Odot Ẹtịm Ẹdụn̄ọde Mme Akam Ẹdude Ke Bible Ketket
N̄WAN oro okokopde editịmede esịt, edidem, ye Eyen Abasi ẹma ẹbọn̄ akam oro nnyịn ididụn̄ọrede ketket idahaemi. Nsio nsio idaha ẹkenam ẹbọn̄ akam kiet kiet. Edi, mme ukem idaha oro ẹkeme nditụk nnyịn mfịn. Nso ke nnyịn ikeme ndikpep nto mme uwụtn̄kpọ ẹmi?
‘Se Ukụt Eyen Fo An̄wan’
Nte afo an̄wana ye uyịre uyịre mfịna? Mîdịghe nte editịmede esịt akan fi ubọk? Do afo odu ke idaha oro ebietde eke Hannah mbemiso enye akamande akpa eyen esie, Samuel. Enye ekedi anana eyen ndien n̄wan efen ama esisụn̄i enye. Ke akpanikọ, idaha Hannah ama enen̄ede ayat enye esịt onyụn̄ afịna enye tutu enye imaha ndidia n̄kpọ. (1 Samuel 1:2-8, 15, 16) Enye ama eseme ọnọ Jehovah onyụn̄ anam n̄kpeubọk etienede mi:
“Jehovah mme udịm, edieke afo edisede ukụt eyen fo an̄wan, onyụn̄ etide mi, mûnyụn̄ ufreke eyen fo an̄wan, edi ama ọnọ eyen fo an̄wan eyeneren, nyeda enye nnọ Jehovah kpukpru usen uwem esie, ndien akaran̄ iditụkke enye ibuot.”—1 Samuel 1:11.
Tịmfiọk ete ke Hannah iketịn̄ke iban̄a uwak n̄kpọ. Enye akanam akpan eben̄e ọnọ Jehovah (aban̄a eyeneren) onyụn̄ adian akpan akan̄a ke emi (ndiyak enye nnọ utom Abasi). Nso ke emi ekpep nnyịn?
Ke ini odude ke afanikọn̄, siak akpan mfịna ke akam. Inamke n̄kpọ mme mfịna fo edi nso—edide edi idaha oro odude ke esịtufọk, ndobo, m̀mê unana nsọn̄idem—bọn̄ akam nọ Jehovah ban̄a emi. Tịn̄ nọ enye nte mfịna fo etiede ye nte etiede fi ke idem. “Kpukpru mbubịteyo mmesiyak ofụri mfịna mi nnọ Jehovah,” ntre ke ebeakpa kiet ekerede Louise ọdọhọ. “Ndusụk ini esidi ata ekese, edi mmesisiak kiet kiet in̄wan̄în̄wan̄.”
Ndida ata nnennen ikọ ntịn̄ ikọ nnọ Jehovah ada mme ufọn edi. Ndinam ntre anam nnyịn ifiọk mfịna nnyịn, emi ndien ekemede nditie nte osụhọde ubọk. Nditịn̄ akpan n̄kpọ ke akam anam nnyịn ibọhọ mfịghe. Idem mbemiso ẹkebọrọde akam esie, Hannah ama enyene idotenyịn, ndien “iso ifụhọke aba enye.” (1 Samuel 1:18) Akan oro, nditịn̄ nnennen n̄kpọ anam nnyịn idu ke edidemede ndifiọk ibọrọ akam nnyịn. “Adan̄a nte mbọn̄de akam mi ata nnennen,” Bernhard, Christian kiet ke Germany ọdọhọ, “kpa ntre ke mme ibọrọ ẹnen̄ede ẹna in̄wan̄în̄wan̄.”
