Ẹdara ke Jehovah Ẹnyụn̄ Ẹdat Esịt
EDIKỤRE akpan n̄kpọ ekededi uforo uforo kpukpru ini esidi ini idatesịt. Mme edinam ukụre ukpep oro ẹkenamde ke March 13, 1999, ke Itie Unọ Ukpep Enyọn̄-Ukpeme ke Patterson, New York, ekenen̄ede edi utọ ini oro ọnọ nditọ ufọkn̄wed 48 eke ọyọhọ otu 106 eke Ufọkn̄wed Enyọn̄-Ukpeme Ukpep Bible eke Gilead.
Ntọn̄ọikọ okotode Theodore Jaracz, owo Otu Ukara, andikụre ukpep eke ọyọhọ otu itiaba eke Gilead, onyụn̄ edide etieibuot okpokoro ndutịm ukụre ukpep, okowụhọ ke mme ikọ Psalm 32:11: “Mbufo nti owo, ẹdara Jehovah, ẹnyụn̄ ẹbre.” Ke anamde an̄wan̄a ntak emi okodotde kpukpru owo ndidat esịt ke edinam emi, enye ọkọdọhọ ete: “Edi ke ntak se Jehovah adade mbon oro esịt mmọ enende anam, esịnede nditọ ufọkn̄wed Gilead nnyịn, anam nnyịn idat esịt ke mme utọ edinam nte enye emi.” Ke adan̄aemi nditọ ufọkn̄wed ẹkenamde mme ndutịm man ẹdi Ufọkn̄wed Gilead ẹkenyụn̄ ẹsịn̄erede idemmọ ifịk ifịk man ẹdot kaban̄a utom isụn̄utom, Jehovah anam kpukpru n̄kpọ ẹkeme ndisịm utịt uforo uforo. (Mme N̄ke 21:5; 27:1) Brọda Jaracz ọkọsọn̄ọ etịn̄ ete ke oro edi ntak ‘ndidara ke Jehovah.’
Mbonubon ye isenowo nditọ ufọkn̄wed ẹmi ẹketode idụt 12 ẹdi man ẹdidụk edinam idatesịt emi ẹma ẹdu ke efe mbono Patterson. Nte mme andidụk 5,198—esịnede mbonubon Bethel ke Brooklyn, Patterson, ye Wallkill, ẹkekopde edinam emi ebe ke urụk ukopikọ ye vidio—ẹkebetde ndutịm oro ekenyenede nditiene, ama ana in̄wan̄în̄wan̄ nte ke akwa idatesịt ama odu.
Ẹteme Ẹte Ẹka Iso Ẹnyene Edu Idatesịt
Nte Brọda Jaracz okokụrede ntọn̄ọikọ esie, enye ama okot akpa ke otu mme etịn̄ikọ ition, ẹmi ẹketịmde item N̄wed Abasi oro ẹkamade nsịnudọn̄ ẹnọ mme andikụre ukpep Gilead ye kpukpru owo oro ẹkedụkde.
Akpa etịn̄ikọ ekedi William Malenfant, andikụre ukpep ke ọyọhọ otu 34 eke Gilead, idahaemi anamde utom nte andinọ un̄wam ke Kọmiti Unọ Ukpep eke Otu Ukara. Ke ebuana ye ibuotikọ esie “‘Kpukpru N̄kpọ’ Idịghe Ikpîkpu!” ọkọn̄ọde ke Ecclesiastes 1:2, enye ama obụp mbụme oro: “Ndi ikọ Solomon ekenen̄ede ọwọrọ ke kpukpru n̄kpọ edi ikpîkpu, ke ata ọyọhọ ọyọhọ usụn̄ifiọk ikọ oro?” Ibọrọ ekedi: “Baba. Enye okowụt nte ke mme edinam owo oro ẹfụmide uduak Abasi, mme ubọkọkọ oro ẹkpụhọrede ye uduak Abasi—kpukpru n̄kpọ oro ẹdi ikpîkpu.” Ke edide isio, ndituak ibuot nnọ ata Abasi, Jehovah, idịghe ikpîkpu; ndikpep Ikọ Abasi, kpa Bible, nnyụn̄ mmen enye n̄kpep mbon en̄wen inyụn̄ idịghe ikpîkpu. Abasi ifreke mme utọ ukeme oro mme asan̄autom esie ẹsịnde do. (Mme Hebrew 6:10) Ke akpanikọ, idem edieke afanikọn̄ ekpesịmde mbon oro ẹnyenede mfọn Abasi, “ẹyebọp uwem [mmọ] ẹsịn ke ebek uwem ye Jehovah.” (1 Samuel 25:29) Nso inem inem ekikere! Nditi n̄kpọ ẹmi ẹkeme ndin̄wam kpukpru mme andituak ibuot nnọ Jehovah ndika iso nnyene edu idatesịt.
