To ke Ikpọ N̄kokon̄ Ufọk Ikpọ Obio sịm Wilderness Oro Eto Mîdụhe—Ẹka Ẹbịne Mme Owo
EDỊM m̀mê snow m̀mê edịmitiat m̀mê mme wolf m̀mê mme ekpe ikpọ obot m̀mê usua ke efakutom ikemeke ndinam enyene-iwụk edu mmọ emem. Ye ndyọ ndyọ usọp, mmọ ẹma ẹfrọ ẹbe kilomita 3,000, ẹbede an̄wan̄wa ebiet emi eto mîdụhe, mme akpa emi mmọn̄ etịmerede, ye ikpọ ebeden̄ ndida usọp usọp leta n̄ka Edem Usoputịn Mbenesụk. Mmọ ẹkedi mmanie?
Mmọ ẹkedi uko uko n̄kparawa mme awat enan̄-mbakara ẹmi ẹkesidade leta ẹkenọ.a Nso ikedemede utọ ifịk ifịk edu oro ke idem n̄kparawa ẹmi? Eyedi n̄kpọ-ata, edinam nduaidem, ye uyụhọ otode edida leta n̄kọnọ. Nte enemde, andiwat kiet kiet ama esisịn Bible ke ekpat edem enan̄ esie ọkọrọ ye leta oro ekedide ebeiso n̄kpọ.
Ke se ikande isua ikie ke ukperedem, enyene-iwụk edu oro okponde akan, ifiopesịt, ye utuakibuot ama owụt idem ke idem ifịk ifịk mme anditan̄a Obio Ubọn̄ ẹbede 113,000 ke ofụri Canada. Nso idi n̄kpọ oro onụkde mmọ? Ima ẹnyenede ẹnọ Abasi ye mbọhọidụn̄ onụk mmọ ndisuan akpanikọ Obio Ubọn̄ ebe ke mme n̄wed ye ke ikọ inua. Ọnọ-uwem akpanikọ emi etịm edi usọp usọp n̄kpọ akan leta ekededi oro mme awat enan̄-mbakara ẹmi ẹkesidade leta ẹkenọ ẹkesinọde. Ih, enye edi ọsọn̄urua etop Obio Ubọn̄ eke Edisana Bible, kpa n̄wed emi ẹkesikụtde ke mme ekpat edem enan̄ mme awat enan̄-mbakara ẹmi ẹkesidade leta ẹkenọ.—Mme N̄ke 2:21, 22; Isaiah 2:2-4; 61:2; Matthew 22:37-39; 24:14.
Ima Ẹnyenede ẹnọ Jehovah ye Mme Owo Onụk
Mme Ntiense Jehovah ẹma ndinyene nneme ye mme owo mban̄a Obio Ubọn̄. Afo oyokụt mmọ ẹnamde ntre ke ikpọ n̄kokon̄ ufọk ke ikpọ obio, ke n̄kpri obio nsannsan ikpehe oro eto mîdụhe, ke mme an̄wambehe ubomofụm, ke mme efak ye mme an̄wan̄wa ebiet efen, ye ke urụk ukopikọ. Ntak edide ke utọ nsio nsio ebiet ntre?
Mme ukpụhọde ke usụn̄ udu uwem emi mme idaha ndutịm uforo ye n̄kọri ke ibat owo ẹdade ẹdi ẹnam edi enyene-ndịk n̄kpọ-ata ndikụt mme owo ke ufọk. Ke ediwak idaha, ebe ye n̄wan ẹsinam utom ndise mban̄a mme akpan n̄kpọ udu uwem ubon, ediwak ini ẹfụmide mme udọn̄ n̄kpọ eke spirit. Ke ufọt mme utọ mfịghe ye nsịn̄ede oro, mmọ ke mbrenyịn ẹyom inem inem etop idotenyịn. Mme Ntiense Jehovah ẹnam n̄kpọ ẹban̄a oro ke inemesịt. Ke ẹnamde n̄kpọ ke mbufiọk ye mfọnido, mmọ ẹsinam mme ifet ẹdu ndida eti mbụk nsọk kpukpru orụk owo ke inem inem usụn̄ oro anamde owo ekere n̄kpọ.—1 Timothy 2:3, 4.
