Emekeme Ndikpep Mme Owo N̄kpọ Yak Ọfọn Akan Nte Ekesikpepde

1. Nso ke ikpoyom ndikpep, ndien ntak-a? (2 Timothy 4:2) (Se ndise n̄ko.)

JESUS ọkọdọhọ mme mbet esie ete: “Ẹkenam mme owo . . . ẹdi mbet mi . . . ẹkpep mmọ ẹnam kpukpru n̄kpọ eke n̄ketemede mbufo.” (Matt. 28:19, 20) Ikọ Jesus oro owụt ke akpana kpukpru mme Christian ẹdi mme andikpep. Edi akpanikọ ke Jehovah esimen mbon oro “ẹnyenede eti esịt” adian ke idemesie, ndien ke mme angel ẹnyụn̄ ẹnyene ubọk ke ndinam nnyịn ikụt utọ mme owo oro. (Utom 13:48; John 6:44; Edi. 14:6) Kpa ye oro, ana isụk inam udeme nnyịn. Kere ban̄a uwụtn̄kpọ apostle Paul ye apostle Barnabas. Bible ọdọhọ ke ini mmọ ẹkekwọrọde ikọ ke synagogue ke Iconium, ke mmọ ẹma “ẹtịn̄ ikọ ke utọ usụn̄ oro anamde ata ediwak mme Jew ye mme Greek ẹkabade ẹdi mme andinịm ke akpanikọ.” (Utom 14:1) Imenịm ke Paul ye Barnabas ẹma ẹkpep ndida “usọ unọ ukpep” mmọ n̄kpep mme owo n̄kpọ. (Kot 2 Timothy 4:2.) Akpana kpukpru Christian ẹnam ukem oro.

2. Nso ikeme ndinam ndusụk Christian ẹkere ke mmimọ ikemeke ndikpep mme owo n̄kpọ yak ọfọn akan nte mmimọ ikesikpepde?

² Ndusụk owo ẹkeme ndikere ke mmimọ ikemeke ndikpep mme owo n̄kpọ yak ọfọn akan nte ikesikpepde sia mmọ ikenen̄ekede ika n̄wed mîdịghe ikemeke ndinen̄ede ntịn̄ ikọ yak an̄wan̄a mme owo. Ndusụk irenowo ke Bible ẹkenyụn̄ ẹkere ke mmimọ idikemeke ndinam se ẹkedọhọde mmimọ inam. (Ex. 4:10; Jer. 1:6) Mbon eken ẹkeme ndikere ke mmimọ ikemeke ndikpep mme owo n̄kpọ sia mmọ ikwe ibuot nte mbon en̄wen ẹkụtde. Edi imọdiọn̄ọ ke idịghe kpukpru mbon emi isobode mîdịghe itịn̄de ikọ inọ ẹdiyom ndikop eti mbụk. Ndien nnyịn ndifọn ke n̄kpọ ukpep owo n̄kpọ emi idịghe n̄kukụre ntak emi anamde mme owo ẹkop ukwọrọ-ikọ m̀mê ẹkûkop. Ima ineneme ke Jehovah ye mme angel ẹsikụt ẹte ke imokụt mbon emi ẹnyenede eti esịt. Kpa ye oro, iyom ndinam ofụri se ikemede man mme owo ẹma se ikwọrọde. Man ikeme ndinam oro, ibuotikọ emi ọmọn̄ eneme usụn̄ ita emi ikemede ndikpep owo n̄kpọ yak ọfọn akan nte ikesikpepde.

