Ndibiere Se Idide Mmeme, Idiọkido, ye Editua N̄kpọfiọk

IDIỌKN̄KPỌ edi n̄kpọ oro mme Christian ẹsuade—ediduọ n̄kpọn̄ ndinen idaha Jehovah. (Mme Hebrew 1:9) Ke mfụhọ, kpukpru nnyịn imesinam idiọkn̄kpọ ke ini ke ini. Kpukpru nnyịn imesin̄wana ye ndammana mmeme ye unana mfọnmma. Nte ededi, ke ata ediwak idaha, edieke iyarade mme idiọkn̄kpọ nnyịn inọ Jehovah inyụn̄ idomode ke esịt akpanikọ nditre ndifiak nnam mmọ, nnyịn imekeme ndisan̄a n̄kpere enye ye edisana esịt. (Rome 7:21-24; 1 John 1:8, 9; 2:1, 2) Nnyịn imọkọm Jehovah nte, ke isọn̄ uwa ufak, enye onyịme edisana utom oro inamde kpa ye mme mmeme nnyịn.

Edieke owo ọduọde odụk akwa idiọkn̄kpọ ke ntak mmeme ikpọkidem, enye oyom ukpeme usọp usọp ke n̄kemuyo ye usụn̄ edinam oro ẹwụtde ke James 5:14-16: “Nte owo ọdọn̄ọ [ke n̄kan̄ eke spirit] ke otu mbufo? Yak enye okot mbiowo Ufọk Abasi . . . Edieke enye akanamde idiọkn̄kpọ, eyefen enye. Mmọdo ẹyarade idiọkn̄kpọ mbufo ẹnọ kiet eken, ẹnyụn̄ ẹbọn̄ akam ẹban̄a kiet eken, man ẹkọk udọn̄ọ mbufo.”

Ke ini Christian oro ama akayak idem ọnọ anamde akwa idiọkn̄kpọ, oyom se ikande ọkpọkpọ edinam uyarade nnọ Jehovah. Ana mbiowo ẹnyene se ẹnamde, sia edisana idaha m̀mê emem esop odude ke itiendịk. (Matthew 18:15-17; 1 Corinth 5:9-11; 6:9, 10) Mbiowo ẹkeme ndibiere: Nte owo oro atua n̄kpọfiọk? Nso ikada ikosịm idiọkn̄kpọ oro? Nte ekedi ke ntak idaha mmeme inikiet? Nte ekedi edisịn idem ke idiọkn̄kpọ? Utọ ubiere oro isimemke ndinam m̀mê ndin̄wan̄a kpukpru ini ndien esiyom ndusụk udomo mbufiọk.

Edi, nso, edieke idiọkn̄kpọ oro otode ke ntak edibịne idiọk usụn̄ edinam m̀mê idiọkido? Do, mbiomo mbiowo ana in̄wan̄în̄wan̄. Ke ini ọkọnọde ndausụn̄ ke nte ẹkpesede ẹban̄a akpan mfịna ke esop Corinth, apostle Paul ọkọdọhọ ete: “Ẹsio oburobụt owo oro ke otu mbufo ẹfep.” (1 Corinth 5:13) Mme oburobụt owo inyeneke itie ke esop Christian.

Ndidomo Mmeme, Idiọkido, ye Editua N̄kpọfiọk Ndiọn̄ọ

Didie ke mbiowo ẹkeme ndidiọn̄ọ ini emi owo atuade n̄kpọfiọk?a Emi idịghe mfefere mbụme. Kere, ke uwụtn̄kpọ, Edidem David. Enye ama esịn efịbe ndien ekem, ke nditịm ntịn̄, owot owo. Edi, Jehovah ama ayak enye akaiso odu uwem. (2 Samuel 11:2-24; 12:1-14) Ndien kere ban̄a Ananias ye Sapphira. Mmọ ke nsu ẹma ẹdomo ndibian̄a mme apostle, ẹnamde ke mbubịk nte imenen̄ede iwụt mfọnido akan nte mmọ ẹkenen̄erede ẹdi. Ndi ama enen̄ede ọdiọk? Ih. Ọdiọk nte uwotowo ye efịbe? Baba! Edi, Ananias ye Sapphira ẹma ẹda uwem mmọ ẹkpe isop.—Utom 5:1-11.