Ke Mme Usem Efen: Ke ini Jesus eketemede mme anditiene enye ete ‘ẹka ẹkenam mme mbet,’ enye ama ayak ufan̄ odu ọnọ edinam usio-ukot ye ubiere ke ndida etop idotenyịn nsọk mme owo eke kpukpru usem. (Matthew 28:19) Nte edide ke ediwak idụt, Canada amakabade edi idụt emi enyenede nsio nsio ido edinam ye usem, ndien ediwak mme anditan̄a Obio Ubọn̄ ẹma ẹkpụhọ ẹda ekekem ebe ke ndikpep mbufa usem.
Ke uwụtn̄kpọ, n̄wan ye ebe, ẹmi ẹdide mme asan̄autom uyọhọ ini ke Edmonton, Alberta, ẹma ẹkụt ufọn oro odude ke obio mmọ ndisịm mme owo ẹmi ẹsemde usem Mandarin Chinese. Akpa, nte ededi, ama oyom ebe ye n̄wan emi ẹkpep usem oro, ntre mmọ ẹma ẹsobo ye eyen ufọkn̄wed ntaifiọk kiet emi ekesemde usem Mandarin. Enye ama enyịme ndikpep mmọ usem oro ndien ke ukem ini oro ekpep mme akpanikọ Bible oto mmọ. Nso eti idaha ke emi ekedi ntem! Ke ufan̄ ọfiọn̄ 24 mme ifịk ifịk owo iba ẹmi ẹtan̄ade Obio Ubọn̄ mi ẹma ẹdot ndikpep owo n̄kpọ ke usem Mandarin. Ke ukem ini oro, andikpep/eyen ukpepn̄kpọ mmọ ama odot ndina baptism eke Christian.
Ẹmedara mme ukem ifiọkutom oro ke ikpọ obio efen nte mme anditan̄a Obio Ubọn̄, emi ima onụkde, ẹkpepde mme utọ usem nte Polish, Russian, ye Vietnamese.
Ke Usụn̄: Ukem nte mme awat enan̄-mbakara oro ẹkesidade leta ẹkenọ eke isua ikie emi ekebede, oro ẹkesiwatde ikpọn̄, ndusụk mme anditan̄a Obio Ubọn̄ ke esịt esịt British Columbia ẹdi mme awat-ikpọn̄. Mmọ ẹbiat ekese ini mmọ ke utom idịbi udia ẹwatde mme okopodudu moto umen eto ẹbe ke ikọt ẹka itie usiaketo. Emi esiyom ẹnyene nneme kpukpru ini ye mme awat o-moto mbiomo efen ebe ke radio CB (citizens band), ẹnemede ẹban̄a nte moto ẹwakde ke usụn̄ ye mme n̄kpọndịk ke usụn̄.
Ye mbufiọk, mme anditan̄a Obio Ubọn̄ ẹmi ẹsida mme radio CB mmọ ẹnam n̄kpọ ke n̄wọrọnda usụn̄. Mmọ ẹsitọn̄ọ nneme ke CB ebe ke ndisiak mme n̄kpọntịbe eke ndondo emi. Ekem mmọ ke mbufiọk ẹyetịn̄ ẹban̄a Bible. Ke idaha kiet ekemmọ awat o-moto mbiomo ama enyịme se Bible etịn̄de aban̄a idotenyịn mme akpan̄kpa. (John 5:28, 29; Utom 24:15) N̄kpa ekemmọ awat o-moto ke mbabuat n̄kpọntịbe ke ọkpọusụn̄ ama afịna enye ntotụn̄ọ ntotụn̄ọ. Enye ye esịtekọm ama enyịme ukpepn̄kpọ Bible ndien idahaemi ẹkeme ndikop nte enye atan̄ade eti mbụk ọnọ ekemmọ mbonutom ye mme ufan. Ke adianade do, ke idatesịt esie, ẹma ẹtọn̄ọ ukpepn̄kpọ Bible ye n̄wan ufan esie oro akakpade. Nso utịp ke edi ntem ndinam usio-ukot ndinọ ọnọ-uwem etop akpanikọ ke esen esen usụn̄ emi!