KERE BAN̄A MBON EMI ẸKPAN̄DE UTỌN̄ ẸKOP UKWỌRỌ-IKỌ FO

3. Nso ikan̄wam Jesus ekeme ndisịm esịt mbon emi ẹkekpan̄de utọn̄ ẹnọ enye?

³ Bible ọdọhọ ke Jesus ama “[ọfiọk] se isịnede owo ke esịt.” (John 2:25) Ikọ emi owụt ke Jesus ama ọdiọn̄ọ nte mme owo ẹkekerede n̄kpọ ye ntak emi mmọ ẹkenamde n̄kpọ. Jesus ama ekeme ndisịm esịt mbon emi ẹkekpan̄de utọn̄ ẹnọ enye sia enye ama ọdiọn̄ọ se mmọ ẹkeyomde. Jesus ama okụt ke ikpọ owo ido ukpono mme Jew ikekpepke mme owo oro Ikọ Abasi nte Jehovah okoyomde, ndien ke mme ido obio ye mme ibet owo emi ẹkemende ẹfịk mmọ ikedịghe ekpri. (Matt. 9:36; 23:4) Jesus ama eneme aban̄a mme n̄kpọ oro ke ukwọrọ-ikọ esie ke obot. Jesus ekesikpep mme owo mme n̄kpọ emi ẹkebehede mmọ. Ke ntak oro, ediwak owo ẹma ẹma ndikop ukwọrọ-ikọ esie.

4. Didie ke ikeme ndiwụt ke imekere iban̄a mme owo? (Se mme ndise n̄ko.)

⁴ Usụn̄ emi ikemede ndiwụt ke imekere iban̄a mbon emi isobode edi ndidomo ndidiọn̄ọ se ifịnade mmọ. Idụhe owo ndomokiet emi nnyịn ikwọrọde ikọ inọ emi idiọk ererimbot Satan emi mînamke enye enyene mfịna. Nnyịn nditi enye oro ekeme ndin̄wam nnyịn ikop mme owo mbọm ke efakutom nnyịn. Ke uwụtn̄kpọ, ekeme ndidi imokop se itịbede ndondo emi ke efakutom nnyịn, emi ekemede ndifịna mme owo. Ndi afịna mme ete ye eka ke n̄kpọ ekeme ndinam nditọ mmọ ke ufọkn̄wed? Ndi ọsọn̄ ndinyene utom ke edem mbufo? Domo ndikere nte uwem etiede ye mme owo ke “ndiọkeyo” emi, ndien mmọ inyeneke idotenyịn emi Bible ọn̄wọn̄ọde.​—2 Tim. 3:1; Isa. 65:13, 14.

5. Didie ke nte Jesus ekesikpepde mme owo n̄kpọ okokpụhọde ye nte mme Pharisee ẹkekpepde? (Matthew 11:28-30)

⁵ Jesus ama ekere aban̄a mbon emi ẹkekpan̄de utọn̄ ẹnọ enye ndien mmọ ẹma ẹnyụn̄ ẹkụt. Nte mmọ ẹkekụtde oro ekedi nte Jesus akanamde n̄kpọ ye mmọ. Jesus ikebietke mme Pharisee. Mme Pharisee ẹma ẹsise mme owo ke usụhọde ẹnyụn̄ ẹbat mmọ ke mbio! (Matt. 23:13; John 7:49) Edi Jesus ama ọfọn ido ye mme owo onyụn̄ okpono mmọ. Jesus ama enyene ‘ifụre ifụre ido onyụn̄ osụhọde idem,’ ndien oro ama esịne ke otu n̄kpọ emi akanamde enye edi eti andikpep. (Kot Matthew 11:28-30.) Akpana nnyịn n̄ko ifọn ido ye mbon emi ikwọrọde ikọ inọ inyụn̄ ikpono mmọ.

6. Didie ke ikeme ndifọn ido nnyụn̄ n̄kpono mbon emi mîkopke ukwọrọ-ikọ nnyịn m̀mê mbon emi ẹyomde nditre nnyịn ndikwọrọ ikọ?