“Ami Ndi Ata Eyenọwọn̄”
Nte ededi, owo ekeme ndinyene isio isio orụk editịmede esịt edieke enye ọbọde utom oro enye ekerede ke imọ idotke. Nte mbiomo oro Jehovah ọnọde fi esikak fi ndusụk ini? Mîdịghe nte ndusụk owo ẹsibat ke afo udotke ndise mban̄a utom fo? Akparawa Solomon okodu ke utọ idaha oro ke ini ẹkemekde enye nte edidem Israel. Ndusụk mme ọwọrọiso owo ẹma ẹyom owo efen odu ke ebekpo. (1 Ndidem 1:5-7, 41-46; 2:13-22) Ke ntọn̄ọ ntọn̄ọ ini ukara esie, Solomon ama anam eben̄e ke akam:
“O Jehovah Abasi mi, afo omonịm owo fo ke edidem . . . ami ndi ata eyenọwọn̄: mfiọkke ndiwọrọ nnyụn̄ ndụk. . . . Nọ owo fo ndien esịt ọniọn̄, man n̄kpe ikpe ikọt fo, man ntịm mfiọk eti ye idiọk.”—1 Ndidem 3:7-9.
Solomon ọkọkọn̄ akam esie ke itie ebuana esie ye Jehovah, ke ifetutom oro ẹkenọde enye, ye ke ukeme esie ndinam utom oro. Ke ukem usụn̄ oro, ini ekededi oro ẹnọde nnyịn mbiomo oro nnyịn ikerede ke okpon akan ukeme nnyịn, nnyịn ikpenyene ndikpe Abasi ubọk ọsọn̄ọ nnyịn idem inam utom oro. Kere ban̄a mme ifiọkutom ẹtienede mi:
“Ke ini ẹkedọhọde nse mban̄a akwa mbiomo ke n̄kọk itieutom Watch Tower Society,” Eugene anam an̄wan̄a ete, “eketie nte ke ndotke ke baba usụn̄ kiet. Mbon en̄wen ẹma ẹdu oro ẹkenen̄ede ẹdot ẹnyụn̄ ẹnyenede ekese ifiọk. N̄kede ata esisịt idap ke okoneyo iba oro ẹketienede, mbiatde n̄kponn̄kan ini ke ndibọn̄ akam, emi ọkọnọde mi odudu ye nsọn̄ọ oro n̄koyomde.”
Ẹkedọhọ Roy ọnọ utịn̄ikọ ubụkowo ke ini ekpri ufan kiet emi ẹkenen̄erede ẹdiọn̄ọ akakpade mbabuat n̄kpa mmọn̄eyet. Ẹma ẹdori enyịn ke ediwak owo ke mme itie ikie ẹyedụk. Nso ke Roy akanam? “N̄kesiwakke ndibọn̄ akam ọkpọsọn̄ nyom odudu ye ukeme ndikụt mme ikọ oro ẹdotde nditịn̄ mme ekikere oro ẹbọpde-bọp nnyụn̄ nnọ ndọn̄esịt.”
Nte Andibot ‘anamde n̄kpọ awara’ ye nte esop esie atarade, ndammana utịp edi nte ke ẹsinọ ediwak mme asan̄autom esie mbiomo. (Isaiah 60:22) Edieke ẹdọhọde fi enyene udeme oro okponde, nịm ke akpanikọ nte ke Jehovah ekeme ndin̄wam ke unana ifiọk, ukpep, m̀mê ukeme ekededi ke n̄kan̄ fo. San̄a kpere Abasi ke ukem usụn̄ oro Solomon akasan̄ade ekpere, ndien Enye eyetịm fi idem ndinam utom oro.
“Man Mmọ Kpukpru Ẹkpekam Ẹdi Kiet”
Ọyọhọ idaha ita oro edemede mfịn edi ndidọhọ ẹbọn̄ akam ke ibuot otuowo. Ke ini ẹdọhọde nnyịn ibọn̄ akam ke ibuot mbon en̄wen, nso ke nnyịn ikpọbọn̄ akam iban̄a? Dụn̄ọde akam Jesus oro ẹwetde ke John ibuot 17. Enye ọkọbọn̄ akam emi ke iso mme mbet esie ke akpatre mbubịteyo oro enye okodude nte owo. Nso eben̄e ke enye akanam ọnọ Ete esie eke heaven?