Ke Ofụm: Ke ini edide edisịm edinọ ọsọn̄urua etop akpanikọ, mme ifịk ifịk anditan̄a Obio Ubọn̄ ẹsika ebiet emi mme owo ẹdude, ẹsan̄ade ke n̄kpri ubomofụm ‘ẹdụk ke mme obio-in̄wan̄.’ (Matthew 10:11, 12) Esisịt ini emi ekebede, otu ubomofụm iba, emi ifịk ndikwọrọ eti mbụk okonụkde ndien ke ọkpọkpọ okụk mmọ, ẹma ẹfe ẹka ndisobo ye mme owo oro ẹkedude nsannsan ke ntatara ikpehe wilderness oro eto mîdụhe. Otu ubomofụm kiet kiet ama efe ke n̄kpọ nte kilomita 3,000 onyụn̄ ọduọ ke nsio nsio obio 14, odụkde esịm kilomita 250 ke Arctic Circle. Mme anditan̄a oro mîkpaha mba mi ẹma ẹka iso ke ofụri usen itiaba ndisịm mme owo ẹmi anyan usụn̄ akabaharede.
Ndien ndi kpukpru oro ama odot? Kam kere ban̄a eti utịp emi etop Bible ekenyenede ke idem n̄kpri obio ẹmi. Mme asan̄autom ẹmi ẹkekade do ẹma ẹn̄wam ndiyụhọ akpan udọn̄ eke spirit ke ini mmọ ẹketịn̄de ẹban̄a uduak Jehovah aban̄ade paradise isọn̄ ke n̄kpet n̄kpet ini iso. (Matthew 5:3) Anyan ini ke mme akama etop oro ẹma ẹkenyọn̄ọ, mbon esịt akpanikọ ke n̄kpri obio oro ẹma ẹkeme ndikot nto Bible ye mme n̄wed un̄wam ukpep Bible 542 ye magazine 3,000 oro ẹkedọn̄de mmọ ke ubọk.—Men Utom 12:24 domo.
Ke Urụk Ukopikọ: Ediwak tọsịn mme odụn̄ ikpọ obio ẹdụn̄ ke ikpọ n̄kokon̄ ufọkidụn̄ oro ẹsịnde okopodudu ukwak ukpeme. Idem kpa ye oro, mme anditan̄a Obio Ubọn̄ oro ẹma ẹkeyak idem ẹnọ ẹka iso ye ifịk ye mbufiọk. Didie ke mmọ ẹkeme ndika ke ọtọ oro mme owo ẹmi ẹdude? Ke adan̄aemi ẹmade edisobo iso ye iso ẹkan, ediwak ini ẹsida ndutịm unyene nneme oro ẹnịmde ke barakọn̄ ufọkidụn̄ oro ẹnam n̄kpọ ke usụn̄ okụtde unen. Ke ini owo mîkemeke ndinam emi, mmọ ẹsiyak nnuenubọk mmọ ẹnam utom, ẹnọde mme owo ikot ke urụk ukopikọ.
Usenubọk usen kiet akanian̄wan kiet ama ọbọrọ ikot urụk ukopikọ esie. Ke ibio ibio ekọm mfọnido ama okokụre, ẹma ẹbụp enye m̀mê enye ekere ke ini oyodu emi mme owo ẹdikemede ndisan̄a ifụre ifụre ke mme efak ke okoneyo. Ẹma ẹkot N̄wed Abasi ndinam enye enịm nte ke emem oyodu barasuene ke ini iso. (Psalm 37:10, 11; Daniel 2:44; Matthew 6:9, 10) Enye ama enyịme nneme urụk ukopikọ ke urua oro eketienede ke ukem ini oro ndineme ntak emi nnyịn ikemede ndinịm mme un̄wọn̄ọ Abasi ke akpanikọ. Ke ọfiọn̄ kiet ama ekebe nte ẹkenịm ukpepn̄kpọ Bible ke urụk ukopikọ, ẹkot mme ikpehe ekikere ẹto n̄wed un̄wam ukpep Bible ẹnyụn̄ ẹbụp mme mbụme oro ẹdotde, n̄wan oro ama ọkọm anditan̄a Obio Ubọn̄ oro ke ndisinyene ata ediwak nsio nsio ibuot nneme kpukpru urua. Ama edikem ini nditịn̄ mban̄a n̄wed ukpepn̄kpọ oro nnyụn̄ nnọ enye ọkpọkpọ eke esie. Ẹma ẹnam ndutịm adan̄aoro mmọ mbiba ndisobo ye kiet eken. Ke akpanikọ, Mme Ntiense Jehovah ẹmewụt ima oro mmọ ẹnyenede ẹnọ mme owo, ndien mme owo ke ẹnam n̄kpọ ẹban̄a, ẹfiọkde ẹte ke Jehovah odu ye mme Christian ọkwọrọikọ ẹmi.—Men 1 Corinth 14:25 domo.
