Singapore Edịghi Ifụre Utuakibuot Ke Ikpat

KE MBUBỊTEYO eke February 24, 1995, mme bodisi ẹma ẹbụn̄ ẹdụk ufọk inan̄ ke obio Singapore. Ẹma ẹmụm ofụri ibat owo 69.a Ke otu mmọ ẹkedi akanian̄wan edide isua 71 ke emana ye n̄kaiferi iba ẹmi ẹkedide isua 15 ke emana. Ntak-a? Nte ekedi ke ntak ubiatibet m̀mê edinam ubiat ukara? Baba. Idụhe owo mmọ ndomokiet emi akabuanade ke n̄kpọ ekededi emi idem ọkpọkọm ke ata esisịt udomo emi ẹkemede ndida nte idiọk, oburobụt, m̀mê se ituahade ye n̄kaowo. Mmọ ikedịghe n̄kpọndịk ndomokiet inọ eti ido uwem, ifụre, ye mfọnọn̄kpọ ekemmọ mbon Singapore. Edi, ke ẹma ẹkefụn̄ ufọk mbinan̄ ẹmi ẹkụre, mme bodisi ẹma ẹmụm owo 69 ẹmi, ẹmi ẹkedide edisop idem ọtọkiet ndikpep Bible nnyụn̄ ndara mboho otuowo, ẹka itieutom mme bodisi. Do ẹma ẹmụm mmọ ẹnịm tutu eyo esiere, ẹbụp mbụme, ẹnam ẹfịk nnuenubọk ke n̄wed, ẹnyụn̄ ẹsio ndise—ih, ẹsịn mmọ ndịk ke idem nte mme ata abiatibet! Ke ufọt ini emi—ẹdude ẹbịghi ke hour 18 ke idiọk itie—owo ikayakke mmọ ẹkụt lọya ẹma ẹkam ẹnyụn̄ ẹkpan mmọ nditịn̄ ikọ ye mbonubon mmọ ke urụk ukopikọ man ẹkpefiọk ebiet emi mmọ ẹdude. Owo ekeme ndikam n̄kere nte utọ usọp usọp edinam emi okotụkde emem emem, nditọisọn̄ ẹmi ẹnịmde ibet mi!

N̄kpọntịbe emi eti nnyịn aban̄a mme idaha ẹmi ẹkedude ke mme akama-mfụhọ eyo Nazi eke Germany ye ibak ibak eyo ukara Communist ke Soviet Union ye Edem Usiahautịn Europe. Idịghe se esenowo emi awahade Singapore okpodoride enyịn ndikụt ke ediye ye uforo uforo obio eke eyomfịn emi. Singapore ọmọwọrọ etop nte utịben̄kpọ eke isua ikie 20 emi ke ndutịm uforo ye n̄kọri eke n̄kaowo. Ẹdiọn̄ọ enye nte idụt ukara mbio obio emi enyenede ibet oro ọnọde nditọisọn̄ mme akpan unen, esịnede ifụre utịn̄ikọ, ido ukpono, ye mboho.

Edi, ẹkesịn mbon ẹmi ẹkemụmde ke February enyịn koro mmọ ẹkedide Mme Ntiense Jehovah ẹsopde idem ọtọkiet ndikpep Bible nnyụn̄ nnyene ebuana Christian. Ikọ oro ẹkedoride mmọ ekedi “edidụk mbono n̄ka oro ibet mînyịmeke.”

Ke akpanikọ, ẹma ẹsịn ndinọ Mme Ntiense Jehovah unyịme oro ekemde ye ibet ke Singapore toto ke 1972 ke ini ẹkesiode Esop Singapore enyịn̄ ke n̄wed ukara ẹfep ẹnyụn̄ ẹdoride ukpan ke n̄wed, esịnede mme Bible, emi Watch Tower Bible and Tract Society emịn̄de. Owo ikọnọhọ ifet ndifan̄a mme ekikere ẹmi ẹkedide ntak edinam oro. Ke ndondo emi, ẹma ẹfan̄a ẹban̄a nte asari emi ukara anamde mi mîkemke ye ibet ke mme esopikpe Singapore ke ikpe aban̄ade Mme Ntiense inan̄ oro ẹkebiomde ikpe ke February 1994 ke ndikenyene mme n̄wed Bible ẹmi ẹma ẹkekpan. Ẹma ekop usion̄oikpe ke mme n̄kpọ ẹmi ẹkedade ẹbiom mmọ ikpe ke August 1994 ẹma ẹnyụn̄ ẹbiat ẹfep ye unana ubiatini. Akwa Ebiereikpe Yong Pung How eke Esop Enyọn̄ ama anam ẹfiọk ekikere esie ke ọfiọn̄ emi eketienede. Enye ama ebiere ete ke owo ibiatke ifụre ido ukpono ndomokiet ndien nte ke mme n̄kpọ ẹmi ẹbiomde ikpe mi enen ke ntak edide Mme Ntiense Jehovah ẹkedi n̄kpọndịk ẹnọ ifụre idụt sia mme andibuana mîsidụkke utom ekọn̄. Ke February 17, 1995, Mme Ntiense inan̄ ẹmi ẹma ẹyom unyịme ndision̄o idiọk ubiere emi n̄ka Esop Usion̄oikpe Singapore. Ẹma ẹsịn ndinyịme eben̄e oro.