Ntak mme ubiereikpe ẹkpụhọrede? David ọkọduọ odụk akwa idiọkn̄kpọ ke ntak mmeme ikpọkidem. Ke ini ẹkesobode ye enye kaban̄a se enye akanamde, enye ama atua n̄kpọfiọk, Jehovah ama onyụn̄ efen enye—okposụkedi ẹkenọde enye ọkpọsọn̄ ntụnọ ke ndikanam enyene mme mfịna ke ubon esie. Ananias ye Sapphira ẹkenam idiọkn̄kpọ sia mmọ ke ido mbubịk ẹkesude nsu, ẹdomode ndibian̄a esop Christian ndien ke ntre ‘ẹsude nsu ẹnọ edisana spirit ye Abasi.’ Oro ama akabade edi uyarade obukpo esịt. Ntem, ẹma ẹbiere ikpe mmọ ọsọn̄ ubọk akan.

Ke idaha mbiba ẹmi Jehovah ọkọnọ ubiereikpe, ndien ubiereikpe esie ama enen koro enye ekemede ndidụn̄ọde esịt. (Mme N̄ke 17:3) Mbiowo ẹdide owo ikemeke ndinam oro. Ntre didie ke mbiowo ẹkeme ndidiọn̄ọ m̀mê akwa idiọkn̄kpọ edi idiọn̄ọ mmeme utu ke ndidi idiọn̄ọ idiọkido?

Ke akpanikọ, kpukpru idiọkn̄kpọ edi idiọkido, edi idịghe kpukpru mme anamidiọk ẹdiọk. Ukem idiọkn̄kpọ oro ẹkeme ndidi uyarade mmeme ye owo kiet onyụn̄ edi idiọkido ye owo en̄wen. Ke akpanikọ, edinam idiọkn̄kpọ esiwak ndibuana ndusụk udomo mmeme ye idiọkido ke n̄kan̄ anamidiọk. N̄kpọ kiet ndida mbiere edi nte anamidiọk esede se enye akanamde ye se enye oyomde ndinam mban̄a oro. Nte enye owụt edu editua n̄kpọfiọk? Mbiowo ẹyom mbufiọk man ẹfiọk emi. Didie ke mmọ ẹkeme ndinyene mbufiọk oro? Apostle Paul ama ọn̄wọn̄ọ ọnọ Timothy ete: “Tịm kere fiọk se ndọhọde, koro Ọbọn̄ eyenọ fi ọniọn̄ ke kpukpru nde.” (2 Timothy 2:7) Edieke mbiowo ke nsụhọdeidem ‘ẹtịmde ẹkere’ mme ikọ odudu spirit eke Paul ye eke mme andiwet Bible eken, mmọ ẹyenyene mbufiọk ẹyomde man ẹse mbon oro ẹnamde idiọkn̄kpọ ke esop nte enende. Adan̄aoro, mme ubiere mmọ ẹyewụt ekikere Jehovah, idịghe ekemmọ.—Mme N̄ke 11:2; Matthew 18:18.

Didie ke ẹnam emi? Usụn̄ kiet edi ndidụn̄ọde nse nte Bible etịn̄de aban̄a mme idiọkowo nnyụn̄ nse m̀mê se ẹtịn̄de ẹban̄a oro ekem ye owo emi ẹsede ẹban̄a mfịna esie.

Ndinyịme Nduduọhọ Nnyụn̄ Ntua N̄kpọfiọk

Akpa owo iba oro ẹkemekde usụn̄ idiọkido ẹkedi Adam ye Eve. Kpa ye oro ẹkedide mfọnmma ẹnyụn̄ ẹnyenede ọyọhọ ifiọk ẹban̄a ibet Jehovah, mmọ ẹma ẹsọn̄ ibuot ye itie edikara Abasi. Ke ini Jehovah okosobode mmọ kaban̄a se mmọ ẹkenamde, edinam mmọ ẹdot se ẹfiọkde—Adam ama ọduọhọ Eve, ndien Eve ama ọduọhọ urụkikọt! (Genesis 3:12, 13) Men emi domo ye ntotụn̄ọ nsụhọdeidem David. Ke ini ẹkemende ikpọ idiọkn̄kpọ esie ẹwụt enye, enye ama onyịme nduduọhọ onyụn̄ ekpe ubọk oyom edifen nnọ, ọdọhọde ete: “Mmanam idiọkido ye Jehovah.”—2 Samuel 12:13; Psalm 51:4, 9, 10.

