Edidianakiet Ererimbot—Enye Edisan̄a Didie Edidu?
UKEM nte ufọk oro owụrede emi mme andidụn̄ oro mînọhọ ntịn̄enyịn ẹbiatde idiọk idiọk, editịm n̄kpọ ererimbot oro odude ke emi ọfọn ke n̄kpọ kiet kpọt—edisobo mfep nnyụn̄ n̄wụk efen. Emi idịghe sụk eyịghe eyịghe ekikere efen eke mme atan̄a nsobo. Nte Bible etịn̄de, enye edi n̄kukụre ekikere oro edide ata idem n̄kpọ. Ntak-a?
Itiat idakisọn̄ ndutịm ererimbot oro odude ke emi ifọnke. Ofụri ndutịm ọyọhọ ye ebu ye ufiak. Ukwak oro ẹdade ẹbọp ata n̄karafan̄. Ibibene oro omụmde enye akama isọn̄ke idem. Ọkọm ke ọtọ etehede. Esan̄ ukwak mmọn̄ ẹdụt. Ukwak unọ ikan̄ abiara onyụn̄ akama n̄kpọndịk. Mme andidụn̄ ẹn̄wana ke ubọk ke ubọk ẹnyụn̄ ẹbiat ofụri ufọk oro ke idiọk usụn̄. Ofụri ufọk ye n̄kann̄kụk esie ọyọhọ ye n̄ken̄ onyụn̄ edi n̄kpọndịk ọnọ uwem.
‘Ndiyọrọ ke Mben Udi’
Ke ntak n̄kaiso en̄wan ukaraidem, idiọkitọn̄, nyomikọ, ye ọkpọsọn̄ usua ke ntak ekpụk ye orụk, “ofụri ekpụk ubonowo,” nte Gwynne Dyer esịnde enye, “ke ọyọrọ ke mben udi.” Ke ofụri ererimbot, esisịt ibat owo ẹmi ẹnyenede iwụk—mme n̄ka uyom ufọn obio, mbon en̄wan uyom ifụre, otu mme abiatibet, nta mbon edinam oyomonsia, ye mbon efen—ẹbịne mme ibụk ibụk uduak mmọ onyụn̄ ekpere nditie nte ẹkeme ndibiat mme ukeme ekededi oro ẹsịnde ndinyene emem ke ererimbot nte ẹmama. Nte mme odụn̄ ufọk oro ẹdide mme abiat n̄kpọ, mmọ ẹkeme ndinam uwem odorode owo en̄wen ekededi.
Nte ededi, nte ekemde ye ediwak mme etịn̄ikọ mban̄a n̄kpọ, idịghe mme otu mbon nnyịmeke m̀mê mbon nsọn̄ibuot kpọt ẹbiọn̄ọ edidianakiet ererimbot. N̄kponn̄kan n̄kpọ ubiọn̄ọ edi idụt ye ukaraidem ke idemesie. Mme idụt ukaraidem, nte ewet n̄kpọ mban̄a ekọn̄ oro S. B. Payne, Jr. ọdọhọde, ẹdu ke “idaha ndutịme ofụri ererimbot.” Mmọ ẹnam se ededi oro edide ke ufọn idụt mmọ, idọn̄ke enyịn iban̄a mbon efen. Nte utịp, ke ofụri mbụk “owo [akara] owo tutu ọnọ owo unan.” (NW)—Ecclesiastes 8:9.