Ẹma ẹnọ akpatre ubiere emi uwọrọiso ke n̄wedmbụk usuanetop ukara. Ubiere esopikpe emi ye nte ẹkesuande etop emi ke oro ebede nte eyịghe mîdụhe akada aban̄a mme n̄kpọntịbe ẹmi ẹketienede. Ke ufan̄ urua kiet ẹma ẹmụm Mme Ntiense 69. Ẹma ẹbiat ikọ ẹmi ẹkedoride owo inan̄ ke otu ẹmi ẹfep—nditọisọn̄ Britain, France, ye Luxembourg—ẹyak nte ini akade. Nte ededi, idem ye owo inan̄ ẹmi, se ẹkesobode ama enyene ndịk. Eren kiet ama odụn̄ ke Singapore ye n̄wan esie onyụn̄ anam utom ke ediwak isua. Mmọ ẹma ẹtaba utom mmọ ye ufọk oro mmọ ẹkebọde ke ukpeokụk ẹma ẹnyụn̄ ẹnyịk mmọ ndikpọn̄ ediwak n̄kpet n̄kpet ufan.

Ẹma ẹdori ikpọ owo 63 ẹmi ẹkesụhọde ikọ nte ẹbuanade ye n̄ka oro ẹma ẹkedori ukpan, ẹma ẹnyụn̄ ẹdori ndusụk owo ikọ n̄ko nte ẹnyenede n̄wed oro ẹma ẹkekpan. Mmọ ẹkesak iso ẹse n̄kpọkọbi isua ita ke n̄kpon n̄kaha m̀mê ndikpe isop S$3,000 ($2,100, U.S.) mîdịghe mbiba. N̄kaiferi iba ẹmi ẹkedide isua 15 ke emana ẹma ẹda ke iso ikpe ke nsio nsio ini ke esopikpe nditọwọn̄.

Idịghe N̄kpọndịk Inọ Enyịn̄ ye Edidianakiet Idụt

Ke ofụri ererimbot, ke se ikande idụt 200 emi mmọ ẹdụn̄de, ẹdiọn̄ọ Mme Ntiense Jehovah nte nti, mme anam-akpanikọ, mbon ẹmi ẹnịmde ibet. Ẹdiọn̄ọ mmọ kaban̄a nsọn̄ọnda mmọ ke ndisịn nditiene mbuana ke orụk ubiat ukara ekededi oro atuahade ye ukara—edinam emi mîdịghe eke Christian oro ekemede ndisụn̄ọ ke mmọ ndidi se ẹsiode ẹfep, m̀mê ẹbịnde ẹsio. Ke akpanikọ, ukara Singapore inyeneke n̄kpọ ndomokiet ndikop ndịk mban̄a mmọ. Mmọ ke usụn̄ ndomokiet idịghe n̄kpọndịk inọ ifụre idụt Singapore m̀mê ifiọk aban̄ade enyịn̄ ye edidianakiet idụt oro. (Rome 13:1-7) Ẹma ẹwet emi in̄wan̄în̄wan̄ ke leta eke usenọfiọn̄ March 21, 1995, emi Milton G. Henschel, etieibuot Watch Tower Bible and Tract Society, ekewetde ọnọ adaibuot ukara Singapore, Goh Chok Tong. Ẹsịn leta oro mi ke ufọn mme andikot n̄wed nnyịn.

Mme ama ifụre ke mbubehe, ukara, ye ke ọkpọkpọ mbubehe ẹyese ye udọn̄ man ẹkụt nte idaha odude mi ke Singapore akade iso. Nte ukara Singapore eyenam n̄kpọ ekekem ye akpan unen owo ye ifụre emi ẹnọde nsọn̄ọ ke n̄wedibet esie ye ke otu mme idụt ofụri ererimbot? Ke akpanikọ, Mme Ntiense Jehovah ke ofụri ererimbot ẹkere ntotụn̄ọ ntotụn̄ọ ẹban̄a ekemmọ mme andituak ibuot ke Singapore. Mmọ ẹsiti mmọ ke akam mmọ ẹnyụn̄ ẹti ikọ akpanikọ emi ẹdude ke Bible: ‘Jehovah ama edinen ikpe, ndien enye idikpọn̄ke mbonima esie.’—Psalm 37:28.