Mbiowo ẹyenam ọfọn ndikere mban̄a uwụtn̄kpọ mbiba ẹmi ke ini ẹsede ẹban̄a mme ikpe akwa idiọkn̄kpọ, akpan akpan ke n̄kan̄ akwa owo. Nte anamidiọk oro—ukem nte David ke ini okokụtde idiọkn̄kpọ esie—onyịme nduduọhọ ye unana ubiatini onyụn̄ atua n̄kpọfiọk oyom un̄wam ye edifen nnọ oto Jehovah, mîdịghe nte enye oyom ndibat se enye akanamde ke ekpri n̄kpọ, ndusụk ọduọhọde owo en̄wen? Edi akpanikọ, owo emi anamde idiọkn̄kpọ ekeme ndiyom ndinam an̄wan̄a se ikadade ikosịm mme edinam esie, ndien mme idaha ẹkeme ndidu, edide eke ini edem m̀mê eke ndondo emi, oro mbiowo ẹkemede ndikere mban̄a ke ini ẹbierede nte ẹdin̄wamde enye. (Men Hosea 4:14 domo.) Edi enye ekpenyene ndinyịme ke imọ idi enyeemi anamde idiọkn̄kpọ ndien ke imọ inyene mbiomo ke iso Jehovah. Ti ete: “Jehovah emekpere mmọ eke esịt ọbụn̄ọde mmọ; onyụn̄ anyan̄a mmọ eke esịt ọduọde.”—Psalm 34:18.

Ndinam Se Idiọkde

Ẹtịn̄ ekese ẹtụk mme idiọkowo ke n̄wed Psalm. Mme utọ itien̄wed oro ẹkeme ndikaiso n̄n̄wam mbiowo ndifiọk m̀mê owo oro enen̄ede edi idiọkowo m̀mê okop mmemidem. Ke uwụtn̄kpọ, kere ban̄a akam eke odudu spirit oro Edidem David ọkọbọn̄de: “Kûdudi mi ufep ye mme idiọkowo, ye mme anamidiọk, ẹmi ẹdọhọde ikọ emem ye mbọhọidụn̄ mmọ, ndien idiọkn̄kpọ odude mmọ ke esịt.” (Psalm 28:3) Fiọk ete ke ẹsiak mme idiọkowo ukem ini ye “mme anamidiọk.” Eyedi owo emi anamde idiọkn̄kpọ ke ntak mmeme ikpọkidem eyetre ke ndondo oro enye edide edifiọk. Nte ededi, edieke owo ‘anamde’ se idiọkde tutu oro akabade edi usụn̄uwem esie, emi ekeme ndidi uyarade obukpo esịt.

David ama asiak edu efen emi idiọkido enyenede ke ufan̄ikọ oro. Ukem nte Ananias ye Sapphira, idiọkowo ada inua esie etịn̄ se ifọnde edi ndiọi n̄kpọ ẹdu ke esịt esie. Enye ekeme ndidi owo mbubịk—ukem nte mme Pharisee eke eyo Jesus ẹmi ‘ẹkewụtde idem enyọn̄ enyọn̄ nte ndinen owo edi ke esịt esịt mmọ ẹyọhọde ye mbubịk ye ukwan̄ido.’ (Matthew 23:28; Luke 11:39) Jehovah asasua mbubịk. (Mme N̄ke 6:16-19) Edieke owo ke mbubịk odomode ndikan̄ akwa idiọkn̄kpọ esie idem ke ini enyenede nneme ye kọmiti ukpe ikpe, mîdịghe n̄kukụre onyịmede mmen̄e mmen̄e se mbon en̄wen ẹma ẹkefọfiọk ẹban̄a, esịnde ndiyarade ọyọhọ ọyọhọ, emi nte enende ekeme ndidi uyarade obukpo esịt.