John Barr, owo Otu Ukara, ama esịn udọn̄ ọnọ otu oro okụrede ukpep ke utịn̄ikọ esie oro “Nyene Idatesịt ke Utom Isụn̄utom Fo.” Enye ama owụt ete ke utom isụn̄utom edi n̄kpọ esidude Jehovah Abasi ke esịt kpukpru ini. “Enye edi akpan ikpehe ke ima oro Jehovah okowụtde ọnọ ubonowo. Enye ọkọnọ ikpọn̄îkpọn̄ edibon Eyen esie edi isọn̄ emi. Jesus ekedi n̄kponn̄kan isụn̄utom, kpa akakan isụn̄utom.” Ke adan̄aemi mme andikụre ukpep oro ẹkemede ndikere mban̄a mme ukpụhọde oro Jesus ekenyenede ndinam man okụt unen ke utom esie ke isọn̄, mme ufọn utom isụn̄utom Jesus ẹsụk ẹdodu ẹnọ kpukpru owo ẹmi ẹdidade mmọ ẹnam n̄kpọ nte ọfọnde. Emi edi koro, nte Brọda Barr okosiode owụt, Jesus ama adat esịt ke ndinam utom Abasi, enye ama onyụn̄ ama nditọ owo n̄ko. (Mme N̄ke 8:30, 31) Brọda Barr ama esịn udọn̄ ọnọ mme andikụre ukpep oro ete ẹsọn̄ọ ẹdu ke itieutom mmọ, idịghe nte ikpîkpu ediyọ n̄kpọ, edi koro mmọ ẹdatde esịt ndinam ntre. “Ẹbuọt idem ye Jehovah; enye idikpụhu mbufo,” ntre ke enye ekekpe ye otu oro.—Psalm 55:22.
“Ndisan̄a ke Enyịn̄ Jehovah ke Nsinsi” ekedi ibuotikọ emi etịn̄ikọ en̄wen, Lloyd Barry, owo Otu Ukara en̄wen, ekemekde. Sia ama akanam utom nte isụn̄utom ke se ibede isua 25 ke Japan ke okụrede ukpep ke ọyọhọ otu 11 eke Gilead, Brọda Barry ama obụk ndusụk ifiọkutom mme akpa isụn̄utom onyụn̄ obụk mme n̄kpọ-ata oro mmọ ẹkesobode. Nso eti item ke enye ekenyene ndinọ otu oro ẹkekụrede ukpep? “Ke akande kpukpru n̄kpọ, ẹsọn̄ọ ẹmụm idaha eke spirit mbufo ẹkama. N̄ko, ẹkpep usem ye ido. Ẹnyene ido mbubru. Ẹnyụn̄ ẹsọn̄ọ ẹyịre ke utom; ẹkûyak idem emem mbufo ẹkûnyụn̄ ẹkpa mba.” Brọda Barry ama asian mme andikụre ukpep oro ete ke mme itieutom isenidụt mmọ, mmọ ẹyesobo ye ediwak owo ẹmi ẹsan̄ade ke enyịn̄ nsio nsio abasi ye ndem, ndien enye ama eti mmọ aban̄a mme ikọ Micah: “Kpukpru mme idụt ẹyesan̄a ke enyịn̄ abasi mmọ; [nnyịn] iyonyụn̄ isan̄a ke enyịn̄ Jehovah Abasi nnyịn ke nsinsi-nsinsi.” (Micah 4:5) Uwụtn̄kpọ n̄kani isụn̄utom enen̄ede edi okopodudu n̄kpọ nsịnudọn̄ ọnọ kpukpru asan̄autom Abasi ndika iso nsan̄a ke enyịn̄ Jehovah nnyụn̄ nnam n̄kpọ esie ke edinam akpanikọ.
Owo en̄wen ke ndutịm ekedi Lawrence Bowen, andikpep ke Gilead. Ibuotikọ nneme esie ama edemede mbụme oro, “Nso ke Mbufo Ẹdidi?” Enye ama owụt ete ke edikụt unen ke utom Abasi ọkọn̄ọ ke mbuọtidem ye ibetedem ke Jehovah. Ọyọhọ mbuọtidem ke Jehovah ama anam Edidem Asa akan udịmekọn̄ mme asua ẹkedide owo miliọn kiet in̄wan̄în̄wan̄. Edi prọfet Azariah ama eti enye ufọn edika iso mberi edem ke Abasi: “Jehovah ada ye mbufo ke ini mbufo ẹdade ye enye.” (2 Chronicles 14:9-12; 15:1, 2) Sia enyịn̄ Abasi, Jehovah, ọnọde ekikere nte ke enye akabade edi se ededi oro oyomde man ọyọhọ uduak esie—edide oyom edi Andinọ, Andikpeme, m̀mê idem Andisobo—mme isụn̄utom oro ẹbuọtde idem ye Jehovah ẹmi ẹnyụn̄ ẹnamde n̄kpọ ke n̄kemuyo ye uduak esie ẹyekụt unen ke mme itieutom mmọ. (Exodus 3:14) “Ẹkûdede ẹfre,” ntem ke Brọda Bowen akada ekeberi, “nte ke adan̄a nte mbufo ẹnamde uduak Jehovah edi uduak mbufo, enye ayanam mbufo ẹkabade ẹdi se ededi oro oyomde man ẹnam utom mbufo.”