Jesus ọkọsọn̄ọ etịn̄ ọsọ utịtmbuba ye idotenyịn oro mbon oro ẹkedude ẹkenyenede. Enye ama etịn̄ aban̄a edinọ enyịn̄ Jehovah Abasi ubọn̄ ye edinam ẹdiọn̄ọ ẹban̄a Obio Ubọn̄. Jesus ama ọsọn̄ọ etịn̄ ufọn edinyene ọkpọkpọ itie ebuana ye Ete ye Eyen, emi ọkọn̄ọde ke ifiọk N̄wed Abasi. Enye ama etịn̄ aban̄a edida san̄asan̄a n̄kpọn̄ ererimbot, emi editịmde mme anditiene enye idem ọnọ ubiọn̄ọ. Christ n̄ko ama ọdọhọ Ete esie ekpeme mme mbet onyụn̄ adian mmọ ọtọkiet ke utuakibuot akpanikọ.
Ih, Jesus ọkọsọn̄ọ etịn̄ aban̄a edidianakiet. (John 17:20, 21) Ke ntọn̄ọ ntọn̄ọ mbubịteyo oro, mme mbet ẹma ẹsịn idem ke ndusụk eneni oro mîdotke. (Luke 22:24-27) Nte ededi, ke akam, Christ ikeben̄eke nsuannọ edi edidianakiet. Ke ukem usụn̄ oro, akam ubon ye esop ekpenyene ndisịn udọn̄ nnọ ima onyụn̄ oyom edikan mfịna oro odude ke ufọt mme owo. Ẹkpenyene nditan̄ mbon oro ẹdade ke ibuot mmọ ndian ọtọkiet.—Psalm 133:1-3.
Ẹkụt edidianakiet emi ke ini mbon oro ẹkpan̄de utọn̄ ẹdọhọde ẹte, “Amen,” m̀mê “Yak edi ntre,” ke utịt. Man emi edi ntre, ana se ẹtịn̄de an̄wan̄a, mmọ ẹnyụn̄ ẹnyịme ye kpukpru n̄kpọ oro ẹtịn̄de. Ke ntre, ididotke ndisiak n̄kpọ oro mbon oro ẹdude mîdiọn̄ọke iban̄a. Ke uwụtn̄kpọ, ebiowo oro ọbọn̄de akam ke ibuot esop ekeme ndiyom edidiọn̄ Jehovah nnọ eyenete eren m̀mê n̄wan eke spirit emi enen̄erede ọdọn̄ọ. Edi edifọn akan ndinam ntre n̄kukụre edieke edide n̄wakn̄kan ibat owo ke otu mbon oro enye ọbọn̄de akam ke ibuot mmọ ẹfiọk owo oro ẹnyụn̄ ẹkop ẹban̄a udọn̄ọ emi.
Tịmfiọk, n̄ko, ete ke Jesus ikabatke mme ọkpọkpọ udọn̄ mme andibuana ke otu oro kiet kiet. Ndinam ntre akpakabuana edisiak mme ọkpọkpọ n̄kpọ oro owo ifan̄ kpọt ẹfiọkde ẹban̄a. Mme ọkpọkpọ n̄kpọ ẹdi n̄kpọ ẹdotde ke akam idemowo, emi ẹkemede ndibọn̄ ọniọn̄ nnyụn̄ nnam otụn̄ọ nte ẹmama.
Didie ke owo okpotịm idem ndida ke ibuot akwa otu mme andituak ibuot ke akam? Christian kiet oro enyenede ifiọk anam an̄wan̄a ete: “Nyebem iso n̄kere se ndinọde ekọm mban̄a, mme eben̄e oro nditọete ẹkemede ndinyene, ye n̄kpeubọk oro n̄kemede ndinam ke ibuot mmọ. Nyenịm mme ekikere mi, ẹsịnede mme ikọ itoro, ke nnennen itie ke ekikere mi. Mbemiso mbọn̄de akam otuowo, nyebọn̄ akam ke ndopuyo, mben̄ede un̄wam ndida ke ibuot nditọete ke usụn̄ enyenede ukpono.”