⁶ Ndusụk owo isiyomke ndikop ukwọrọ-ikọ nnyịn mîdịghe ẹkam ẹkeme ndiyoyom nditre nnyịn ukwọrọ-ikọ. Ima ikụt utọ mbon oro, ikpanam didie n̄kpọ? Jesus ama ọdọhọ nnyịn yak iyọ ukọbọ, edi ikụreke ke oro. Enye ama ọdọhọ n̄ko ete: “Ẹnam ufọn ẹnọ mmọ eke ẹsuade mbufo,” “ẹdiọn̄ mmọ eke ẹsụn̄ide mbufo”; ama akam ọdọhọ ete: “Ẹbọn̄ akam ẹyom ufọn mmọ eke ẹsọn̄ọde mbufo enyịn.” (Luke 6:27, 28) Eyemem nnyịn utom ndinam se Jesus eketịn̄de oro edieke itide ke ekeme ndidi enyene ntak emi anamde mme owo ẹkûkop ukwọrọ-ikọ nnyịn. Edi imọdiọn̄ọ ke ndusụk owo ẹkokoi ẹyom nditre nnyịn ukwọrọ-ikọ. Edi ekeme ndidi ke eke ndusụk owo edi ke mmọ ẹnyene mfịna ke ufọk mîdịghe esịt etịmede mmọ, edi editịmede esịt mmọ oro inyeneke n̄kpọ ndomokiet ndinam ye nnyịn. Ekeme ndikam ndi esịt ama ayayat mmọ mbemiso ikade ufọk mmọ. Inamke n̄kpọ m̀mê ewe ke edi, yak inam item emi ọdọhọde ‘yak ikọ nnyịn enyene inem kpukpru ini, nte n̄kpọ eke ẹsịnde inụn̄, man ifiọk nte ikpọnọde owo kiet kiet ibọrọ.’ (Col. 4:6) Edieke ikopde mme owo mbọm inyụn̄ idomode ndidiọn̄ọ mfịna mmọ, nnyịn idisọpke iyat esịt mmọ mîkopke ukwọrọ-ikọ nnyịn. Imakam ikeme ndinen̄ede ndiọn̄ọ ndikpep mme owo n̄kpọ.

DA BIBLE KPEP MME OWO N̄KPỌ

7. Ini Jesus ekekpepde mme owo n̄kpọ, didie ke enye okowụt ke ida Ikọ Abasi inam oro? (John 7:14-16)

⁷ Jesus ikadaha ifiọk idemesie ikpep mme owo n̄kpọ, akada Ikọ Abasi ekpep. Ndien usụn̄ emi enye akadade Ikọ Abasi ekpep mme owo n̄kpọ ama anam yak Ikọ Abasi enen̄ede an̄wan̄a mme owo, mmọ ẹnyụn̄ ẹsọp ẹti se enye ekpepde mmọ. Bible ọdọhọ nnyịn ke Jesus ekekpep mme owo n̄kpọ “nte owo emi Abasi ọnọde odudu, inyụn̄ ikpepke nte mme scribe.” Enye oro ama anam yak “idem akpa” mme owo. (Mark 1:22; se se ẹwetde ẹban̄a “not as the scribes” ke itie Bible oro ke nwtsty.) Ekesidi mme scribe eyo Jesus ẹma ẹyom ndikpep mme owo n̄kpọ, mmọ ẹkot ẹto se mme rabbi emi ẹkenen̄erede ẹwọrọ etop ẹketịn̄de man ẹda oro ẹsọn̄ọ se mmọ ẹkpepde. Edi Jesus ikanamke ntre. Enye akada se enye ekekpepde oto N̄wed Abasi. Jesus edi Eyen Abasi, ndien mbemiso enye ekedide isọn̄ enye ama ododu ke heaven. Enye ọkpọkọdọhọ yak imọ imen kpukpru n̄kpọ emi imọ ikọdiọn̄ọde in̄wan̄a ifụk mbon emi ẹkekpan̄de utọn̄ ẹnọ enye ke idem onyụn̄ anam mmọ ẹkụt ke imọ imọdiọn̄ọ n̄kpọ eti-eti. Edi enye ikanamke ntre. Utu ke oro, enye akada Ikọ Abasi ekpep mmọ se Abasi okoyomde mmọ ẹnam. (Kot John 7:14-16.) Jesus ama enịm ata eti uwụtn̄kpọ ọnọ mme mbet esie.