Ebe ke Mme N̄wed: Mme anditan̄a Obio Ubọn̄ ke mbahade obio ukara Quebec oro ekese owo ẹsemde French ke ẹka ebiet mme owo ẹdude n̄ko. Asan̄autom kiet oro asan̄ade-san̄a ọkọdọhọ ete: “Ke ediwak isua eketie nditọete ke idem nte ke mmimọ idikemeke ndinam n̄kpọ ndomokiet ke ntak ikan̄ ikan̄ ukọbọ otode ufọkabasi. Edi ebede ke ifịk ifịk utom nditọete ye mmọ ndika ndien ndien, Bible, emi ekekperede ndidi n̄wed oro owo mîdiọn̄ọke onyụn̄ edide se ibat ibat owo kpọt ẹkotde, idahaemi enyene itie ke ata ediwak ufọk.”
Ẹmenyene mme utịp oro ẹduaide owo idem nte mbufa mme ọkwọrọikọ ẹtode kpukpru ikpehe n̄kaowo ke Quebec ẹwọrọ ẹdi, esịnede n̄ka mme ọfiọk ibọkusọbọ. Oro edi ntre aban̄a dọkta kiet. N̄wan esie, emi ke idemesie edide anditan̄a Obio Ubọn̄, ama esineme idotenyịn Bible ndien ndien ye enye. Ebiowo kiet ke esop emi odude ke edidemede ama anam usio-ukot ndikot dọkta oro edi mbono esop ke ini emi ẹkekpepde ediye uduot ekpri n̄wed oro How Can Blood Save Your Life? Enye ama edi onyụn̄ editiene abuana. Ke uduot ukpepn̄kpọ ye mme ntotụn̄ọ nneme eke spirit oro otụkde, enye ama enyịme ọkpọkpọ ukpepn̄kpọ Bible esie. Idahaemi enye n̄ko edi anditan̄a Obio Ubọn̄.
Edida mme magazine nnam n̄kpọ ke usụn̄ okụtde unen emenyene akamba udeme ke ndidụri mme owo n̄ka Bible. Owo ifiọkke m̀mê ewe ibuotikọ edinyene odudu ke ndidụri owo n̄ka akpanikọ. Anditan̄a Obio Ubọn̄ kiet ama ọkpọn̄ nsiondi Awake! ọnọ mbọhọidụn̄ kiet emi mîkamaha ndikpan̄ utọn̄ ke etop oro edi emi ekenyenede udọn̄ aban̄a n̄kpri unam. Foto oro odude ke ibuotikọ Awake! eke November 22, 1992, “Chagas Disease—A Kiss of Death” ama edemede enye udọn̄. Ke se enye okokotde otụkde, enye ama oyom mme magazine efen efen. Ẹma ẹtọn̄ọ ukpepn̄kpọ Bible, ndien ke ufan̄ ọfiọn̄ itiokiet enye ama ọnọ mbon efen ikọ ntiense.
Ke Mme An̄wan̄wa Ebiet: Ibet Canada enyịme ifụre utịn̄ikọ ke mme an̄wan̄wa ebiet, utọ nte mme itiembehe ubomofụm. Ke Itiembehe Ubomofụm Ofụri Idụt eke Halifax, mme anditan̄a Obio Ubọn̄ ẹsisan̄a ẹkpere mme akaisan̄ ke mbufiọk mbemiso isan̄ ọtọn̄ọde, ẹbuande mmọ ke nneme. Ẹsikama mme ekemini mbụme ndausụn̄ ndida nneme n̄ka Bible. Sia mmọ ẹsikamade Bible ye mme n̄wed udomo ekpatọfọn̄, mmọ ẹsikeme ndinam n̄kpọ mban̄a mme udọn̄ eke spirit. Mme asiak owo idem, ntaifiọk, mme lọya, mme awat ubomofụm, mme ọkwọrọ ederi, mme bodisi, mme awat a-taxi, mme ọdiọn̄ ukwakutom, mme andikpep, ikpọ mbonekọn̄, ye mme ebre mbre ukara ẹtode mme esenidụt ẹdu ke otu mbon oro ẹkopde etop Obio Ubọn̄ ke usụn̄ emi ẹnyụn̄ ẹmende n̄kpasịp akpanikọ ẹka man ẹkekọri ke anyan ebiet.—Colossae 1:6.