Iseri Iseri Edimiom Jehovah

Ẹwụt mme n̄kpọ efen oro ẹdade ẹdiọn̄ọ idiọkowo ke Psalm 10. Do nnyịn ikot ite: “Oto ke iseri mme idiọkowo mme ubuene ẹkụt ndutụhọ: . . . ẹsịn Jehovah ke ndek.” (Psalm 10:2, 3) Didie ke nnyịn ikpese Christian oro ama akayak idem ọnọ emi edide owo iseri onyụn̄ esịnde Jehovah ke ndek? Ke akpanikọ, ẹmi ẹdi mme idaha ekikere oro ẹdiọkde. Owo emi anamde idiọkn̄kpọ ke ntak mmeme, ke ndondo oro okụtde idiọkn̄kpọ esie mîdịghe ẹdụride ntịn̄enyịn esie ẹwụt, eyetua n̄kpọfiọk onyụn̄ odomo ọkpọsọn̄ ndikpụhọde usụn̄ edinam esie. (2 Corinth 7:10, 11) Ke edide isio ye oro, edieke owo anamde idiọkn̄kpọ ke ntak edinen̄ede nsịn Jehovah ke ndek, nso idikpan enye ndifiak ndụk usụn̄ idiọk edinam esie ndien ndien? Edieke enye eseride iseri kpa ye ẹnọde enye item ke spirit ifụre ifụre ido, enye edisan̄a didie enyene nsụhọdeidem ẹyomde man atua n̄kpọfiọk ke esịt akpanikọ?

Idahaemi kere ban̄a mme ikọ David ẹmi ẹdude ke iso iso kpa ke psalm oro: “Idiọkowo anam didie esịn Abasi ke ndek? Ọdọhọ ke esịt esie, ete, ‘Afo udubụpke.’” (Psalm 10:13) Ke ndutịm esop Christian, idiọkowo ọfiọk ukpụhọde oro odude ke ufọt eti ye idiọk, edi enye itreke ndinam idiọk edieke enye ekerede ke imọ imekeme ndifep ndibọ ufen. Adan̄a ini nte ndịk ndidi se ẹyarade mîdụhe, enye ọnọ ntụhọ idiọkn̄kpọ esie ọyọhọ ifụre. Ke mîbietke David, edieke ẹyarade idiọkn̄kpọ esie, enye eyenam n̄kpọ ndifep ntụnọ. Orụk owo oro enen̄ede esịn Jehovah ke ndek. “Baba uten̄e Abasi idụhe enye ke iso. . . . Isuaha idiọk.”—Psalm 36:1, 4.

Ndinọ Mbon En̄wen Unan

Nte esiwakde ndidi, idiọkn̄kpọ esitụk se ikande owo kiet. Ke uwụtn̄kpọ, owo emi esịnde efịbe anam idiọkn̄kpọ adian Abasi; enye ọnọ n̄wan ye nditọ esie unan; edieke n̄wan emi enye enyenede ebuana idan̄ edide ọdọ ndọ, enye ọnọ ubon esie unan; onyụn̄ abiat eti enyịn̄ esop. Didie ke enye ese kpukpru oro? Nte enye owụt mfụhọ ofụri esịt ọkọrọ ye n̄kpọfiọk esịt akpanikọ? Mîdịghe nte enye owụt edu oro ẹtịn̄de ẹban̄a ke Psalm 94: “Kpukpru mme anamidiọk [ẹn̄wan̄a] ẹnyụn̄ ẹtịn̄ n̄kpọsọn̄ ikọ, [ẹnyụn̄] ẹbụre mbụre? Mmọ ẹnuak ikọt fo, O Jehovah, ẹnyụn̄ ẹtụk udeme fo. Ẹwot ebeakpa ye esenowo, ẹnyụn̄ ẹwot nditọakpa. Ndien mmọ ẹdọhọ ẹte, Jehovah idikwe, Abasi Jacob idinyụn̄ ifiọkke”?—Psalm 94:4-7.

Eyedi, idiọkn̄kpọ oro ẹsede ẹban̄a ke esop idibuanake uwotowo. Edi edu ẹwụtde mi—kpa edu edidu ke mben̄eidem ndinọ mmọ en̄wen unan ke ntak ufọn idemowo—ekeme ndina in̄wan̄în̄wan̄ nte mbiowo ẹnamde ndụn̄ọde idiọk edinam. Emi n̄ko edi ntan̄idem, n̄kpọ ndida mfiọk idiọkowo. (Mme N̄ke 21:4) Oro edi ata isio ye edu owo emi edide ata Christian, emi onyịmede ndinọ idemesie ke ibuot eyenete esie.—John 15:12, 13.