8. Didie ke apostle Peter ekekpebe Jesus?

⁸ Mme mbet Jesus ẹma ẹda Ikọ Abasi ẹkpep mme owo n̄kpọ ukem nte Jesus akanamde. Ke uwụtn̄kpọ, kere se apostle Peter eketịn̄de ke Pentecost 33 eyo mme apostle. Enye ikakaha akamba ufọkn̄wed. Kpa ye oro, nte enye akadade N̄wed Abasi anam mme prọfesi emi Jesus okosude an̄wan̄a ama otụk mme owo. (Utom 2:14-37) Nso ikedi utịp? “Mbon emi ẹkenyịmede ikọ esie ke ofụri esịt ẹna baptism, ndien ke usen oro n̄kpọ nte ukpọn̄ tọsịn ita ẹdiana ye mmọ.”​—Utom 2:41.

9. Ntak emi ikpadade Ikọ Abasi ikpep mme owo n̄kpọ?

⁹ Bible ikpọn̄ ekeme ndinam isịm esịt mbon emi ikpepde n̄kpọ. (Heb. 4:12) Ntre ẹyak ida Bible ikpep mme owo n̄kpọ. Iyom ‘ndikwọrọ ikọ’ Abasi, idịghe ikọ idem nnyịn. (2 Tim. 4:2) Mme N̄ke 2:6 ọdọhọ ete: “Jehovah [ọnọ] ọniọn̄; ifiọk ye mbufiọk ẹnyụn̄ ẹto enye ke inua.” Ntre ima ida N̄wed Abasi ikpep mme owo n̄kpọ, Jehovah ke iyak etịn̄ ikọ oro. (Mal. 2:7) Iyom mme owo ẹdiọn̄ọ ke item emi odude ke Bible enen̄ede ọfọn akan item emi mme owo ẹkemede ndinọ. Spirit Abasi akan̄wam yak ẹwet Bible. Bible anam nnyịn ikeme ndifiọk se ikpanamde man inem Andikobot nnyịn esịt, ikop inem uwem, uwem nnyịn onyụn̄ enyene ibuot.​—2 Tim. 3:16, 17.

10. Nso ke ikeme ndinam man owo emi ikpepde Bible ọdiọn̄ọ ke se enye ekpepde oto Bible?

¹⁰ Nte osụk etịmde idem man ekekpep eyen ukpepn̄kpọ Bible fo n̄kpọ, yom nsio nsio usụn̄ emi edin̄wamde enye okụt ke se enye ekpepde oto Bible. Akpana eyen ukpepn̄kpọ Bible fo ọdiọn̄ọ ke kpa ye emi mme ndise ye mme vidio ẹkemede ndinam se ikpepde enen̄ede an̄wan̄a, ke Bible edi akpan n̄kpọ emi isidade ikpep n̄kpọ. Ntre, kot mme itie Bible emi ẹdin̄wamde eyen ukpepn̄kpọ fo okụt akpan n̄kpọ emi ekpepde, nyụn̄ n̄wam enye ekere aban̄a se enye ekemede ndikpep nto mme itie Bible oro. Ẹma ẹse mme ndise ye mme vidio, kụt ete ke aman̄wam eyen ukpepn̄kpọ Bible fo okụt mme item Bible emi mme ndise ye mme vidio oro ẹkpepde. Iyomke yak etịn̄ ediwak ikọ m̀mê okot ediwak itie Bible man enye okụt se isụk itịn̄de oro. Utu ke oro, nọ eyen ukpepn̄kpọ Bible fo ini yak enye ekere se mme itie Bible oro kiet kiet ẹwọrọde. Ndien edieke okụtde ke edi se ẹfiakde ẹkot itie Bible oro, ẹkot. Edieke inamde se itịn̄de oro, idịghe ukpepn̄kpọ n̄wed, ukpepn̄kpọ ndise, m̀mê ukpepn̄kpọ vidio ke inam. Inam ukpepn̄kpọ Bible.​—1 Cor. 2:13.

11-12. (a) Didie ke ikeme ndinyene ime ye mbon emi ikpepde Bible? (Utom 17:1-4) (Se ndise n̄ko.) (b) Ekeme ndidi nso ke ndusụk owo mîdiọn̄ọke iban̄a Bible, ndien didie ke ikeme ndin̄wam mmọ?