[Mme Ikọ idakisọn̄]

[Ekebe ke page 30]

March 21, 1995

Goh Chok Tong

Prime Minister

Istana Annexe

Singapore 0923

Republic of Singapore

Lee Kuan Yew

Senior Minister

Prime Minisiter’s Office

460 Alexandra Road

37-00 PSA Bldg

Singapore 0511

Republic of Singapore

Ndima Mme Ete:

Mbụk n̄kpọntịbe Reuters ndondo emi eke February 25, 1995, otode Singapore, ama afịna owo etieti. Enye ọkọtọt ete ke mme bodisi ẹma ẹbụn̄ ẹdụk mme mbonoesop ẹmi Mme Ntiense Jehovah ẹkpepde Bible ẹnyụn̄ ẹmụm owo 69. Etop emi amanam ererimbot owụk ntịn̄enyịn ke idaha oro Mme Ntiense Jehovah ẹdude ke Singapore, emi ẹma ẹkedori ukpan ke mme edinam ye ke n̄wed mmọ ke se ibede isua 20.

Ọsọsọn̄ ndifiọk ntak emi esop ido ukpono emi odude ke edinam an̄wan̄wa ye ọyọhọ ukpeme otode ibet ke se iwakde ikan mme idụt 200 okpodude ke idak ukpan ke Singapore, kpa idụt emi ẹsọn̄ọde mme edumbet ukara mbio obio. Enye enen̄ede edi n̄kpọ oro afịnade owo ke ẹkerede ẹban̄a ifụre utuakibuot oro ibet Singapore ọnọde nditọisọn̄ esie.

Mme Ntiense Jehovah akananam isịnke ndịghe ndomokiet ke ifụre idụt ke ebiet ekededi. Ke akpanikọ, ke ofụri ererimbot mmọ ẹnyene eti enyịn̄ nte ẹdide mbon oro ẹtiede emem emem, ẹnamde utom ọkpọsọn̄, ẹnyenede eti eduuwem, ẹnyụn̄ ẹnịmde ibet—kpa mme edu ẹmi nnịmde ke akpanikọ ke mbufo ẹmesịn udọn̄ ẹnọ ke idụt mbufo.

Edi akpanikọ nte ke mmọ ndisọn̄ọ nyịre ke mme idaha oro Bible onịmde ọnọ mme Christian, idaha Mme Ntiense Jehovah ndusụk ini isin̄wan̄ake owo mîdịghe ẹsitịn̄ se mîdịghe akpanikọ ẹban̄a mmọ. Edi, nte oro ikedịghe akpanikọ ye andikọtọn̄ọ Ido Ukpono Christ emi ẹketịn̄de se mîdịghe akpanikọ nte ke edi owo emi ọbiọn̄ọde “Caesar,” kpa ukara eke eyo esie? Mme Ntiense Jehovah n̄kukụre ẹtiene uwụtn̄kpọ Jesus ye eke mme akpa Christian. Mmọ ẹwụt ukpono ẹnọ ukara ke ebiet oro mmọ ẹdụn̄de, ẹkpe mme tax mmọ, ẹnyụn̄ ẹsịn udọn̄ ẹnọ nti ido uwem. Mmọ ẹnam n̄kpọ ekekem ye ubieresịt mmọ ẹnyụn̄ ẹdi nti nditọisọn̄. Akananam Mme Ntiense Jehovah itieneke ibuana ke orụk ubiat ukara ekededi ke idụt ekededi ndien mmekeme ndisọn̄ọ ntịn̄ nnọ fi nte ke mmọ ndidu ke Singapore idịghe n̄kpọndịk ndomokiet inọ mme ufọn idụt mbufo.

Etienede mme etop ndutịm usuanetop eke ndondo emi, idahaemi kpukpru owo ẹnyene ifiọk ẹban̄a mme edinam ukpan oro ukara mbufo anamde ye Mme Ntiense Jehovah ke Singapore. Emi akpan akpan edi se ibehede mme nsan̄a mmọ ẹdide owo miliọn 12 ke ofụri ererimbot. Mmeben̄e fi ada eti itieutom fo anam n̄kpọ aban̄a idaha oro odude mi onyụn̄ anam Mme Ntiense Jehovah ke idụt fo ẹnyene ifụre utuakibuot ye eke ubieresịt emi N̄wedibet ọnọde ubiọn̄.

Mmonịm ke akpanikọ nte ke edinyene in̄wan̄în̄wan̄ nneme ye mme andida ke ibuot Mme Ntiense Jehovah eyen̄wam ke ndimen n̄kpọ ekededi oro mîn̄wan̄ake aban̄ade esop ye edinam nnyịn efep onyụn̄ ọsọn̄ọ mbufo idem nte ke ukara Singapore inyeneke n̄kpọ ndomokiet ndikop ndịk mban̄a Mme Ntiense Jehovah. Nyekop inemesịt ndinam ndutịm mban̄a utọ mboho oro.

Mmodori enyịn ke ibọrọ fo.

Ami okwo ke ediwụt ukpono,

Milton G. Henschel

Etieibuot

Ebiet Ẹdade Ndise Ẹto ke page 31]

Nik Wheeler/H. Armstrong Roberts