Edi akpanikọ, ukara ndusụk idụt ẹnyene ndusụk udomo unen ke ndin̄wana ye ukwan̄ikpe ye ufịk ke idụt mmọ ndien, ke ndusụk udomo, ke udomo ofụri ererimbot. Mmọ ẹnyene ndusụk udomo edidianakiet ofụri ererimbot ke ini ke ini. Edi idem ke ini ndusụk idụt ẹdianade kiet ndin̄wana ye idụt nyomikọ, eyịghe esiwak ndidu nte ke mmọ ẹnam emi kaban̄a ibụk ibụk udọn̄ utu ke ntak ata udọn̄ unana ibụk. Ata idem n̄kpọ edi nte ke mme ukara owo inyeneke ntatara, usọbọ oro ebịghide inọ unana edidianakiet ererimbot. Gwynne Dyer owụt ete: “Ekikere oro nte ke kpukpru idụt ererimbot ẹyediana kiet ke ndikpan m̀mê ndinọ ufen kaban̄a nyomikọ otode ndusụk idụt nda-ke-idem enem nditetịn̄, edi mmanie ẹbiere enye emi edide oyom ikọ, ndien anie edise aban̄a ubiatokụk ye uwem mme owo oro ẹditakde man ẹnam enye etre?”
Edi akpanikọ, idụt kiet ekededi ekeme ndiyom ikọ ye idụt efen n̄kukụre ke ini ediwak mbio obio esie mîkpanke nyomikọ oro. Mbụk owụt ndien ndien nte ke ikam idịghe ke ndusụk “idụt nda-ke-idem” ke mbio obio ẹsinọ mme adausụn̄ mmọ ibetedem, ke eti m̀mê ke idiọk. Ke akpanikọ, ata ediwak mme andidụn̄ isọn̄ ẹmenam emi. Mmọ nnan nnan ẹmetiene “mme nsu, abian̄a abian̄a un̄wọn̄ọ ye nsunsu ekikere,” nte magazine Time esịnde enye, ẹmi ẹtode udịm udịm mme adaiso ukaraidem ye ido ukpono.
Ufreidụt emedemede udọn̄ mbon eti ibuot ye mme enyene esịtmbọm onyụn̄ anam mmọ ẹnam n̄kpọ ye iren, iban, ye nditọwọn̄ ẹmi ẹtode idụt efen ke ata idiọk usụn̄. Kaban̄a Ekọn̄ Ererimbot I, ke uwụtn̄kpọ, ewetmbụk oro J. M. Roberts etịn̄ ete: “Kiet ke otu mme ntuaha ntuaha ikọ ẹban̄ade 1914 edi nte ke kpukpru idụt etie nte ata ediwak ibat owo, kpukpru otu, ido ukpono ye orụk, ke n̄kpaidem, ẹma ẹwọrọ ke unyịmesịt ye ke inemesịt ẹka ekọn̄.” Nte mme owo ẹda ukpepn̄kpọ ọtọn̄ọde ke ini oro? Baba! Mbubịk edinam otode “nnan nnan ufreidụt,” nte ọkọmbụk n̄kpọntịbe oro Rod Usher okokotde enye, aka iso ndibiat ifet ekededi ndinyene edidianakiet ererimbot.
Mme Odudu Ẹtode An̄wa ke Edinam
Nte ededi, odu ubiọn̄ọ oro okponde akan ọnọ edidianakiet ererimbot. Bible ayarade nte ke mme odudu ẹtode an̄wa ke ẹdu ke edinam. Ẹdiọn̄ọ mmọ ẹmi nte Satan kpa Devil ye mme andinọ enye ibetedem, kpa mme demon. Nte Bible ọdọhọde, Satan edi “abasi eyo emi [emi] anamde ikike mmọ eke mînịmke ke akpanikọ ekịm,” man “un̄wana gospel ubọn̄ Christ” editụk mmọ.—2 Corinth 4:4; Ediyarade 12:9.
Nte ededi, emi ibiomokede mme owo mbiomo kaban̄a mme edinam mmọ. Edi enye anam an̄wan̄a ntak emi mme ukara owo mîdikemeke ndida ata ererimbot oro adianade kiet ndi tutu amama. Adan̄a nte Satan kpa Devil akade iso ndidu, enye oyonụk irenowo ye iban ndikọri se Bible okotde “ubọkutom obụkidem,” esịnede ‘usua, utọk, ndomoidem, ye ubahade.’—Galatia 5:19-21.
