo ẹdimade nnyịn ke ntak emi inamde n̄kpọ Jehovah, isuaha-sua nnyịn! (2 Thess. 1:6-8) Ke adan̄a-emi ini oro mîsịmke kan̄a, ẹyak ediwak ntak emi ẹnamde ikop inemesịt ke ini ẹsuade nnyịn ẹdọn̄ nnyịn esịt ẹnyụn̄ ẹsọn̄ọ nnyịn idem.