¹¹ Edieke edide enyene se isọn̄de eyen ukpepn̄kpọ Bible fo ndinịm, ti ke ana ọkwọrọ ikọ ye ime. Kpukpru owo isidiọn̄ọke n̄kpọ ukem ukem. Ndusụk ukpepn̄kpọ ẹkeme ndisọp n̄n̄wan̄a nnyịn, edi esida ini mbemiso an̄wan̄ade mbon en̄wen. Idịghe ini kiet m̀mê ikaba ke Paul ọkọkwọrọ ikọ ọnọ mme Jew emi ẹkedude ke Thessalonica, ada N̄wed Abasi ọkọk ibuot ye mmọ, mbemiso se enye ekekpepde akan̄wan̄ade ndusụk mmọ.​—Kot Utom 17:1-4.

¹² Usụn̄ en̄wen emi ikemede ndiwụt ke imenyene ime ye nditọ ukpepn̄kpọ Bible nnyịn edi nnyịn ndibụp mmọ mme mbụme ekem iyak mmọ ẹtịn̄ se isịnede mmọ ke esịt, inyụn̄ imụm idem ikama man nnyịn iditịn̄ ikọ awawak. Domo ndinen̄ede n̄kpan̄ utọn̄ ini mmọ ẹtịn̄de ikọ, nyụn̄ yak nte mmọ ẹkerede n̄kpọ an̄wan̄a fi. Ekem ẹkot ẹnyụn̄ ẹneme mme itie Bible emi ẹnyenede n̄kpọ ndinam ye se enye ekerede oro nyụn̄ n̄wam enye okụt se Abasi ekerede aban̄a n̄kpọ oro. Kere n̄ko ban̄a se iyomde nditịn̄ emi: Akananam ndusụk owo ikamake enyịn mmọ ikụt Bible inyụn̄ ifiọkke se isịnede ke Bible. Edieke owụtde mmọ Bible emi ẹmịn̄de-mịn̄, ekeme ndin̄wam mmọ. Emekeme ndinọ mmọ ekpri ediye n̄wed emi “Se Isịnede ke N̄wed Abasi” man an̄wam mmọ ẹkụt ke se idọn̄ọde ke Bible idịghe ekpri. Ekem emekeme ndin̄wam mmọ ẹkụt nte Bible ekemede ndin̄wam mmọ. Nte edinamde oro edi afo ndiwụt mmọ itie Bible kiet m̀mê iba ke ọyọhọ mbụme 15 man mmọ ẹkụt nte Bible ekemede ndin̄wam nnyịn ikop inemesịt. Se itịn̄de edi ke edieke owụtde nditọ ukpepn̄kpọ Bible fo utọ odudu emi Ikọ Abasi enyenede, se ekpepde eyetetịm an̄wan̄a mmọ.

NEN̄EDE TỊN̄ BAN̄A JEHOVAH

13. Ima ikpep mme owo Ikọ Abasi, anie ke ikpenen̄ede itịn̄ iban̄a? Nọ uwụtn̄kpọ.

¹³ Ima ikpep mme owo n̄kpọ, uduak nnyịn edi ndin̄wam mbon emi ikpepde n̄kpọ oro ẹdiọn̄ọ Jehovah ẹnyụn̄ ẹkpere enye. (Jas. 4:8) Ke ntak oro, imekeme ndimen utom emi inamde idomo ye se owo emi akamade utuenikan̄ ọnọ owo esinamde. Ke okoneyo, owo emi akamade utuenikan̄ ọnọ owo isinyanke ikan̄ oro ke idemesie, esikam anyan ọnọ owo emi oyomde n̄kpọ. Se ikponyụn̄ inamde edi oro ke ini ikpepde mme owo n̄kpọ. Iyom ndinen̄ede ntịn̄ mban̄a Jehovah, idịghe idem nnyịn.