Ukara Ererimbot
Nso, ndien, idi usọbọ? Ke n̄kpọ nte isua ikie itiaba ẹmi ẹkebede, ọwọrọetop etịn̄ uto ye owo akwaifiọk Italy oro Dante ama anyan ubọk owụt ibọrọ. Enye ama afan̄a ete ke edi ukara ererimbot kpọt ekeme ndinam emem ye edidianakiet ubonowo odu. Ye ediwak owo idotenyịn ndinyene ukara ererimbot ekededi edi sụk n̄kpọ abian̄a, idịghe n̄kpọ oro ẹkemede ndikọn̄ ata mbuọtidem. Payne, ewetn̄wed oro ẹkebemde iso ẹsiak, eberi ete: “Owo ikemeke ndinyene ukara ererimbot ke utọ ini emi ke mbụk.” Ntak-a? Koro ukara ererimbot ekededi oro okụtde unen enyene ndin̄wọn̄ọ ndinam n̄kpọ iba oro ẹtiede nte ẹsọn̄ ẹbe ukeme owo ofụri ofụri, oro edi “ukara ererimbot ayada utịt ọsọk ekọn̄ ye nte ke ukara ererimbot ididịghe odudu oro efịkde ererimbot.”
Edi akpanikọ nte ke idụhe ukara owo oro edinyenede utọ ukeme emi. Obio Ubọn̄ Abasi ke ubọk Jesus Christ, nte ededi, ekeme ndien oyonyụn̄ osio ekọn̄ efep. (Psalm 46:9, 10; Matthew 6:10) Ke akpanikọ, enye oyosio kpukpru mme esịn nsọk nnọ ekọn̄ efep. Prọfet Daniel owụt ete ke esịmde utịt ini oro Abasi enịmde ọnọ ukara owo ndikara isọn̄, ukara owo ‘ayabahade’ nte ‘ukwak emi ẹbuakde ye mbateso.’ (Daniel 2:41-43) Emi edisụn̄ọ ke ubahade ke ukaraidem ye en̄wan oro owo mîkemeke ndifep. Edi, Daniel ọdọhọ ete ke Obio Ubọn̄ Abasi “ayanuak onyụn̄ ama kpukpru mme [efre-ufre ye ọtọ-ubahade] idụt ẹmi,” m̀mê mme ukara, adade Obio Ubọn̄ esie ke ubọk Jesus Christ oro ẹketiede ẹbet ke anyan ini okpụhọ ke itie esie.—Daniel 2:44.
Ufọn ididụhe ndinam eti n̄kann̄kụk odu ọnọ mme owo edieke isọn̄ akade iso ndiyọhọ ye mme ada-owo-nnam mbubịne ẹmi ẹnamde uwem odorode mbon efen. Nte ededi, “ẹyekpok mme idiọkowo ẹfep.” (Psalm 37:1, 2, 9, 38; Mme N̄ke 2:22) Ntem, Christ oyosio kpukpru mbon oro ẹkoide-koi ẹsịn mme idaha oro Abasi enịmde m̀mê oro ẹnọde ndiọi ukara ererimbot emi ibetedem efep. Enye oyosobo kpukpru mbon oro ẹbiatde ekondo emi. Abasi ọn̄wọn̄ọ ‘ndisobo mmọ ẹmi ẹsobode isọn̄.’—Ediyarade 11:18.
Emi ididịghe ndusụk orụk edifịk ererimbot. Jesus Christ ayanam n̄kpọ ‘kaban̄a akpanikọ ye emem ye eti ido’ ke ini enye abaharede eti osio ke idiọk. (Psalm 45:3, 4; Matthew 25:31-33) M̀mê enye ndidi sụk etikwo etikwo ye akama-nsobo edida odudu nnam n̄kpọ ke idiọk usụn̄. Baba! Emi itiehe nte n̄kpọ eke mme ibụk ibụk ọdiọn̄ ufọk ẹyomde ndiwụri ediye akani ufọk. Edinen̄ede etie nte ediwụri n̄kọhọde n̄kọhọde ufọk man ẹnam ufan̄ ẹnọ ediye n̄kann̄kụk oro asanade.