Akpatre etịn̄ikọ ke ikpehe edinam enye emi ekedi Wallace Liverance, akani isụn̄utom emi idahaemi edide esịn-owo-enyịn̄ ke ufọkn̄wed oro. Utịn̄ikọ esie, emi ibuotikọ edide “Ẹyak Ikọ Abasi Enyene Uwem Onyụn̄ Anam Utom ke Idem Mbufo,” okodụri ntịn̄enyịn owụt etop, m̀mê un̄wọn̄ọ, Abasi oro mîkemeke ndikpu, oro asan̄ade kpukpru ini aka utịt. (Mme Hebrew 4:12) Enye akara uwem mbon oro ẹyakde enye anam ntre. (1 Thessalonica 2:13) Didie ke ikeme ndinam ikọ oro enyene uwem onyụn̄ anam utom ke uwem nnyịn? Ebe ke ifịk ifịk ukpepn̄kpọ Bible. Brọda Liverance ama eti mme andikụre ukpep oro aban̄a mme edu ukpepn̄kpọ Bible oro ẹkekpepde ke Gilead oro ekesịnede edikot ye editat ifiọk ye ebuana Ikọ Abasi. Enye ama okot mme ikọ Albert Schroeder, owo Otu Ukara emi akanamde utom nte etieibuot okpokoro kọmiti oro ọkọtọn̄ọde Ufọkn̄wed Gilead ke se ikande isua 50 ẹmi ẹkebede: “Ebede ke ndida udọn̄ikọ, owo ekeme ndinyene ọyọhọ, nnennen, odudu eke spirit oro Abasi ọnọde ebe ke Ikọ esie.” Edikpep Bible ke usụn̄ emi anam Ikọ Abasi enyene uwem onyụn̄ anam utom.
Mme Idara Idara Ifiọkutom ye Mme Ndụn̄ọde
Ke etienede mme utịn̄ikọ ẹmi, ẹma ẹnọ otuowo ndusụk idara idara ifiọkutom otode nditọ ufọkn̄wed. Ke idak ndausụn̄ Mark Noumair, akani isụn̄utom, onyụn̄ edide andikpep ke Gilead idahaemi, otu nditọ ufọkn̄wed ẹma ẹbụk ẹnyụn̄ ẹnam ẹwụt nte mmọ ẹkedomode ndinọ ikọ ntiense ke nsio nsio idaha. Ndusụk ẹma ẹkeme nditọn̄ọ nnyụn̄ nnịm mme ukpepn̄kpọ Bible ye mme owo ke efakutom ebe ke ndikama enyịn nse mme idaha mmọ nnyụn̄ n̄kpan̄ utọn̄ ke se mmọ ẹtịn̄de onyụn̄ ebe ke ndiwụt ọkpọkpọ udọn̄. Ke ntem nditọ ufọkn̄wed oro ẹma ‘ẹtịm ẹkpeme idem mmọ, ye se mmọ ẹkpepde owo’ ẹnyụn̄ ẹnen̄ede ẹnyene udọn̄ ke ndin̄wam mbon en̄wen ẹnyene edinyan̄a.—1 Timothy 4:16.
Ẹma ẹnọ nsio nsio nti ekikere, ndien ediwak nditọete oro ẹnyenede ifiọk ẹmi ẹkebọde ukpep ke ufọkn̄wed mme andibuana ke kọmiti n̄kọk itieutom oro ẹnịmde ke Itie Unọ Ukpep Enyọn̄-Ukpeme ẹma ẹwụt idatesịt utom isụn̄utom n̄ko. Brọda Samuel Herd ye Robert Johnson eke ibuot itieutom ẹma ẹnam ufiop ufiop ndụn̄ọde ye mme andito n̄kọk itieutom N̄ka ke Bolivia, Zimbabwe, Nicaragua, Central African Republic, Dominican Republic, Papua New Guinea, ye Cameroon.