Se ededi oro mme idaha fo ẹdide, anaedi afo eyekụt akam ke Bible oro owo emi okodude ke idaha ebietde okwo ọkọbọn̄de. Udịm udịm akam oro ẹdude ke N̄wed Abasi ẹdi uyarade ima-mfọnido Abasi. Ndikot mme akam ẹmi nnyụn̄ ntie n̄kere mmọ eyen̄wam fi ndifori mme akam fo.
[Ekebe ke page 5]
MME N̄WỌRỌNDA AKAM KE BIBLE
Mme asan̄autom Jehovah ẹma ẹbọn̄ akam ke ekese idaha. Nte afo emekeme ndikụt nte kiet m̀mê se iwakde ikan oro ke otu mme idaha ẹmi ebietde okwo?
Nte afo omoyom ndausụn̄ oto Abasi, nte Eliezer okoyomde?—Genesis 24:12-14.
Nte afo emekpere n̄kpọndịk, nte Jacob ekekperede?—Genesis 32:9-12.
Nte afo omoyom ndifiọk Abasi otịm ọfọn, nte Moses okoyomde?—Exodus 33:12-17.
Nte afo asak iso ese mme asua, nte ekedide ye Elijah?—1 Ndidem 18:36, 37.
Nte edi ọkpọsọn̄ n̄kpọ ọnọ fi ndikwọrọ ikọ, nte ekedide ye Jeremiah?—Jeremiah 20:7-12.
Nte oyom afo ayarade mme idiọkn̄kpọ onyụn̄ oyom edifen nnọ, nte Daniel akanamde?—Daniel 9:3-19.
Nte afo omosobo ukọbọ, nte mme mbet Jesus ẹkesobode?—Utom 4:24-31.
Se n̄ko Matthew 6:9-13; John 17:1-26; Philippi 4:6, 7; James 5:16.
[Ekebe ke page 6]
SE ẸKPEBỌN̄DE AKAM ẸBEN̄E KE INI ẸN̄WANADE YE EDU ORO ESỊNEDE OWO KE IDEM
Nte afo an̄wana ndibiọn̄ọ mmeme oro esifiakde ada itie? Didie ke mme akam oro ẹwetde ke Bible ẹkeme ndinọ ufọn? Kpep n̄kpọ to David, emi ọkọbọn̄de akam ke nsio nsio ini aban̄a mme mmeme esie.
David ọkọkwọ ete: “O Abasi, dụn̄ọde mi, nyụn̄ fiọk esịt mi: domo mi, nyụn̄ fiọk ekikere mi.” (Psalm 139:23) Ekedi udọn̄ David nte Jehovah Abasi odụn̄ọde ese mme ukwan̄ udọn̄, ntụk, m̀mê uduak. Ke mme ikọ efen, David ekeben̄e un̄wam Jehovah ndifep idiọkn̄kpọ.
Edi mme mmeme David ẹma ẹkan enye ubọk, ndien enye ama anam akwa idiọkn̄kpọ. Mi n̄ko, akam ama an̄wam enye—isan̄ enyeemi man anam enye afiak enyene itie ebuana ye Abasi. Nte ekemde ye Psalm 51:2, David ekeben̄e ete: “Diọn̄ yet mme ukwan̄n̄kpọ mi fep, nyụn̄ sio mi mme idiọkido ke idem fep, nam ndi edisana.”
Nnyịn n̄ko ke nsụhọdeidem imekeme ndibọn̄ akam mben̄e un̄wam Jehovah man ikan mme idiọk udọn̄. Emi eyesọn̄ọ nnyịn idem ndikan mmeme oro odude nnyịn ke idem ndien ekeme ndin̄wam nnyịn ifep idiọkn̄kpọ. Edieke ifiakde inam idiọkn̄kpọ, nnyịn ikpenyene ndifiak n̄kpe Jehovah ubọk nte enye an̄wam nnyịn ndikaiso ke en̄wan oro.
[Mme ndise ke page 7]
Akam oro ẹbọn̄de ke ibuot otu ekpenyene ndidori nsọn̄uyo ke mme idotenyịn N̄wed Abasi ye mme utịtmbuba kpukpru owo