Edi nso kaban̄a mme odudu oro ẹtode an̄wa ẹmi ẹkedide ntak utọ unana edidianakiet oro ke ini edem? Nte mmọ ẹyesụk ẹnyene ifụre ndibe ndụk obufa editịm n̄kpọ emi man mme andidụn̄ enye ẹfiak ẹtọn̄ọ akama-nsobo usụn̄ edinam, ẹn̄wanade ye mme ekemmọ andidụn̄ ẹnyụn̄ ẹnamde uwem odorode owo ekededi? Ke akpanikọ idibehe idụk. Edibịn mfep ye edifiak ndiọn̄ emi edi akpatre ye ọyọhọ ọyọhọ. “Afanikọn̄ iditọn̄ọke ntak itịbe.”—Nahum 1:9.
Bible emen akpatre nsobo Satan odomo ye edifọp mbio. Enye ọdọhọ ete ke “ẹmen Satan emi akabian̄ade [mme andidụn̄ isọn̄] ẹduọk ke akwa n̄kpọdiọhọ ikan̄ ye brimstone.” (Ediyarade 20:10) Nso okopodudu mbiet n̄kpọ! Kam kere, nsobo oro ẹmende ẹdomo idịghe ye ikpîkpu ekpri itie ufọp mbio oro mînyeneke odudu edi ẹmen ẹdomo ye ofụri n̄kpọdiọhọ ikan̄, emi atade onyụn̄ osobode kpukpru n̄kpọ oro ẹdiọkde ẹnyụn̄ ẹbiarade. Owo idiyakke owo ndomokiet, edide owo m̀mê demon, aka iso anam mme n̄kpọ oro ẹsịnde ndutịm ekondo ke itiendịk, oro ẹbiatde mme idaha oro Abasi enịmde kaban̄a se inende ye se ikwan̄ade, m̀mê anamde ekemmọ owo okop ubiak. Kpukpru mme andibiat edidianakiet ẹyebe ẹfep!—Psalm 21:9-11; Zephaniah 1:18; 3:8.
Mme Owo Ẹdianade Kiet Ẹtode Kpukpru Idụt
Mbon oro ẹdibọhọde akwa utom edinam asana emi ẹdinam “akwa otuowo . . . eke ẹtode ke kpukpru obio ye esien ye idụt ye usem.” (Ediyarade 7:9) Utọk eke idụt ye eke ekpụk idibahakede mmọ. Mmọ ẹyekpep ndidu ọtọkiet emem emem ke n̄kemuyo. (Isaiah 2:2-4) Se ikam idide utịben̄kpọ ikan, n̄kani mme andidụn̄ ekondo oro ẹdifiakde ẹnam ẹdidụn̄ ke isọn̄ oro ẹnamde asana ebe ke utịbe utịbe ndutịm ediset ke n̄kpa ẹyediana ye mmọ ẹmi.—John 5:28, 29.
Nte afo akpama ndidụn̄ ke utọ ererimbot oro? Mbon oro ẹsọn̄ọde ẹyịre ke mme n̄kpọ oro Abasi oyomde kpọt ẹdinam ntre, ndien ẹwụt mme n̄kpọ oro enye oyomde mi in̄wan̄în̄wan̄ ke Bible. (John 17:3; Utom 2:38-42) Mme Ntiense Jehovah ẹyekop inemesịt ndin̄wam fi ekpep aban̄a mme n̄kpọ oro Abasi oyomde mi man afo ekeme ndinyene idotenyịn ndidara uwem nsinsi ke ata ererimbot oro adianade kiet.
[Ndise ke page 7]
Ukara ke ubọk Jesus Christ ayada ererimbot oro adianade kiet edi