14. Nso ke ikeme ndinam man in̄wam owo emi ikpepde Bible enem Jehovah esịt?

¹⁴ Ama ekpep eyen ukpepn̄kpọ Bible fo n̄kpọ, n̄wam yak ọdọdọn̄ enye ndinem Jehovah esịt. (N̄ke 27:11) Idịghe nte ke ẹdọhọ ke ekpep enye n̄kpọ n̄kukụre man enye anam se inende, okûnyụn̄ unam idiọkn̄kpọ, man akabade edi Ntiense Jehovah. Oyom owo emi afo ekpepde Bible okpụhọde n̄kpọ ke uwem esie man enem Jehovah esịt. Ke uwụtn̄kpọ, edieke edide ke enyene idiọk ido emi eyen ukpepn̄kpọ Bible fo osụk etịmede ndikan ubọk, bụp enye mme utọ mbụme nte: “Ntak emi Jehovah asuade utọ ido oro? Nso ikpanam Jehovah oyom fi etre ndinam n̄kpọ emi enemde fi? Didie ke Jehovah ndidọhọ fi etre ndinam n̄kpọ oro owụt ke enye ama fi?” Nte enen̄erede an̄wam eyen ukpepn̄kpọ Bible fo enen̄ede ekere aban̄a Jehovah, ntre ke enye edinen̄ede ikụt ke Jehovah edi utịbe utịbe Ete nnyịn. Ndien enye oro ayanam yak ọdọn̄ eyen ukpepn̄kpọ Bible fo ndinam se inemde Jehovah esịt.

KA ISO NAM N̄KPỌ MAN ỌDIỌN̄Ọ NDIKPEP OWO N̄KPỌ N̄KAN NTE EKESIKPEPDE

15. Nso ke ekeme ndinam man ọdiọn̄ọ nte ekpekpepde mme owo n̄kpọ akan nte ekesikpepde?

¹⁵ Emekeme ndibọn̄ akam ndọhọ Jehovah an̄wam fi ekere aban̄a mme n̄kpọ emi akpanade anam man etetịm ọdiọn̄ọ ndikpep mme owo n̄kpọ n̄kan nte ekpepde idaha-emi. (1 John 5:14) Ama ọbọn̄ akam ama, ana anam n̄kpọ aban̄a se ọbọn̄de akam eben̄e oro. Nte ekemede ndinam oro edi afo ndise nte Jehovah esikpepde nnyịn n̄kpọ ke mbono esop. Emekeme ndidọhọ mbon emi ẹnen̄erede ẹdiọn̄ọ ndikpep owo Bible ẹsan̄a ye afo yak ekekpep eyen ukpepn̄kpọ Bible fo n̄kpọ. Ekem afo ọdọhọ mmọ ẹdọhọ fi ebiet emi mmọ ẹkerede ke akpana anam ọfọn akan nte anamde oro. Ti ke afo emenen̄ede ọdiọn̄ọ n̄kpọ aban̄a ibuotikọ ẹkpepde do, edi eyen ukpepn̄kpọ Bible fo idiọn̄ọke. Nịm idemfo ke itie eyen ukpepn̄kpọ Bible fo oro, ekem n̄wam enye yak enye okụt ke etop emi ikwọrọde edi eti mbụk, idịghe n̄kpọ mbre. Enye oro ekeme ndinam yak enye etetịm ekpere Jehovah, onyụn̄ anam enye okop ata inemesịt.​—Ps. 1:1-3.

16. Edieke ikade iso inam n̄kpọ man itetịm idiọn̄ọ nte ikpepde mme owo n̄kpọ ikan nte ikesikpepde, nso ufọn ke ididia?

¹⁶ Kiet ke otu n̄kpọ emi esinamde ikop ata inemesịt edi nnyịn ndikpep mbon en̄wen mban̄a Jehovah. Eyenen̄ede edi se ikpepde mme owo n̄kpọ ke obufa ererimbot emi osụk edide ke ini iso. Ntre ima ikwọrọ eti mbụk inọ mme owo, ẹyak ika iso ikere iban̄a mbon emi ikwọrọde inọ, ika iso ida Ikọ Abasi ikpep mme owo n̄kpọ, inyụn̄ ika iso inen̄ede itịn̄ iban̄a Jehovah. Ima inam mme n̄kpọ oro, iyetetịm idiọn̄ọ ndikpep mme owo n̄kpọ ikan nte ikesikpepde akpa.