Tụhi-tụhi usenubọk kiet ke an̄wambehe ubomofụm, eren kiet ama ọbọ mme magazine Enyọn̄-Ukpeme ye Awake! Enye ndien ama etịn̄ ke ifụre ifụre, sụn̄sụn̄ uyo ete: “Baba, idịghe Mme Ntiense Jehovah!” Ntak emi enye akanamde n̄kpọ ntre? Eren oro ekedi enyene-ifịk owo Muslim emi okosụk ọbọn̄de akam ke ufọkakam itiembehe ubomofụm oro. Enye ekesiben̄e Abasi ete owụt imọ ọniọn̄, ikike, ye akpanikọ. Ekikere oro nte ke Mme Ntiense Jehovah ekedi usọp usọp ibọrọ akam esie ama akam akpa enye idem.
Ke akpanikọ, mme uko uko anditan̄a Obio Ubọn̄ ke Canada iyakke n̄kpọ ndomokiet ọbiọn̄ọ mmọ ndinọ ọsọn̄urua etop Obio Ubọn̄. Mmọ iyakke mme esen usem, n̄kpotụk n̄kpotụk usụn̄ oro ẹyọhọde ye mbat, n̄kpri obio oro ẹdude nsannsan, m̀mê ikpọ ufọkidụn̄ ikpọ obio oro ẹnyenede n̄kpọsọn̄ ukpeme ẹbiọn̄ọ mmọ. Mmọ ẹbiere ndinọ mbon nti esịt oro ẹyomde akpanikọ ọnọ-uwem etop Abasi. Adianade ye ekemmọ mbonutom eke otu nditọete ofụri ererimbot mmọ, mmọ ye unana ibụk ẹnam ewụhọ Jesus oro nte ‘ẹka ẹkenam mme mbet.’—Matthew 28:19.
[Mme Ikọ idakisọn̄]
a Mme awat enan̄-mbakara ẹmi ẹkesidade leta ẹkenọ ekedi ndutịm usuanetop ke United States oro okodude ekpri ini ke ọfiọn̄ 16 ọtọn̄ọde ke 1860 esịm 1861.
[Ekebe ke page 27]
Mme Anditan̄a Obio Ubọn̄ Oro Ẹkụtde Unen Ẹsida Urụk Ukopikọ Ẹnam N̄kpọ
Ndusụk owo ẹsidọhọ ete: “Mmọkọm-o. Ami n̄kere [siak enyịn̄]. Nnyene ibio ibio nneme ye mme owo ke ufọk mbufo emi mban̄a nte ẹkemede ndinyene emem. Nte afo emekere ke emem oyodu ke ofụri ererimbot tutu amama? [Bet ibọrọ.] Man ekikere fo ana sụn̄, ami nnamke ndụn̄ọde nnyụn̄ nyamke n̄kpọ ndomokiet. Utu ke oro, mbuana ekikere otode Edisana N̄wed Abasi nte ke Abasi ke akpanikọ ayada emem edi.” Ekem nneme oro ekeme ndika iso ye ibio ibio nneme N̄wed Abasi.
Mbon efen ẹsidọhọ: “Mmọkọm-o. Ami n̄kere [siak enyịn̄]. Ami ndi anamutom unyịmesịt ke n̄kann̄kụk mbufo. Ami mbọ mme ekikere nto mme owo ẹmi ẹdụn̄de ke ufọk mbufo emi. Ediwak owo ẹtịmede esịt ẹban̄a ọkpọkpọ ifụre ke ẹkerede ẹban̄a n̄kọri ke afai ye ubiatibet ke n̄kann̄kụk nnyịn. Nte emi edi n̄kpọ oro ebehede fi? [Bet ibọrọ.] Nte afo emekere ke ini oyodu tutu amama emi ofụri ererimbot edidude ke ifụre?” Bet ibọrọ, ndien ka iso ye etop N̄wed Abasi.