Ndida Mme Edumbet Abasi Nsịn ke Edinam

Owo iduakke ndimen ndausụn̄ ifan̄ ẹmi nnịm ibet. Nte ededi, mmọ ẹnọ ekikere ẹban̄a ndusụk n̄kpọ oro Jehovah esede nte edide ata idiọk. Nte ẹsịn ndinyịme nduduọhọ kaban̄a idiọkn̄kpọ oro ẹkenamde? Nte owo emi akanamde idiọkn̄kpọ mi ke nsọn̄ibuot ama ofụmi item oro ẹkebemde iso ẹnọ ke n̄kpọ emi? Nte idiọn̄ọ edikọbọ ke edinam akwa idiọkn̄kpọ odu? Nte anamidiọk oro owụt in̄wan̄în̄wan̄ edu edifụmi ibet Jehovah? Nte enye ke n̄kari esịn mme ukeme ndidịp idiọkn̄kpọ oro, ndusụk abiatde mmọ en̄wen ke ukem ini oro? (Jude 4) Nte mme utọ ukeme oro ẹkam ẹsọn̄ ubọk ẹkan ke ini ẹyararede idiọkn̄kpọ oro? Nte anamidiọk oro owụt ataata edu unana edikere mban̄a unan oro enye ọnọde mmọ en̄wen ye enyịn̄ Jehovah? Nso kaban̄a edu esie? Ke ẹma ẹkenọ item N̄wed Abasi ke mfọnido, nte enye eseri iseri m̀mê atan̄ idem? Nte enye anana udọn̄ ofụri esịt ndifep edifiak nnam idiọkn̄kpọ oro? Edieke mbiowo ẹkụtde mme orụk n̄kpọ oro, emi ọsọn̄ọde owụt unana editua n̄kpọfiọk, mmọ ẹkeme ndibiere nte ke idiọkn̄kpọ oro ẹnamde ẹnọ uyarade idiọkido utu ke ikpîkpu mmeme ikpọkidem.

Idem ke ini ẹnamde n̄kpọ ye owo emi etiede nte enyene idiọk ntụhọ, mbiowo itreke ndinọ enye item ndibịne usụn̄ edinen ido. (Mme Hebrew 3:12) Ndiọi owo ẹkeme nditua n̄kpọfiọk ẹnyụn̄ ẹkpụhọde. Edieke oro mîkpedịghe ntre, ntak emi Jehovah akakpakde nditọ Israel ete: “Yak idiọkowo ọkpọn̄ usụn̄ esie, yak oburobụt owo ọkpọn̄ ekikere esie: onyụn̄ afiak etiene Jehovah: ndien enye eyetua enye mbọm; etiene Abasi nnyịn, koro Enye eyewak ndidahado”? (Isaiah 55:7) Iso-ọfọn, ke ini ikpe, mbiowo ẹyekụt akwa ukpụhọde ke idaha esịt esie emi owụtde idem ke ido ye edu utua n̄kpọfiọk esie.

Idem ke ini ẹsiode owo ẹfep, mbiowo, nte mme ekpemerọn̄, ẹyesịn udọn̄ ẹnọ enye nditua n̄kpọfiọk nnyụn̄ ndomo ndifiak ndidu ke idak mfọn Jehovah. Ti “oburobụt owo” oro ke Corinth. Nte an̄wan̄ade enye ama okpụhọde usụn̄ esie, ndien Paul nte ini akade ama ọdọhọ ẹfiak ẹda enye ẹsịn. (2 Corinth 2:7, 8) N̄ko kere ban̄a Edidem Manasseh. Enye ke akpanikọ ama enen̄ede ọdiọk, edi ke ini enye akatuade n̄kpọfiọk ke akpatre, Jehovah ama onyịme editua n̄kpọfiọk esie.—2 Ndidem 21:10-16; 2 Chronicles 33:9, 13, 19.

Edi akpanikọ, idiọkn̄kpọ odu emi owo mîdifenke—idiọkn̄kpọ oro ẹnamde ẹdian edisana spirit. (Mme Hebrew 10:26, 27) Jehovah ikpọn̄ ebiere owo emi anamde idiọkn̄kpọ enyeoro. Mme owo inyeneke odudu ndinam oro. Mbiomo mbiowo edi ndinịm esop asana nnyụn̄ n̄n̄wam ndifiak nda mme anamidiọk ẹmi ẹtuade n̄kpọfiọk nsịn. Edieke mmọ ẹnamde emi ke mbufiọk ye nsụhọdeidem, ẹyakde mme ubiere mmọ ẹwụt ọniọn̄ Jehovah, do Jehovah eyediọn̄ ikpehe utom ubọkerọn̄ mmọ enyeemi.

[Mme Ikọ idakisọn̄]

[Ndise ke page 29]

Ananias ye Sapphira ke ido mbubịk ẹma ẹsu nsu ẹnọ edisana spirit, ẹwụtde obukpo esịt