Ke etienede mme ifiọkutom ye mme ndụn̄ọde, Gerrit Lösch, andikụre ukpep ke ọyọhọ otu 41 eke Gilead, edide owo Otu Ukara idahaemi, ama ọnọ akpatre utịn̄ikọ ke ibuotikọ oro anamde owo ekere n̄kpọ “Nte Afo Edi ‘Owo Oro Ẹmade’?” Brọda Lösch ekebem iso eti mme andikụre ukpep oro nte ke mme owo ikamaha Jesus, kpa mfọnmma Eyen Abasi, edi ke “[ẹkese] enye ke ndek, ẹnyụn̄ ẹsịn enye.” (Isaiah 53:3) Ntre idịghe n̄kpọ n̄kpaidem nte ke ediwak ikpehe ke ererimbot, ẹse mme isụn̄utom nte mme owo ẹmi owo mîmaha mînyụn̄ idarake. Ke n̄kan̄ eken, ke anyan isua utom Daniel ke Babylon, Andibot ama ada angel okot Daniel utịm ikata “owo emi ẹnen̄erede ẹma.” (Daniel 9:23; 10:11, 19, NW) Nso ikanam Daniel etie ntre? Enye ikedehede ikpọn̄ mme edumbet Bible ke ini enye okokpụhọrede ada ekekem ye ido edinam ke Babylon; enye ama anam akpanikọ ke kpukpru usụn̄, idehede ida itie esie inam n̄kpọ kaban̄a ufọn idemesie; enye okonyụn̄ edi ifịk ifịk eyen ukpepn̄kpọ Ikọ Abasi. (Daniel 1:8, 9; 6:4; 9:2) Enye ama esibọn̄ akam n̄ko kpukpru ini ọnọ Jehovah onyụn̄ ọsọp ndinọ Abasi ubọn̄ kaban̄a se enye anamde. (Daniel 2:20) Ebede ke nditiene uwụtn̄kpọ Daniel, mme asan̄autom Abasi ẹkeme ndidi se ẹmade, inen̄ekede idi mbon ererimbot ndima, edi ndidi se Jehovah Abasi amade.
Man ẹda ndutịm emi ọnọde odudu ke n̄kan̄ eke spirit mi ẹkeberi, etieibuot okpokoro ama okot ndusụk telegram ye mme etop oro ẹketode ofụri ererimbot ẹdi. Ekem, mme ọdọ-ndọ 24 oro kiet kiet ẹma ẹbọ n̄weditoro mmọ, ndien ẹma ẹtọt mme idụt oro ẹkenọde mmọ ẹka. Ke akpatre, andida ke ibuot otu oro ama okot leta emi ẹkewetde ẹnọ Otu Ukara ye ubon Bethel, owụtde esịtekọm oro otu oro ẹkenyenede kaban̄a ukpepn̄kpọ oro ye ntịmidem oro mmọ ẹkebọde ke ọfiọn̄ ition oro ẹkebede.
Nte ndutịm oro ekesịmde utịt, ẹma ẹkeme ndikop ‘idara, ye ekọm’ nte otuowo oro ẹkenyọn̄ọde.—Nehemiah 12:27.
[Ekebe ke page 27]
Idaha Otu
Ibat idụt ẹtode: 10
Ibat idụt ẹnọde ẹka: 19
Ibat nditọ ufọkn̄wed: 48
Ibat mme ọdọ ndọ: 24
Isua emana ke ẹbaharede ukem ukem: 33
Isua ẹdude ke akpanikọ ke ẹbaharede ukem ukem: 16
Isua ẹdude ke utom uyọhọ ini ke ẹbaharede ukem ukem: 13
[Ndise ke page 25]
Ọyọhọ Otu 106 Oro Ẹkụrede Ukpep ke Ufọkn̄wed Enyọn̄-Ukpeme Ukpep Bible eke Gilead
Ke udịm enyịn̄ ẹdude ke idak, ẹtọn̄ọ ke udịm iso ẹnọ nọmba ẹka edem, ẹnyụn̄ ẹtọn̄ọ ke ufien ẹwet enyịn̄ ẹka nnasia ke udịm kiet kiet.
(1) Deakin, D.; Puopolo, M.; Laguna, M.; Davault, S.; Dominguez, E.; Burke, J. (2) Gauter, S.; Vazquez, W.; Seabrook, A.; Mosca, A.; Helly, L.; Breward, L. (3) Brandon, T.; Olivares, N.; Coleman, D.; Scott, V.; Petersen, L.; McLeod, K. (4) McLeod, J.; Thompson, J.; Luberisse, F.; Speta, B.; Lehtimäki, M.; Laguna, J. (5) Gauter, U.; Dominguez, R.; Helly, F.; Smith, M.; Beyer, D.; Mosca, A. (6) Scott, K.; Seabrook, V.; Speta, R.; Coleman, R.; Breward, L.; Davault, W. (7) Smith, D.; Lehtimäki, T.; Petersen, P.; Thompson, G.; Vazquez, R.; Beyer, A. (8) Luberisse, M.; Deakin, C.; Brandon, D.; Puopolo, D.; Olivares, O.; Burke, S.