Edidianakiet Ererimbot—Nte Enye Eyedi Ata Idem N̄kpọ Tutu Amama?

Edidianakiet Ererimbot—Nte Enye Eyedi Ata Idem N̄kpọ Tutu Amama?

“EDIEKE nnyịn idikụtde unen ke emana ifan̄ oro ẹdide ke ndinam ererimbot mme idụt ukaraidem oro nnyịn idude uwem akabade edi ndusụk orụk ata obio ofụri ererimbot, . . . adan̄aoro nnyịn iyetre edinam eset edide ekọn̄ uforo uforo n̄ko . . . Edieke nnyịn idikpude, nte ededi, ekeme ndidi . . . ntatenyịn ididụhe.” Ntre ke ewetmbụk ekọn̄ oro Gwynne Dyer ọdọhọ ke n̄wed esie ẹkotde War.

Mme n̄wetnnịm n̄kpọ ẹban̄ade mbụk, nte Dyer ọdọhọde, ẹyọhọ ye mme mbụk eke mme idụt ye mme okopodudu otu efen ẹmi ẹbierede ndida ekọn̄ mbiere mme utọk mmọ. Unana edidianakiet mmọ ama osobo uwem ediwak miliọn owo. Nte Edidem Solomon eketịn̄de aban̄a usụn̄ nte emi okotụkde mme owo ke eyo esie ke osụk ededi akpanikọ mfịn. Enye ekewet ete: “Ami n̄wọn̄ọde nnyụn̄ nse kpukpru ufịk ẹmi ẹnamde ke idak utịn: ndien se mmọn̄eyet mmọ ẹmi owo ẹfịkde: ndien baba owo kiet eke ọdọn̄de mmọ esịt idụhe; mme andifịk mmọ ẹnyụn̄ ẹkan mmọ ubọk; ndien baba owo kiet eke ọdọn̄de mmọ esịt idụhe.”—Ecclesiastes 4:1.

Mfịn, nte ewetmbụk oro ẹkotde ẹto ke enyọn̄ emi owụtde, ke osiode ediwụt mbọm kaban̄a “mmọn̄eyet mmọ ẹmi owo ẹfịkde” efep, ntak efen odu kaban̄a ediyom oro ẹyomde ndusụk usụn̄ ndinam ererimbot mme idụt ukaraidem akabade edi ndusụk orụk ata obio ofụri ererimbot: Ubọhọ ntatenyịn odu ke itiendịk! Ekọn̄ eyomfịn ọn̄wọn̄ọ ndisobo kpukpru idụt oro ebierede ndin̄wana enye idinyụn̄ isụhọke baba owo kiet nte andikan.

Edidianakiet Ererimbot Ekpere?

Nso idi idotenyịn kaban̄a edidianakiet ererimbot? Nte n̄ka eke owo ekeme ndikan mme odudu ubahade oro ẹdịghede ubọhọ isọn̄? Ndusụk owo ẹkere ntre. Ewet n̄kpọ mban̄a ukpeme ke Daily Telegraph eke Britain, John Keegan, ewet ete: “Kpa ye ndutịme ye unana iwụk, etie nte ẹkam ẹkeme ndida n̄kụt ererimbot oro ekọn̄ mîdụhe mbukpọn̄ mbukpọn̄.”

Nso inọ enye utọ idotenyịn emi? Ntak etiede nte ediwak owo ẹnyene idotenyịn kpa ye anyan mbụk ekọn̄ ubonowo ye se itiede nte unana ukeme eke owo ndikara idemesie uforo uforo? (Jeremiah 10:23) Ndusụk owo ini kiet ẹma ẹfan̄a ẹte, ‘Ubonowo ke asan̄a aka iso. Mbụk owụt usụn̄ n̄kọri oro akade-ka iso.’ Idem mfịn, ediwak owo ẹnịm ke akpanikọ ẹte ke usụn̄ ekededi eti ido esịtidem owo ayakan idiọk. Nte oro edi idotenyịn emi edide ata idem n̄kpọ? Mîdịghe nte enye edi sụk abian̄a oro edidade ekesịm edikpu efen efen? Ke n̄wed esie oro Shorter History of the World, ewetmbụk oro J. M. Roberts ama etịn̄ in̄wan̄în̄wan̄ ete: “Ọsọsọn̄ ndidọhọ ke ini iso ererimbot enyene ifụre. M̀mê nte ke utịt ndutụhọ oro owo okụtde emekpere ke emi, m̀mê isọn̄ ndomokiet ndidu ndinịm ke akpanikọ nte ke utịt oyodu.”

Nte nti ntak ẹdu ndinịm ke akpanikọ nte ke mme owo ye mme idụt ke akpanikọ ẹyekan unana edinịm kiet eken ke akpanikọ ye mme utọk oro ẹbaharede mmọ? Mîdịghe nte oyom n̄kpọ oro akande mme ukeme owo? Ibuotikọ efen eyese aban̄a mme mbụme ẹmi.

[Ebiet ẹdade ndise ẹto ke page 2]